II SA/Kr 1172/23
WyrokWSA w Krakowie2023-11-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia WSA Piotr Fronc, Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest dopuszczalne, gdy inwestycja, mimo że wpisuje się w cele publiczne, służy wyłącznie zaspokojeniu indywidualnego interesu jednego odbiorcy, a nie szerszej zbiorowości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Kluczowe było ustalenie, czy planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co wymaga wykazania jej znaczenia dla zbiorowości, a nie tylko dla indywidualnego interesu. Dodatkowo, wątpliwości budziła prawidłowość przeprowadzonych rokowań, w tym kwestia umocowania osoby prowadzącej rokowania i tożsamości przedmiotu rokowań z wnioskiem inwestora.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. i T. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Krakowskiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu budowy napowietrznej sieci niskiego napięcia. Skarżący zarzucili, że inwestycja nie stanowi inwestycji celu publicznego, narusza prawo własności oraz że naruszono przepisy proceduralne. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i stanowi cel publiczny, a rokowania z właścicielami zostały przeprowadzone.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Krakowskiego. Zasądzono od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. K. i T. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 4 lipca 2023 r. znak WS-VI.7536.1.21.2023.PB w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego solidarnie na rzecz skarżących M. K. i T. K. kwotę 714 zł (siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda Małopolski, decyzją z dnia 4 lipca 2023 r., na podstawie art. 9a w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 344; dalej: u.g.n.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. K. i T. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 7 lutego 2023 r. znak: GN.II.6852.3.34.2021.JK, o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie R., jedn. ewid. K. - L., objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej M. K. i T. K. w 1/3 części oraz B. S. w 2/3 częściach - poprzez zezwolenie T. D. S.A. w K. na realizację inwestycji pn.: "Budowa sieci napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV w związku z przyłączeniem odbiorcy w m. R. - [...]" polegającej na budowie sieci napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV od istniejącego stanowiska słupowego sieci napowietrznej 0,4 kV o długości ok. 6 m na działce nr [...] wzdłuż wschodniej granicy działki od ok. 1,1 m do ok. 1,4 m od tej granicy. Powierzchnia trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wynosi 12 m2 (2 m x 6 m) , powierzchnia zajęcia nieruchomości na czas budowy wynosi 14 m2, zgodnie z przebiegiem oznaczonym w załączniku graficznym ww. decyzji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ przytoczył treść art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. i stwierdził, że ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie, zgody na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby ewentualne zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz tego, aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.
Przed dokonaniem oceny prawidłowości przeprowadzonych w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowań pomiędzy wnioskodawcą planującym inwestycję a współwłaścicielami nieruchomości, organ stwierdził, że do wniosku z 9 sierpnia 2021 r. T. D. S.A. załączyła pisma kierowane do współwłaścicieli spornej nieruchomości, tj. pismo z 23 marca 2021 r. , do którego załączono projekt "protokołu z rokowań", zawierający informacje o inwestycji planowanej na działce nr [...], położonej w obrębie R., jedn. ewid.. - L. , w celu budowy sieci napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV, jak również ofertę jednorazowego wynagrodzenia za udostępnienie nieruchomości oraz mapę z przebiegiem odcinka sieci na działce. Ponadto do wniosku załączono pisma współwłaścicieli nieruchomości z 6 kwietnia 2021r. i 17 maja 2021 r., w których oświadczyli oni, że nie wyrażają zgody na realizację planowanej inwestycji.
Wobec powyższego Wojewoda ocenił, że spółka T. D. dopełniła wypełniła obowiązek przeprowadzenia rokowań, które jednak zakończyły się brakiem porozumienia.
Odnośnie do spełnienia drugiej przesłanki, tj. zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym, Wojewoda stwierdził, że inwestycja zamierzona na działce nr [...] , położonej w obrębie R., polegająca na budowie sieci napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV od istniejącego stanowiska słupowego sieci napowietrznej 0,4 kV o dł. ok. 6 m na ww. działce, jest zgodna z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego gminy Kocmyrzów-Luborzyca przyjętego uchwałą Nr XLII/327/2018 Rady Gminy Kocmyrzów - Luborzyca z dnia 12 lipca 2018 r., zmienionego uchwałą Nr XIX/173/2020 Rady Gminy Kocmyrzów - Luborzyca z dnia 28 października 2020 r., zmienionego uchwałą Nr XXIII/220/2021 Rady Gminy Kocmyrzów - Luborzyca z dnia 29 marca 2021 r. Opisana działka nr [...], w części objętej planowaną inwestycją, znajduje się w terenie oznaczonym: MN.1 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Sporna nieruchomość w części przeznaczonej pod projektowaną inwestycję położona jest w terenach w których, zgodnie z planem miejscowym w części dotyczącej "Ogólnych zasad zagospodarowania terenów dla całego obszaru objętego planem", tj. § 8 ust. 1, określa, że w granicach terenu objętego planem dopuszcza się lokalizowanie niewyznaczonych na rysunku planu urządzeń i sieci infrastruktury technicznej zgodnie z przepisami odrębnymi, pod warunkiem, że ich lokalizacja nie pozostaje w sprzeczności z pozostałymi ustaleniami planu w zakresie m.in.: ppkt 4) - zaopatrzenia w energię elektryczną. Z kolei w części planu miejscowego określającej Zasady Modernizacji, Rozbudowy i Budowy Systemów Infrastruktury Technicznej i Komunikacji, w § 18 pkt 1) ustalono możliwość budowy, rozbudowy i przebudowy istniejących sieci uzbrojenia, urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej.
Z powyższego Wojewoda wywiódł, że planowana inwestycja stanowi wypełnienie przesłanki zawartej w art. 124 ust. 1 u.g.n., tzn. "zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym".
Zdaniem organu odwoławczego treść art. 143 ust. 2 u.g.n. nie pozostawia wątpliwości, że inwestycja mieści się w pojęciu "budowy urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 2 u.g.n. przesądza według Wojewody o tym, że: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń", jest celem publicznym. W związku z powyższym zarzuty odwołania kwestionujące "cel publiczny" spornej inwestycji nie zostały przez organ uwzględnione. Zamiarem inwestora jest z jednej strony rozbudowa istniejącej sieci elektroenergetycznej, a z drugiej budowa przyłącza do istniejącej posesji, co bez wątpienia mieści się w pojęciu inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. K. oraz T. K.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa administracyjnego procesowego i materialnego, tj.:
a) art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 1 w zw. z art. 6 u.g.n. w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 977) poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że sporna inwestycja nie stanowi inwestycji celu publicznego;
b) art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 1 w zw. z art. 6 u.g.n. w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że plan miejscowy nie wskazuje w sposób konkretny działki należącej do skarżących jako działki, na której ma być realizowany cel publiczny;
c) art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, mimo że ogranicza ona prawo własności skarżących, nie stanowiąc jednocześnie inwestycji celu publicznego;
d) art. 138 § 2a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.) poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że organ I instancji bezzasadnie przyjął, że w poprzednio wydanej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 19 sierpnia 2022 r., organ II instancji dokonał wiążącej interpretacji przepisów w zakresie charakteru inwestycji jako inwestycji celu publicznego, podczas gdy organ II instancji powołał się na ww. przepis wyłącznie w zakresie konieczności analizy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i określenia w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. u.g.n. przedmiotu ograniczenia i jego terytorialnego zakresu;
e) art. 15 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że organ I instancji błędnie przyjął, że pogląd prawny Wojewody Małopolskiego w zakresie charakteru inwestycji jest wiążący przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a w konsekwencji braku rozstrzygnięcia sprawy przez dwa niezależne organy administracyjne;
f) art. 7 w zw. z at. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
g) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uzasadnienie decyzji, które nie spełnia wymagań określonych w tym przepisie, a także brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia 23 lutego 2023 r.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wydanie decyzji przez starostę w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. może nastąpić wyłącznie, gdy planowane zamierzenie inwestycyjne spełnia przesłanki uznania go za inwestycję celu publicznego. Tymczasem zakres inwestycji w sprawie realnie obejmuje wyłącznie jedną nieruchomość, a zatem trudno mówić, że jej zrealizowanie będzie istotne dla ogółu społeczności lokalnej. Wskazywanie przez inwestora, że planowane zamierzenie inwestycyjne będzie stwarzało możliwość przyłączenia do sieci energetycznej kolejnym podmiotom na terenie gminy, skarżący uznali za wyłącznie hipotetyczne. Biorąc pod uwagę, że sprawa dotyczy ograniczenia prawa własności skarżących, organ nie może dokonywać rozszerzającej wykładni przepisów mających zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu. Realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego nie służy urzeczywistnieniu interesu publicznego, choćby na poziomie lokalnym. Jest to inwestycja istotna wyłącznie z punktu widzenia interesu inwestora oraz właściciela nieruchomości, do której ma zostać doprowadzone przyłącze elektroenergetyczne.
Ponadto w skardze podkreślono, że plan miejscowy nie precyzuje lokalizacji spornej inwestycji, nie wskazuje wprost, że ma ona przebiegać przez działkę należącą do skarżących.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.259 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Stosownie do art.124 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 344; dalej: u.g.n.) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Zgodnie z art.6 pkt 2) u.g.n. celem publicznym w rozumieniu ustawy jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Definicja pojęcia "inwestycja celu publicznego" zawarta jest w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2023.977 t.j.), stanowiącym że ilekroć w ustawie jest mowa o "inwestycji celu publicznego" - należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Ustawowa definicja "inwestycji celu publicznego" zawiera dwa podstawowe kryteria odróżniające. Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres, tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia, mieszczący się lub nie w katalogu celów wymienionych w art. 6 u.g.n. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, że dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego. Inwestycja ma znaczenie ponadlokalne lub krajowe, gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa. Zawsze więc inwestycja celu publicznego ukierunkowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestycją celu publicznego o znaczeniu lokalnym może być przy tym także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2011 r., II OSK 672/11).
Niewątpliwie inwestycja, którą zamierzył inwestor spełnia wymagania, aby uznać, iż wpisuje się w cele publiczne. Jednakże okoliczność, że planowana inwestycja realizuje cele publiczne w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., nie znaczy jeszcze, że jest to inwestycja celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy było zatem dokonanie oceny, czy zamierzona inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, chociażby w ujęciu lokalnym, gdyż tylko wówczas uzasadnione byłoby zastosowanie art.124 ust.1 u.g.n. Inwestycja celu publicznego sama w swojej nazwie wskazuje już na konieczność zapewnienia oddziaływania na pewne gremium (nieoznaczone co do liczby), które będzie korzystać z inwestycji. Istotą inwestycji celu publicznego, w odróżnieniu od prywatnego celu jednego członka społeczności, jest zatem znaczenie tej inwestycji dla pewnej grupy osób, będącej częścią jakiejś społeczności, np. mieszkańców gminy, sołectwa, dzielnicy.
Tymczasem we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego wskazano, że planowana inwestycja to: "Budowa sieci napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV w związku z przyłączeniem odbiorcy w m. R. - [...]". Wskazać także należy, że na wniosek właścicielki działki nr [...] położonej w R. T. D. wydał warunki przyłączenia planowanego domu jednorodzinnego, w których podano, że przyłączenie obiektu do sieci wymaga wykonania przyłącza oraz przedłużenia linii napowietrznej długości 1 przęsła. Jak wynika z załącznika graficznego do decyzji odległość od słupa energetycznego usytuowanego na działce skarżących do granicy działki nr [...] wynosi około 12 m. Z załącznika tego, jak również rysunku planu wynika nadto, że na północ od nieruchomości skarżących brak jest jakiejkolwiek zabudowy.
Z akt sprawy zdaje się wynikać, że inwestycja służy jednemu tylko podmiotowi - właścicielowi działki nr [...].
Organ administracji stosując przepis art.124 ust.1 u.g.n. winien zatem wykazać, że realizacja wskazanego przez wnioskodawcę "celu publicznego" w istocie nie stanowi zaspokojenia wyłącznie interesu prywatnego - indywidualnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 312/21, dostępny w CBOSA). Nie każde bowiem zamierzenie inwestycyjne realizujące cele wymienione w art. 6 pkt 1-10 u.g.n. stanowi automatycznie w każdym przypadku inwestycję celu publicznego, gdyż konieczne jest jeszcze, aby spełniało ono warunki przewidziane w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1731/19, dostępny w CBOSA).
Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje, że spełniona została przesłanka realizacji "inwestycji celu publicznego".
Nadto, wątpliwości budzi prawidłowość poprzedzających wniosek rokowań.
Jednym z podstawowych wymogów formalnych rokowań jest należyta reprezentacja uczestniczących w nich stron (właściwe umocowanie osób reprezentujących strony). Przedmiotem rokowań jest ustalenie wszystkich istotnych elementów przyszłej umowy w zakresie dysponowania przez inwestora nieruchomością. Jednym z tych istotnych elementów jest niewątpliwie wysokość wynagrodzenia lub odszkodowania, które inwestor zobowiązuje się wypłacić właścicielowi nieruchomości. Jeżeli zatem w zamyśle docelowo rokowania mają lub mogą się zakończyć osiągnięciem porozumienia także w zakresie wysokości wynagrodzenia lub odszkodowania, a wynik tych negocjacji jest dla inwestora wiążący, to po jego stronie już w momencie osiągnięcia konsensusu powstaje zobowiązanie (dochodzi do zaciągnięcia zobowiązania). Z tych względów osoba lub osoby reprezentujące w toku rokowań inwestora powinny legitymować się stosownym umocowaniem, to znaczy umocowaniem do zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu mocodawcy (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2023 r., sygn.. I OSK 2176/22, LEX nr 3588760).
W kontrolowanej sprawie pismem z dnia 23.03.2021 r. adresowanym do skarżących z prośbą o wyrażenie zgody "na budowę sieci napowietrznej nN, usytuowanej na działkach nr [...] i [...] obręb [...] R. . Budowa sieci elektroenergetycznej nN polega na powieszeniu przewodów napowietrznych nN z istniejącego słupa w kierunku działki nr [...]" zwrócił się P. D. - G. - P. Sp. z o.o., podając, że działa z upoważnienia T. D. S.A. Oddział w K.. Do pisma został dołączony szablon "Protokołu z rokowań". W dokumencie tym określono, że rokowania mają na celu: "wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości składającej się z działek nr [...], [...] obręb [...] R. w celu realizacji budowy sieci elektroenergetycznej w ramach inwestycji pn. Budowa sieci elektroenergetycznej nN w m. R. " służącej zaspokojeniu obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną w miejscowości R.".
Skonstatować zatem należy, że mapka dołączona do tego protokołu różni się od mapy przedłożonej przy wniosku, jak również inaczej określono samą inwestycję. Nadto, w aktach administracyjnych brak jest stosownego pełnomocnictwa dla P. D..
Przedstawione okoliczności powodują, że organy powinny, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jeszcze raz szczegółowo wyjaśnić, czy spełnione zostały przesłanki z art.124 ust.1 u.g.n.
O tyle więc uzasadnione są zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z at. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Sąd nie podziela natomiast zarzutu, że zaskarżona decyzja narusza art.138 § 2a k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że organ I instancji bezzasadnie przyjął, że w poprzednio wydanej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 19 sierpnia 2022 r., organ II instancji dokonał wiążącej interpretacji przepisów w zakresie charakteru inwestycji jako inwestycji celu publicznego, podczas gdy organ II instancji powołał się na ww. przepis wyłącznie w zakresie konieczności analizy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i określenia w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. u.g.n. przedmiotu ograniczenia i jego terytorialnego zakresu.
Skoro zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy nie mógł naruszyć art.138 § 2a k.p.a., stanowiącego że jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2 (kasacyjnej), organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. To w uprzednio wydanej decyzji kasacyjnej organ odwoławczy zajął w tej kwestii stanowisko, że cyt: "zamiarem inwestora jest z jednej strony rozbudowa istniejącej sieci elektroenergetycznej, a z drugiej budowa przyłącza do istniejącej posesji, co bez wątpienia mieści się w pojęciu inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym" (k.65 a.a.).
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 1 w zw. z art. 6 u.g.n. w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że plan miejscowy nie wskazuje w sposób konkretny działki należącej do skarżących jako działki, na której ma być realizowany cel publiczny.
Stosownie do § 8 ust.1 pkt 4) uchwały Nr XLII/327/2018 Rady Gminy Kocmyrzów-Luborzyca z dnia 12 lipca 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw gminy Kocmyrzów - Luborzyca (...) (Małop.2018.5279 z dnia 2018.07.20) w granicach terenu objętego planem dopuszcza się lokalizowanie nie wyznaczonych na rysunku planu urządzeń i sieci infrastruktury technicznej zgodnie z przepisami odrębnymi, pod warunkiem, że ich lokalizacja nie pozostaje w sprzeczności z pozostałymi ustaleniami planu, w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną. W § 18 ust.1 uchwały planistycznej ustalono możliwość budowy, rozbudowy i przebudowy istniejących sieci uzbrojenia, urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej. W myśl § 28 ust.4 planu w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN1) przeznaczeniem towarzyszącym są obiekty, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej. W terenach zabudowy zagrodowej (RM) również przeznaczeniem towarzyszącym są obiekty, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej (§35 ust.4).
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że omawiany plan zagospodarowania przestrzennego na terenie przedmiotowej działki dopuszczał usytuowanie napowietrznej linii elektroenergetycznej nN. Z przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n wynika, że aby plan miejscowy stwarzał podstawę do ograniczenia, w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizację. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci elektroenergetycznej w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. W orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie postanowień planu przewidujących (dopuszczających) infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu. W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej, czy też jej konkretną lokalizację, jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego (por. wyroki NSA z dnia: 23 października 2014 r., sygn. I OSK 537/13; 8 marca 2017, sygn. akt I OSK 1337/15; 17 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 1683/17; 7 listopada 2019 r., sygn. I OSK 452/18, 23 listopada 2021 r., sygn. I OSK 754/21, 26 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 920/21, pub.www.nsa.gov.pl).
Sąd nie wypowiada się odnośnie do naruszenia art.124 § 1 p.p.s.a., gdyż jest to przedwczesne wobec wskazanych wyżej nieprawidłowości. Jeżeli bowiem nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego.
Ponownie rozpoznając sprawę należy ustalić, czy P. D. posiadał pełnomocnictwo do prowadzenia rokowań w imieniu T. D., czy przedmiot rokowań był tożsamy z treścią złożonego przez T. wniosku, czy rzeczywiście T. projektuje rozbudowę sieci w sposób określony na mapie przedłożonej przy piśmie wszczynającym rokowania, czy jedynie dąży do zapewnienia energii elektrycznej pojedynczemu odbiorcy. Rzeczą organu będzie szczegółowe rozważenie, czy fakt wystąpienia przez jednego indywidualnego inwestora o wydanie warunków przyłączenia nie świadczy o tym, że projektowana przez T. inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, jak również, czy inwestor wykazał, że jego wniosek jest związany z realizacją celu publicznego i wyjaśnienie co przesądza o tym, że stworzenie warunków do podłączenia jednego odbiorcy do sieci energetycznej jest celem indywidualnym albo publicznym. Wszak zgodnie z art. 3052 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
Wobec powyższego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1) lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło