III OSK 106/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 616/21 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w S. na zarządzenie pokontrolne Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 8 czerwca 2021 r., znak IK.I.7023.141.2021.ZA.mpt w przedmiocie przestrzegania wymagań ochrony środowiska oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 21 września 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 616/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w S. na zarządzenie pokontrolne Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ, organ) z 8 czerwca 2021 r., znak IK.I.7023.141.2021.ZA.mpt w przedmiocie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka T. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca kasacyjnie, spółka) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: 1. na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie: a) art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a polegające do skierowania zarządzenia pokontrolnego bezpośrednio do osoby prawnej spółki T. sp. z o.o., podczas gdy przepis wyraźne stanowi, że organ może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej co w przedmiotowej sprawie winno zostać wydane do przedstawicieli zarządu, a nie samej spółki (brak legitymacji), ewentualnie z ostrożności, w przypadku uznania w/w zarzutu za bezzasadny: b) art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji bezpodstawne wydanie zarządzenia pokontrolnego na podstawie, którego organ zarządził: - prowadzenie na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów zgodnie ze stanem faktycznym, - dokonywanie każdorazowo weryfikacji odpadów polegającej na oględzinach przed i po rozładunku odpadów oraz sprawdzeniu zgodności przyjmowanych odpadów z informacjami zawartymi w podstawowej charakterystyce odpadów, podczas gdy ustalenia kontroli przeprowadzonej przez organ nie dają najmniejszych podstaw do uznania, że karty ewidencji odpadów nie były w pełni uzupełniane, gdyż spółka prowadzi ewidencję w sposób odzwierciedlający stan faktyczny, a wszelkie omyłki, jeśli takie pojawiały się były na bieżąco weryfikowane i poprawiane, odpady przywożone na składowisko nie były weryfikowane, gdyż spółka prowadzi stosowną i wnikliwą kontrolę wszystkich przyjmowanych odpadów; 2. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ do nieuprawnionych i dowolnych ustaleń faktycznych w sprawie, które w konsekwencji doprowadziły do wadliwego wydania zarządzenia pokontrolnego stwierdzającego nieprawidłowości z zakresu przestrzegania przepisów ochrony środowiska. Wobec tak sformułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że zarządzenie pokontrolne zostało skierowane do podmiotu nieuprawnionego w świetle przepisów prawa, na które się organ powołuje. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4077/21 skarżąca kasacyjnie podniosła, że choć czynności kontrolne przeprowadza się w jednostce organizacyjnej, to jednak adresatem zarządzenia pokontrolnego nie jest ta jednostka, lecz jest nią wyłącznie kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoba fizyczna. Wydanie zarządzenia pokontrolnego skutkuje powstaniem stosunku administracyjnoprawnego, którego podmiotami są: z jednej strony wojewódzki inspektor ochrony środowiska, z drugiej zaś zawsze osoba fizyczna. Ponadto w ocenie skarżącej kasacyjnie ustalenia organu oraz Sądu I instancji w oparciu, o które zostało wydane zaskarżone zarządzenie pokontrolne są sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Daleko idące domniemania organu powodują, że skarżąca jest pozbawiona możliwości ochrony swoich praw, albowiem stawiane w zarządzeniu pokontrolnym zarzuty mogłyby być co najwyżej przedmiotem dalszych wyjaśnień w ramach późniejszych postępowań administracyjnych, które obligują do szczegółowego i wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a nie tylko opieraniu się na protokole kontroli, który polega jedynie na ocenie tego, co kontrolujący wizualnie dostrzegli w trakcie wizji lokalnej w terenie a z której oceną skarżąca stanowczo się nie zgadza. W konsekwencji spółka została zmuszona do zaskarżenia tak stawianych zarzutów pokontrolnych, albowiem mają one bezpośredni wpływ na ich prawa i obowiązki, w tym sankcje finansowe oraz karne. W zakresie zarzutu zawartego w pkt 1 zarządzenia pokontrolnego, tj. w zakresie zarzutu naruszenia zasad prowadzenia ewidencji, poprzez nieprawidłowe wypełnianie kart ewidencji odpadów oraz nieewidencjonowania wszystkich odpadów kierowanych na składowisko wskazano, że zarzuty te nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym. Spółka prowadzi ewidencję wszystkich odpadów kierowanych na składowisko, a powyższe twierdzenie jest wynikiem błędnego przyjęcia, iż na składowisku znajdują się odpady nieobjęte decyzją Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 19 kwietnia 2016 r. W zakresie pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, opartego na zarzucie naruszenia obowiązku określonego w art. 109 ustawy o odpadach poprzez brak weryfikacji, o której mowa w art. 114 ust. 2 w/w ustawy zauważono, iż spółka prowadzi stosowną i wnikliwą kontrolę przyjmowanych odpadów na składowisko, a wskazane odpady nieujęte w decyzji Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 19 kwietnia 2016 r. (o kodzie 19 12 12) znalazły się w wierzchniej warstwie na skutek formowania tarasów. Podczas kształtowana półek, dolne warstwy podciągane są do góry, czego efektem jest odkrywanie warstw odpadów, nawet z początku jego funkcjonowania. W wyniku powyższych prac na czaszy składowiska pojawiły się odpady, których skarżąca nie przyjęła (pozostałe po poprzednim prowadzącym składowisko) lub przyjętych przez spółkę na podstawie poprzedniej decyzji. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, organ kontrolujący w ogóle nie wziął tego faktu pod uwagę, bezrefleksyjnie w tym zakresie zakładając, że spółka nie weryfikuje odpadów dowożonych na składowisko. Spółka stoi na stanowisku, że zawarte w zarządzeniu pokontrolnym uzasadnienie motywów, które stanowiły podstawę wydania tego aktu jest lakoniczne i wybiórcze. Organ ogranicza się w tym zakresie jedynie do tych faktów, które stanowią podstawę obrony jego twierdzeń bez wszechstronnego rozważenia całości poczynionych ustaleń, a w ogóle nie odnosi się do stawianych przez spółkę zarzutów do sporządzonego protokołu kontroli. Skarżąca kasacyjnie podkreśliła również, że do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2018 r., poz. 1471 ze zm.), nie stosuje się przepisów k.p.a., gdyż jest to postępowanie odrębne, co nie oznacza, że w tym postępowaniu nie obowiązują zasady ogólne kodeksu, ale reżim tego postępowania realizuje się w trybie szczególnym, który nie obejmuje wszystkich wymogów kodeksowych. Treść zarządzenia powinna być tak zredagowana, aby jego adresat mógł dowiedzieć się, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu, o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszeń. Te dwa wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie (tak m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 10 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Go 195/19). Pismem z 22 grudnia 2021 r. w odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2020 r., poz. 995 ze zm.; dalej: ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska). Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, niestanowiącym jednak decyzji administracyjnej. Władczy charakter zarządzenia przejawia się w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określającym ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 10009/08; z 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1156/15 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 2011 r., nr 3, s. 93). Mając na uwadze zarzuty stawiane w skardze kasacyjnej wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu. Istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, podmiotowi kontrolowanemu. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma zatem na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 1346/22). Zarysowana specyfika zarządzenia pokontrolnego wpływa też na sposób jego legalnościowej oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wojewódzki sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Podstawą wydania zarządzenia pokontrolnego mogą być tylko ustalenia kontroli, prawidłowo udokumentowane w protokole kontroli. Skoro zarządzenie pokontrolne musi opierać się na ustaleniach kontroli, to ustalenia te muszą być zawarte przynajmniej w protokole kontroli, a najlepiej także w tym zarządzeniu. Zatem protokół kontroli dokumentuje czynności kontroli oraz zawiera jej ustalenia, do których musi odnosić się zarządzenie pokontrolne. Ponadto zarządzenie pokontrolne stanowi spójną całość z protokołem kontroli i nie ma potrzeby powielania w zarządzeniu pokontrolnym szczegółowych kwestii zawartych w protokole kontroli (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2024 r., sygn. akt III OSK 438/23). Wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne bada przede wszystkim, czy: 1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ; 2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli; 3) treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Jak wcześniej zaznaczono, sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Z powyższych względów do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 723/12; z 30 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1706/18; z 31 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 935/21). Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona skarżąca kasacyjnie może skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność z prawem zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Zważywszy że intencją skarżącej kasacyjnie było zakwestionowanie zaskarżonego wyroku w zakresie oceny ustaleń faktycznych organu, stwierdzić należy, że ocena dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Sąd I instancji omówił ustalenia kontroli przeprowadzonej w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 10 maja 2020 r. na terenie składowiska odpadów w B., gm. S., zarządzanego przez spółkę. Weryfikacja okazanych przez spółkę kart ewidencji odpadów wykazała, że dokumenty nie były w pełni uzupełniane. Mianowicie, w niektórych kartach obejmujących 2019 r. brakowało wpisów dotyczących ilości odpadów przyjętych na składowisko (wykazano jedynie ilości odpadów przetworzonych). Ponadto karty ewidencji za lata 2020 i 2021 (w miesiącach I-V) prowadzonej w systemie BDO, nie zawierały zapisów w zakresie prowadzonego przetwarzania (proces R lub D). Co więcej, ustalenia kontroli wykazały, że na składowisku zdeponowane zostały odpady pochodzące z przetwarzania zawierające w swoim składzie m.in. rozdrobnioną gąbkę tapicerską, tworzywa sztuczne, tekstylia, które należało zaklasyfikować pod kodem 19 12 12. Dla tego rodzaju odpadów w okresie objętym kontrolą spółka nie prowadziła kart ewidencji odpadów i nie posiadała kart charakterystyki. Ponadto skład morfologiczny odpadów skierowanych na czaszę składowiska wskazuje na to, iż są to odpady palne, których ciepło spalania przekracza dopuszczalną wartość wynoszącą 6 MJ/kg s.m. Podniesiona w skardze argumentacja zmierza w istocie do wykazania, że skarżąca wykonywała i wykonuje należycie obowiązki nałożone na nią w zarządzeniu pokontrolnym. Równocześnie jednak skarżąca nie wykazała, aby treść zarządzenia pokontrolnego nie korespondowała z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli. Wbrew zatem twierdzeniom skargi kasacyjnej, podzielić należy wyrażony przez Sąd I instancji pogląd, wedle którego organ prawidłowo zarządził w kontrolowanym akcie, aby spółka prowadziła na bieżąco ilościową i jakościową ewidencję odpadów zgodną ze stanem faktycznym i dokonywała każdorazowo weryfikacji odpadów, skoro kontrola przeprowadzona w zakresie przestrzegania przez spółkę - prowadzącą składowisko odpadów - wymagań ochrony środowiska wynikających z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.), wykazała, że z tych obowiązków podmiot ten się nie wywiązuje w sposób uregulowany w przepisach prawa (załącznik nr 5 i 8 do protokołu kontroli). Ani w zastrzeżeniach pokontrolnych ani też w skardze spółka nie wskazała na takie okoliczności bądź dowody (np. z dokumentu), które podważyłyby wyniki kontroli. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że za taką okoliczność nie sposób uznać twierdzenia spółki o obecności na czaszy składowiska odpadów o kodzie 19 12 12 spowodowaną wyłącznie formowaniem półek składowiska i wydobyciem zeskładowanych tam odpadów o takim kodzie przez inne podmioty (wcześniej prowadzące składowisko bądź przez samą spółkę, ale na podstawie uprzednio posiadanych zezwoleń). Z kolei dokumentacja dotycząca prowadzenia ewidencji odpadów okazana do kontroli i załączona do protokołu kontroli jednoznacznie potwierdza, że odpady o kodzie 19 12 12 nie zostały w niej zaewidencjonowane zgodnie z ustawą o odpadach – nie okazano do kontroli m.in. kart ewidencji odpadów. W konsekwencji słusznie uznano, że twierdzenie spółki, iż wywiązuje się z obowiązków ewidencyjnych należycie w okolicznościach tej sprawy nie było wystarczające do uwzględnienia skargi. U podstaw zarządzenia legły zarówno ustalenia poczynione w niniejszej kontroli, jak również materiał dowodowy zgromadzony w trakcie działań dotychczas przeprowadzonych w przedmiotowej sprawie. Ustalenia zostały poczynione wystarczająco rzetelnie i prowadziły do postawienia przez kontrolujących właściwych i uprawnionych wniosków pokontrolnych. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne oraz uzasadnienie stanowiska zawartego w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym umożliwiły Sądowi I instancji jego kontrolę. Nie ulega też wątpliwości, że zaskarżone zarządzenie koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli, a także znajduje oparcie w prawidłowo zinterpretowanych przepisach prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte w kontrolowanej sprawie czynności uzasadniały wydanie zaskarżonego zarządzenie pokontrolnego i były również wystarczające do stwierdzenia uchybień zasygnalizowanych w treści tego zarządzenia. Kontrola została przeprowadzona w niniejszej sprawie przez powołany do tego organ, zalecenia zawarte w zarządzeniu pokontrolnym korespondują z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli i znajdują oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa oraz wskazują na działania jakie kontrolowany winien podjąć, aby doprowadzić do postępowania zgodnego z prawem. W konsekwencji za niezasadny należało uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Kwestii skierowania zarządzenia pokontrolnego do spółki dotyczy zarzut podnoszący naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że zarządzenie pokontrolne zostało skierowane do spółki, a nie jej wspólników (osób fizycznych) lub kierownika kontrolowanej jednostki. Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak stanowisko Sądu I instancji, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Z powołanego art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska wynika jednoznacznie, że w przypadku, gdy kontrolę przeprowadzono w jednostce organizacyjnej, zarządzenie pokontrolne adresuje się do kierownika tej jednostki. W orzecznictwie - na tle wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska wobec spółek kapitałowych - przyjmuje się, że wspomniane zarządzenia powinny być kierowane do członków zarządu uprawnionych do prowadzenia spraw spółki na dzień wydawania tego aktu (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4077/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Op 359/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1379/20). W niniejszej sprawie zaskarżone zarządzenie skierowane zostało do spółki, której jedynym członkiem zarządu i uprawnionym do reprezentacji oraz jedynym wspólnikiem jest Prezes Zarządu T.Ć. Jest to jedyna osoba piastująca funkcję członka Zarządu i rzeczywiście władna do podjęcia decyzji w kwestii realizacji działań mających na celu wyeliminowanie naruszeń. Zasadnie zatem wskazano w zaskarżonym wyroku, że z uwagi na fakt, iż skarga została złożona w terminie, a struktura organizacyjna spółki nie jest skomplikowana (w skład Zarządu wchodzi wyłącznie Prezes, a do reprezentacji spółki uprawniony jest jeszcze jedynie prokurent, który podpisał skargę), skierowanie zarządzenia pokontrolnego do spółki, nie zaś do jej Zarządu pozostaje w przedmiotowej sprawie bez wpływu na możliwość jego wykonania. Zarządzenie pokontrolne skierowane do spółki zostało wydane z naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, ale uchybienie to nie było na tyle istotne, żeby skutkowało koniecznością wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. W tej sprawie uwzględnienia także wymaga, że skarżąca nie wykazała, że uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie wykazała również, żeby istniał inny podmiot, który byłby zobowiązany do wykonania zaleceń wynikających z zarządzenia pokontrolnego z powodu wskazania tego podmiotu w treści tego aktu. Przeciwnie, nie budzi wątpliwości, że zalecenia wynikające z kontrolowanego zarządzenia pokontrolnego może wykonać wyłącznie skarżąca. Zaskarżone zarządzenie, mimo że nie zawierało w swej części wstępnej należytego oznaczenia kierownika jednostki organizacyjnej skarżącej, to bez wątpienia jego treść dotarła do osób w strukturze organizacyjnej spółki uprawnionych do reprezentowania jej interesów. Nie mógł okazać się skuteczny zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., który zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki polegał na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ do nieuprawnionych i dowolnych ustaleń faktycznych w sprawie, które w konsekwencji doprowadziły do wadliwego wydania zarządzenia pokontrolnego stwierdzającego nieprawidłowości z zakresu przestrzegania przepisów ochrony środowiska. Ponownego podkreślenia wymaga, że do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a. zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i do wydania zarządzenia pokontrolnego. Czynności te są wykonywane w oparciu o przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, a ustawodawca w tym zakresie nie odsyła do przepisów k.p.a. (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21 oraz z 20 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1242/21 i orzeczenia tam przywołane). Należy ponadto wskazać, że zarządzenie pokontrolne ma formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany jedynie do wyjaśnienia, jakie działania w związku z tym zarządzaniem podjął. Zatem - jak wskazano wyżej - z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona może skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte postępowanie administracyjne przewidziane przepisami stosownej ustawy z zakresu materialnego prawa ochrony środowiska (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2479/17). Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie miały zastosowania przepisy k.p.a., to niezasadny jest zarzut, że Sąd I instancji nie dostrzegł uchybienia przez organ przepisom k.p.a. w kontrolowanym postępowaniu. W konsekwencji powyższych rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.