II GSK 1804/25
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-12-09
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.), jeśli wydał decyzję zakazującą wprowadzania produktu do obrotu, podczas gdy organ pierwszej instancji nakazał jedynie prawidłowe oznakowanie produktu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy nie naruszył zakazu reformationis in peius (art. 139 k.p.a.), ponieważ decyzja zakazująca wprowadzania produktu do obrotu nie pogorszyła obiektywnie sytuacji prawnej strony w porównaniu do decyzji organu pierwszej instancji nakazującej prawidłowe oznakowanie. Oba rozstrzygnięcia prowadzą do konieczności dostosowania produktu do przepisów, a zakaz wprowadzania do obrotu jest zgodny z prawem, gdy nazwa handlowa narusza przepisy żywnościowe. W związku z tym, skarga kasacyjna została uwzględniona, a wyrok WSA uchylony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego o nazwie "c. b.", wydanej przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, uznając m.in. naruszenie zakazu reformationis in peius. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 139 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oddalił skargę P. S.A. w P. i zasądził od P. S.A. w P. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska- Kuraszkiewicz Sędzia NSA Dariusz Zalewski Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2572/24 w sprawie ze skargi P. S.A. w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 10 lutego 2020 r. nr GI-BOL.pr-610-92/19 w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od P. S.A. w P. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 r., uwzględnił skargę P. & L. P. S.A. w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia 10 lutego 2020 r., w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego, uchylając tą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z 16 października 2019 r. oraz orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w wyniku kontroli, przeprowadzonej w skarżącej spółce, w dniach 2, 3 i 11 września 2019 r. stwierdzono nieprawidłowość w postaci: nazwa wyrobu "c. b." sugeruje, że jest to cukier nierafinowany buraczany lub trzcinowy i dopiero na podstawie wykazu składników można było stwierdzić, że produkt jest wyrobem złożonym z cukru i karmelu. Skład ten potwierdzała także receptura produktu "D. C. b. 500g", z której wynikało, że do produkcji używa się cukru białego oraz karmelu C. – [...].
Ustalenia te stały się podstawą decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z 16 października 2019 r., którą nakazano stronie prawidłowe oznakowanie partii produktu o nazwie: "C. b. 500 g" (nr partii [...], data produkcji 02.09.2019).
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł co do istoty w ten sposób, że zakazał skarżącej spółce wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego o nazwie "C. b. 500 g". Organ uznał, że nazwa cukier brązowy mogła sugerować konsumentowi, że ma on do czynienia z produktem lepszym, wyższej jakości aniżeli zwykły cukier biały z dodatkiem karmelu. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego, którego nazwa handlowa jest niezgodna z przepisami prawa żywnościowego, organ Inspekcji JHARS powinien wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, tj. wydać decyzję zakazującą wprowadzanie do obrotu artykułu rolno- spożywczego. Zdaniem organu wydanie tego rodzaju decyzji nie stanowi przesłanki do stwierdzenia, że doszło do jej wydania na niekorzyść strony. Skutek prawny wydania decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu jest tożsamy ze skutkiem prawnym wydania decyzji o nakazie poddania artykułu rolno-spożywczego prawidłowemu oznakowaniu, gdyż po dostosowaniu nazwy do obowiązujących przepisów, produkt będzie mógł znaleźć się w obrocie.
Wskutek wniesionej skargi, wyrokiem z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 935/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję WIJHARS.
Orzeczenie to zostało uchylone mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 506/21 zaś sprawa została przekazano Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA wadliwym było uchylenie decyzji organów obu instancji z uwagi na stwierdzenie wadliwości w ustaleniach faktycznych i błędnej ocenę zebranych w sprawie dowodów. NSA wskazał, że z treści uzasadnienia wyroku nie wynikało, aby stan faktyczny sprawy był wątpliwy, a wątpliwości Sądu I instancji zostały powiązane z rozumieniem terminu "c. b." ze względu na spełnienie przez to pojęcie wymagań jakości handlowej oferowanego cukru rafinowanego barwionego karmelem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie, stwierdził, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, w sprawie nie można było uznać za wprowadzające w błąd, co do charakteru produktu, umieszczonego na etykiecie oznaczenia słownego "c. b.", jako sugerującego, według stanowiska organów, że jest to cukier nierafinowany buraczany lub trzcinowy, albowiem nazwa ta nie jest nazwą przewidzianą w przepisach dla tych produktów, a organy nie wykazały, aby była to nazwa zwyczajowa dla tych produktów, lub ich nazwa opisowa. Sąd wskazał, że nazwa "c. b." nie została zdefiniowana w przepisach prawa żywnościowego, a w szczególności w ogóle nie pojawia się ona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej niektórych półproduktów i produktów przemysłu cukrowniczego jak też w § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, gdzie zostało wymienionych szereg nazw różnego rodzaju cukrów. Organy w żaden sposób nie wykazały również, aby oznaczenie "c. b." było nazwą zwyczajową nierafinowariego cukru buraczanego i cukru trzcinowego.
Zdaniem Sądu spornego produktu skarżącej nie można uznać za artykuł rolno-spożywczy zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ponieważ oznaczenia "c. b." nie można uznać za wprowadzające w błąd zorientowanego konsumenta co do tego, że produkt ten jest cukrem nierafinowanym buraczanym lub trzcinowym, to jednak oznaczenie to nie spełnia wymogu prawidłowej nazwy żywności dla tego produktu, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1169/2011. Wprowadzony przez skarżącą do obrotu produkt "C. b. 500 g" nie spełniał wymagań w zakresie jakości handlowej, a tym samym został wprowadzony do obrotu z naruszeniem art. 4 ust. 1 ustawy o jakości.
Sąd I instancji stwierdził, że jakkolwiek naruszenie to mogło stanowić przesłankę do nałożenia na stronę zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej, o który mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy, to zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, polegającej na tym, że w uruchomionym przez stronę postępowaniu odwoławczym organ nie może zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia na jej niekorzyść (art 139 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy, nałożył na stronę dalej idący obowiązek niż uczynił to organ I instancji, gdyż orzeczenie o zakazie wprowadzania produktu do obrotu na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości, pociągało za sobą dalej idące skutki niż nałożenie na stronę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązku poddania artykułu rolno-spożywczego, o którym mowa w pkt 1, określonym zabiegom.
Sąd stwierdził ponadto, że w sentencja decyzji WIJHARS, w części nakazującej stronie prawidłowe oznakowanie partii artykułu rolno-spożywczego, była nieczytelna - nie określała w sposób precyzyjny, w jaki sposób strona ma oznakować tę partię produktu i bez wnikliwej analizy uzasadnienia decyzji nie było możliwym ustalenie treści rozstrzygnięcia. Stwierdził również, że treść rozstrzygnięcia organu I instancji w analizowanym zakresie ograniczała się do władczej wypowiedzi organu nakładającego na stronę lakonicznie sformułowany obowiązek prawidłowego oznakowania danej partii produktu, bez jednoznacznego sprecyzowania, na czym nakazane czynności miały polegać.
Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 3 pkt 10 ustawy o jakości oraz art. 139 i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 oraz art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1980) oraz w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i 139 k.p.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) poprzez naruszenie zasady, że kontrola sądowa działalności administracji sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a także polegający na błędnym zastosowaniu przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i uchyleniu zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora JHARS, pomimo braku przesłanki naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, braku naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, braku innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora JHARS została wydana zgodnie z przepisami prawa;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne zastosowanie i uwzględnienie skargi, mimo, że Główny Inspektor JHARS wydający przedmiotową decyzję nie naruszył przepisów postępowania w istotny sposób wpływający na wynik sprawy, gdzie organ właściwie zastosował przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w szczególności w sytuacji kiedy decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym szczegółowe wyjaśnienie dlaczego użyte w oznakowaniu produktu określenie "c. b." może być mylące dla konsumentów, kiedy w uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazano, że produkt będący cukrem rafinowanym (cukrem białym), który został tylko zabarwiony poprzez dodanie karmelu, co nie ma żadnego uzasadnienia technologicznego poza uatrakcyjnieniem wyglądu i upodobnieniem go do cukru nierafinowanego w powszechnej opinii uważanej jako produkt zdrowszy-lepszy, bo poza sacharozą zawierający melasę, w której znajdują się cenne mikro i makroelementy, gdzie cukier brązowy jest kojarzony z cukrem nierafinowanym trzcinowym lub buraczanym i jest to fakt notoryjny a więc że cukier biały (rafinowany) został poddany zabiegowi upodabniającemu go do cukru nierafinowanego;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 139 k.p.a., w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez naruszenie zasady, że kontrola sądowa działalności administracji sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, w szczególności nieuzasadnione stwierdzenie, że organ uchylając decyzję I instancji i orzekając co do istoty orzekł na niekorzyść strony, a także przez uchylenie decyzji obu instancji, pomimo uznania, że decyzja I instancji była dla strony względniejsza, a co za tym nie naruszała art. 139 k.p.a., a także przez brak przekonującego uzasadnienia które przepisy obowiązującego powszechnie prawa zostały przez organ administracji naruszone.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
P. & L. P. S.A. w P., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie albowiem skuteczne okazały się podniesione w jej petitum zarzuty.
Wskazać na wstępie należy, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Nadto wskazać należy, iż przedmiotowy wyrok, został wydany w wyniku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 506/21, wcześniejszego wyroku WSA. NSA uchylił wyrok Sądu I instancji i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA wadliwym było uchylenie decyzji organów obu instancji z uwagi na stwierdzenie wadliwości w ustaleniach faktycznych i błędnej ocenę zebranych w sprawie dowodów. NSA wskazał, że z treści uzasadnienia wyroku nie wynikało, aby stan faktyczny sprawy był wątpliwy, a wątpliwości Sądu I instancji zostały powiązane z rozumieniem terminu "c. b." ze względu na spełnienie przez to pojęcie wymagań jakości handlowej oferowanego cukru rafinowanego barwionego karmelem, zatem stosownie do treści art. 190 p.p.s.a.: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny."
W wyroku Sądu I instancji, będącym aktualnie przedmiotem kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny, WSA ponownie uchyli obie decyzje organu z powodu, jak stwierdził WSA, naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, polegającej na tym, że w uruchomionym przez stronę postępowaniu odwoławczym organ nie może zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia na jej niekorzyść (art 139 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy, nałożył na stronę dalej idący obowiązek niż uczynił to organ I instancji, gdyż orzeczenie o zakazie wprowadzania produktu do obrotu na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości, pociągało za sobą dalej idące skutki niż nałożenie na stronę, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy, obowiązku poddania artykułu rolno-spożywczego, o którym mowa w pkt 1, określonym zabiegom. Nadto Sąd I instancji stwierdził, że część sentencji decyzji WIJHARS - w części nakazującej stronie prawidłowe oznakowanie partii artykułu rolno-spożywczego - była ona nieczytelna - nie określała w sposób precyzyjny, w jaki sposób strona ma oznakować tę partię produktu i bez wnikliwej analizy uzasadnienia decyzji nie było możliwym ustalenie treści rozstrzygnięcia. Stwierdził również, że treść rozstrzygnięcia organu I instancji w analizowanym zakresie ograniczała się do władczej wypowiedzi organu nakładającego na stronę lakonicznie sformułowany obowiązek prawidłowego oznakowania danej partii produktu, bez jednoznacznego sprecyzowania, na czym nakazane czynności miały polegać. W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 3 pkt 10 ustawy o jakości oraz art. 139 i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.
W ocenie składu orzekającego NSA w tej sprawie rację na skarżący kasacyjnie organ, wskazując na naruszenie przez WSA przepisów procesowych wymienionych w punktach a) – c) petitum skargi kasacyjnej w stopniu istotnym, mający wpływ na wynik sprawy. Nie można uznać, iż organ naruszył art. 139 k.p.a., poprzez naruszenie zakazu reformationis in peius, uchylając decyzję I instancji i orzekając co do istoty, czyli że orzekł na niekorzyść strony. Zgodnie z treścią art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Powyższy przepis prawa formułuje zakaz "reformationis in peius" wskazując jego doniosłość jako gwarancji procesowych praw strony. Innymi słowy, strona składając odwołanie, nie powinna obawiać się, że jej sytuacja prawna pogorszy się wskutek rozpoznania odwołania i wydania nowej decyzji w sprawie (vide: np. Z. Janowicz, Kodeks..., s. 330 i n.; A. Wiktorowska (w:) M. Wierzbowski (red.), Postępowanie administracyjne..., s. 209; A. Skóra, Reformatio in peius w postępowaniu administracyjnym, Gdańsk 2002, s. 57 i n.; W. Taras (w:) K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Kraków 2003, s. 14). Zgodnie z jednolitym stanowiskiem doktryny i judykatury "niekorzyść strony", o której mowa w art. 139 k.p.a., to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się, na skutek wydania decyzji przez organ odwoławczy (zob. wyrok NSA z 16 marca 2016 r., I OSK 1288/14 oraz powoływani tam A. Wróbel Komentarz LEX do art. 139 kpa, G. Łaszczyca, Komentarz LEX do art. 139 kpa). Podkreślenia wobec treści zarzutów skargi kasacyjnej wymaga, że chodzi o obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony. Wobec charakteru i istoty decyzji organów obu instancji w niniejszej sprawie zarzut naruszenia w kontrolowanym postępowaniu art. 139 k.p.a. przez organ II instancji nie znajduje uzasadnienia i nie ma znaczenia dla wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Wbrew zatem twierdzeniom Sądu I instancji organ słusznie przyjął, że decyzja zakazująca wprowadzania do obrotu przedmiotowego produktu oznacza, że producent winien dostosować nazwę produktu do przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Natomiast rozstrzygnięcie, wydane przez organ I instancji oparte na art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy bardziej ograniczało prawa producenta, albowiem wprost nakazywało skarżącej podanie prawidłowej nazwy artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie orzekającym w sprawie, wydanie zaskarżonej decyzji drugoinstancyjnej nie pogorszyło zatem w sposób obiektywny sytuacji prawnej Spółki. Skutek prawny wydania decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu jest tożsamy ze skutkiem prawnym wydania decyzji o nakazie poddania artykułu rolno-spożywczego prawidłowemu oznakowaniu, gdyż po dostosowaniu nazwy do obowiązujących przepisów, produkt będzie mógł znaleźć się w obrocie. Rację ma także organ, że kwestia nazwy handlowej produktu została pozostawiona uznaniu producenta. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie: "Przepisy normujące problematykę kompetencji organu winny być ściśle interpretowane, biorąc za podstawę wykładnię językową. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, który stanowił dla organu kompetencję do wydania zaskarżonej decyzji, nie upoważnia go do wydania takiego rozstrzygnięcia. Odwołanie się w tym przepisie do art. 29 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy wskazuje, iż kompetencja organu nadzoru w zakresie poddawania artykułu rolno-spożywczego określonym zabiegom odnosi się jedynie do kwestii wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania danego artykułu rolno-spożywczego. Zatem, poza regulacją tego przepisu jest wprowadzenie zmian w nazewnictwie handlowym produktów spożywczych. Nie oznacza to jednak, aby wojewódzki inspektor, i odpowiednio Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, byli pozbawieni możliwości podejmowania w formach prawno-procesowych działań ukierunkowanych na przestrzeganie, w stanie prawnym sprawy, powołanego przepisu art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ nadzoru może to uczynić, jednakże nie na podstawie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, lecz na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W myśl tego przepisu, o czy była już mowa, organ może zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania, co odnosi się także do nazwy handlowej towaru, która narusza prawo żywnościowe. Dlatego w powyższej sytuacji organ może wydać decyzję zakazującą wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego pod nazwą handlową, która narusza przepis art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Jednakże, co należy zaznaczyć, jest to przejaw jakościowo innej kompetencji organu w porównaniu do tej, której źródło stanowi przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Co innego jest bowiem zakazanie przedsiębiorcy działania niezgodnego z prawem, od znacznie dalej idącego przejawu aktywności organu, nie mieszczącym się w jego kompetencji, jakim jest nakazanie przedsiębiorcy pod jaką nazwą handlową może wprowadzać do obrotu dany produkt. Wkraczałoby to bowiem w chronioną Konstytucją RP sferę wolności gospodarczej (art. 22)." (tak NSA w wyroku z 16.10.2015 r., sygn. akt II GSK 2023/14; Jaczyńska A.: Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Komentarz, Lex/el 2023).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów, pomieszczonych w skardze do WSA, w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji w konkluzji stwierdził, iż: "Wobec braku spełnienia oznaczenia analizowanego produktu skarżącej prawidłową nazwa żywności, a tym samym naruszenia art. 9 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1169/2011, należy uznać, że wprowadzony przez skarżącą do obrotu produkt <> nie spełniał wymagań w zakresie jakości handlowej, a tym samym został wprowadzony do obrotu z naruszeniem art. 4 ust. 1 u.j.h." Tym samym naruszenie to co do zasady mogło stanowić przesłankę do nałożenia na stronę zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego. (s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).
W konsekwencji mając na uwadze, iż sprawa została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 p.p.s.a. postanowił uchylić wyrok WSA (pkt. 1 sentencji) i w zw. z art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając ją za niezasadną (pkt 2 sentencji wyroku).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2) lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2o15 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło