II OSK 2643/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-08
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Roman Ciąglewicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, rozpatrując wniosek o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, może odmówić jego zatwierdzenia z powodu braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli inwestor przedstawił dane dotyczące parametrów technicznych urządzeń, a organ nie jest w stanie jednoznacznie zakwalifikować inwestycji jako mogącej znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z powodu braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli na podstawie przedstawionych przez inwestora danych technicznych (w tym mocy anten i ich pochylenia) nie można jednoznacznie zakwalifikować przedsięwzięcia jako mogącego znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W takiej sytuacji organ powinien sam dokonać oceny, czy istnieje potrzeba uzyskania decyzji środowiskowej, a nie opierać się wyłącznie na interpretacji innych organów lub hipotetycznych założeniach dotyczących maksymalnych parametrów technicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, uznając, że inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że parametry techniczne planowanej inwestycji nie uzasadniają takiego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA, zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Łowickiego. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Sylwia Misztal po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 252/22 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 24 stycznia 2022 r. nr 24/2022 znak: GPB-III.7721.358.2021 KT w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Łowickiego z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr 524/2021; 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 252/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 24 stycznia 2022 r., znak: GPB-III.7721.358.2021 KT, w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr 524/2021, Starosta Łowicki odmówił P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], na działce nr ewid. [...], położonej w obrębie K. w powiecie ł..
Nawiązując do orzecznictwa sądowego oraz umorzonego postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, które toczyło się przed Wójtem Gminy K. (ten sam inwestor, ten sam rodzaj przedsięwzięcia, ta sama lokalizacja), a także wyjaśnienia samego inwestora w tamtym postępowaniu, w zakresie możliwości regulacji mocy wyjściowej, organ stwierdził, że w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zasadne jest przyjmowanie maksymalnych poziomów mocy, skoro może zaistnieć sytuacja jej pełnego wykorzystania. Nadto, zasadne jest sumowanie mocy planowanych urządzeń.
Analizując przedłożoną dokumentację, organ powziął wątpliwość, czy planowana inwestycja słusznie nie została zakwalifikowana przez inwestora i projektanta do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stwierdził, że w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowej kwalifikacji dokonuje się co prawda w oparciu dwa kryteria określone w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 lipca 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo (EIRP) wyznaczoną dla pojedynczej anteny i odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny, jednak w orzecznictwie dominuje pogląd, że dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie oddziaływać na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych urządzeń, jak i całego przedsięwzięcia. Wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia prowadzi bowiem do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja, a nie jej poszczególne elementy, wpłynie na środowisko.
28 lipca 2021 r. organ zwrócił się do Wójta Gminy K. , jako organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z pytaniem, czy planowana inwestycja nie będzie kwalifikować się do przedsięwzięć określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dokonując własnej analizy Wójt zakwalifikował planowane przedsięwzięcie do tych, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjny, o czym poinformował organ administracji architektoniczno-budowlanej w swej odpowiedzi z dnia 17 sierpnia 2021 r. Do podobnych wniosków doszedł organ administracji architektoniczno-budowlanej, który w wydanym postanowieniu nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji środowiskowej. Do dnia upływu terminu wskazanego w postanowieniu inwestor ww. decyzji nie załączył. W związku z bezskutecznym upływem terminu określonego w postanowieniu organ nie ma podstaw do wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odwołanie złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Podniosła, że zarówno w świetle rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r., jak i rozporządzenia z 2019 r., równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny, nawet w sytuacji, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się inna realizowana lub zrealizowana instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna i radiolokacyjna.
Decyzją z dnia 24 stycznia 2022 r., nr 24/2022, Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 25 oraz art. 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty Łowickiego z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr 524/2021 odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], na działce nr ewid. [...], położonej w obrębie K. w powiecie ł.
W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej - udzielający pozwolenia na budowę - winien dokonać sprawdzenia projektu budowlanego w trybie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz w razie konieczności, stosownie do treści art. 35 ust. 3, wydać postanowienie nakładające obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wskazał, że przedmiotowa inwestycja obejmuje adaptację tymczasowej konstrukcji przenośnego, wolnostojącego masztu antenowego na stację bazową telefonii komórkowej [...], na terenie działki nr ewid. [...], położonej w obrębie K. , gmina K. w powiecie ł. W chwili obecnej, na obszarze działki znajduje się tymczasowy maszt antenowy hexaBOT DATURA 43 m z antenami sektorowymi i radioliniowymi. Całkowita wysokość masztu nad poziomem terenu wynosi 43 m. Jest to stalowa samonośna konstrukcja prętowo-cięgnowa. Wysokość trzonu masztu wynosi 40,6 m. Do poziomu +7,9 m konstrukcja masztu jest przestrzenną kratownicą zapewniającą oparcie masztu na elementach balastowych. W ramach projektu przewiduje się instalację 6 anten sektorowych HW ADU4518R7v06 oraz trzech anten sektorowych HW A704516R0v06, o azymutach wynoszących 0°, 120° oraz 250°. Wojewoda zaznaczył zatem, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest instalacją tymczasową. Na tej samej działce o nr ewid. [...], jest równolegle prowadzone postępowanie w sprawie budowy stałej konstrukcji wieżowej o wysokości ok. 60 m. W chwili uruchomienia docelowej stacji bazowej, tymczasowa stacja LOW0001B zostanie wyłączona, a konstrukcja zdemontowana.
Wojewoda zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247), uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy).
Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, dla inwestycji obejmujących budowę stacji bazowych telefonii komórkowych, prawidłowym jest w tego typu przedsięwzięciach posiłkowanie się przez organ administracji architektoniczno-budowalnej opinią jednostki pomocniczej. Jednocześnie odwołując się do orzecznictwa organ odwoławczy podniósł, że wprawdzie przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy prawnej zobowiązania inwestora przez organy administracji architektoniczno-budowlanej do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, jednak użycie przez ustawodawcę w art. 35 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy sformułowania "w szczególności" jednoznacznie wskazuje na powinność szerszego zbadania projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska w ogóle.
Następnie Wojewoda podkreślił, że w przypadku inwestycji jaką jest projektowana stacja bazowa, jedynym źródłem zagrożenia dla środowiska jest emisja pola elektromagnetycznego. Instalacje emitujące pola elektromagnetyczne, zakwalifikowane do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) odpowiednio w: § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8. Z informacji znajdującej się w projekcie budowlanym na stronie 17 wynika, że teren działki, na której planowana jest budowa stacji bazowej, nie znajduje się w obrębie żadnego z obszarów chronionych przyrodniczo. Teren położony jest poza obszarami Natura 2000, a inwestycja nie będzie oddziaływać negatywnie na obszary Natura 2000.
Z przedstawionego projektu budowlanego można odczytać, że równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) anten sektorowych będzie wynosiła 1645,20 W, 8781,06 W oraz 9264,51 W dla projektowanej instalacji sześciu anten sektorowych (azymuty 0°, 120° i 250°) wypadkowa równoważna moc promieniowania izotropowo zawiera się w przedziale 5000 - 10 000 W. W związku z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przy tak określonym EIRP musi być zachowana odległość miejsc dostępnych dla ludności w tym przypadku - nie większa niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. W związku z powyższym, na załączonych rysunkach w projekcie budowlanym przedstawiono rzut poziomy oraz pionowy osi głównej wiązki promieniowania w odległości 200 m od środka każdej anteny, zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0° jak i maksymalnych pochyleń wiązek 10° dla azymutu 0°, tilt 0 ° i 9° dla azymutu 120° oraz tilt 0° i 8° dla azymutu 250°. Dla trzech anten sektorowych (azymuty 0°, 120° i 250°) wypadkowa równoważna moc promieniowania izotropowi zawiera się w przedziale 1000 - 2000 W. Wymagana odległość wynikająca z powyższego rozporządzenia wynosi 70 m. Zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0° oraz maksymalnych pochyleń wiązek 12°, nie występują miejsca dostępne dla ludności.
Następnie Wojewoda stwierdził, że zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do przedsięwzięć mogących potencjalnie i znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
Organ odwoławczy ustalił, że na stronie 17 projektu budowlanego "Stwierdzono, że w okolicy projektowanej stacji bazowej występują inne stacje bazowe, tj.: stacja bazowa [...] w odległości 284 m na północny wschód od projektowanej inwestycji oraz stacja bazowa [...] w odległości 214 m na wschód od projektowanej inwestycji". Dodatkowo, zdaniem sporządzających projekt z uwagi na dużą odległość między obszarami o przewidywanych poziomach pól elektromagnetycznych o wartościach większych niż normatywne, nie ma podstaw do stwierdzenia, że wystąpi oddziaływanie między istniejącą instalacją [...], a istniejącymi instalacjami innych operatorów, a co za tym idzie nie ma konieczności sumowania tych odziaływań.
Biorąc pod uwagę parametry przedmiotowej inwestycji deklarowane przez inwestora, zdaniem organu II instancji, przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Wojewoda stwierdził, iż organ I instancji słusznie wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji, m.in. o decyzję środowiskową, a niewypełnienie obowiązku poprzez niezałączenie ww. dokumentacji, skutkowało odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i nieudzieleniem pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji.
Opierając się na orzecznictwie oraz art. 86 pkt 2 ustawy, Wojewoda wskazał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 tej ustawy, a zatem m.in. organy administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzygające w przedmiocie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Zdaniem zatem organu odwoławczego, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego i pełni wobec niego funkcję prejudycjalną. W konsekwencji Wojewoda przyjął, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie rozstrzyga kwestii wstępnej. Należy do niego jednak rozważenie, czy kwestia prejudycjalna występuje.
W ocenie zatem organu odwoławczego, organ w ramach posiadanych kompetencji nie jest więc uprawniony do stwierdzenia, że sporna inwestycja nie wymaga wydania decyzji środowiskowej, tym bardziej mając na uwadze stanowisko Wójta Gminy K. , jako organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który w piśmie z dnia 17 sierpnia 2021 r., wyraźnie wskazał, że uzyskanie decyzji w sprawie ustalenia uwarunkowań środowiskowych dla przedmiotowego przedsięwzięcia będzie konieczne, z uwagi na zakwalifikowanie inwestycji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Wojewody, nie może pominąć ani zakwestionować powyższego stanowiska, bowiem nie posiada kompetencji w tym zakresie.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że organ administracji architektoniczno-budowlanej w ramach kompetencji wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w części dotyczącej obowiązku sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, nie posiada kompetencji do kwestionowania stanowiska organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a zatem rozpatrując przedmiotową sprawę nie może pominąć stanowiska Wójta Gminy K., dotyczącego zakwalifikowania przedmiotowego przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Ponadto, w przypadku zakwalifikowania przedmiotowego przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać, realizacja takiego przedsięwzięcia jest niezgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczącego zakazu realizacji obiektów budowlanych określonych w przepisach odrębnych, jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest obligatoryjne.
Skargę na tę decyzję złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.
Zarzuciła m.in. naruszenie prawa materialnego, a to § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 a także § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) polegające na błędnym i bezpodstawnym przyjęciu, że w stanie faktycznym w ocenie organu możliwe jest zaliczenie inwestycji skarżącej do kategorii inwestycji mogących wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy planowane przedsięwzięcie nie jest inwestycją zaliczaną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko gdyż jego parametry krytyczne nie kwalifikują go do takiego, i jednocześnie nie jest możliwe dokonywanie sumowania parametrów tego typu inwestycji (parametry pojedynczej anteny nie sumują się z parametrami innej anteny), a co za tym idzie nie jest możliwe zastosowanie wytycznej wskazanej przez organ, tj. weryfikowania inwestycji o parametrach hipotetycznych, które nie będą użytkowane przez skarżącą. Inwestycja skarżącej, z uwagi na parametry techniczne tegoż przedsięwzięcia nie należy do kategorii przedsięwzięć wskazanych w przepisach rozporządzenia.
Równocześnie organ analizując zgromadzony materiał dowodowy w dowolny sposób, poparty jedynie subiektywnym poglądem organu uznał, że pomimo jasnego podania parametrów planowanej inwestycji, a w szczególności zaplanowanych pochyleń anten (tzw. tiltów) czy EIRP anten należy rozpatrywać te parametry w innym, niż podane zakresie. Taki pogląd oznacza, że organ zakłada że pomimo wskazania parametrów inwestycji powstanie inwestycja o innych parametrach niż założone, co jest nieuprawnionym działaniem.
W konsekwencji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego skarżącej i wydania pozwolenia na budowę przez organy administracyjne obu instancji pomimo spełnienia przez skarżącą wymagań określonych w art. 32 ust. 1 i 4, w związku z czym organy nie mogły odmówić skarżącej wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej także: "Prawo budowlane", oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Odnotował, że z dniem 20 maja 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022r. mieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1071), na mocy którego uchylono dotychczasowy punkt 7 w paragrafie 2 ust.1. oraz punkt 8 w paragrafie 3 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839).
Stosownie do § 2 rozporządzenia z dnia 5 maja 2022 r., do przedsięwzięć, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, w przypadku których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub zgłoszeń, o których mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Sąd odnotował, że w kontrolowanej sprawie żadna z opisanych sytuacji nie zachodziła, organy zastosowały przepisy rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej rozporządzeniem z dnia 5 maja 2022 r.
Następnie WSA stwierdził, że zgodnie z art. 35 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego między innymi z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247 ze zm.).
Sąd wskazał, że stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wydawanych na podstawie Prawa budowlanego.
Według WSA, w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym wobec treści art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, rolą organu architektoniczno-budowlanego jest ustalenie, czy inwestycja objęta wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia; spoczywa na nim obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, co obejmuje w szczególności kwestię obowiązku dysponowania przez inwestora decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organ winien w tym celu dokonać kwalifikacji projektowanej inwestycji w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie oddziaływania przedsięwzięć na środowisko
Nawiązując do art. 86 pkt 2 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, WSA stwierdził, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 tej ustawy, a zatem organy administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzygające w przedmiocie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Oznacza to, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego i pełni wobec niego funkcję prejudycjalną. W konsekwencji należy przyjąć, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie rozstrzyga kwestii wstępnej. Należy do niego jednak rozważenie, czy kwestia prejudycjalna występuje. Organ ma obowiązek dokonania własnej oceny dowodów przestawionych przez inwestora i nie może ograniczyć się do powtórzenia twierdzeń i oświadczeń zawartych w dokumentacji przez niego składanej.
W ocenie WSA, zasadnie zatem organ I instancji zwrócił się do Wójta Gminy K., jako organu właściwego do wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach, o wyrażenie opinii, czy przedmiotowe przedsięwzięcie będzie kwalifikować się do przedsięwzięć określonych w obowiązującym na ten dzień rozporządzeniu z dnia 10 września 2019 r. jako przedsięwzięcie mogące zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Wójt Gminy K. podał, że zgodnie z przesłaną dokumentacją, według deklarowanych przez inwestora mocy anten, inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć określonych w rozporządzeniu. Jednak biorąc pod uwagę maksymalną moc zastosowanych anten przedsięwzięcie to kwalifikuje się do § 2 ust. 1 pkt 7 lit. d rozporządzenia, w związku z czym należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem istnieje obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Według danych katalogowych moc projektowanych anten wynosi maksymalnie 500 W, natomiast w dokumentacji projektowej przedstawiono założenia, według których anteny będą wykorzystywały maksymalnie moc rzędu 40 W, 80 W i 120 W. Biorąc pod uwagę moc maksymalną obsługiwaną przez antenę, równoważna moc promieniowana izotropowo w większości anten przekracza 20000 W.
Wobec powyższego oraz z uwagi na treść przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji przez organ zarówno I jak i II instancji, istotą sporu stało się zagadnienie czy organy prawidłowo przyjęły, że równoważna moc promieniowana izotropowo winna być ustalona na podstawie maksymalnej mocy katalogowej czy też należało przyjąć moc pojedynczej anteny zadeklarowaną przez inwestora w dokumentacji projektowej.
Sąd pierwszej instancji podzielił w tym zakresie pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika, że skoro przedmiotem oceny jest ściśle określone przedsięwzięcie, to właściwym jest przeanalizowanie wszystkich potencjalnych oddziaływań mogących występować przy użyciu konkretnych urządzeń, wchodzących w skład planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej. To, czy operator będzie miał potrzebę wykorzystania maksymalnych mocy i pochyleń anten, jest kwestią nieistotną z punktu widzenia celu, dla jakiego dokonuje się analizy przedsięwzięcia pod kątem jego potencjalnego oddziaływania na środowisko. Wykładania systemowa przywołanych przepisów rozporządzenia prowadzi do wniosku, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja jako całość wpłynie na środowisko. Niezbędne jest zatem określenie zarówno maksymalnej mocy poszczególnych anten jak i ewentualnego nakładania się wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Jest to zabieg niezbędny dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowisko. W ocenie Sądu, zasadnym było zatem dokonanie omawianej analizy w kontekście kryteriów określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia i występowania miejsc dostępnych dla ludności dla maksymalnych mocy anten przewidzianych w kartach katalogowych.
Sąd zauważył także, że zmodyfikowany projekt budowlany z dnia 27 sierpnia 2021 r. dotyczy adaptacji przenośnego masztu antenowego na stację bazową telefonii komórkowej [...], który to maszt w dacie składania wniosku był usytuowany na terenie działki nr ewid. [...]. Obiekt ten, co nie było kwestionowane przez skarżącego, jako obiekt tymczasowy wzniesiony został na podstawie zgłoszenia z dnia 18 grudnia 2020 r., znak AB.6743.806.2020, a jego rozbiórka winna być dokonana do dnia 30 marca 2020 r. Stosownie do art. 37a Prawa budowlanego, termin na złożenie przez inwestora wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowanego, o którym mowa w art. 29 ust.1. pkt 7 wynosi 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W myśl art. 37a ust. 2, w takim przypadku inwestor może powstrzymać się od rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie termin ten upłynął z dniem 30 marca 2021 r. Sąd zauważył także, iż stosownie do art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego, projekt budowlany winien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii. W rozpatrywanej sprawie, czego również nie kwestionuje skarżący, projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na mapie datowanej na dzień 11 lutego 2019 r. Mapa ta, jak wynika z ustaleń Starosty Łowickiego, nie ukazywała rzeczywistej sytuacji w terenie na dzień sporządzania projektu.
W związku z powyższym Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 24 stycznia 2022 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty Łowickiego z dnia 27 sierpnia 2021 r., nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a. art. 151 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez jak wynika z treści uzasadnienia wyroku błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy administracji I i II instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy; w szczególności w zakresie ustalenia, czy projektowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięcie mogące przynajmniej potencjalnie na środowisko oddziaływać, jak również nieprawidłowe uznanie, że organy słusznie przyjęły, iż równoważna moc promieniowana izotropowo powinna być ustalona na podstawie maksymalnej mocy katalogowej, a przy tym łącznie dla całego przedsięwzięcia;
b. art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, to jest nieprawidłowe spełnienie funkcji kontrolnej, gdyż pomimo naruszenia przepisów prawa przez organy administracji publicznej I i II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym wyroku oddalił skargę;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a. § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu opartym na błędnym i bezpodstawnym przyjęciu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przy uwzględnieniu maksymalnych mocy i tiltów anten w ocenie Sądu możliwe byłoby zaliczenie inwestycji Skarżącej do kategorii inwestycji mogących wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy planowane przedsięwzięcie nie jest inwestycją zaliczaną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż jego parametry krytyczne nie kwalifikują go do takiego;
b. art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez akceptację przez Sąd odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego Skarżącej i wydania pozwolenia na budowę przez organy administracyjne obu instancji pomimo spełnienia przez Skarżącą wymagań określonych w art. 32 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, w związku z czym organy nie mogły odmówić skarżącej wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie merytoryczne skargi, zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Najpierw doprecyzować należy, w związku ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że przyczyna dla której organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], na działce nr ew. [...] w obrębie K. w powiecie ł., było to, że w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zasadne jest przyjmowanie maksymalnych poziomów mocy, skoro może zaistnieć sytuacja jej pełnego wykorzystania. Nadto, za zasadne uznano sumowanie mocy planowanych urządzeń.
Analizując przedłożoną dokumentację, organ powziął wątpliwość, czy planowana inwestycja słusznie nie została zakwalifikowana przez inwestora i projektanta do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stwierdził, że w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowej kwalifikacji dokonuje się co prawda w oparciu dwa kryteria określone w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 lipca 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo (EIRP) wyznaczoną dla pojedynczej anteny i odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny, jednak w orzecznictwie dominuje pogląd , że dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie oddziaływać na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych urządzeń, jak i całego przedsięwzięcia. Wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia prowadzi bowiem do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja, a nie jej poszczególne elementy, wpłynie na środowisko.
Organ powołał się także na interpretację Wójta Gminy, według której, przedsięwzięcie to kwalifikuje się do § 2 ust. 1 pkt 7 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W związku z tym warto przypomnieć uchwałę NSA z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22. Zgodnie z tą uchwałą, przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.), jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten.
Uchwała ta nie odnosi się wprost do niniejszej sprawy, w której podstawę kwalifikacji przedsięwzięcia stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.). W orzecznictwie nie kwestionuje się jednak odpowiedniego zastosowania poglądu przedstawionego zarówno sentencji uchwały, jak i w jej uzasadnieniu, do stanów faktycznych regulowanych przepisami rozporządzenia z 2019 r.
W uzasadnieniu uchwały z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22, stwierdzono zaś, że nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten, niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji.
Pogląd ten należy zaaprobować także w niniejszej sprawie.
Jest niewątpliwe, że obowiązkiem organów było zbadanie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska.
Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Dodać jeszcze można, że według art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ jest uprawniony do sprawdzenia kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Zakres badania projektu architektoniczno-budowlanego został znacznie ograniczony. Ograniczenie zakresu oceny projektu architektoniczno-budowlanego nastąpiło m.in. w rezultacie uchylenia przez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ust. 2 komentowanego przepisu, który uprawniał (nie zobowiązywał) organ do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego.
Na mocy art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. do Prawa budowlanego wprowadzono natomiast zasadę, zgodnie z którą, odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu – sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego) – patrz: Anna Ostrowska [w:] "Prawo budowlane. Komentarz", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 7 do art. 35; orzecznictwo sądów administracyjnych: w tym m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1949/19).
Podane w projekcie budowlanym oraz w "Kwalifikacji instalacji" ustalenia w zakresie mocy oraz oddziaływania pola elektromagnetycznego należą do tej części projektu budowlanego, za którą odpowiada projektant.
Natomiast zagadnienie wpływu tych ustaleń na zgodność projektu budowlanego z wymogami ochrony środowiska jest kompetencją organów administracji architektoniczno-budowlanej.
Nie można w niektórych przypadkach wykluczyć dokonania przez organ weryfikacji projektu budowlanego w odniesieniu do oczywistych omyłek, niejasności, czy nawet oczywistych nieprawidłowości merytorycznych ustaleń i rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym, mających charakter techniczny. Wszak organy administracji architektoniczno-budowlanej są organami specjalistycznymi powołanymi do rozstrzygania spraw z zakresu szeroko rozumianego prawa budowlanego. Co do zasady jednak, organy opierają się w tym zakresie na oświadczeniu o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Z "Kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...] pod względem oddziaływania na środowisko" oraz "Graficznej prezentacji poziomu pól elektromagnetycznych radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...]" wynika, że planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu rozporządzenia RM z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Jak już wyżej wskazano, nie ma podstaw do sumowania mocy planowanych urządzeń oraz rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten, niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji.
Uwzględniając poprzedzające rozważania skonstatować należy, że brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na maksymalną moc zastosowanych anten, której to mocy inwestor nie zadeklarował jako mocy projektowanej dla funkcjonowania anten.
Jak wynika z przywołanego wyżej przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska ocenia organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ budowlany dysponujący wystarczającymi danymi jest w stanie wykluczyć kwalifikację przedsięwzięcia do inwestycji wymienionych w art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jeżeli po zapoznaniu się z wnioskiem zgłoszeniem i dołączoną dokumentacją organ budowlany nie jest w stanie wykluczyć konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, może przesądzić o potrzebie rozstrzygnięcia wstępnego.
Czym innym jest związanie decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. W myśl art. 86 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 tej ustawy, zatem m.in. organy administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzygające w przedmiocie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego (art. 72 ust. 1 pkt 1). Oznacza to, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego i pełni wobec niego funkcję prejudycjalną. W konsekwencji należy przyjąć, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie rozstrzyga kwestii wstępnej. Jak wskazano powyżej, należy do niego jednak rozważenie, czy kwestia prejudycjalna występuje (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 304/17).
Decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w odniesieniu do projektowanego przedsięwzięcia nie wydano. Pisemna interpretacja Wójta nie pełni roli rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Zarówno zatem brak formalnego związania treścią pisma Wójta, jaki brak podstawy merytorycznej do sumowania mocy, a także brak podstaw do oceny uwzględniającej moc technicznie możliwą (maksymalną), oznacza, że odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego z uwagi na wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowiła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 86 pkt 2 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko i § 2 ust. 1 pkt 7 lit. d rozporządzenia RM z dnia 10 września 2019 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a także uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie wynika aby podstawę odmowy udzielenia pozwolenia na budowę stanowiły okoliczności wskazane w części końcowej uzasadnienia zaskarżonego wyroku, czyli okoliczności o których mowa w art. 37a w związku z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. To samo dotyczy przywołanego przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego. Jest jednak niewątpliwe, że w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy, obowiązkiem organu będzie zbadanie wszelkich pozytywnych i negatywnych przesłanek udzielenia pozwolenia na budowę.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Łowickiego nr 524/2021, z dnia 27 sierpnia 2021 r. Na podstawie art. 206 oraz 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło