II SAB/Lu 98/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozbudowy lotniska postanawia: odrzucić skargę. Pismem wysłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej A. F. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta "polegającą na niezajęciem się wydaniem decyzji w sprawie rozbudowy lotniska [...] do rangi portu krajowego". W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu ze względu na to, że jest niedopuszczalna. Działalność sądów administracyjnych polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działań administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2022 r., poz. 2492; art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., "p.p.s.a."). Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisach odrębnych przejawy (formy) działalności organów administracji publicznej, w tym m.in. postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego, ale wyłącznie te, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Ponadto ustawodawca przewidział również możliwość zaskarżenia bezczynności lub przewlekle prowadzonego postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Z powyższych regulacji wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez skarżącego działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej; postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie lub rozstrzygającego sprawę co do istoty; innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; innych aktów lub czynności podejmowanych w ramach ogólnego postępowania administracyjnego lub postępowania podatkowego. Treść skargi oraz wcześniejszej korespondencji prowadzonej przez skarżącego z Prezydentem Miasta wskazuje na to, że intencją skarżącego było zobowiązanie Miasta do podjęcia działań inwestycyjnych zmierzających do powstania w okolicach Miasta, na terenie lotniska [...] historycznie – o charakterze wojskowym, aktualnie – cywilnym, sportowym, zarządzanym przez Aeroklub [...], lotniska pasażerskiego, o charakterze "portu krajowego". Wniosek skarżącego nie inicjował żadnego postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, które powinno zostać zakończone wydaniem decyzji administracyjnej, ani też nie rodził po stronie żadnego organu obowiązku wydania w odpowiedzi jakiegokolwiek aktu administracyjnego, który mógłby podlegać kontroli sądu administracyjnego. Wniosek nie miał żadnego związku z indywidualnym interesem prawnym skarżącego, nie dotyczył jego indywidualnych praw czy obowiązków. Pisma kierowane przez skarżącego do organów Miasta miały charakter wniosków składanych w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. art. 241: "Przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności"), ewentualnie petycji w rozumieniu ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r., poz. 870, ze zm.; zob. art. 2 ust. 3: "Przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji"). Zarówno wniosek, jak i petycja podlegają załatwieniu nie w formie aktu administracyjnego, ale w formie czynności materialno-technicznej, jaką jest zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku lub petycji (art. 244 § 2 k.p.a.; art. 13 ust. 1 ustawy o petycjach). W świetle ugruntowanego od dawna stanowiska sądów administracyjnych zawiadomienie o sposobie rozpatrzenia wniosku (petycji) nie ma charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Z tej przyczyny zawiadomienie nie podlega kontroli instancyjnej lub kontroli sądowej (por. przykładowo: wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11; postanowieni NSA z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; postanowienie NSA z 1 grudnia 2017, I OSK 2490/17; postanowienie NSA z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 582/17; postanowienie WSA w Gliwicach z 10 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 1057/23; postanowienie WSA w Białymstoku z 2 września 2022 r., II SAB/Bk 64/22). W konsekwencji, skoro czynność organu stanowiąca odpowiedź na żądania zgłaszane przez skarżącego nie przybiera postaci aktu zaskarżalnego do sądu administracyjnego, to również bezczynność organu w tym zakresie nie jest objętą kognicją sądu administracyjnego Na marginesie jedynie można odnotować, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogłyby być akty administracyjne, regulowane przepisami prawa budowlanego i prawa lotniczego, wydawane w procesie szeroko rozumianych inwestycji w zakresie lotnisk, w szczególności – lotnisk użytku publicznego (tak należy zakwalifikować użyte przez skarżącego określenie "port krajowy"). Takie akty są jednak podejmowane dopiero w toku procesu inwestycyjnego w zakresie lotniska. Nie można zaskarżyć do sądu administracyjnego bezczynności wyrażającej się w braku podejmowania przez organy samorządu terytorialnego działań zmierzających do zainicjowania tego rodzaju inwestycji, czyli braku realizacji podnoszonych przez przedstawicieli społeczności lokalnej postulatów w zakresie budowy lotniska użytku publicznego. Jest to sfera pozostająca poza kontrolą sądu administracyjnego. Wobec powyższego sprawa objęta przedmiotową skargą nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkowało koniecznością jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Końcowo trzeba odnotować, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona za pośrednictwem poczty elektronicznej, nie spełniała zatem wymogów formalnych skargi wnoszonej w formie dokumentu elektronicznego (w szczególności nie została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym – art. 46 § 2a p.p.s.a.). Tym niemniej sąd nie wzywał do usunięcia braków formalnych skargi, gdyż podlegała ona odrzuceniu z innych przyczyn – braku kognicji sądu administracyjnego.