II OZ 849/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 723/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 18 marca 2024 r. nr WIR.VIII.7840.1.28.2023.AC w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 723/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej "skarżąca" lub "spółka") na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego (dalej "Wojewoda") z dnia 18 marca 2024 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 18 marca 2024 r. wskazując na swój brak winy w uchybieniu, który uzasadniła potencjalną możliwością zabrania awiza ze skrzynki oddawczej umieszczonej na drzwiach wejściowych siedziby spółki przez osoby postronne, bowiem - jak wskazała - skrzynka oddawcza była już kilkukrotnie niszczona, a dzielnica w jakiej znajduje się siedziba spółki należy do najbardziej zagrożonych przestępczością. Uzasadniając swój brak winy wskazała również na pogorszenie się w okresie ostatnich kilku miesięcy stanu zdrowia Prezesa Spółki, który od wielu lat choruje na depresję, a który to był odpowiedzialny za realizację inwestycji, której dotyczy przedmiotowa decyzja i z uwagi na stan zdrowia nie był w stanie prowadzić spraw związanych z inwestycją. Sąd stwierdził, że wywód skarżącej nie został poparty żadnymi dokumentami, np. reklamacją skierowaną do operatora pocztowego w odniesieniu do braku pozostawienia awiz dot. przedmiotowej przesyłki czy też zgłoszeniem zdewastowania skrzynki w okresie gdy pozostawiano w niej awiza dot. przesyłki zawierającej decyzję z 18 marca 2024 r. Samo twierdzenie o braku awizo nie stanowi natomiast dostatecznej podstawy do zakwestionowania informacji wskazanych w treści dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Również druga z okoliczności, na którą skarżąca wskazała w swoim wniosku, jako na przyczynę uchybienia terminu tj. choroba Prezesa Spółki - zdaniem Sądu nie świadczy o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że skarżąca - jako spółka prawa handlowego - działa w obrocie prawnym jako podmiot profesjonalny. Ciągłość funkcjonowania spółki wymagała zatem, aby w odpowiedni sposób chroniła swoje interesy odpowiedzialne za prowadzenie swoich spraw, nie ponosiła negatywnych skutków prawnych. Jeśli więc osoba będąca prezesem zarządu spółki od wielu lat cierpi na depresję – która prowadzi do ograniczenia funkcji poznawczych i zaburzeń pamięci - to powyższe okoliczności świadczą, zdaniem Sądu, nie tyle o braku winy w uchybieniu terminu dokonania czynności procesowej, ale o braku zachowania należytej staranności przy doborze osób sprawujących istotne funkcje w organach Spółki, które są odpowiedzialne za prowadzenie spraw oraz wykonywanie zobowiązań Spółki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") poprzez uznanie, iż występując o przywrócenie terminu Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na jej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia z dnia 18 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Co więcej, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II GZ 392/20, LEX nr 3161759). Wobec tego, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z 22 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 418/12, LEX nr 1405321). W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności spełniających wymienione wyżej kryteria. Strona w złożonym zażaleniu opiera się na dwóch przesłankach faktycznych mających znaczenie w sprawie, tj. zaginięcia awiza w związku ze zniszczeniem skrzynki odbiorczej oraz przewlekłą chorobą Prezesa Spółki. Odnosząc się do pierwszej z powyższych przesłanek NSA stwierdza, że zabezpieczenie skrzynki odbiorczej w celu należytego odbierania tradycyjnej korespondencji winno być obowiązkiem każdego przedsiębiorcy należycie dbającego o własne interesy. Okoliczność zniszczenia skrzynki nie może być uznana za okoliczności niezależną od strony skarżącej tym bardziej, że strona sama wskazuje, że skrzynka odbiorcza była już kilkukrotnie niszczona, co przemawia za przyjęciem, że strona mogła się spodziewać, że taka sytuacja będzie się powtarzać w związku z wysokim wskaźnikiem przestępczości w dzielnicy, w której znajduje się siedziba spółki. Odnośnie drugiej przesłanki należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że jedynie nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego strona nie mogła przewidzieć, może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu, przy czym nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli strona mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Dlatego też, przyjąć należy, że nawet choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie jest wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (zob. post. NSA z dnia 5 lutego 2014 r., I FZ 508/13; post. NSA z dnia 30 kwietnia 2014 r., I GZ 93/14; publik. CBOSA). Depresja, na którą powołuję się Prezes Zarządu, nie jest chorobą nagłą, której skutków wnioskodawca nie mógł przewidzieć. Wręcz przeciwnie – strona sama wskazuje, że stan ten jest długotrwały a jego skutki są stronie dobrze znane. Niezrozumiałym dla Sądu jest zatem czemu strona, świadoma zagrożeń które ten stan może spowodować, decyduje się samodzielnie prowadzić sprawy spółki. Podejmując jednak to ryzyko osoba taka przyjmuje na siebie również konsekwencje niedopełnienia czynności formalnych – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.