III OSK 893/25
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-12-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia NSA Mirosław Wincenciak, Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli odmawia jej udostępnienia, twierdząc, że nie stanowi ona informacji publicznej?Ratio decidendi
Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nawet jeśli odpowiedź ta polega na odmowie udostępnienia informacji z powodu uznania jej za niebędącą informacją publiczną. W takiej sytuacji przedmiotem sporu staje się prawidłowość oceny organu co do charakteru żądanej informacji, a nie sama bezczynność.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Wójta Gminy Jasieniec z wnioskiem o udostępnienie skanu wykazu sporządzonych aktów pełnomocnictw do głosowania. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając, że żądanie nie mieści się w definicji informacji publicznej. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, a jedynie odmówił udostępnienia informacji, która nie posiada waloru informacji publicznej. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2025 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 75/24 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Wójta Gminy Jasieniec w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu (dalej "WSA w Warszawie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt Vlll SAB/Wa 75/24, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] (dalej "Stowarzyszenie" lub "skarżący") na bezczynność Wójta Gminy Jasieniec (dalej "organ") w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia 28 października 2024 r. Stowarzyszenie wystąpiło do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanu wykazu sporządzonych aktów pełnomocnictw do głosowania, prowadzonego przez gminę, aktualnego na dzień 26 października 2024 r. za cały 2024 rok. Organ pismem z dnia 7 listopada 2024 r. udzielił odpowiedzi na wniosek twierdząc, że żądanie wniosku nie mieści się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p."). W uzasadnieniu tego stanowiska organ wskazał legalną definicję informacji publicznej z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP – i podkreślił, że w świetle powołanych przepisów informacją publiczną jest tylko informacja o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, a nie o danych zawartych w tych rejestrach czy ewidencjach. Przepis ten nakłada obowiązek udostępnienia informacji o tym, czy podmiot zobowiązany prowadzi określone rejestry ewidencyjne, natomiast nie odnosi się do zawartości gromadzonych w nich danych czy informacji.
W skardze na bezczynność organu skierowanej do WSA w Warszawie Stowarzyszenie postawiło zarzut naruszenia: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek; 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie. Skarżący wniósł o: – stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; – zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; – zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postepowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że przedmiotem złożonego wniosku jest informacja podlegająca udostępnieniu w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż obejmuje informacje w zakresie przeprowadzanych wyborów. Z powodu nieudostępnienia tych informacji zgodnie z wnioskiem organ pozostaje w bezczynności, co sprawia, że skarga jest zasadna i konieczna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że w dniu 7 listopada 2024 r. udzielił Stowarzyszeniu odpowiedzi na wniosek z dnia 28 października 2024 r., zatem nie pozostawił wniosku bez odpowiedzi. Biorąc pod uwagę ilość złożonych przez stowarzyszenie i jego prezesa wniosków o informację publiczną, obszerność żądanych materiałów bez wątpienia dopuszcza się on nadużycia prawa do informacji publicznej. W ocenie organu, rzeczywistymi intencjami wnioskodawcy jest zakłócenie pracy urzędu oraz utrudnienie pracy urzędnikom. Rozpoznając wnioski skarżącego pracownicy organu muszą wyselekcjonować dokumenty, skserować je, zanonimizować oraz wysłać. Udostępnienie informacji publicznej wiąże się z zaangażowaniem personelu urzędniczego i środków technicznych, co wpływa na efektywność wykonywania powierzonych mu zadań publicznych. Z uwagi na skalę żądanych informacji prowadzi to do paraliżu pracy poszczególnych komórek organizacyjnych urzędu, niemożności udzielania odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji publicznej w ustawowych terminach. Z tego względu doszło do zwłoki w udzieleniu odpowiedzi na wniosek stanowiący przedmiot skargi, a skarżący wywodzi ze stanu, który sam wykreował, zarzuty wobec gminy, co nie powinno korzystać z ochrony prawnej.
W dniu 30 stycznia 2025 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd I instancji przytoczył podstawę prawną oraz definicję bezczynności organu – i stwierdził, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwalifikacji prawnej przedmiotu wniosku – czy ma on walor informacji publicznej, jak twierdzi skarżący, czy też nie. W ocenie Sądu I instancji przedmiot wniosku skarżącego z dnia 28 października 2024 r. nie stanowi informacji publicznej. Zawartość wykazu prowadzonego przez gminę w myśl art. 56 § 2 Kodeksu wyborczego, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f oraz art. 6 ust. 2 u.d.i.p., nie posiada waloru oficjalności, który pozwoliłby na zakwalifikowanie jej jako informacji publicznej. Skoro takie właśnie stanowisko zaprezentował organ w odpowiedzi z dnia 7 listopada 2024 r. na wniosek skarżącego, to nie można mu skutecznie zarzucić bezczynności.
Pismem z dnia 18 marca 2025 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2025 r. wywiódł skarżący (dalej także "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
1. na podstawie art 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez WSA w Warszawie i uznanie, że wnioskowane przez skarżącego informacje nie są informacjami o sprawie publicznej, podczas gdy są one związane z działalnością podmiotu publicznego, dotyczą one funkcjonowania organu oraz prawidłowości realizowania przez niego zadań publicznych,
b) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez WSA w Warszawie i uznanie, że wnioskowane przez skarżącego informacje nie są informacjami o sprawie publicznej, podczas gdy są one związane z działalnością podmiotu publicznego, dotyczą one funkcjonowania organu oraz prawidłowości realizowania przez niego zadań publicznych,
c) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ograniczenie skarżącemu dostępu do konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez zastosowanie nienormatywnej przesłanki i uznanie, że informacja, aby mogła zostać udostępniona powinna posiadać "walor oficjalności", podczas gdy taka przesłanka nie wynika z żadnego przepisu ustawy, a nadto nie została w żaden sposób przez Sąd I instancji wyjaśniona;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, tj.:
a) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego wskutek nieuzasadnionego przyjęcia przez WSA w Warszawie, że wnioskowana przez skarżącego informacja nie jest informacją publiczną,
b) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., w zakresie w jakim przepisy te formułują wymóg wobec uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego polegający na wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez WSA w Warszawie wskazania powodów, dla których w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ nie był zobowiązany do udostępnienia skarżącemu wnioskowanych przez niego dokumentów w trybie przepisów u.d.i.p. pomimo, że wniosek przedmiotowo dotyczył informacji publicznej – wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Warszawie dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, to powinien dojść do przekonania, że organ pozostaje w bezczynności;
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niejasny, który uniemożliwia jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie – w przypadku określonym w art. 188 p.p.s.a. – o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi – a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, podniesiono w niej bowiem zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Uchybienia przepisom postępowania mogą być skutecznie podnoszone, jeśli jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie wykaże, że mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r., III OSK 1167/22).
Art. 141 § 4 p.p.s.a. (przepis ten został powołany we wszystkich zarzutach naruszenia przepisów postępowania, przy czym w zarzucie 2c oddzielnie) traktuje o elementach uzasadnienia wyroku – stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą odnośnego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego ani kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2024 r., III OSK 2850/22). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności Sąd I instancji wyjaśnił, dlaczego – w jego ocenie – przedmiot wniosku skarżącego z dnia 28 października 2024 r. nie stanowi informacji publicznej. Zarzut art. 141 § 4 p.p.s.a. jest zatem niezasadny.
Gdy idzie o powołany w zarzutach 2a i 2b art. 133 § 1 p.p.s.a. ("Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi"), to: "Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (...). Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału, niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie może też zostać naruszony przez dokonaną zaskarżonym wyrokiem ocenę prawną okoliczności sprawy" (zob. wyrok NSA z dnia 5 marca 2025 r., III OSK 5450/21). Sąd I instancji, analizując i oceniając znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty, nie mógł zatem naruszyć art. 133 § 1 p.p.s.a., a prawidłowość tej oceny nie może być skutecznie kwestionowana w drodze zarzutu naruszenia tego przepisu (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2024 r. III OSK 2847/22). W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. (zarzuty 2a i 2b), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. "Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez Sąd I instancji, a granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane w skardze, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu (...). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd I Instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 23 lipca 2024 r, III OSK 2045/22). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w żadnej z wchodzących w rachubę postaci. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w zakresie bezczynności organu zobowiązanego na podstawie u.d.i.p. do jej udzielenia, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2024 r. III OSK 2847/22). Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zatem nieskuteczny.
Zważywszy na zarzuty sformułowane przez stronę skarżącą kasacyjnie w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, zauważyć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2025 r., III OSK 254/25).
Konstrukcja dwóch pierwszych zarzutów naruszenia prawa materialnego sformułowanych w skardze kasacyjnej umożliwia ich łączne rozpoznanie, ponieważ na ich podstawie skarżący kasacyjnie, kwestionując ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy, zarzuca Sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe uznanie, że wnioskowane przez Stowarzyszenie informacje nie są informacjami o sprawie publicznej, podczas gdy są one związane z działalnością podmiotu publicznego, dotyczą one funkcjonowania organu oraz prawidłowości realizowania przez niego zadań publicznych. O nieskuteczności omawianych zarzutów naruszenia prawa materialnego świadczy ich treść, która ewidentnie wskazuje na to, że skarżący kasacyjnie na ich podstawie kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Skarżący kasacyjnie upatruje wadliwości działania Sądu I instancji w niewłaściwej ocenie treści konkretnego dokumentu i płynących stąd konsekwencjach, tj. ocenie wniosku Stowarzyszenia jako niedotyczącego udostępnienia informacji publicznej. Tymczasem zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 22 maja 2025 r., III OSK 254/25 oraz powołane tam orzecznictwo).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ograniczenie skarżącemu dostępu do konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez zastosowanie nienormatywnej przesłanki i uznanie, że informacja, aby mogła zostać udostępniona powinna posiadać "walor oficjalności". Przede wszystkim WSA w Warszawie nie stosował art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a więc w założeniu nie mógł tego przepisu naruszyć przez niewłaściwe zastosowanie. Sąd I instancji ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jedynie do stwierdzenia, że "zawartość wykazu prowadzonego przez Gminę w myśl art. 56 § 7 Kodeksu wyborczego, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p. oraz art. 6 ust. 2 u.d.i.p., jak również art. 56 § 2 Kodeksu wyborczego nie posiada waloru oficjalności, który pozwoliłby na zakwalifikowanie jej jako informacji publicznej". Poza tym niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego pod hipotezę wchodzącej w rachubę normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego; może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. W treści omawianego zarzutu nie zakwestionowano również prawidłowości wykładni wskazanego w nim przepisu. A zatem w realiach niniejszej sprawy omawiany zarzut mógłby odnieść skutek jedynie w przypadku wykazania, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. Błędu subsumcji strona skarżąca kasacyjnie jednak nie wykazała, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym. W tym kontekście warto też podkreślić, że przedmiotem oceny w postępowaniu przed Sądem I instancji był zarzut bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji – ani podmiot zobowiązany, ani Sąd I instancji nie odmówiły udostępnienia informacji, a już zwłaszcza nie miało to miejsca z powołaniem się na zasady konstytucyjne (zob. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 2886/23; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2025 r., III OSK 2808/24).
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło