II SA/Łd 186/25

Dnia 22 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 16 stycznia 2025 roku w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 5 marca 2025 roku pod pozycją [...]. dc Pismem z 4 marca 2025 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 16 stycznia 2025 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie skarżący uiścił kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, która została zaksięgowana na rachunku bankowym Sądu w dniu 5 marca 2025 r. pod poz. 781. Z analizy akt sprawy wynika, iż opisana powyżej skarga została wniesiona przez skarżącego za pośrednictwem usługi doręczenia elektronicznego e-Doręczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, co oznacza, że ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - p.p.s.a.). Stosownie do treści tego przepisu, Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Warunkiem rozpoznania sprawy przez sąd jest skuteczne wniesienie skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga na decyzję została złożona za pośrednictwem usługi doręczenia elektronicznego (e-Doręczenia), zatem za pośrednictwem innego niż ePUAP kanału informacji elektronicznej. Kluczowe okazało się zatem zbadanie dochowania właściwego trybu wniesienia skargi złożonej w formie dokumentu elektronicznego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje możliwość wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jednakże konieczne jest w takim przypadku zachowanie przewidzianych przez ustawę standardów procesowych. Przede wszystkim wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego jest możliwe jedynie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu, co wynika wprost z treści art. 54 § 1a zd. pierwsze p.p.s.a. Elektroniczna skrzynka podawcza organu, to "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego" (art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1557 ze zm. - u.inf.) - zob. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2021 r. III OSK 4856/21. Zgodnie z art. 16 ust. 1a u.inf., podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę, natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513 ze zm.) przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową", a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180, dalej: rozporządzenie), minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (skrót nazwy Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet w rozumieniu art. 3 pkt 13 u.inf.). Natomiast utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do podmiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3 rozporządzenia). Zaznaczyć trzeba, że art. 3 pkt 17 u.inf. będzie obowiązywał do 30 września 2029 r. Dopiero z dniem 1 października 2029 r. nastąpią zmiany dotyczące m.in. możliwości wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Wtedy to art. 54 § 1a p.p.s.a. otrzyma następujące brzmienie: "Skargę w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio." Należy dodatkowo zauważyć, że zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 ze zm.- u.d.e.)., w p.p.s.a. wprowadzono zmiany dotyczące możliwości wnoszenia pism w postaci elektronicznej. Zgodnie bowiem z art. 12b § 1 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym art. 96 pkt 1 u.d.e, określony w ustawie warunek pisemności uważa się za zachowany, jeżeli pismo zostało utrwalone w postaci elektronicznej i podpisane w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a, jak stanowi zaś § 2 art. 12b p.p.s.a., w postępowaniu pisma utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się do sądu administracyjnego na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", a sąd doręcza takie pisma stronom na adres do doręczeń elektronicznych na zasadach określonych w art. 65a. Powyższe przepisy będą jednak obowiązywały dopiero w 2029 r. Stosownie bowiem do treści art. 155 ust. 7 u.d.e., sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r. W chwili obecnej jedyną drogą skutecznego wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego jest wniesienie jej za pośrednictwem platformy ePUAP. Takie stanowisko dominuje aktualnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienia - WSA w Gliwicach: z 31 marca 2025 r., I SA/Gl 244/25;z 14 kwietnia 2025 r., I SA/Gl 297/25; z 31 marca 2025 r.; WSA w Kielcach: z 18 marca 2025r., I SA/Ke 67/25; WSA we Wrocławiu: z 26 lutego 2025 r. II SAB/Wr 201/25; z 10 marca 2025 r., II SAB/Wr 175/25; z 20 marca 2025 r., II SAB/Wr 247/25; z 9 maja 2025 r., II SA/Wr 293/25; WSA w Bydgoszczy z 29 kwietnia 2025 r., I SA/Bd 173/25; z 5 maja 2025 r., I SA/Bd 139/25; WSA w Poznaniu z 15 maja 2025 r., I SA/Po 234/25), a sąd je podziela. Uwzględniając powyższe uregulowania z uwagi na to, iż skarżący nie wniósł skargi za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (ePUAP), a za pośrednictwem usługi doręczeń elektronicznych, które w sądach administracyjnych jeszcze nie są dostępne, skarga nie została skutecznie wniesiona, w świetle wymogów z art. 54 § 1a zd. pierwsze p.p.s.a. Z powyższych względów sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ds