I SA/Go 131/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji I z siedzibą w [...] na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2025 r. nr [...] Zarząd Województwa (dalej: IZ) utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2025 r. nr [...] wydaną wobec Fundacji Inicjatyw Społecznych "B" (dalej: skarżąca, beneficjent) w sprawie zwrotu dofinansowania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Beneficjent zawarł z Zarządem Województwa pełniącym rolę Instytucji Zarządzającej RPO 2020 w dniu [...] marca 2019 r. umowę o dofinansowanie (dalej: umowa) nr [...] na realizację projektu pn. "OD A DO Z - Od Aktywności do Zatrudnienia". Na podstawie § 2 ust. 1 umowy beneficjent zobowiązany był do realizacji projektu na warunkach tam określonych. Zgodnie z § 25 ust. 3 umowy mógł dokonywać przesunięć w budżecie projektu, określonym w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie, do 10% wartości środków w odniesieniu do zadania, z którego są przesuwane środki, jak i do zadania, na które są przesuwane środki w stosunku do zatwierdzonego wniosku. Na podstawie § 2 ust. 3 umowy beneficjent zobowiązany był do wniesienia do projektu wkładu własnego w wysokości stanowiącej 5% wydatków kwalifikowalnych projektu. § 9 ust. 10 pkt. 1 umowy stanowi, że rozliczenie transzy zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta we wnioskach o płatność wydatków kwalifikowalnych oraz zatwierdzeniu tych wydatków przez IZ. Zgodnie z § 13 ust. 1 umowy, w sytuacji kiedy środki przeznaczone na realizację projektu są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z póżn. zm., dalej u.f.p.) IZ wzywa beneficjenta do zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne. Jak ustalono, IZ przekazała beneficjentowi pierwszą transzę zaliczki w kwocie 100 000,00 zł, stanowiącą dofinansowanie ze środków unijnych dnia [...] czerwca 2019 r. Skarżąca rozliczyła ww. zaliczkę w całości we wnioskach o płatność nr [...]. Drugą transzę zaliczki IZ przekazała dnia [...] grudnia 2019 r. Beneficjent rozliczył ją w całości we wnioskach o płatność [...]. Trzecia transza zaliczki w kwocie 207 702,83 zł została przekazana skarżącej w dniu [...] marca 2021 r. Wniosek o płatność nr [...] rozliczył dofinansowanie w kwocie 200 169,10 zł pochodzącej z zaliczki drugiej i trzeciej. Końcowe rozliczenie projektu przez beneficjenta nastąpiło poprzez złożenie końcowego wniosku o płatność nr [...] na kwotę 72 893,58 zł. IZ dokonując weryfikacji końcowego wniosku o płatność ustaliła, że podczas realizacji zadania nr 5 przekroczono o 14,47 % dopuszczalną sumę wydatków. Wobec powyższego za niekwalifikowalny uznano wydatek związany z odbywaniem stażu zawodowego na kwotę 9 591,00 zł wraz z naliczonymi kosztami pośrednimi w kwocie 1 798,32 zł. Łącznie za niekwalifikowalną uznano kwotę w wysokości 11 389,32 zł, jako kwotę do zwrotu. Ponieważ Skarżąca nie dokonała zwrotu tych środków, stąd IZ pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. (doręczono: 22 sierpnia 2024 r.) wezwała ją do zapłaty kwoty 11 389,32 zł. Po odebraniu ww. wezwania beneficjent również nie zwrócił środków, stąd IZ wszczęła postępowanie administracyjne w sprawie. Beneficjent pomimo podwójnego awizowania przesyłki, w dniach 14 października 2024 r. oraz 22 października 2024 r., nie podjął korespondencji, wobec czego na podstawie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: KPA) uznano zawiadomienie za doręczone z dniem 29 października 2024 r. Następnie IZ przeprowadziła postępowanie administracyjne zakończone decyzją administracyjną nr [...], w której działając na podstawie m.in. art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r, poz. 818 z póżn. zm., dalej: ustawa wdrożeniowa) oraz art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9, 12 i 12a u.f.p., orzekł o obowiązku zwrotu przez beneficjenta środków w wysokości 11 389,32 zł. Organ uznał, że beneficjent przekraczając bez zgody IZ wydatki poniesione w ramach zadania nr 5 o ponad 10%, złamał zapisy umowy o dofinansowanie projektu. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z [...] marca 2025 r. IZ utrzymała w mocy własne rozstrzygnięcie z [...] stycznia 2025 r. W uzasadnieniu wskazała, że podstawą nałożonego obowiązku jest przekroczenie sumy wydatków w zadaniu nr 5 o 14,47%. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie nr [...] beneficjent założył na realizację zadania nr 5 kwotę 214 581,50 zł, natomiast rzeczywiście poniesiona na ten cel kwota, wynikająca ze złożonych wniosków o płatność, wynosiła 245 630,65 zł. Oznacza to przekroczenie o ponad 10% wartości całkowitej zadania bez wymaganej zgody IZ. Działanie to, naruszyło postanowienia § 25 ust. 3 umowy oraz nałożyło na IZ obowiązek zastosowania korekty. W przedmiotowej sprawie beneficjent nie wykonał obowiązku wynikającego z § 25 ust. 3 umowy o dofinansowanie, czyli naruszył procedury. Za niezasadne uznano wyjaśnienia strony, że podwyższenie kwot wypłat było konsekwencją zmian obowiązujących w przepisach prawa, które determinowały konieczność zwiększenia świadczeń jest niezasadne. Beneficjent wiedząc o zapisach umowy oraz możliwości przekroczenia o ponad 10% wydatków poniesionych w ramach zadania 5 powinien wystąpić do IZ o zgodę. Opisane powyżej działanie beneficjenta stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt. 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Beneficjent przekraczając, bez wymaganej zgody IZ, wydatki poniesione w ramach zadania nr 5 o ponad 10% (działanie podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI) złamał zapisy umowy o dofinansowanie projektu, co naruszyło procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p. (naruszenie prawa unijnego lub krajowego dotyczące stosowania prawa unijnego). Przedłożenie tych wydatków do rozliczenia przez IZ, miało natomiast szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Ponadto, w związku z uznaniem środków bezpośrednich w wysokości 9 591,00 zł za niekwalifikowalne IZ zobowiązana była wezwać Beneficjenta do zwrotu odpowiedniej części środków pośrednich, liczonych jako 25% niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich. Zgodnie z umową o dofinansowanie, beneficjent zobowiązany był do wniesienia wkładu własnego w wysokości stanowiącej 5% wydatków kwalifikowalnych. W celu dostosowania wysokości wkładu własnego na powyższym poziomie całego projektu, IZ uznała za niekwalifikowalne część rozliczonego wkładu własnego wniesionego w kosztach pośrednich na kwotę 599,43 zł. Oznacza to, iż ostatecznie Skarżąca zobowiązana jest do zwrotu kwoty 1 798,32 zł kosztów pośrednich [9 591,00 zł x 25%] - 599,43 zł). Podsumowując, IZ wskazała, że w ramach realizacji projektu beneficjent otrzymał kwotę dofinansowania w wysokości 960 049,46 zł. Za wydatki kwalifikowalne uznano kwotę 948 660,14 zł przyznanego dofinansowania, która uwzględnia korekty związane z koniecznością dostosowania ustalonego w umowie poziomu dofinasowania ze środków UE (95%) do wniesionego wkładu własnego (5%). Różnica pomiędzy kwotą dofinasowania wykorzystaną w ramach projektu, a kwotą ostatecznie uznaną za kwalifikowalną wyniosła 11 389,32 zł. W skardze do tut. Sądu, skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i nieuwzględnienie skutków pandemii COVID-19 przy wydawaniu decyzji; 2. art. 6 i art. 5 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 w ramach programów finansowanych ze środków europejskich (Dz.U. z 2020 r. poz. 694) przez ich niezastosowanie, 3. zasady proporcjonalności wynikającej z art. 8 KPA; 4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn zm., dalej: "P.p.s.a.) poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia całokształtu stanu faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu podkreślono, że działanie skarżącej nie było wynikiem celowego naruszenia procedur. Wynikało to z narastających zmian w czasie realizacji projektu, który ze względu na pandemię Covid-19 był dwukrotnie przedłużany. Wszystkie środki zostały przeznaczone wyłącznie na realizację celu projektu. Skarżąca nie przeznaczyła żadnych funduszy na inne potrzeby. Zachowano celowość, gospodarność i zasadność wydatków. W związku z powyższym, działanie skarżącej nie nosi znamion nieprawidłowości, lecz było wynikiem działania w stanie wyższej konieczności i w dobrej wierze. Przy tym odwołano się do zbioru wyjaśnień Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej do ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 r., w których tłumaczył kwalifikację wydatków poniesionych w ramach projektów na lata 2014 – 2020 w związku wystąpieniem COVID – 19 w Polsce. Podkreślono, że beneficjent realizował cele zawarte w projekcie, a wszelkie oszczędności przekazywał na zwiększenie wypłat dla Uczestników Projektu. Mimo zmian w wysokościach ustawowych stawek skarżąca nie występowała do IZ o dodatkowe środki pieniężne. Dodatkowo, wszelkie działania miały miejsce w okresie największego zamieszania organizacyjnego i prawnego spowodowanego pandemią COVID-19, kiedy to sytuacja zmieniała się dynamicznie, a priorytetem było zapewnienie uczestnikom projektu środków utrzymania zgodnie z nowymi wytycznymi. Ponadto, IZ nie powołała się na przepisy związane z realizacją projektów współfinansowanych przez UE w okresie pandemii Covid-19, czym naruszyła art. 80 KPA. Zdaniem strony - zastosowanie mają tutaj przepisy specustawy funduszowej: • art. 5 ust. 3, który stanowi, że: "(...) nie odzyskuje się od beneficjenta kwoty, o której mowa w ust. 1. Kwota ta jest pokrywana ze środków budżetu państwa." • w "Zbiorze interpretacji Specustawy Funduszowej" (Maj 2020, str. 13) wskazano, że skutki COVID-19 "należy rozumieć możliwie szeroko", obejmując także konsekwencje gospodarcze i społeczne. • zgodnie z interpretacją art. 6 specustawy (str. 17), "Jeżeli beneficjent prawidłowo wykonywał umowę, a niemożność osiągnięcia celów projektu była spowodowana czynnikami obiektywnymi, niezależnymi od niego, to nie można mówić o nienależytym wykonaniu zobowiązania". Dodano, że skarżąca nie posiada obecnie żadnych źródeł finansowania, a nałożony obowiązek zwrotu środków stanowi dla niej nadmierne obciążenie, grożące zaprzestaniem prowadzonej działalności społecznej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Sprawa, myśl art. 119 § 2 P.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym. Spór w sprawie koncentruje się wokół kwestii zwrotu dofinansowania do projektu realizowanego przez skarżącą. Zdaniem bowiem IZ, skarżąca wydatkując w ramach zadania 5 kwotę 245,630,65 zł, przekroczyła - bez wymaganej zgody IZ - sumę wydatków o 14,47%, czym naruszyła § 25 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Z kolei skarżąca twierdzi, że jej działanie nie było celowe, lecz wynikało z faktu realizacji projektu w trakcie pandemii Covid – 19. Wskazując na wstępie na kluczowe dla sprawy uregulowania prawne, należy zauważyć, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej instytucją zarządzającą jest zarząd województwa – w przypadku regionalnego programu operacyjnego. Natomiast z mocy art. 9 ust. 2 tej ustawy, do zadań instytucji zarządzającej należy między innymi prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów - w przypadku krajowego albo regionalnego programu operacyjnego; nakładanie korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych. Wydatkowanie środków w ramach danego projektu musi odbywać się zgodnie z zasadami prawa unijnego i krajowego. Przepis art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy wdrożeniowej odsyła w zakresie odzyskiwania środków do art. 207 u.f.p., który w ust. 1 pkt 2 stanowi, że w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są, m.in. wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie, zwroty użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. tj. "wykorzystanie niegodnie z przeznaczeniem", "wykorzystanie z naruszeniem procedur", "pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości" powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 ust. 36 rozporządzenia 1303/2013 (wyrok NSA z 19.02.2025 r., sygn.. akt I GSK 867/21). Zgodnie zaś z ta regulacją, "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Zatem samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Trzeba bowiem ocenić skutki tego naruszenia dla budżetu UE. Wszelkie nieprawidłowości, które potencjalnie mogą skutkować wypłatą środków, które nie powinny być wypłacone w myśl warunków umowy lub przepisów prawa, są traktowane jako nieprawidłowość (vide: wyrok NSA z 8 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 906/20). Trzeba też podkreślić, że pod pojęciem "innych procedur" obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. "184 ust. 1 u.f.p.", należy rozumieć nie tylko procedury określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ale również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania. Zgodnie z art. 206 u.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa, m.in. w art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy wdrożeniowej zawierając w szczególności zobowiązanie do stosowania wytycznych, o których mowa w art. 2 pkt 32 ustawy wdrożeniowej. Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13 (CBOS), zgodnie z którym procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. NSA stwierdził, że sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. (por. np. wyroki NSA z: 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 732/11; 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1546/12; 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1141/14; CBOS). Pogląd ten został podtrzymany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 2109/14, w którym wskazano, że pod pojęciem "innych procedur" należy rozumieć nie tylko procedury określone obowiązującymi powszechnie normami prawa, lecz również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania. Znaczenie ustawowego wyrażenia "innych procedur", o którym mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., obejmuje więc także postanowienia umowy o dofinansowanie projektu, a więc także sposób jej wykonania (vide: m.in. wyrok WSA w Krakowie z 29.10.2024 r. , sygn. akt III SA/Kr 1266/24). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy przypomnieć, że pomiędzy skarżącą a IZ została w dniu [...] marca 2019 r. podpisana umowa o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "OD A DO Z - Od Aktywności do Zatrudnienia". Na podstawie § 2 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, beneficjent zobowiązany został do realizacji projektu na warunkach w niej określonych. W myśl § 2 ust. 3 umowy beneficjent zobowiązany był do wniesienia do projektu wkładu własnego w wysokości stanowiącej 5% wydatków kwalifikowalnych projektu. § 9 ust. 10 pkt. 1 umowy stanowi, że rozliczenie transzy zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta we wnioskach o płatność wydatków kwalifikowalnych oraz zatwierdzeniu tych wydatków przez IZ. Według § 10 ust. 4 umowy w przypadku ustalenia, że dofinansowanie nie zostało w całości wykorzystane na wydatki kwalifikowalne w projekcie, beneficjent zwraca tę część dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. W sytuacji kiedy środki przeznaczone na realizację projektu są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., IZ wzywa beneficjenta do zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne (§ 13 ust. 1 umowy). W kluczowym dla sprawy § 25 ust. 3 umowy zawarto zapis, że beneficjent może dokonywać przesunięć w budżecie projektu, określonym w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie, do 10% wartości środków w odniesieniu do zadania, z którego są przesuwane środki, jak i do zadania, na które są przesuwane środki w stosunku do zatwierdzonego wniosku. W sprawie w ramach zadania 5 (staże zawodowe) we wniosku beneficjent założył na realizację tego zadania kwotę 214 581,50 zł, natomiast rzeczywiście poniesiona na ten cel kwota, wynikająca ze złożonych wniosków o płatność, wynosiła 245 630,65 zł. Oznacza to przekroczenie o ponad 10% wartości całkowitej zadania bez wymaganej zgody IZ, a dokładnie rzecz ujmując o 14,47%. Tymczasem, jak wyżej wskazano, maksymalny poziom przesunięć środków pozostających do samodzielnej decyzji beneficjenta mógł wynieść 10%. Taki zapis zawarto w § 25 ust. 3 umowy. Tym samym, zasadnie IZ stwierdziła, że w ramach zadania nr 5 kwalifikowalne są środki w wysokości 110% liczonych od kwoty wskazanej we wniosku o dofinansowanie, co oznacza kwotę w wysokości 236 039,65 zł. Kwota dofinansowania w wysokości 9 591,00 zł, słusznie została uznana za niekwalifikowaną, jako, że działanie skarżącej naruszyło postanowienia § 25 ust. 3 umowy, czym naruszono procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p. A ponieważ w sprawie zaistniał również drugi element, tj. przedłożenie tych wydatków do rozliczenia, miało szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie tego budżetu nieuzasadnionym wydatkiem, to słusznie IZ uznała, że w sprawie wystąpiła "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 ust. 36 rozporządzenia 1303/2013. Beneficjent wiedząc o zapisach umowy oraz możliwości przekroczenia o ponad 10% wydatków poniesionych w ramach zadania 5 powinien wystąpić do IZ o zgodę, czego nie uczynił. Z kolei w związku z uznaniem za niekwalifikowalne środków bezpośrednich w wysokości 9 591,00 zł, IZ zobowiązana była wezwać beneficjenta do zwrotu również odpowiedniej części środków pośrednich, co w konsekwencji słusznie skutkowało zobowiązaniem skarżącej do zwrotu łącznie 11 389,32 zł wraz z należnymi odsetkami. W skardze strona szeroko argumentuje, że jej działanie nie nosiło znamion "nieprawidłowości", lecz było działaniem w stanie wyższej konieczności, co wynikało z tego, że projekt realizowano w warunkach pandemicznych. Powołuje się przy tym na naruszenie art. 5 oraz art. 6 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 w ramach programów finansowanych ze środków europejskich (Dz.U. z 2020 r. poz. 694) przez ich niezastosowanie. W ocenie Sądu, ww. przepisy nie mogą mieć jednak zastosowania w sprawie. Przepisy te regulują dwie podstawy, mogące skutkować odstąpieniem od nałożenia korekty finansowej. W przepisie art. 5 wskazano przesłanki do odstąpienia od takiej korekty w przypadku zaistnienia nieprawidłowości indywidualnej, której bezpośrednią przyczyną była pandemia Covid-19, zaś w art. 6 stwierdza się, że w przypadku gdy na skutek wystąpienia COVID-19 niemożliwa okazała się realizacja celu, na który został poniesiony wydatek, wydatkowane środki w projekcie mogą zostać uznane za wydatki kwalifikowalne, jeżeli beneficjent wykaże, że z dochowaniem należytej staranności i w odpowiednim czasie podejmował niezbędne działania służące ich odzyskaniu, albo że ich odzyskanie nie było możliwe. Trafnie jednak w odniesieniu do powyższego podkreśla organ, że skarżąca sama w treści skargi wskazała, że miała wiedzę, iż kwota zasiłku będzie podlegała waloryzacji każdego roku, więc nie można uznać, iż z dochowaniem należytej staranności i w odpowiednim czasie podejmowała niezbędne działania służące odzyskaniu środków. Poza tym, skarżąca wiedząc o zapisach umowy oraz możliwości przekroczenia o ponad 10% wydatków poniesionych w ramach zadania 5 powinna wystąpić do IZ o zgodę, czego nie uczyniła, co także przeczy działaniu z zachowaniem standardów należytej staranności. Ubocznie należy zwrócić uwagę, że mechanizm stosowany w przypadku spełnienia przesłanek zawartych w tym przepisie ma charakter fakultatywny, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę sformułowanie wydatki "mogą zostać uznane" za kwalifikowalne. Uznanie wydatku za kwalifikowalny powinno jednak dotyczyć takich sytuacji, w których pandemia COVID-19 jest dominującą przyczyną nieosiągnięcia celu wydatku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lipca 2024 r., V SA/Wa 812/24). Także w doktrynie wskazuje się, że należałoby wyłączyć z zakresu stosowania art. 6 ust. 1 ww. ustawy przypadki, gdy do niezrealizowania celu doszło z powodu innych współprzyczyn, za które odpowiedzialność ponosi beneficjent albo na które mógł mieć, przy założeniu zachowania należytej staranności, wpływ (por. Jakub Ostałowski, Szczególne rozwiązania wspierające realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 r. Komentarz, LEX). Chybione jest też powoływanie się przez stronę na okoliczność, że obecnie nie posiada żadnych źródeł finansowania, a nałożony obowiązek zwrotu środków stanowi dla niej nadmierne obciążenie. Tego rodzaju argumentacja, nie mogła odnieść zamierzonego skutku w niniejszej sprawie, która dotyczy zwrotu dofinansowania, a nie możliwości zastosowania ulgi w spłacie. Mając na uwadze powyższe, Sąd za chybione uznał wskazane w skardze zarzuty w zakresie naruszenia ww. ustawy a także przepisów postępowania administracyjnego. W tym też stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.