II SA/Lu 483/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 31 stycznia 2025 r., nr DSE2-K0218-PT2028-13D/25 w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz R. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 31 stycznia 2025 r. nr [...] Inne (dalej także jako "organ"), na podstawie art. 1a, art. 2 pkt 1, pkt 2 lit. a) – b) i art. 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1818, dalej jako "ustawa"), odmówił R. K. (dalej także jako "skarżący", "strona" lub "wnioskodawca") przyznania uprawnienia do świadczenia określonego w ww. ustawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, b) b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach. Ponadto represją jest osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych. Organ wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie uprawnienia do świadczenia przewidzianego w ustawie, w treści którego podał, że od 1943 r. przebywał razem z matką, dziadkami i siostrami w obozie w Schwarzburgu, następnie od 1944 r. do końca wojny w obozie koncentracyjnym w Buchenwaldzie. Do wniosku dołączono niemiecki dokument zatytułowany "Auffang" wystawiony na nazwisko K. K. (matka strony). W dokumencie jako członkowie rodziny K. K. zostały wymienione dzieci M. , C. i R. oraz teściowie M. i K. K.. Matka wnioskodawcy posługiwała się niemiecką kartą rozpoznawczą obywatela III Rzeszy (Kennkarte Deutsch Reich), wystawioną 25 października 1943 r. w Z.. Na podstawie zapisów zawartych w ww. dokumencie można wnioskować, że w dniu 18 października 1944 r. matka strony przebywała w miejscowości S., w S. H.. Wcześniej prawdopodobnie przebywała w miejscowości K. w powiecie zamojskim. W celu ustalenia okoliczności represji organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego w L. oraz do Oddziału tego Archiwum w C., Archiwum Państwowego w Z. i Międzynarodowego Centrum Badań Nazistowskich Prześladowań "Arolsen Archives" o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej. W zebranym materiale nie znaleziono dowodów potwierdzających okoliczności, na które powołuje się strona we wniosku o przyznanie świadczenia, tj. przebywania w obozie w S. oraz obozie koncentracyjnym w B. . O przebywaniu na terytorium Niemiec w czasie okupacji strona nie wspomniała również w Ankiecie Biura Dowodów Osobistych sporządzonej 11 maja 1957 r. Jako ostatnie miejsce zamieszkania w czasie okupacji R. K. podał miejscowość W.. W tym stanie organ stwierdził, że wniosek nie może zostać uwzględniony. Skarżący nie skorzystał z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W ustawowym terminie (reprezentowany przez adwokata) wniósł natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu z dnia 1 stycznia 2025 r. W skardze zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, "art. 76 § 113", art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom zgromadzonych w toku postepowania, potwierdzającym obecność R. K. w obozach pracy, pomimo że dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności przebywania skarżącego w niemieckich obozach pracy za nieudowodnioną; - art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie, dlaczego odmówiono mocy dowodowej niemieckiemu dokumentowi "Auffang", natomiast oparcie się na dokumencie z 11 maja1957 r. tj. Ankiecie Biura Dowodów Osobistych, gdzie skarżący wskazał, iż w czasie okupacji mieszkał w [...] tj. podał ostatnie miejsce pobytu w Polsce przed deportacją na teren Niemiec; - art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej - wydawanie decyzji nie w oparciu o kompleksowy materiał dowodowy, lecz poszukując w nim jedynie nieścisłości, które w ocenie organu mogą poddać w wątpliwość obecność skarżącego w niemieckich obozach pracy. - art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika, dlaczego organ odmówił przyznania uprawnień do świadczeń dla skarżącego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznania uprawnień do świadczeń określonych w ustawie. Ponadto skarżący zwrócił się o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Odpowiadając na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu, brak jest dowodów potwierdzających charakter pobytu matki wnioskodawcy na terytorium III Rzeszy w 1944 r. oraz przebywania na deportacji do pracy przymusowej samego wnioskodawcy. Postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę uznając, że pełnomocnik skarżącego nie wykonał prawidłowo wezwania do uzupełniania braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Na skutek zażalenia skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 maja 2025 r. sygn. akt III OZ 379/25 uchylił ww. postanowienie z dnia 7 maja 2025 r. uznając, że doszło do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), przy czym w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W toku badania legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sąd ocenia zatem, czy akt ten jest zgodny z przepisami prawa materialnego oraz, czy w istotny sposób nie narusza przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w przepisach szczególnych reguł procedury administracyjnej. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (powoływanej w treści niniejszego uzasadnienia jako "ustawa") . Ustawa reguluje (m.in.) zasady, wysokość oraz tryb przyznawania świadczenia pieniężnego, zwanego dalej "świadczeniem", osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (art. 1 pkt 1). Świadczenie przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie (art. 2 ust. 1). Zgodnie z art. 2 ustawy, represją w rozumieniu ustawy jest: 1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych; 2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach. W świetle przytoczonego przepisu, ustawową cechą istotną (relewantną) decydującą o przyznaniu świadczenia z tytułu represji, jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej (zob. wyrok NSA z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2932/12, LEX nr 1575629). W wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. K 49/07 (OTK-A 2009 r., Nr 11, poz. 169) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że świadczenie pieniężne wynikające z ustawy powinny otrzymywać te osoby, wobec których obowiązek pracy przymusowej przybierał szczególnie dotkliwą formę, tj. był połączony z wysiedleniem i "wyrwaniem" z dotychczasowego miejsca pobytu i środowiska. Takie wywiezienie połączone było z zerwaniem dotychczasowych więzi społecznych, z rodziną, rodziło narażenie na agresję i wrogość nowego otoczenia oraz powodowało ogólnie trudniejsze warunki egzystencji w nowym miejscu. W ocenie Trybunału ustawodawca trafnie uznał, iż wśród wszystkich osób świadczących pracę przymusową na rzecz ZSRR i III Rzeszy, szczególnie dotkliwie poszkodowane były osoby, które pracę tę świadczyły w warunkach przesiedlenia poza dotychczasowe miejsce zamieszkania. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, wedle którego świadczenie przewidziane w ustawie, przysługuje nie tylko osobie, która wykonywała pracę przymusową w warunkach wywiezienia, lecz również dziecku, które było wywiezione wraz z rodzicem (rodzicami) na roboty przymusowe w warunkach deportacji, nawet jeśli nie było ono zmuszone do pracy niewolniczej, jak też i dziecku urodzonemu w miejscu wykonywania robót przymusowych przez rodzica. Jest bowiem oczywiste, że dziecko dzieli los rodziców i do deportacji dziecka odnoszą się te same przyczyny, które spowodowały deportowanie (wywiezienie) do pracy przymusowej rodziców czy też matki dziecka (por. np. wyroki NSA: z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt OSK 135/04, ONSAiwsa 2005/1/15; z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 277/12, LEX nr 1251999; z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1970/12, LEX nr 1502243; wyroki WSA w Łodzi: z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 27/11; LEX nr 772890; z dnia 3 listopada 2011 r., II SA/Łd 1163/11, LEX nr 988729; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 września 2023 r., sygn. akt II SA/Go 342/23, LEX nr 3612697; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2338/11, LEX nr 1146183; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Po 152/21 LEX nr 3247384). Powyższe uwagi mają w niniejszej sprawie istotne znaczenie w kontekście okoliczności powołanych przez skarżącego w skierowanym do organu wniosku o przyznanie świadczenia przewidzianego w ustawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, że wnioskodawca, określając we wniosku rodzaj represji będących podstawą jego żądania, wskazał, iż w 1943 r., będąc dzieckiem (w wieku 5 lat) został razem z matką, dziadkami (rodzicami jego nieżyjącego już wówczas ojca) oraz dwiema siostrami, wywieziony do obozu pracy na terenie III Rzeszy, tj. obozu w S. , gdzie przebywał do 1944 r., a następnie wraz z ww. członkami rodziny został umieszczony w obozie koncentracyjnym B. , gdzie przebywał do końca wojny. Z uwagi na powyższe, w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miało ustalenie tego, czy matka skarżącego została deportowana do pracy przymusowej na okres przynajmniej 6 miesięcy oraz czy skarżący - jako małoletnie dziecko - przebywał wraz z nią w warunkach wywiezienia. W ocenie Sądu, powyższa - kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia, nie została przez organ rzetelnie wyjaśniona. Podkreślić trzeba, że rozstrzygnięcie wniosku skarżącego poprzedzone powinno być postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym z poszanowaniem zasad ogólnych zapisanych w k.p.a. Wniosek taki wprost wypływa z treści art. 4 ust. 4 ustawy, który nakazuje do postępowania dotyczącego ustalenia lub odmowy przyznania świadczenia stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie uprawnienie do przedmiotowego świadczenia jest przyznawane decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie wniosku zainteresowanej osoby i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji (art. 4 ust. 1 ustawy), jednakże nie stanowi to ustawowego ograniczenia zakresu postępowania dowodowego. W konsekwencji stwierdzić należy, iż obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień do przedmiotowego świadczenia pieniężnego spoczywa wprawdzie na osobie ubiegającej się o to świadczenie, jednakże w praktyce sprowadza się on do odpowiedniego udokumentowania wniosku. Nie oznacza to jednak, że organ administracji nie jest zobligowany do podjęcia wszelkich kroków, niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Mając na uwadze, że w sprawach o przyznanie uprawnień do świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej w okresie wojny - z uwagi na upływ czasu - przedłożenie przez wnioskodawcę jednoznacznych dowodów na potwierdzenie podlegania represjom jest utrudnione, to na organie administracji spoczywa obowiązek współdziałania z wnioskodawcą w ustaleniu prawdy obiektywnej (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt II OSK 117/05, LEX nr 188689). Zarówno racje społeczne, jak i słuszny interes strony przemawiają za podejmowaniem przez organ takiego działania, które prowadzi do rzetelnego ustalenia faktów, oraz poddaniu ich trafnej ocenie prawnej. Powyższego stanowiska nie zmienia okoliczność, iż zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie świadczenia przewidzianego w ustawie zostały w pewnym zakresie zmodyfikowane mocą przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu postępowania przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 111, poz. 1300, dalej jako "rozporządzenie"). Zauważyć należy, że § 2 ust. 1-3 rozporządzenia określa katalog dokumentów i innych dowodów potwierdzających fakty podlegania represjom (wśród których wymienia m.in. dokumenty wystawione w czasie II wojny światowej przez władze niemieckie lub radzieckie, świadczące o wykonywaniu pracy przymusowej w warunkach deportacji lub w obozach pracy – pkt ust. 2 pkt 1). Jednakowoż, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku stwierdzenia braku możliwości przedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów lub innych dowodów określonych w § 2 ust. 1-3, dowodami w sprawie mogą być również oświadczenia co najmniej dwóch świadków. Oświadczenia świadków powinny być złożone na piśmie, a podpisy świadków uwierzytelnione przez organ administracji rządowej lub samorządowej, notariusza lub upoważnionego przedstawiciela stowarzyszenia osób poszkodowanych, o którym mowa w § 1 ust. 1. Ponadto należy pamiętać, iż w uzasadnionych przypadkach, gdy brak jest możliwości udokumentowania doznanej represji dowodami wymienionymi w § 2 lub 3, dowodem może być również oświadczenie wnioskodawcy lub protokół z jego przesłuchania (§ 4 rozporządzenia). Modyfikacja zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawach objętych ustawą, jakkolwiek ogranicza zakres dopuszczalnych dowodów, nie oznacza jednak, że nie znajdują w nich zastosowania ogólne zasady postępowania wyjaśniającego. W tym miejscu wskazać należy, iż w myśl art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy również pamiętać, iż zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. decyzja (z wyłączeniem sytuacji przewidzianych w art. 107 § 4 i 5 k.p.a. lecz nie występujących w niniejszej sprawie) zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przepisy te rozwinięciem zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, Lex-el.; Cz. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex-el.). Przy czym swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w ocenę dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem pewnych reguł tej oceny. Przede wszystkim organ musi opierać się na zebranym przez siebie materiale dowodowym, a ocena ta powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy i odmówić wiary określonym dowodom, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. Nadto rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Dopiero spełnienie wszystkich powyższych przesłanek pozwala przyjąć, że ocena stanu faktycznego z punktu widzenia regulacji materialnoprawnych jest prawidłowa (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie II., Zakamycze 2005, s. 510). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie takiej oceny zabrakło. Jak wynika z akt sprawy, przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające sprowadzało się do wystąpienia o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej w sprawie potwierdzenia represji okresu II wojny światowej wobec skarżącego i jego rodziny, do następujących instytucji: Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego w L. oraz do Oddziału tego Archiwum w C., Archiwum Państwowego w Z., a także do Międzynarodowego Centrum Badań Nazistowskich Prześladowań "Arolsen Archives". Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowe w L. oraz Oddział tego Archiwum w C., a także Archiwum Państwowego w Z., w nadesłanych odpowiedziach poinformowały o nieodnalezieniu w swych zasobach informacji dotyczących represji wobec skarżącego i jego rodziny. Podkreślić jednak w tym miejscu należy, że brak odnalezienia w zasobach archiwalnych tych instytucji dokumentów potwierdzającej deportację skarżącego w okresie wojny - w świetle przytoczonych wyżej przepisów § 3 i § 4 rozporządzenia, dopuszczających w takich sprawach również innego rodzaju środki dowodowe - nie może przesądzać o negatywnym rozpatrzeniu wniosku skarżącego. Również Instytut Pamięci Narodowej Oddziałowe Archiwum w W. w przekazanej odpowiedzi (pismo z dnia 15 maja 2024 r. – k. 32 akt adm.) poinformował, że w wyniku kwerendy nie odnaleziono materiałów archiwalnych dotyczących skarżącego. Jednocześnie jednak w piśmie tym wyjaśniono, że w wyniku ratyfikowania przez Rzeczpospolitą Polską Umów Bońskich z 1955 r., do IPN została przekazana przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Baza Archiwów Arolsen – Międzynarodowego Centrum Badania Prześladowań Nazistowskich. Do pisma IPN załączono wydruki dokumentów: dwóch w języku niemieckim (k. 30-31 akt adm.) oraz jednego w języku angielskim zatytułowanego "A.E.F. ASSEMBLY CENTER REGISTRATION CARD" (k. 29 akr adm.). Wydruki tożsamych dokumentów w języku niemieckim organ otrzymał następnie przy piśmie z dnia 12 sierpnia 2024 r. nadesłanym przez International Center on Nazi Persecution (Międzynarodowe Centrum Badań Nazistowskich Prześladowań) "Arolsen Archives" (k. 52-55 akt adm.). W piśmie przewodnim wskazano, że są to kserokopie odnalezionych jednostek archiwalnych. Zaznaczono nadto, że "w przypadku pojawienia się trudności związanych z odczytaniem dokumentów, prosimy o kontakt". Podkreślić należy, że kopie tych samych dokumentów w języku niemieckim, co pozyskane z Bazy Archiwów Arolsen, skarżący dołączył do wniosku o przyznanie świadczenia (k. 7-9 akt adm.). W ocenie Sądu, powyższe dokumenty nie zostały przez organ należycie ocenione pod kątem zasadności przyznania im waloru dowodu, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, potwierdzającego opisane przez skarżącego w treści wniosku okoliczności deportacji jego rodziny. Tymczasem już ich pobieżna analiza nie pozwala z góry odmówić przypisania im takiej wartości dowodowej. Dotyczy to w szczególności dokumentu w języku niemieckim zatytułowanego jako "AUFFANG", który zawiera dane osoby oznaczonej jako "K. K.", urodzonej 7 listopada 1929 r., jej dzieci o imionach wpisanych jako: "M. ", "C. " i "R. ", oraz jej teściów oznaczonych jako: "K. M., geb. 14.8.78" i K. K. , geb. 25.11.80". Jednocześnie w rubryce oznaczonej jako "Eingewiesen in Lager" (co w języku niemieckim oznacza "przydzielony do obozu"), zawiera wpis "S. H.. S." oraz datę "18.10.44". Analiza powyższego dokumentu już na pierwszy rzut oka (nawet bez poddania go tłumaczeniu) uzasadnia przypuszczenie, iż dotyczy on tych samych osób, których skarżący wskazał we wniosku, jako członków swojej rodziny objętych deportacją, w tym dotyczy samego skarżącego – jako wskazanego w tym dokumencie dziecka o imieniu R. . Zbieżna z wyjaśnieniami skarżącego jest ponadto wskazana w treści ww. dokumentu lokalizacja obozu na terenie III Rzeszy. Wprawdzie podana w tym dokumencie przy dziecku o imieniu R. data urodzenia (10.08.39) – jak wynika z akt sprawy – nie pokrywa się z datą urodzenia skarżącego (14.07.1938 r.), jednak nie można wykluczyć, że rozbieżność ta wynika z omyłki bądź też celowego wprowadzenia w błąd władz obozu (np. zniżenia przez rodzica wieku dziecka celem zapewnienia mu lepszych warunków w obozie). Rozbieżność ta nie daje więc podstaw by wykluczyć, że dokument ten dotyczy skarżącego. Dodać wypada, że analizując drugi z pozyskanych dokumentów sporządzonych w języku niemieckim, organ scharakteryzował go jako kartę rozpoznawczą III Rzeszy (Kennkarte Deutsch Reich), wydaną matce skarżącego K. K. w dniu 25 października 1943 r. w Z.. Jednocześnie organ przyznał, że dokument ten potwierdza, że w dniu 18 października 1944 r. matka strony przebywała w miejscowości S., w S. H.. Organ całkowicie natomiast pominął w swej analizie przekazany przez IPN dokument w języku angielskim oznaczony jako "A.E.F. ASSEMBLY CENTER REGISTRATION CARD" W ocenie Sądu, dokonana przez organ ocena powyższych dowodów nie może uzyskać akceptacji. Organ nie ustalił precyzyjnie charakteru pozyskanych dokumentów, nie dokonał ich tłumaczenia i nie poddał ich treści rzetelnej analizie, w tym nie skorzystał w tym zakresie z pomocy Międzynarodowego Centrum Badań Nazistowskich Prześladowań "Arolsen Archives" zadeklarowanej w piśmie z dnia 12 sierpnia 2024 r. Tym samym powyższe dowody nie zostały należycie rozpatrzone. Jako ich prawidłowej oceny nie można uznać lakonicznego stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż (cyt.) "W zebranym materiale nie znaleziono dowodów potwierdzających okoliczności, na które powołuje się strona we wniosku o przyznanie świadczenia, tj. przebywania w obozie w S. oraz obozie koncentracyjnym w B. ." Twierdzenie to jest o tyle niezrozumiałe, że organ sam przyznał, iż jeden z przekazanych dokumentów w języku niemieckim (Kennkarte Deutsch Reich) potwierdza, iż matka skarżącego przebywała w obozie w Schwarzburgu w dniu 18 października 1944 r. Biorąc zaś pod uwagę ówczesny wiek skarżącego, opisane we wniosku okoliczności deportacji oraz dane zawarte w dokumencie "AUFFANG", uzasadnione jest założenie, że skarżący przebywał wówczas przy matce. Jednocześnie, zdaniem Sądu, organ wadliwie ocenił wartość dowodową przedstawionej przez wnioskodawcę Ankiety Biura Dowodów Osobistych z dnia 11 maja 1957 r. (k. 19-20 akt adm.), uznając, że skoro w dokumencie tym skarżący – jako miejsce zamieszkania w czasie okupacji – wskazał W. , to tym samym dokument ten zaprzecza twierdzeniu skarżącego dotyczącemu wywiezienia go wraz z matką w okresie okupacji do obozu pracy przymusowej na terenie III Rzeszy. Wniosek ten jest zbyt daleko idący. Przekonujące są natomiast argumenty skargi, iż skarżący, nie będąc pouczony w treści ankiety o konieczności wskazania - jako miejsce zamieszkania w czasie okupacji - rzeczywistego, ostatniego miejsca pobytu w okresie wojny, mógł mimo przebywania w ostatnich latach wojny w obozie pracy na terenie III Rzeszy, jako miejsce zamieszkania w czasie okupacji wskazać swoje ostatnie miejsce zamieszkania na terenie Polski (tj. miejsce zamieszkania przed deportacją). Nie sposób bowiem zakładać, że osoba, która została poddana tego rodzaju represji, w okresie powojennym utożsamiała przymusowy obóz pracy ze swoim "miejscem zamieszkania w czasie okupacji". Z powyższych względów Sąd stwierdził, że postępowanie wyjaśniające, które poprzedziło wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzona z naruszeniem zasad określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Organ dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego i nie ustalił rzetelnie okoliczności istotnych dla stwierdzenia, czy skarżący był poddany represjom w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie realizuje prawidłowo zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a której rozwinięciem jest art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ - mając na uwadze stanowisko zawarte w niniejszym wyroku - winien ponownie dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w razie potrzeby przeprowadzić dodatkowe dowody (w zakresie przewidzianym w przepisach § 2-4 rozporządzenia). Następnie organ winien wydać stosowne rozstrzygnięcie, dając wyraz swoim ustaleniom w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji. Końcowo, odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o wydanie przez Sąd orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu żądanego świadczenia, wyjaśnić należy, że w świetle przepisów p.p.s.a. uprawnienia wojewódzkiego sądu administracyjnego co do zasady ograniczone są do orzekania o charakterze kasacyjnym. Jedynie w przypadku, o jakim mowa w art. 145a § 1 p.p.s.a., tj. w razie uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd uprawniony jest do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia, wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie (przy czym nadal decyzji takiej sąd nie podejmuje samodzielnie). W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak podstawy do zastosowania tego przepisu, bowiem podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, które czyni koniecznym ponowne przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego, a w tej sytuacji wskazanie organowi sposobu załatwienia sprawy byłoby przedwczesne. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji. Zawarte w punkcie II sentencji orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, znajduje natomiast uzasadnienie w a art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty obejmują wpis od skargi w kwocie 100 złotych, wpis od uwzględnionego zażalenia na postanowienie z dnia 7 maja 2025 r. o odrzuceniu skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 złotych (stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.) oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.