II SA/Sz 144/25

WyrokWSA w Szczecinie2025-05-08

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Sokołowska, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych wydane przez Inspektora Pracy, utrzymane w mocy przez Okręgowego Inspektora Pracy, jest legalne, jeśli skarżąca spółka zarzuca naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących czasu trwania kontroli oraz wadliwości upoważnienia do kontroli?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zarzuty dotyczące wadliwości upoważnienia do kontroli nie znalazły potwierdzenia, gdyż zakres przedmiotowy kontroli został precyzyjnie określony w piśmie organu. Ponadto, sąd stwierdził, że ograniczenia czasowe kontroli wynikające z Prawa przedsiębiorców nie mają zastosowania do kontroli Państwowej Inspekcji Pracy ze względu na wyłączenie przewidziane w art. 55 ust. 2 pkt 1 Prawa przedsiębiorców oraz Konwencję nr 81 MOP, która ma pierwszeństwo przed przepisami krajowymi w tym zakresie.
Stan faktyczny
Spółka A. Spółka z o.o. wniosła skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy (OIP) utrzymujące w mocy postanowienie Inspektora Pracy o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców (u.p.p.) dotyczących czasu trwania kontroli oraz wadliwość upoważnienia do kontroli z powodu braku wskazania czasookresu objętego kontrolą. OIP utrzymał w mocy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych, powołując się na Konwencję nr 81 MOP i orzecznictwo sądowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w S. na postanowienie Inspektor Pracy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę. Postanowieniem z 3 stycznia 2024 r., nr UNP:SZ-25-00097, wydanym na podstawie art. 59 ust. 9 pkt 1 oraz ust. 16 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm., dalej: "u.p.p.") w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji pracy (Dz. U. z 2024 r. , poz. 97 ze zm., dalej: "u.p.i.p."), Okręgowy Inspektor Pracy w S. (dalej: "OIP"), po rozpatrzeniu sprzeciwu A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: "Spółka", "skarżąca"), postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w S. z 12 października 2024 r. o kontynowaniu czynności kontrolnych. W uzasadnieniu wydanego postanowienia OIP wskazał, że na podstawie upoważnienia z 20 września 2024 r. do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy, Inspektor Pracy w dniu 24 września 2024 r. przystąpił do przeprowadzenia czynności kontrolnych w Spółce. Przewidywany termin zakończenia kontroli został wyznaczony na dzień 20 października 2024 r. Na podstawie zawiadomienia o przedłużeniu czasu trwania kontroli z 15 października 2024 r. (doręczonego Spółce 16 października 2024 r.), OIP wyznaczył nowy przewidywany termin zakończenia kontroli, tj. do 15 listopada 2024 r. Organ powołał się na konieczność dokonania analizy i weryfikacji dokumentacji zgromadzonej podczas prowadzonego postępowania kontrolnego. Pismem z 21 października 2024 r. Spółka wniosła sprzeciw do czynności kontrolnych, zarzucając organowi przekroczenie czasu trwania kontroli wynikającego z art. 55 ust. 1 u.p.p., a w konsekwencji naruszenie art. 55 ust. 3 u.p.p. W wyniku rozpatrzenia ww. sprzeciwu inspektor pracy 23 października 2024 r wydał postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych na które 28 października 2022 r. Spółka wniosła zażalenie. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z 4 listopada 2024 r. Okręgowy Inspektor Pracy w S. postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Dalej, pismem z 14 listopada 2024 r. organ zawiadomił stronę o ponownym przedłużeniu czasu trwania kontroli do dnia 31 grudnia 2024 r. z uwagi na konieczność weryfikacji dokumentów zgromadzonych w toku kontroli, która została wstrzymana do czasu doręczenia stronie postanowienia OIP o kontynuowaniu czynności kontrolnych w Spółce. W odpowiedzi na zawiadomienie strona wniosła kolejny sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu strona ponownie zarzuciła organowi przekroczenie czasu trwania kontroli wynikającego z art. 55 ust. 1 u.p.p., a w konsekwencji naruszenie art. 55 ust. 3 u.p.p. W wyniku rozpatrzenia ww. sprzeciwu inspektor pracy wydał postanowienie (UNP:SZ-24-38041) wysłane do strony 10 grudnia 2024 r. (błędnie datowane na "12.10.2024r.") o kontynuowaniu czynności kontrolnych. 30 grudnia 2024 r. zostało wniesione kolejne zażalenie na postanowienie inspektora pracy o kontynuowaniu czynności kontrolnych. W piśmie strona podniosła naruszenie przez organ przepisów u.p.p. - art. 55 ust. 1 oraz art. 49 ust. 7 wywodząc, że terminy wynikające z art. 55 ust. 1 u.p.p. mają zastosowanie do kontroli przedsiębiorcy będącego stroną niniejszego postępowania. Strona ponadto powołała się na okoliczność braku sprecyzowania w upoważnieniu do kontroli "czasookresu objętego kontrolą". Rozpatrując powyższe zażalenie OIP powołał się w szczególności na art. 55 u.p.p. regulujący czas trwania kontroli przedsiębiorcy oraz na art. 2 ust. 1 i art. 16 Konwencji nr 81 dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu, przyjętą w Genewie dnia 11 lipca 1947 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 72, poz. 450; dalej: Konwencja). W oparciu o powyższe przepisy OIP uznał za chybione stanowisko Spółki dotyczące niestosowania w stosunku do niej Konwencji. Zauważył, że wprawdzie stosowanie Konwencji do wszystkich przedsiębiorców podlegających kontroli PIP budzi wątpliwości wśród przedstawicieli doktryny, jednakże orzecznictwo sądowe oraz ugruntowana praktyka działania organów PIP jednoznacznie obliguje inspektorów pracy do przeprowadzania kontroli wszystkich przedsiębiorców zgodnie z postanowieniami Konwencji. Organ powołał się przy tym na wyroki sądów administracyjnych: NSA z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 10/14, WSA w Szczecinie z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 403/18; WSA w Bydgoszczy z 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 823/18). Organ nie uwzględnił też zarzutu zażalenia odnoszącego się do braku sprecyzowania w upoważnieniu do kontroli "czasookresu objętego kontrolą". Uznał, że przedmiotowe upoważnienie zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 49 ust. 7 u.p.p. Natomiast wskazanie przez stronę na wadę w postaci braku określenia "czasookresu objętego kontrolą" stanowi nieuzasadnioną nadinterpretację wyżej przywołanego przepisu, z którą w świetle przepisów art. 23 ust. 1 u.o.i.p. OIP nie zgodził się. Dodał, że zakres kontroli został szczegółowo doprecyzowany przez organ kontrolujący w piśmie z 23 września 2024 r., stanowiącym wskazanie jakiego rodzaju dokumenty i z jakiego okresu zostaną poddane kontroli przez OIP kierujący żądanie. Spółka reprezentowana przez radcę prawnego wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na postanowienie OIP z 3 stycznia 2025 r. utrzymujące w mocy zaskarżonego postanowienie Inspektora Pracy w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych, wnosząc o uchylenie tego postanowienia oraz uchylenie postanowienia go poprzedzającego w całości, a w konsekwencji odstąpienie od czynności kontrolnych. Wydanemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie: 1. art. 49 ust. 8 w zw. z art. 49 ust. 7 pkt 7 w zw. z art. 46 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 3 pkt 4 u.p.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że brak wskazania w upoważnieniu do kontroli zakresu przedmiotowego kontroli co do czasookresu, którego dotyczy kontrola nie stanowi o wadliwości tego upoważnienia, podczas gdy upoważnienie winno zawierać wskazanie zakresu przedmiotowego kontroli zarówno co do materii, jak i czasookresu, którego dotyczy kontrola a brak tego wskazania skutkuje wadliwością upoważnienia do kontroli, co z kolei powoduje, że dokument taki nie może stanowić podstawy do przeprowadzenia kontroli, zaś żadne ze zgromadzonych przez organ w toku kontroli dowodów nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu dotyczącym kontrolowanej Spółki, jako że zostały zgromadzone z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej; 2. art. 55 ust. 3 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 u.p.p., poprzez ich niezastosowanie i wadliwe przyjęcie, że możliwym jest przedłużenie czasu kontroli prowadzące do przekroczenia maksymalnego wymiaru kontroli uregulowanego ww. przepisami, który w skali roku wynosi 12 dni z uwagi na status skarżącej Spółki jako mikroprzedsiębiorcy, podczas gdy przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia kontroli przewidzianego ww. przepisami nie znajdywało w realiach niniejszej sprawy jakiegokolwiek uzasadnienia i jawiło się jako oczywiście wadliwe; 3. art. 55 ust. 2 w zw. z art. 55 ust. 1 u.p.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 55 ust. 1 u.p.p. regulujący maksymalny roczny wymiar kontroli przeprowadzanych u przedsiębiorców, albowiem zastosowanie znajdują postanowienia ratyfikowanej umowy międzynarodowej - Konwencji, podczas gdy Spółka nie prowadzi działalności w przemyśle i handlu, a w usługach, zatem niedopuszczalnym jest stosowanie Konwencji; 4. art. 16 Konwencji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że w niniejszej sprawie kontrola prowadzona może być w skarżącej Spółce przez nieograniczony okres, podczas gdy skarżąca Spółka nie prowadzi działalności w przemyśle i handlu, a w usługach, zatem niedopuszczalnym jest stosowanie Konwencji; 5. art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), poprzez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i czynienie zupełnie dowolnych ustaleń, w szczególności w zakresie ustalenia statusu skarżącej Spółki jako przedsiębiorcy oraz przedmiotu prowadzonej przez skarżącą Spółkę działalności, który nie jest objęty zakresem stosowania Konwencji; 6. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy, nieuwzględnienie w wydanym postanowieniu słusznego interesu strony i niczym nieuzasadnione dokonanie wykładni rozszerzającej przepisów Konwencji skutkujące wadliwym przyjęciem, że przepisy Konwencji znajdują zastosowanie do skarżącej Spółki, pomimo że działalność Spółki nie dotyczy ani handlu ani przemysłu; 7. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji, podczas gdy postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów warunkującym jego wadliwość i uzasadniającym jego uchylenie w całości, co w efekcie skutkuje tym, iż kontrola prowadzona jest w sposób nieuprawniony. Spółka podniosła, że organ II instancji w sposób wadliwy przyjął, że upoważnienie do kontroli, w oparciu o które wszczęto czynności kontrolne, odpowiadało ustawowym wymogom. W istocie upoważnienie to było wadliwe, albowiem nie zawierało wskazania zakresu przedmiotowego kontroli co do czasookresu, którego dotyczy kontrola. Samo określenie materii podlegającej kontroli prowadzi do sytuacji, że kontrolowany co najwyżej domyśla się, że czasookres przedmiotowy kontroli obejmuje wszystkie okresy rozliczeniowe, oprócz tych objętych przedawnieniem. Kontrolowany natomiast nie może się domyślać co będzie przedmiotem kontroli (jaki okres będzie kontrolowany). Spółka uważa, że art. 48 ust. 3 pkt 4 oraz art. 49 ust. 7 pkt 7 u.p.p., należy interpretować w ten sposób, że wskazanie zakresu przedmiotowego kontroli oznacza wskazanie materii objętej kontrolą oraz czasookresu, którego dotyczy kontrola. Według Spółki, organy obu instancji w sposób pozbawiony wszelkich podstaw przyjęły, że zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy znajdują przepisy Konwencji, co skutkowało wadliwym określeniem czasu kontroli, prowadzącym do nieuprawnionego przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia kontroli u przedsiębiorcy, przewidzianego przez ustawodawcę. Czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych, zaś w odniesieniu do małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych (art. 55 ust. 1 u.p.p.). Skarżąca zaznaczyła, że ma status mikroprzedsiębiorcy. W art. 7 ust. 3 u.p.p. wskazano, że średnioroczne zatrudnienie określa się w przeliczeniu na pełne etaty, nie uwzględniając pracowników przebywających na urlopach macierzyńskich, urlopach na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopach ojcowskich, urlopach rodzicielskich i urlopach wychowawczych, a także zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego. Przywołane przepisy nie nastręczają żadnych wątpliwości co do tego, że przy ustalaniu średniorocznego zatrudnienia chodzi wyłącznie o pracowników zatrudnionych na pełny etat. Jednocześnie wobec tego, że pojęcia w nim użyte nie doczekały się odrębnych definicji na potrzeby ustawy prawo przedsiębiorców, należy odwołać się do ogólnych w tym względzie definicji prawa pracy, do których zresztą odsyła sam prawodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy prawo przedsiębiorców (Druk VIII.2051). Wykonywanie pracy w ramach innego stosunku prawnego niż stosunek pracy, np. na podstawie umowy zlecenia, nie będzie mieściło się w zakresie definicji z art. 2 Kodeksu pracy (dalej: "k.p.". Nieuprawnionym przy tym pozostaje zrównanie pracowników zatrudnionych na pełen etat ze zleceniobiorcami. Skoro w art. 7 ust. 3 u.p.p. jest mowa wyłącznie o zatrudnieniu na "pełen etat", to należy przez to rozumieć czas pracy określony w art. 129 § 1 k.p. W świetle powyższego, skarżąca Spółka uważa, że bezsprzecznie ma status mikroprzedsiębiorcy, w związku z czym czas trwania kontroli nie może przekroczyć 12 dni roboczych. Przedłużenie przez organ kontrolujący czasu kontroli do dnia 15 listopada 2024 r. pozostawało w oczywistej sprzeczności z art. 55 ust. 1 i 3 u.p.p., albowiem prowadziło do sytuacji, w której kontrola prowadzona byłaby zdecydowanie dłużej, aniżeli jest to dopuszczalne (maksymalnie 12 dni). Maksymalny termin kontroli określony w art. 55 ust. 1 u.p.p. nie będzie obowiązujący m. in. w przypadku, gdy ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej (art. 55 ust. 2 pkt 1 u.p.p.). Organy obu instancji w sposób chybiony przyjęły, że taki właśnie przypadek zachodzi w realiach niniejszej sprawy uznając, że zastosowanie znajdują przepisy Konwencji. Stanowisko organów obydwu instancji jawi się jako oczywiście wadliwe. Konwencja obowiązuje jedynie w odniesieniu do podmiotów działających w przemyśle i handlu, nie obowiązuje natomiast w sferze szeroko rozumianych usług a taką właśnie działalność prowadzi skarżąca Spółka. Rzeczoną interpretację wprowadził do stosowania w jednostkach organizacyjnych PIP były Główny Inspektor Pracy pismem z 9 marca 2009 r. i potwierdził ją m.in. we wnioskach de lege ferenda PIP, przedstawionych Sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej z 15 grudnia 2009 r. Konwencja wprost wskazuje, że dotyczy przemysłu i handlu. Brak jest przy tym jakichkolwiek przesłanek uzasadniających dokonanie rozszerzającej wykładni Konwencji. O ile kwestia definicji handlu nie budzi kontrowersji, o tyle w przepisach ustawy u.p.p. oraz w ustawy u.p.i.p. brak jest jednak definicji zakładu przemysłowego. Nie oznacza to jednak, że w powszechnie obowiązujących przepisach prawa takiej definicji nie ma. W ustawie z 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych definicja zakładu przemysłowego przedstawiona została następująco: zespół budynków i urządzeń wraz z terenem, na którym prowadzi się działalność wytwórczą polegającą na przekształcaniu mechanicznym, fizycznym lub chemicznym materiału, substancji lub ich części składowych w nowy produkt. Posiłkowe posłużenie się tą definicją wraz z definicją słownikową prowadzi do uznania, iż pojęcie przemysłu odnosi się do działalności wytwórczej. Nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż skarżąca Spółka nie prowadzi działalności ani w zakresie handlu, ani w zakresie przemysłu, tym samym niedopuszczalne jest stosowanie do niej Konwencji. Wobec powyższego Spółka uważa, że zastosowanie znajdą ograniczenia zawarte w treści art. 55 u.p.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Skarga okazała się niezasadna, bowiem przeprowadzona przez Sąd, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten nie narusza prawa. Przedmiotem skargi uczyniono postanowienie OIP z 3 stycznia 2025 r. UNP Sz-25-00097, którym Okręgowy Inspektor Pracy w S., utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Pracy o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Postanowienie to zostało wydane w związku z wniesieniem przez skarżącą Spółkę sprzeciwu z 5 grudnia 2024 r., wobec przedłużenia przez organ terminu zakończenia czynności kontrolnych na podstawie zawiadomienia o przedłużeniu czasu trwania kontroli do 31 grudnia 2024 r. Wcześniej Spółka składała analogiczny sprzeciw 21 października 2024 r., dotyczący zawiadomienia o przedłużeniu czasu trwania kontroli do 15 listopada 2024 r. co było przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie zakończonej wyrokiem z 18 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 28/25. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm., dalej: "u.p.p."), kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorców jest przeprowadzana na zasadach określonych w niniejszej ustawie, chyba że zasady i tryb kontroli wynikają z ratyfikowanych umów międzynarodowych albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale stosuje się odrębne przepisy (art. 45 ust. 2 u.p.p.). Stosownie do art. 45 ust. 3 u.p.p., zakres przedmiotowy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy objętej kontrolą oraz organy upoważnione do jej przeprowadzenia określają odrębne przepisy, z uwzględnieniem przepisów art. 40 i art. 43 ust. 7. W myśl art. 59 ust. 1 u.p.p., przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia (ust. 1). Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego (ust. 3). Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu (ust. 4). Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych; 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych. Stosownie do art. 59 ust. 7 u.p.p., ma postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o: 1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia; 2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych. Jak zaś wynika z art. 59 ust. 11 u.p.p., organ kontroli może kontynuować czynności kontrolne z dniem, w którym postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, stało się ostateczne, a w przypadku wniesienia przez przedsiębiorcę zażalenia - z dniem, w którym postanowienie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, zostało doręczone przedsiębiorcy. Strona skarżąca wnosząc sprzeciw powoływała się na zaistnienie naruszenia polegającego na braku wskazania w upoważnieniu do kontroli okresu czasu, którego dotyczy kontrola. Podniosła także zarzuty dotyczące przedłużenia czasu kontroli, prowadzące do przekroczenia maksymalnego wymiaru uregulowanego przepisami. W ocenie Sądu, nie jest zasadny zarzut skargi odnoszący się do niewłaściwego zastosowania przez organ art. 49 ust. 8 w zw. z art. 49 ust. 7 pkt 7 w zw. z art. 46 ust. 3 w zw. art. 48 ust. 3 pkt 4 u.p.p., polegający na braku wskazania w upoważnieniu do kontroli okresu czasu, którego dotyczy kontrola. W sprawie niesporne jest, że postępowanie kontrolne organu toczy się w związku z czynnościami, które od 24 września 2024 r. podjęli wobec strony skarżącej inspektorzy inspekcji pracy. Jak wynika z analizy akt administracyjnych, kontrolujący inspektor pracy legitymował się upoważnieniem z 20 września 2024 r., udzielonym przez Zastępcę Okręgowego Inspektora Pracy. W rubryce "D. Zakres przedmiotowy kontroli" zawarty jest zakres przedmiotowy kontroli, tj. przestrzeganie przepisów prawa pracy, w tym bhp, przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, prowadzenia agencji zatrudnienia, wypłacanie wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, przestrzeganie przepisów ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług, przestrzeganie przepisów ustawy i delegowaniu kierowców w transporcie drogowym. Szczegółowy zakres żądanych informacji został określony przez organ w piśmie z 23 września 2024 r. Dokonując oceny zasadności zarzutu należało mieć na względzie, że zgodnie z art. 23 ust. 1 u.p.i.p., w toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma prawo: 1) swobodnego wstępu na teren oraz do obiektów i pomieszczeń podmiotu kontrolowanego; 2) przeprowadzania oględzin obiektów, pomieszczeń, stanowisk pracy, maszyn i urządzeń oraz przebiegu procesów technologicznych i pracy; 3) żądania od podmiotu kontrolowanego oraz od wszystkich pracowników lub osób, które są lub były zatrudnione, albo które wykonują lub wykonywały pracę na jego rzecz na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym osób wykonujących na własny rachunek działalność gospodarczą, a także osób korzystających z usług agencji zatrudnienia, pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą oraz wzywania i przesłuchiwania tych osób w związku z przeprowadzaną kontrolą; 4) żądania okazania dokumentów dotyczących budowy, przebudowy lub modernizacji oraz uruchomienia zakładu pracy, planów i rysunków technicznych, dokumentacji technicznej i technologicznej, wyników ekspertyz, badań i pomiarów dotyczących produkcji bądź innej działalności podmiotu kontrolowanego, jak również dostarczenia mu próbek surowców i materiałów używanych, wytwarzanych lub powstających w toku produkcji, w ilości niezbędnej do przeprowadzenia analiz lub badań, gdy mają one związek z przeprowadzaną kontrolą; 5) żądania przedłożenia akt osobowych i wszelkich dokumentów związanych z wykonywaniem pracy przez pracowników lub osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy; 5a) żądania od pracodawcy delegującego pracownika na terytorium RP lub osoby działającej w jego imieniu informacji, dokumentów lub oświadczeń w sprawach delegowania pracowników na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczących kontroli, o której mowa w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług; 5b) żądania od przewoźnika drogowego delegującego kierowcę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub osoby działającej w jego imieniu informacji lub dokumentów, o których mowa w ustawie z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym; 5c) żądania od przewoźnika drogowego z państwa trzeciego delegującego kierowcę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub osoby działającej w jego imieniu informacji lub dokumentów, o których mowa w ustawie z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym; 6) zapoznania się z decyzjami wydanymi przez inne organy kontroli i nadzoru nad warunkami pracy oraz ich realizacją; 7) utrwalania przebiegu i wyników oględzin, o których mowa w pkt 2, za pomocą aparatury i środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku; 8) wykonywania niezbędnych dla celów kontroli odpisów lub wyciągów z dokumentów, jak również zestawień i obliczeń sporządzanych na podstawie dokumentów, a w razie potrzeby żądania ich od podmiotu kontrolowanego; 9) sprawdzania tożsamości osób wykonujących pracę lub przebywających na terenie podmiotu kontrolowanego, a także osób korzystających z usług agencji zatrudnienia, ich przesłuchiwania i żądania oświadczeń w sprawie legalności zatrudnienia lub prowadzenia innej działalności zarobkowej; 10) korzystania z pomocy biegłych i specjalistów oraz akredytowanych laboratoriów. Wszystko to łącznie pozwala w jednoznaczny sposób określić materię kontroli, która spełnia zakres kompetencji kontrolnych PIP. Przy tym przepisy u.p.p. i u.p.i.p. nie nakazują podawania przez organ okresu kontroli w sposób oczekiwany przez skarżącą. Natomiast wskazanie okresu rozliczeniowego można było jednoznacznie odczytać z treści pisma organu z 23 września 2024 r. z żądaniem podania konkretnych informacji i dokumentów przez Spółkę, szczegółowo opisanych w 11 punktach tego pisma. Należy zwrócić uwagę na to, że w rubryce "E. Przewidywany okres kontroli" upoważnienia do kontroli (pismo z 20 września 2024 r.) widnieje informacja, iż planowany czas zakończenia kontroli wyznaczono na 20 października 2024 r. Natomiast zawiadomieniem z 15 października 2024 r. (doręczonym stronie 16 października 2024 r.) organ poinformował stronę o przedłużeniu czasu kontroli do 15 listopada 2024 r., z uwagi na konieczność dokonania analizy i weryfikacji dokumentacji zgromadzonej podczas prowadzonego postępowania kontrolnego. Wobec wniesienia sprzeciwu, a dalej wyczerpania trybu odwoławczego, kontrola nie była prowadzona. Dopiero po wejściu do obrotu prawnego ostatecznego postanowienia OIP z dnia 4 listopada 2024 r., zawiadomieniem z 14 listopada 2024 r. Inspektor Pracy poinformował Spółkę o przedłużeniu czasu trwania kontroli przedsiębiorcy z pierwotnego 20 października 2024 r. na: 31 grudnia 2024 r. Wobec powyższego zgłaszane zarzuty w zakresie wadliwości upoważnienia do kontroli nie znajdują tym samym potwierdzenia w zgromadzonych dokumentach. W ocenie Sądu, nie jest także zasadny zarzut skargi o dopuszczeniu się przez organ naruszenia art. 55 ust. 1 u.p.p., poprzez przedłużenie czasu trwania kontroli, ponad 12 dni. W omawianej kwestii, zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem judykatury, powołany art. 55 ust. 1 pkt 1 u.p.p., limitujący u mikroprzedsiębiorcy czas prowadzenia kontroli nie ma zastosowania w przypadku kontroli inspektora pracy, a to w związku z wyłączeniem wynikającym z art. 55 ust. 2 pkt 1 u.p.p. oraz ratyfikowaną w dniu 19 kwietnia 1995 r. (data wejścia w życie - 2 czerwca 1996 r.) przez Rzeczpospolitą Polską Konwencję nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą inspekcji pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1997 r. Nr 72, poz. 450). Wbrew stanowisku strony skarżącej, przepisy ww. Konwencji dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu znajdują zastosowanie w polskim porządku prawnym, a zatem miały zastosowanie na gruncie badanej sprawy. Z dniem wejścia w życie obecnej Konstytucji RP, przedmiotowa Konwencja stała się w Polsce źródłem prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji (por. np. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 973/08, WSA we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 431/08, system inf. prawnej LEX; zob. L. Florek: Zakres kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, PIZS 2008, Nr 3, poz. 18; T.M. Nycz: Zakres stosowania Konwencji nr 81 MOP; W. Skrzydło: Komentarz do art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Zakamycze 2002, wyd. IV, post. SN z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt IV KK 367/08, OSNKW 2009, Nr 6, poz. 46). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 16 Konwencji, przedsiębiorstwa będą kontrolowane tak często i tak starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych. Sąd uznał tym samym, że nie można było skutecznie w okolicznościach faktycznych sprawy zarzucić zaskarżonemu postanowieniu naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia kontroli u przedsiębiorcy, skoro art. 55 ust. 2 u.p.p. wprost określa, że w przewidzianych w ust. 1 art. 55 limitów czasu trwania kontroli nie stosuje się, jeżeli właśnie ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej. W tej sytuacji, również zarzut skargi o naruszeniu wydanym postanowieniem art. 55 ust. 2 w zw. z art. 55 ust. 1 u.p.p., nie był zasadny. Nie mógł również odnieść oczekiwanego skutku zarzut naruszenia art. 55 ust. 3 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 7 u.p.p., bowiem jak wskazano powyżej brak jest podstaw stosowania przepisów dotyczących czasu kontroli w przypadku kontroli inspektora pracy. W ocenie Sądu, nie jest też zasadny zarzut naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisów postępowania, wobec braku poczynienia przez organ ustaleń co do statusu strony skarżącej (art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). W tym miejscu Sąd zauważa, że zgodnie z treścią pisma organu z 23 września 2023 r., w zakres informacji i dokumentów żądanych do przedłożenia inspektorowi pracy (art. 23 ust. 1 pkt 3, 4, 5, 8, 9 w zw. z art. 27 u.p.p.), wchodziła kwestia przedłożenia deklaracji ZUS ZUA i ZUS ZWUA, ZUS RCA dotyczących pracownika tymczasowego. Zgodnie zaś z art. 92a z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") do kontroli płatnika składek będącego przedsiębiorcą stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Jak przekonująco wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 9 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 980/20, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, z ostatniego z wymienionych przepisów wynika, że przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców stosuje się wprost, a nie tylko odpowiednio. Pojęcia mikroprzedsiębiorcy, małego przedsiębiorcy i średniego przedsiębiorcy zostały zdefiniowane na użytek ustawy - Prawo przedsiębiorców i mają zastosowanie również w zakresie poddanej aktualnie kontroli sądowej. W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy pozostaje także aktualne stanowisko judykatury, iż nie ma sporu co do tego, że przepis art. 92a u.s.u.s. nie odsyła do innych niż przepisy rozdziału 5 Prawa przedsiębiorców unormowań tej ustawy ani co do tego, że organ ma prawo kontrolować wszelkie tytuły ubezpieczeń. Jednakże przepisy rozdziału 5 Prawa przedsiębiorców, regulujące liczbę dni kontroli odwołują się do pojęć definiowanych jedynie w tej właśnie ustawie. Jednocześnie ustawodawca nie podjął się jak dotąd odrębnego unormowania pojęć odnoszących się do różnych kategorii przedsiębiorców na potrzeby obowiązków z zakresu ubezpieczenia społecznego. Tylko w takim przypadku w grę mogłoby wejść stosowanie regulacji odrębnej, o której mowa w art. 45 ust. 3 u.p.p. (por wyrok NSA z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 135/24). Powyższe oznacza, że wbrew stanowisku skargi organ nie naruszył art. 16 Konwencji, stosując ten przepis w toku kontroli Spółki posiadającej status mikroprzedsiębiorcy. Wobec powyższego należało uznać, iż organ dochował wymogu dokładnego zbadania okoliczności sprawy, prawidłowo zastosował przepisy postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego. W zaistniałej sytuacji nie znajduje potwierdzenia zarzut skargi, iż organ dopuścił się prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), a zatem zaskarżonemu postanowieniu nie sposób zarzucić wydania go z naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a. Z tych względów, Sąd działając na podstawie 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło