II GSK 227/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 441/24 w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 24 października 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 441/24, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a") , oddalił skargę J.L. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie z [...] kwietnia 2023 r. (nr [...]) w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku poddania jej syna J.L. szczepieniu ochronnemu przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, polio, odrze, śwince i różyczce, wszczętej na wniosek wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego z dnia 10 stycznia 2023 r: W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowieniem z 2 marca 2023 r., wydanym na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm., dalej jako: "u.p.e.a."), PPIS w [...] uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione, a postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r. Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Olsztynie, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji podniósł m. in., że określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa zachodzi wówczas, gdy przymusowo wykonywany obowiązek jest innej treści niż określony w akcie prawnym będącym podstawą egzekucji, a więc gdy zachodzi błąd co do przedmiotu postępowania egzekucyjnego. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Obowiązek szczepienia wynika bezpośrednio z przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, dalej jako: "ustawa"), a podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 lit. b i art. 17 ust. 2 i 4 tej ustawy. Zdaniem organu, nie jest także uzasadniony zarzut braku wymagalności obowiązku. Stwierdzenie, że dany obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może być on egzekwowany w danym momencie ze względu np. na odroczenie terminu jego wykonania. Z przedłożonej przez zobowiązaną kserokopii zaświadczenia z przeprowadzonego lekarskiego badania kwalifikacyjnego z dnia 23 lutego 2023 r. nie wynika, aby lekarz stwierdził stałe przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego lub odroczył wykonanie szczepień na wskazany okres. Z zaświadczenia wynika wyłącznie, że małoletnie dziecko strony zostało skierowane do Poradni [...] w [...] celem uzyskania konsultacji specjalistycznej, a z wpisu lekarza przeprowadzającego lekarskie badanie kwalifikacyjne wynika, że "szczepienia do wykonania po uzyskaniu w/w konsultacji". Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Olsztynie podał, że upomnienie z 27 marca 2017 r. zostało zobowiązanej doręczone w dniu 30 marca 2017 r. Upomnienie zawiera wszelkie niezbędne elementy określone w przepisach prawa obowiązujących w dniu jego wystawienia, w tym wezwanie do stawienia się w punkcie szczepień w NZOZ Poradnia [...] w celu wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego upomnienia. W upomnieniu zamieszczono również informację, że szczepienie będzie poprzedzone kwalifikacyjnym badaniem lekarskim." Ustosunkowując się do ostatniego z zarzutów, tj. naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 tej ustawy, Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Olsztynie podniósł, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów ustawowych nie jest aktualnie okolicznością mogącą stanowić podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Tytuł wykonawczy spełnia jednak wszystkie wymagane przepisami wymogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 441/24 oddalił skargę J.L. na ostateczne postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie z 26 kwietnia 2023 r. Sąd I instancji odwołując się do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2 oraz art. 17 ust. 2 i następne ustawy, a także § 2, § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie"), podał, że obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia dziecka. WSA w Olsztynie podkreślił, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Stosownie zaś do § 8 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, ma obowiązek odnotować w dokumentacji medycznej (tj. w karcie uodpornienia, książeczce szczepień oraz w dokumentacji medycznej zainteresowanego) wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Specjalista powinien również ustalić indywidualny program szczepień, ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek. W związku z tym nie można skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na brak badania kwalifikacyjnego. Badanie takie może być wykonane bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia, zaś odmowa poddania się temu badaniu, która w konsekwencji uniemożliwia wykonanie szczepienia, jest w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, któremu nie można przeciwdziałać wykorzystując art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. oprawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2024 r., poz. 581). Sąd I instancji podał, że zaświadczenie z przeprowadzonego lekarskiego badania kwalifikacyjnego z 23 lutego 2023 r. oraz karta informacyjna leczenia szpitalnego z 29 marca 2023 r. nie stanowią dowodu istnienia przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego u syna skarżącej i odroczenia wykonania szczepień na wskazany okres. Z zaświadczenia z 23 lutego 2023 r. wynika jedynie, że małoletnie dziecko strony zostało skierowane przez lekarza POZ do Poradni [...] w [...] w celu uzyskania konsultacji specjalistycznej. Natomiast z wpisu lekarza przeprowadzającego lekarskie badanie kwalifikacyjne wynika, że "szczepienia do wykonania po uzyskaniu w/w konsultacji". WSA w Olsztynie podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych wyników konsultacji specjalistycznej, które wskazywałyby na odroczenie szczepień. Samo zaś skierowanie przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do konsultacji specjalistycznej - bez dopełnienia całej procedury przez stronę - nie oznacza odroczenia wykonania obowiązku szczepień. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy, Sąd I instancji podzielił stanowisko Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie, że nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy, poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu. WSA w Olsztynie zgodził się z również z organem, że niesłuszny jest zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia z 27 marca 2017 (dodając, że zawierało wszystkie elementy, wymagane w tym czasie przez przepisy prawa), a także że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów ustawowych nie jest w aktualnym stanie prawnym okolicznością mogącą stanowić podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W ocenie WSA w Olsztynie, wbrew zapatrywaniu skarżącej, wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy właściwie wskazał, na czym polega obowiązek strony i że był wymagalny, a strona uchylała się od jego wykonania. Sąd I instancji także uznał, że nie podważał jego i organów stanowiska wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19. J.L. w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I i II instancji, zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Skarżąca na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonej dokumentacji medycznej (z dnia 16 listopada 2023 r.) na okoliczność odbycia przez małoletniego wizyty w Poradni [...], niezakwalifikowania syna do szczepienia i skierowania go do poradni immunologicznej celem przeprowadzenia dalszej konsultacji. Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy obowiązek szczepień był niewymagalny, ponieważ lekarz podczas badania kwalifikacyjnego z dnia 23 lutego 2023 r. nie zakwalifikował dziecka do szczepienia (odroczył obowiązek szczepień) i skierował dziecko do specjalisty, co w świetle art. 17 ust. 5 ustawy daje podstawę do twierdzenia, że obowiązek szczepień został odroczony; 2. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy przez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, że może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo że taki akt nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnie obowiązującego; 3. art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. przez uznanie, że obowiązek wykonania szczepień ochronnych wymienionych w tytule wykonawczym jest wymagalny, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, 4. art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. przez oddalenie skargi mimo że wierzyciel określił obowiązek w tytule wykonawczym niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy (obowiązkiem jest w pierwszej kolejności poddanie dziecka badaniu kwalifikacyjnemu przed szczepieniem, a obowiązek szczepień aktualizuje się dopiero wtedy, gdy lekarz wykluczy przeciwwskazania, co powinno być jasno określone w tytule wykonawczym); 5. art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wierzyciela o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione, podczas gdy wierzyciel winien w takiej sytuacji wydać postanowienie o oddaleniu zarzutów; 6. art. 10 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Olsztynie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie zawiadomił strony skarżącej o uprawnieniu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż strona skarżąca została pozbawiona prawa do wypowiedzenia się między innymi co do znaczenia dokumentacji medycznej z dnia badania kwalifikacyjnego, 7. art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1, 2, 10 i 11 ustawy oraz § 1 i § 5 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że powołane przepisy są podstawą prawną umożliwiającą nałożenie przez organ obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym według Programu Szczepień Ochronnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie podniosła m. in., że WSA w Olsztynie nie wziął pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 i odwołując się do wyroków NSA z 25 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 1140/23, z 16 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1604/20, z 18 grudnia 2023 r. sygn. akt II GSK 1709/23 stwierdziła, że skoro tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie został wystawiony w dniu 10 stycznia 2023 r., a więc na gruncie porządku prawnego zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny, to tytuł ten winien zostać uchylony, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać wszczęte i prowadzone na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077). Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, obowiązkiem wynikającym z ustawy jest nie tyle zaszczepienie dziecka, co poddanie dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia i ewentualnie dopiero po wykluczeniu przeciwwskazań - zaszczepienie dziecka. J.L. podkreśliła, że lekarz po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym z dnia 23 lutego 2023 r. nie zakwalifikował jej syna do szczepienia, o czym świadczy informacja, że szczepienie powinno zostać wykonane dopiero po uzyskaniu konsultacji specjalistycznej. Mając zatem na uwadze art. 17 ust. 5 ustawy, uznać należy, że istniały podstawy do odroczenia obowiązku szczepień, a to oznacza, że co najmniej do odbycia konsultacji specjalistycznej, obowiązek szczepień jest niewymagalny. W ocenie skarżącej kasacyjnie, egzekwowany obowiązek administracyjny w tytule wykonawczym powinien zostać określony na podstawie art. 17 ustawy, a nie na podstawie art. 5 tej ustawy. Tym samym naruszono art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. Wnosząca skargę kasacyjną oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Olsztynie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu niewymagalności obowiązku szczepień ochronnych z uwagi na wystawienie tytułu wykonawczego i prowadzenie postępowania egzekucyjnego na gruncie porządku prawnego zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, organ odwołał się do wyroków NSA z 24 września 2024 r., sygn. akt II GSK 957/24, z 17 września 2024 r., sygn. akt: II GSK 721/24, II GSK 722/24, II GSK 725/24, II GSK 720/24, z 12 marca 2024 r. sygn. akt. II GSK 1466/23) i stwierdził, że obowiązek wykonania szczepienia ochronnego w rozpoznawanej sprawie był wymagalny. Ustosunkowując się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - kopii zaświadczenia wystawionego przez lekarza podczas wizyty w Poradni [...] w dniu 16 listopada 2023 r., organ podał, że wbrew stanowisku skarżącej, nie wynika z niego, że w Poradni [...] zostało przeprowadzone badanie kwalifikacyjne, podczas którego lekarz stwierdził przeciwskazania do szczepienia i termin, do którego obowiązkowe szczepienia ochronne mają być odroczone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że skarżąca oświadczyła, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a organ nie zajął stanowiska co do tego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 182 § 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Ocenę zasadności zarzutów należy poprzedzić uwagą, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Wobec powyższego jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki NSA z 27 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 218/11, z 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1573/12, z 6 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1669/12, z 7 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2019/12, z 22 kwietnia 2022 r. sygn. akt II GSK 360/22). Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, w zasadzie nie ma kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru w określeniu, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne ustalenie jaki przepis prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną tego zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (por. uchwałę pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1). Naczelny Sąd Administracyjny za wadliwie skonstruowane uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. Powołany przepis składa się bowiem z mniejszych jednostek redakcyjnych (liter), które - jak już powiedziano - powinny być ściśle i wyraźnie wskazane. Taką wadliwość rozpoznawanej skargi kasacyjnej można jednak usunąć poprzez skonfrontowanie zarzutów z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca zarzuca sądowi I instancji naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) i c) u.p.e.a., stanowiącego o braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku oraz w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b powołanego przepisu. Według autora skargi kasacyjnej, brak było wymagalności obowiązku, bowiem brak było zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, potwierdzającym kwalifikacje małoletniego do obowiązkowych szczepień ochronnych. W uzasadnieniu tego zarzutu argumentowano, że lekarz podczas badania kwalifikacyjnego w dniu 23 lutego 2023 r. nie zakwalifikował dziecka do szczepienia i skierował je do Poradni Chorób Zakaźnych i Szczepień, wskazując przy tym, że szczepienie powinno zostać wykonane dopiero po uzyskaniu konsultacji specjalistycznej, co w świetle art. 17 ust. 5 ustawy oznacza, że obowiązek szczepień został odroczony. Podzielając w tym względzie wyjaśnienia organów, słusznie zaakceptowane przez WSA w Olsztynie, należy podkreślić, że przeprowadzenie lekarskich badań kwalifikacyjnych przed wykonaniem obowiązkowego szczepienia ma za zadanie ustalenie, czy zainteresowany może zostać poddany szczepieniu, a dokładniej wykluczyć przeciwwskazania do wykonania tego szczepienia (art. 17 ust. 2 ustawy). Prawidłowe jest również stwierdzenie Sądu I instancji, aprobujące stanowisko organów, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej ani zaświadczenia lekarskiego, które wskazywałoby na konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Wprawdzie po wystawieniu przez wierzyciela (PPIS w [...]) w dniu 10 stycznia 2023 r. tytułu wykonawczego, skarżąca w dniu 23 lutego 2023 r. stawiła się w POZ wraz z synem na badanie kwalifikacyjne i otrzymała skierowanie do Poradni [...] w [...] celem uzyskania konsultacji specjalistycznej, jednak lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną nie stwierdził długotrwałych przeciwwskazań do szczepienia, a wskazał jedynie, że szczepienie powinno być wykonane po uzyskaniu tej konsultacji. Brak stwierdzenia przez lekarza przeprowadzającego konsultację specjalistyczną długotrwałych przeciwwskazań do szczepienia, oznacza, że samo stawienie się na badanie kwalifikacyjne i skierowanie dziecka przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do konsultacji specjalistycznych nie może być jeszcze uznane za odroczenie czy wykonanie obowiązku szczepień (por. np. wyrok NSA z 7 lutego 2018 r., sygn. akt. II OSK 933/16). Skarżąca zarzut braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym wywodził również z wyroku TK z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, w którym orzeczono, że: "Art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Zdaniem NSA, nie można tracić z pola widzenia tej istotnej okoliczności, że jakkolwiek w orzeczeniu w sprawie SK 81/19 podkreślono, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy, a co za tym idzie, że niedopuszczalna jest sytuacja, gdy treść obowiązku jest współkształtowana wymienionym komunikatem, który nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, to jednak w orzeczeniu tym podkreślono również, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może - ze swej istoty - ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu wskazano na potrzebę dostosowania stanu prawnego w pierwszej kolejności poprzez zmianę rozporządzenia, co w konsekwencji spowodowało określenie innego terminu (6 miesięcy) utraty mocy obowiązującej przepisów prawa, których niezgodność z Konstytucją stwierdzono, co motywowane było potrzebą zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Powyższe nie jest bez znaczenia, gdy podkreślić, że wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z tzw. klauzulą odroczenia, co zakłada obowiązywanie przez określony czas przepisów prawa niezgodnych z ustawą zasadniczą, stawia wyzwanie i zarazem tworzy możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją. W tej mierze, w orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, że sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepis (por np. wyroki NSA z 17.09.2024 r., sygn. akt II GSK 721/24, z 24 września 2024 r., sygn. akt II GSK 927/24, z 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1273/24). W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zaskarżone postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie zostało wydane w dniu 26 kwietnia 2023 r., a więc przed ogłoszeniem przez TK wyroku o sygn. SK 81/19 (co miało miejsce w dniu 9 maja 2023 r.). Podkreślenia wymaga również, że zaskarżone do WSA w Olsztynie postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji zostały wydane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a więc w procesie wykonawczym odnoszącym się do realizacji obowiązku szczepienia wynikającego wprost z przepisów prawa i wymagalnego nie tylko w okresie przed wydaniem wyroku w sprawie SK 81/19, ale także w okresie przed wszczęciem samego postępowania egzekucyjnego . Ewentualne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie nie mogą być stosowane zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy, których termin utraty mocy obowiązującej odroczono, byłoby równoznaczne z akceptacją postaw rodziców niezgłaszających się na szczepienia ochronne dzieci, choć szczepienia te w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są obowiązkowe i istnieje konieczność zapewnienia ich ciągłości. Podkreślenia wymaga, że takie stanowisko Trybunału jest wyrazem ochrony nadrzędnych chronionych konstytucyjnie wartości, jak: ochrona zdrowia publicznego oraz zwalczanie chorób zakaźnych, o których stanowi art. 68 ust. 1 i 4 Konstytucji. Zatem, mając na uwadze materię objętą niniejszym postępowaniem, w tym wskazaną w wyroku TK potrzebę zapewnienia ciągłości realizacji szczepień ochronnych, jak również utratę mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów z dniem 12 listopada 2023 r., NSA w składzie obecnie orzekającym doszedł do przekonania, że obowiązek wykonania szczepienia ochronnego w rozpoznawanej sprawie był wymagalny. Jednocześnie dodać należy, że składowi sądu rozpatrującemu niniejszą sprawę znane jest także stanowisko odmienne prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w innych tego rodzaju sprawach, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie wyrażanych tam poglądów nie podziela, ze względów wyżej przedstawionych. Z tych wszystkich względów niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) i c) u.p.e.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej. W konsekwencji należało uznać za niezasadne zarzuty naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy oraz art. 4, art. 5 ust. 1 lit b, art. 17 ust. 1,2, 10 i 11 ustawy oraz § 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że powołane przepisy są podstawą prawną umożliwiającą nałożenie przez organ obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym według Programu Szczepień Ochronnych. Z tego co już powiedziano wynika, że nie jest prawidłowe stanowisko skarżącej, że obowiązek szczepień aktualizuje się dopiero wtedy, gdy lekarz wykluczy przeciwwskazania do szczepienia, a w związku z tym w tytule wykonawczym wierzyciel nieprawidłowo określił obowiązek podlegający egzekucji. Podstawą prawną obowiązku szczepień ochronnych jest art. 5 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy, natomiast art. 17 wskazuje na sposób jego realizacji. W związku z powyższym obowiązek w tytule wykonawczym z dnia 10 stycznia 2023 r. został prawidłowo określony, co prowadzi do wniosku, że zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit c u.p.e.a. również nie jest usprawiedliwiony. NSA nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wierzyciela o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione, podczas gdy wierzyciel winien w takiej sytuacji wydać postanowienie o oddaleniu zarzutów. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, na czym miałby polegać istotny wpływ zarzuconych naruszeń na wynik sprawy, co jest wymagane w ramach naruszeń formułowanych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Nie każde bowiem naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (por. m.in. wyrok NSA z 24 września 2024 r. sygn. akt II GSK 841/24). Niezasadny jest też zarzut skargi kasacyjnej, zgodnie z którym Sąd I instancji w sposób nieuzasadniony oddalił skargę, w sytuacji gdy organ II instancji przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie zawiadomił strony o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 10 k.p.a.), co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż strona skarżąca została pozbawiona prawa do wypowiedzenia się między innymi co do znaczenia dokumentacji medycznej z dnia badania kwalifikacyjnego. Zgodnie z art. 18 pkt 2 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego też względu oraz z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, nie mają w nim zastosowania niektóre zasady postępowania administracyjnego, w tym zasada czynnego udziału w postępowaniu statuująca obowiązek organu umożliwienia stronom - przed wydaniem decyzji (postanowienia) - wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów (por.: wyroki WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA 3483/03, z 18 lutego 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1628/19, z 14 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1386/19, wyrok WSA w Olsztynie z 7 sierpnia 2018, sygn. akt I SAB/Ol 3/18 i powołane tam orzecznictwo). Zastosowanie art. 10 k.p.a. do postępowania egzekucyjnego w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia (por. Ryszard Dariusz Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, w administracji. Komentarz, wy II, opubl. LEX 2015). NSA nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej (z dnia 16 listopada 2023 r.) załączonej do skargi kasacyjnej. Uzasadniając odmowę przeprowadzenia dowodu w postępowaniu kasacyjnym, zauważyć trzeba, że w orzecznictwie NSA prezentowane są w tym zakresie dwa rozbieżne poglądy. Według jednego z występujących poglądów, NSA w ogóle nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z faktu związania tego sądu granicami skargi kasacyjnej. (por. np. wyroki NSA z: 26 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 86/22, z 10 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1344/22, z 11 października 2022 r., sygn. akt III OSK 1368/21). W zakresie drugiego z poglądów, w orzecznictwie NSA przyjęło się, że przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który jest związany granicami skargi kasacyjnej, jest dopuszczalne jeżeli zostaną uwzględnione zarzuty procesowe dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego przez organ administracyjny lub wadliwej oceny ustalenia tego stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji (por. np. wyroki NSA: z 5 lipca 2023 r., sygn. akt I GSK 338/23, z 27 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2500/21, z 16 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 427/22; wszystkie przywołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne w CBOSA). W rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie tego sporu nie jest niezbędne, ponieważ dokument w postaci zaświadczenia (informacji dla lekarza kierującego POZ), został sporządzony w dniu 16 listopada 2023 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, i nie dotyczy stanu faktycznego z daty orzekania przez organy administracji jako miarodajnego dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na uzasadnionych podstawach, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.