II SA/Lu 745/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2025 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 22 kwietnia 2025 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako "LWINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania B. S. (dalej także jako "skarżący"), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. L. (dalej także jako "PINB" lub "organ I instancji" z dnia 21 listopada 2024 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oraz orzekł co do istoty sprawy, określając na nowo treść nakazu. Stan sprawy przedstawia się następująco: W październiku 2024 r. organ I instancji, w wyniku przeprowadzonej w dniu 20 września 2024 r. kontroli, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie budowy wiaty gospodarczej o wymiarach 4,74 m x 6,22 m, na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości L. (jednocześnie organ wszczął odrębne postepowania co do budynku oraz drugiej wiata gospodarcza o wym. 6,53 m x 21,98 m, zlokalizowanych na ww. nieruchomości). W toku postępowania przeprowadzono oględziny (7 listopada 2024 r.), w wyniku których ustalono, że na ww. działce znajduje się wiata drewniana o wymiarach 4,74 m x 6,22 m i wysokości 3,13 m w najwyższym miejscu, zlokalizowana przy granicy z działką nr [...]. Konstrukcję wiaty stanowi 5 slupów drewnianych o wymiarach 14 cm x 14 cm, połączonych z gruntem za pomocą kotew systemowych. Wiata posiada dach o konstrukcji drewnianej z pokryciem z blachy stalowej (jednospadowy). Wyposażona jest w rynny i rury spustowe. Połać dachowa zlicowana jest z linią ściany budynku gospodarczego usytuowanego w granicy z działką nr [...]. Wiata nie posiada ścian, natomiast od strony działki nr [...] zabezpieczona jest plandeką reklamową. Pod wiatą znajdują się drewniane skrzynki na owoce, stół z krzesłami, dwie niesprawne lodówki, kufer. Wiata wyposażona jest w instalację elektryczną oraz oświetleniową. Na podstawie dokumentów uzyskanych od Głównego Geodety Kraju ustalono, że ww. wiata powstała pomiędzy 2017 a 2020 r. Obecni podczas oględzin B. S. i E. S. oświadczyli, że wiata pełni funkcję gospodarczą na potrzeby prowadzenia gospodarstwa rolnego. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego PINB decyzją z dnia 21 listopada 2024 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualny t.j. - Dz. U. z 2025 r. poz. 418, ze zm.; dalej jako: "P.b."), nałożył na skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych przy ww. wiacie gospodarczej, w terminie do dnia 30 kwietnia 2025 r., w celu doprowadzenia wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem, polegających na przesunięciu wiaty na odległość nie mniejszą niż 3,0 m od granicy z działka nr [...] oraz wykonaniu od strony granicy z działką nr [...] ściany z materiału niepalnego (np. blachy trapezowej lub płaskiej) poprzez całkowite wypełnienie przestrzeni pomiędzy slupami konstrukcyjnymi. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), P.b., rozporządzenia Ministra z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 122 ze zm., dalej jako "r.w.t.") a także Konstytucji RP. Istota zarzutów koncentrowała się na kwestionowaniu nałożenia obowiązków wykonania robót budowlanych na podstawie przepisów mających zastosowanie wyłącznie do budynków, a nie do wiaty, która nie posiada ścian. W toku postępowania odwoławczego ustalono, że doszło do zmiany właściciela działki sąsiadującej nr [...] (następstwo prawne) oraz do jej podziału na działki nr [...] i [...]. Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 21 października 2024 r. LWINB uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych przy ww. wiacie gospodarczej, w terminie do dnia 31 lipca 2025 r., w celu doprowadzenia wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem, polegających na: przesunięciu wiaty na odległość nie mniejszą niż 3,0 m od granicy z działką nr [...] oraz wykonaniu od strony granicy z działką nr [...] ściany z materiału niepalnego poprzez całkowite wypełnienie tej ściany materiałem nierozprzestrzeniającym ognia (np. poprzez wypełnienie blachą trapezową lub płaską). Ściana ta powinna być ścianą pełną bez otworów okiennych i drzwiowych oraz obejmować nie tylko wypełnienie między słupami, ale też same drewniane słupy. W uzasadnieniu decyzji LWINB podzielił ustalenia organu I instancji, że sporna wiata powstała najpóźniej 15 marca 2020 r., a jej budowa nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia. Każda inwestycja, choćby nawet zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, powinna być zrealizowana, a następnie użytkowana zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego i przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu przedmiotowa wiata nie jest obiektem małej architektury, lecz budowlą, pełniącą funkcję użytkową budynku, bowiem jest wykorzystywana w celach gospodarczych, pełniąc funkcję składowo-magazynową. Ze względu na tą funkcję wiata podlegała przepisom r.w.t., co wynika z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Organ wskazał, że zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. L. z dnia 29 czerwca 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 186 poz. 3185) działka nr [...] położona jest na obszarze oznaczonym symbolem RP – oznaczającym tereny rolne. W planie brak jest warunków określających możliwość usytuowania obiektu budowlanego wedle innych zasad niż ogólne (§ 12 ust. 1 r.w.t.). Wobec czego brak jest możliwości posadowienia przedmiotowej wiaty przy granicy z sąsiednią nieruchomością. tj. działką nr [...]. LWINB podzielił stanowisko organu I instancji, że sposób posadowienia wiaty, daje możliwość zachowania jej substancji budowlanej przez co istnieje możliwość doprowadzenia jej do zgodności z warunkami technicznymi poprzez jej odsunięcie o 3 m od granicy z działką nr [...] wraz z jednoczesnym wykonaniem od strony granicy tej działki całkowitego wypełnienia tej ściany materiałem niepalnym (np. blachy trapezowej lub płaskiej). Nie można bowiem wiaty (pełniącej funkcję użytkową budynku) dowolnie usytuować, w każdym miejscu na działce, gdyż to usytuowanie musi być zgodne z § 12, § 13, § 60 r.w.t. oraz z przepisami określającymi wymagania przeciwpożarowe zawartymi w dziale VI zatytułowanym "Bezpieczeństwo pożarowe" ww. rozporządzenia. Z uwagi na zmianę stanu faktycznego i prawnego w odniesieniu do działki sąsiedniej – podział działki nr [...], jak również na fakt, że termin wykonania obowiązku powinien być realny i możliwy do zrealizowania, w ocenie organu odwoławczego, należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy - doprecyzować nakaz wykonania obowiązku i wyznaczyć nowy termin jego realizacji do dnia 31 lipca 2025 r. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję LWINB z dnia 22 kwietnia 2025 r. (sprawa zarejestrowana pierwotnie pod sygn. akt II SA/Lu 402/25) B. S. podniósł zarzuty naruszenia: (1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art 80 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i niepodjęcie w sposób prawidłowy czynności mających na celu ustalenie w jakim celu obiekt został wykonany i w jaki sposób jest użytkowany, a w konsekwencji niedostrzeżenie przez organ nadzoru budowlanego, że przepisy wprowadzające odpowiednie wymagania w stosunku do ścian budynków nie będą miały zastosowania do konstrukcji wiaty w obrębie granic działek rolnych, a tym samym, że nieuprawnione jest żądanie od skarżącego zachowania przez wzniesioną wiatę wymaganej dla budynku minimalnej odległości od granicy wynoszącej 3 metry, gdyż wiata nie jest budynkiem i nie posiada ścian oraz nałożenia obowiązku który dotyczy budynków; (2) art. 10 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez uniemożliwienie udziału skarżącemu w postępowaniu tj. w przesłuchaniu świadków, zgodnie z wnioskiem dowodowym skarżącego; przesłuchanie świadków zgodnie z wnioskiem miało dla sprawy istotne znaczenie w kwestii jednoznacznego ustalenia charakteru spornej wiaty i zakwestionowania stanowiska organu w kwestii jej kwalifikacji; (3) art. 77 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku dowodowego skarżącego o przesłuchanie świadków; (4) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organ odwoławczy postępowania w sposób burzący zaufanie stron do władzy publicznej przejawiające się w nieprawidłowym zastosowaniu przez organ przepisów budowlanych regulujących zachowanie minimalnych odległości ścian budynków od granicy działki odpowiednią do konstrukcji wzniesionej wiaty niespełniającej ex lege definicji budynku, oparcie się na protokołach z kontroli, których nie podpisał skarżący i jeden z obecnych świadków (odmówił podpisu), sporządzonych przez pracowników, którzy podlegali wyłączeniu, pominięciu dowodu z zeznań świadków, o którego przeprowadzenie wnioskował skarżący (wraz z wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy w tym celu); brak transparentności działań poprzez przekazywanie do akt sprawy dokumentów przez organ I instancji już po wydaniu decyzji, w trakcie trwania postępowania odwoławczego, o czym strony nie były informowane; (5) zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a oraz 81a § 1 k.p.a.) w sytuacji, gdy w zakresie nałożonego na skarżącego obowiązku pozostają wątpliwości, które organ powinien rozstrzygnąć na korzyść skarżącego i w następstwie odstąpić od stosowania odpowiednio przepisów mających zastosowanie do budynków, czego organ zaniechał i nałożył na skarżącego obowiązek; (6) art. 11 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia dokładnych wytycznych wobec nałożonego obowiązku na skarżącego i wskazania na czym ma dokładnie polegać nałożony obowiązek przesunięcia wiaty oraz w jaki sposób postąpić aby go właściwie wypełnić, żeby nie było wątpliwości co do zakresu i charakteru tego obowiązku, w szczególności z uwagi na to, że przebieg granicy między działkami został określony po wydaniu decyzji przez organ I instancji; (7) art. 139 k.p.a. w związku z wydaniem przez Lubelskiego WINB decyzji na niekorzyść skarżącego (pogarszająca jego sytuację) – w zakresie dodatkowego zabezpieczenia słupów konstrukcyjnych wiaty; (8) art. 2 Konstytucji RP z 1997 r., poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych skarżącego, wynikającej z zasady demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, oraz nałożenie na skarżącego obowiązku, w sytuacji gdy powstały na gruncie stan faktyczny istnieje już od ponad 8 lat i w najmniejszym stopniu nie oddziałuje negatywnie na nieruchomość sąsiednią, nie było do tej pory żadnych skarg oraz uwag ze strony właścicieli działki sąsiedniej odnośnie sposobu zabudowy działki skarżącego; (9) art. 3 pkt 1 P.b. w zw. z § 1, § 2 i § 12 r.w.t., poprzez ich niewłaściwe, bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie, ze do wzniesionej przez skarżącego wiaty mają zastosowanie przepisy regulujące wymagane odległości jakim powinny odpowiadać budynki, w sytuacji, gdy wiata nie stanowi budynku, ani nie spełnia funkcji budynku, a zatem te regulacje nie powinny mieć zastosowania w stanie faktycznym sprawy; (10) naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody, w związku z tym, że nałożony przez organ obowiązek miałby zostać wykonany w okresie lęgowym ptaków zaś pod wiata znajduję się kilka gniazd ptaków których ochrona wynika z przepisów prawa, zaś przesunięcie wiaty spowoduję ich zniszczenie; (11) art. 3 pkt 2 P.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 r.w.t., poprzez niewłaściwe zastosowanie regulacji mających odniesienie do wymagań technicznych jakie muszą spełniać budynki, m.in. w zakresie zachowania minimalnych odległości ścian budynków od granicy nieruchomości, w sytuacji gdy wiata nie stanowi budynku, nie posiada ścian, a tym samym nie mają do niej zastosowania przepisy o budynkach; (12) art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w konsekwencji bezpodstawnego przyjęcia, że w stosunku do wiaty mają zastosowanie regulacje rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a ponadto, że odstępstwo konstrukcji wiaty od wymogów rozporządzenia ma charakter istotny; (13) art. 51 ust 1 pkt 2 P.b., poprzez błędną wykładnię i w następstwie przyjęcie przez organ, że występują podstawy do nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania robót budowlanych przy wiacie gospodarczej, w sytuacji, gdy: (a) właściciel nieruchomości sąsiedniej nie wnosił sprzeciwu do wzniesionej wiaty w pobliżu granicy działek nr [...] i [...] co więcej w przeszłości udzielił właścicielowi nieruchomości działki nr [...] zgody na wzniesienie w granicy działek budynku gospodarczego o dużo większym stopniu oddziaływania; (b) narzucono skarżącemu obowiązek wykonania robót budowlanych charakterystycznych dla budynku, w sytuacji, gdy skarżący wzniósł jedynie wiatę, do której nie mają zastosowania przepisy z art. 3 pkt 2 P.b., stąd nałożony na skarżącego obowiązek nie ma umocowania w prawie; (c) w rzeczywistości narzucony przez organ sposób adaptacji wiaty – zmiana jej konstrukcji nośnej de facto zrównana jest z obowiązkiem rozbiórki obiektu, co wydaje się zbyt daleko idącą ingerencją i sankcją, nawet gdyby przyjąć, że przy wznoszeniu wiaty dopuszczono się pewnych odstępstw; (14) błąd w ustaleniach faktycznych stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji polegający na niezasadnym przyjęciu, że skarżący wznosząc na swojej nieruchomości wiatę spełniającą funkcję gospodarczą, błędnie usytuował wiatę, w sytuacji gdy ustalenia organu budowlanego nie powinny odnosić się do konstrukcji wiaty, a nałożone obowiązki godzą w podstawowe atrybuty prawa własności nieruchomości, tj. w swobodę decyzji właściciela o sposobie jej zagospodarowania poprzez rodzaj obiektów wznoszonych na działce (intencją skarżącego było wzniesienie wiaty, a organ nadzoru wymaga od niego przeprowadzenia adaptacji typowych dla budynku). W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę LWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu 24 lipca 2025 r. skarżący złożył pismo procesowe z dołączonymi kopiami protokołów przesłuchań świadków (pracowników PINB) przez Policję, co w ocenie skarżącego ma dowodzić wystąpienia okoliczności skutkujących koniecznością wyłączenia pracowników organu. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2025 r. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego – postanowieniem z dnia 10 września 2025 r. Sąd przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Po uprawomocnieniu się postanowienia o przywróceniu terminu, sprawie nadano nowy numer w repertorium SA (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 grudnia 2025 r.). W dniu 29 września 2025 r. skarżący złożył pismo procesowe, do którego dołączył kopie korespondencji prowadzonej z organami nadzoru budowlanego w sprawie wątpliwości co do sposobu wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy na skarżącego nałożono prawidłowo obowiązki w zakresie doprowadzenia wiaty drewnianej znajdującej się na działce nr [...] (jednej z dwóch – druga z wiat jest przedmiotem decyzji kontrolowanej przez Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 743/25) do stanu zgodnego z prawem. Z ustaleń organów nadzoru budowlanego, poczynionych w oparciu o dokumentację znajdującą się w zasobach Głównego Geodety Kraju, wynika, że sporna wiata została wybudowana w okresie pomiędzy 2017 a 2020 r. Jest to okoliczność niesporna, potwierdzona w istocie przez skarżącego, który w treści skargi (s. 5) wskazuje, że "wiata istnieje od ponad 8 lat". Uwzględniając rozmiary wiaty (powierzchnia zabudowy poniżej 50 m2) bezsporne jest, że w okresie realizacji robót, budowa wiaty tego rodzaju nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b., dodany z dniem 28 czerwca 2015 r., na mocy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2015 r., poz. 443; takie brzmienie przepis zachował w okresie, w którym wykonano wiatę; aktualnie zwolnienie tego rodzaju obiektów spod formalnej reglamentacji budowlanej wynika z art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b.). Pomimo braku formalnej reglamentacji, budowa wiaty podlega ocenie w perspektywie zgodności z przepisami szeroko rozumianego prawa budowlanego, w tym regulacjami w zakresie warunków technicznych obiektów budowlanych. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine P.b., a także art. 51 ust. 7 P.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine P.b. (por uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16). Sporna wiata podlegała zatem ocenie w toku tzw. postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.). Postępowanie naprawcze zostało wszczęte w październiku 2024 r., a zatem zastosowanie znajdują przepisy regulujące postępowanie naprawcze w brzmieniu aktualnym obowiązującym od dnia 19 września 2020 r. (z zastrzeżeniem, że w sprawie nie ma zastosowania art. 50 ust. 6 P.b., obowiązujący od 7 stycznia 2026 r., dodany ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2025 r., poz. 1847; postępowanie naprawcze zostało zakończone przed uchwaleniem i wejściem w życie tej ustawy, nie upłynął okres 10 lat od dnia zakończenia robót budowlanych). Zgodnie z regulacjami postępowania naprawczego w brzmieniu miarodajnym dla oceny stanu prawnego sprawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f (dot. tzw. klasycznej samowoli budowlanej) organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m.in. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.). Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.). Przepisy te stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7 P.b.). W ocenie organów nadzoru budowlanego sporna wiata została wykonana w sposób odbiegający od wymagań techniczno-budowlanych dotyczących zachowania wymaganych norm odległościowych (§ 12 r.w.t.) oraz w zakresie ochrony przeciwpożarowej (§ 272 r.w.t.). Kwestią kluczową w perspektywie stawianych w skardze (a wcześniej w odwołaniu) zarzutów, jest to, czy przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mają zastosowanie do spornej wiaty. W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organów, że do spornej wiary mają zastosowanie przepisy rozporządzenia, co znajduje oparcie w treści § 2 ust. 1 r.w.t., zgodnie z którym przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. Jakkolwiek w orzecznictwie sądów administracyjnych istniała rozbieżność co do wykładni tego przepisu, to sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, podtrzymuje konsekwentnie wyrażane w orzecznictwie tutejszego Sądu stanowisko, że wiata, która pełni funkcje użytkowe budynku objęta jest wymogami rozporządzania, w tym § 12, określającymi minimalne odległości obiektów budowlanych od granicy z sąsiednią działkę, a także § 272, dotyczącego dodatkowych wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej (por. przykładowo: wyroki WSA w Lublinie z 20 grudnia 2018 r., II SA/Lu 680/18; z 26 lipca 2023 r., II SA/Lu 384/23). Takie samo stanowisko prezentowane jest aktualnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 12 lipca 2012 r., II OSK 728/11; z 26 marca 2021 r., II OSK 1594/18; z 2 września 2021 r., II OSK 3096/18; z 19 grudnia 2023 r., II OSK 819/21; z 11 czerwca 2024 r., II OSK 2313/21; z 20 listopada 2024 r., II OSK 450/22). Zarzuty skarżącego, kwestionujące zastosowanie do wiaty przepisów rozporządzenia odnoszących się do norm odległościowych i przeciwpożarowych (zob. pkt 9, 11-14 w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi) są w świetle powyższego niezasadne. Organy prawidłowo przyjęły, bazując na ustaleniach udokumentowanych w aktach sprawy (w szczególności protokoły kontroli z 20 września 2024 r. i z 7 listopada 2024 r., k. 21 i 39 akt adm. I inst.), że sporna wiata pełni funkcję użytkową budynku. Skoro w wiacie składowane są materiały i narzędzia związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, to pełni ona funkcję użytkową identyczną z budynkiem gospodarczym. Podkreślić należy, że okoliczność, iż wiata pełni funkcje gospodarczą, potwierdził sam skarżący podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 7 listopada 2024 r. W konsekwencji do wiaty znajdą zastosowanie te same normy odległościowe czy w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jak w przypadku budynków gospodarczych. Z prawidłowych ustaleń organów nadzoru budowlanego wynika, że sporna wiata jest umiejscowiona bezpośrednio przy granicy działki nr [...] z działką sąsiednią, o nr [...] (wg stanu w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, po podziale działki nr [...]). Przebieg granicy między działkami nie jest sporny, nie toczy się żadne postępowanie rozgraniczeniowe, czy dotyczące wznowienia granic. Przebieg granicy znajduje odzwierciedlenie w materiałach pochodzących z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – w aktach administracyjnych znajdują się dwie kopie mapy zasadniczej, złożonych do zasobu w 2013 r. i w 2025 r. (k. 12 akt adm. I inst.; k. 35 akt adm. LWINB). Druga z map obrazuje przebieg granic działek ewidencyjnych po podziale działki nr [...], uwzględnia zatem stan faktyczny w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy. Nie ma żadnych podstaw do kwestionowania ustaleń organów nadzoru opartych na tym materiale. Całkowicie chybiony jest zarzut skarżącego, jakoby doszło w tym zakresie do naruszenia zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), gdyż nakładając obowiązek organ odwoławczy zobowiązany był uwzględnić zmianę stanu faktycznego (ewidencyjnego) nieruchomości i skorygować treść obowiązku nałożonego na skarżącego w sposób odpowiadający aktualnym oznaczeniom ewidencyjnym działek. Zarówno w dacie realizacji robót budowlanych, jak i w aktualnym stanie prawnym usytuowanie budynku gospodarczego albo wiaty o analogicznej funkcji, bezpośrednio przy granicy działki było zgodne z prawem wyłącznie wówczas, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje taką możliwość (§ 12 ust. 2 r.w.t.; korekta brzmienia tego przepisu, która nastąpiła z dniem 1 sierpnia 2024 r. nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie). Z bezspornych ustaleń poczynionych przez organu nadzoru hodowlanego wynika, że obowiązujący dla terenu, na którym znajdują się działki nr [...] i [...], miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera regulacji dopuszczających lokalizowanie obiektów budowlanych bezpośrednio przy granicy działki, przy czym jest to plan, który obowiązywał już w dacie realizacji robót budowlanych – budowy wiaty (uchwała nr [...] Rady Miejskiej w O. L. z dnia 29 czerwca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy O. L.; wypis i wyrys z uchwały w aktach adm. organu I inst. - k. 25-27, wydruk części tekstowej i graficznej uchwały w aktach LWINB – k. 66-78). W tej sytuacji lokalizacja spornej wiaty musiała odpowiadać podstawowej normie odległościowej (dla ściany bez okien lub drzwi), czyli 3 m od granicy działki nr [...] (aktualnie: nr [...]), co wynika z § 12 ust. 1 pkt 2 r.w.t. Budowa wiaty w odległości nie spełniającej tego wymogu oznaczała wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 3 P.b. Ponadto, z bezspornych ustaleń organów wynika, że od strony działki nr [...] (aktualnie: nr [...]) sporna wiata ma słupy konstrukcyjne drewniane oraz osłonę z plandeki. Taka konstrukcja naruszała treść § 272 ust. 2 r.p.w., zgodnie z którym budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Tryb postępowania naprawczego powinien doprowadzić do przywrócenia takiego stanu obiektu budowlanego, wybudowanego z naruszeniem przepisów (obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych), który będzie odpowiadał wymogom wynikającym z przepisów prawa (aktualnie obowiązujących). W konsekwencji w zaskarżonej decyzji w pełni prawidłowo nałożono na skarżącego dwa obowiązki – pierwszy w zakresie przesunięcia wiaty na odległość nie mniejszą niż 3 m od granicy z działką nr [...] (co ma dostosować wiatę do wymogu wynikającego z § 12 ust. 1 pkt 2 r.w.t.) oraz drugi – w zakresie wypełnienia ściany od strony granicy z działką nr [...] materiałem nierozprzestrzeniającym ognia (dostosowanie do wymogu z § 272 ust. 2 r.w.t.). Sąd akceptuje przy tym argumentację LWINB, że w postępowaniu naprawczym pierwszeństwo ma dążenie do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli istnieje możliwość techniczna doprowadzenia do takiego stanu, organ nadzoru budowlanego nie może wydać dalej idącego nakazu – rozbiórki spornego obiektu. Konstrukcja spornej wiaty (drewniana, na słupach zakotwiczonych w gruncie) daje możliwość techniczną jej przesunięcia na wymaganą prawem odległość, nawet jeżeli część elementów obiektu może ulec w ten sposób uszkodzeniu. Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania sposobu określenia tego obowiązku, gdyż alternatywą dla niego byłby nakaz całkowitej rozbiórki wiaty, która bezspornie nie może pozostać w aktualnym położeniu, skoro jest to niezgodne z prawem. Analogicznie, w ocenie Sądu, prawidłowo nałożono obowiązek wypełnienia ściany od strony granicy z działką nr [...]. Niezasadny jest przy tym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. poprzez orzeczenie na niekorzyść skarżącego (pkt 7 w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi). Porównanie rozstrzygnięć organu I i II instancji wskazuje jednoznacznie, że istota obowiązku pozostała dokładnie ta sama – wypełnienie ściany materiałem niepalnym. Wskazanie w decyzji LWINB, że wypełnienie ma obejmować również drewniane słupy, ma charakter wyłącznie doprecyzowania obowiązku, a nie jego zmiany. Nie ma zatem mowy o rozstrzygnięciu na niekorzyść skarżącego. Mając powyższe na uwadze, sąd nie znalazł żądnych podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi są niezasadne. Niezasadność zarzutów odnoszących się do kwestii kwalifikacji prawnej wiaty oraz do zastosowania do niej wymogów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, pkt 9, 11-14 w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi; część argumentów w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania, pkt 1, 4, 5 i 14) oraz odnoszących się do naruszenia art. 139 k.p.a. (pkt 7) została wyjaśniona wyżej. W zakresie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że wbrew argumentacji skarżącego stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo – organy prawidłowo zebrały i rozważyły zebrany materiał dowodowy, a kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy konkluzje, przesądzające o tym, że wiata pełni funkcję analogiczną jak budynek gospodarczy, co oznacza konieczność odpowiedniego zastosowania wymogów w zakresie norm odległościowych ni przeciwpożarowych, są prawidłowe, mają pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym. Nie naruszają zasad prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), czy swobodnej oceny dowodów (80 k.p.a.). Całkowicie chybione są zarzuty dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego, w tym w szczególności nieprzesłuchania świadków, o których wnioskował (pkt 2 i 3 w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi). Elementem ogólnej zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) jest prawo strony do inicjatywy dowodowej, czyli do zgłaszania wniosków dowodowych. Inicjatywa dowodowa strony musi jednak pozostawać w związku z zasadą prawdy materialnej – musi dotyczyć tych okoliczności faktycznych, które mają wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Potwierdza to treść 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W toku postępowania administracyjnego, już na etapie postępowania odwoławczego, skarżący złożył dwa pisma procesowe zawierające wnioski dowodowe. W pierwszym piśmie (z dnia 3 stycznia 2025 r., k. 14-15 akt adm. LWINB) wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków (krewnych skarżącego, będących poprzednimi właścicielami nieruchomości – okoliczność znana sądowi z urzędu, z innej sprawy zawisłej przed tutejszym sądem, znana również stronom) oraz dowodu z przesłuchania skarżącego jako strony. Wnioskowane dowody miały służyć wykazaniu, że wiata została wzniesiona na podstawie dorozumianej zgody właściciela działki sąsiedniej, który nie sprzeciwiał się realizacji inwestycji. Okoliczności te nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy – przedmiotem postępowania naprawczego była zgodność budowy wiaty z przepisami prawa. Warunki realizacji tego rodzaju inwestycji określają obowiązujące przepisy – rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz ewentualnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie wola właścicieli nieruchomości sąsiadujących. Zgoda właściciela działki nr [...] (w dacie realizacji robót budowlanych) – obojętne czy dorozumiana, czy wyraźna – nie miała żadnego znaczenia dla oceny legalności tych robót. W drugim piśmie (z dnia 26 marca 2025 r., k. 46 akt adm. WINB) skarżący wnioskował o przeprowadzenie dowodu z dołączonych dokumentów w postaci decyzji Starosty umarzającej postępowanie w sprawie wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, treści pisma P. J., zawierającego wniosek o wszczęcie kontroli przez nadzór budowlany na działce skarżącego oraz wydruków informacji z wyszukiwarki internetowej. Również te wnioski dowodowe nie miały żądnego znaczenia dla ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Kwestia braku wymogu uzyskania zgody na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej nie była w ogóle przesłanką oceny zgodności budowy wiaty z przepisami prawa budowlanego; postępowanie naprawcze zostało wszczęte z urzędu, bez znaczenia jest to, kto składał pisma inicjujące działania organów; informacje pochodzące z wyszukiwarki internetowej, pomijając ich wątpliwą wiarygodność, nie stanowią żadnego źródła w zakresie treści obowiązujących przepisów prawa czy ich wykładni. Skarżący złożył jeszcze trzecie pismo (z dnia 24 kwietnia 2025 r., k. 106 akt adm. LWINB), jednak jego istota sprowadzała się do żądań wyłączenia pracowników organu I instancji oraz zarzutów stronniczego działania tego organu. Złożył także odpis z księgi wieczystej, jednak ten dokument również nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy – brak ujawnienia nowego właściciela nieruchomości w księdze wieczystej nie podważa w żaden sposób w pełni prawidłowych ustaleń organu odwoławczego, uwzględniających fakt podziału działki nr [...] na dwie nowe działki (nr [...] i nr [...]). Nietrafne są również argumenty mające uzasadniać zarzut naruszenia zasady ochrony zaufania (art. 8 k.p.a.; pkt 4 w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi). Jak już wskazano, organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa, co doprowadziło do prawidłowego rozstrzygnięcia nakazującego wykonanie określonych robót budowlanych celem doprowadzenia wybudowanej wiaty gospodarczej do stanu zgodnego z prawem. To, że skarżący nie zgadza się z tym prawidłowym rozstrzygnięciem nie oznacza naruszenia zasady zaufania. Protokoły kontroli są sporządzone prawidłowo, a brak podpisu skarżącego czy innej osoby uczestniczącej w toku czynności kontrolnych nie podważa ustaleń w nich zawartych. Tym bardziej, że protokół zawiera ustalenia faktyczne, których prawidłowości skarżący w istocie nie kwestionuje – skarżący zarzuca organom w istocie błędną kwalifikację prawną ustalonych faktów, w czym nie ma racji. Chybiony jest argument, że pracownicy organu I instancji, którzy sporządzali protokół czy też podejmowali dalsze czynności podlegali wyłączeniu. Pracownik podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem (art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a.) – chodzi zatem o sytuacją, gdy w tym samym postępowaniu administracyjnym pracownik był przesłuchany w charakterze świadka. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie – przesłuchanie w charakterze świadków miało miejsce w całkowicie innym postępowaniu, prowadzonym przez Policję. Ocena czynności podejmowanych przez pracowników PINB jako stronniczych jest całkowicie subiektywną oceną skarżącego, nie mającą żadnego oparcia w aktach sprawy. Całkowicie niezrozumiały jest zarzut "braku transparentności działań poprzez przekazywanie do akt sprawy dokumentów przez organ I instancji już po wydaniu decyzji, w trakcie trwania postępowania odwoławczego, o czym strony nie były informowane". Z zasady dwuinstancyjności postępowania wynika obowiązek dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy – organ odwoławczy musi zatem uzupełnić materiał dowodowy o dokumentację odnoszącą się do ewentualnych zmian stanu faktycznego. Nowe dokumenty, jakie przedłożył na tym etapie organ I instancji dotyczyły skutków podziału działki nr [...] (mapa zasadnicza działek po podziale, informacja o właścicielach wydzielonych działek; k. 33-34 akt adm. LWINB). Czynienie z tego zarzutu przez skarżącego jest całkowitym nieporozumieniem. Trzeba przy tym odnotować, że skarżący kilkukrotnie zapoznawał się z aktami sprawy na etapie postępowania odwoławczego (k. 16, 29, 32 akt adm. LWINB). Nietrafne są również zarzuty naruszenia zasad rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (pkt 5 w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi). W kwestii rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (art. 7a k.p.a.), trzeba wskazać, że podstawowym założeniem do zastosowania tej zasady jest istnienie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa – innymi słowy istnienie sytuacji, w której prawidłowe zastosowanie wszystkich rodzajów wykładni nie prowadzi do odpowiednio jednoznacznego wniosku. Inaczej mówiąc – treść normy prawnej zakodowanej w danym przepisie nadal pozostaje niejasna, wieloznaczna i nie pozwala na sformułowanie wzorca nakazanego (zakazanego, dozwolonego) zachowania. Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony nie ma zatem zastosowania w przypadku, gdy przepis jest niejasny i wymaga uwzględnienia różnych metod wykładni, jednak ich prawidłowe zastosowanie prowadzi do odkodowania jednoznacznej normy prawnej. W ocenie Sądu, zarzut naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść jednostki jest niezasadny w rozpoznawanej sprawie, z tego względu, że takie wątpliwości co do wykładni przepisów prawa materialnego statuujących podstawy do zastosowania do wiaty gospodarczej przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (§ 2 ust. 1 r.w.t.) nie występują w rozpoznawanej sprawie, gdyż prawidłowe zastosowanie wszystkich metod wykładni prowadzi do wyinterpretowania jednoznacznej normy, a co więcej – prawidłowy kierunek wykładni został już ustalony w orzecznictwie. W kwestii drugiej postaci tej zasady – odnoszącej się do rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy (art. 81a k.p.a.) – w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie budził żadnych wątpliwości, spór dotyczył jedynie prawidłowej kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego. Chybiony jest zarzut naruszenia zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Wbrew argumentom skarżącego treść obowiązków w zaskarżonej decyzji została określona jasno i precyzyjnie, nie ma żadnych obiektywnych wątpliwości w jaki sposób obowiązki te mają być wykonane. Wątpliwości skarżącego są wynikiem subiektywnej niezgody na treść tych obowiązków, a nie obiektywnych trudności w zrozumieniu ich treści. Obowiązek odsunięcia wiaty został w decyzji LWINB określony w sposób uwzględniający aktualny stan ewidencyjny działek i wydzielenie z poprzedniej działki nr [...] nowej działki nr [...]. Nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów ustawy o ochronie przyrody. Pomijając fakt, że zdjęcia dołączone przez skarżącego do pisma z dnia 21 lipca 2025 r. obrazują puste gniazda, przy czym trudno ustalić, gdzie te gniazda są zlokalizowane, to ochronie na mocy przepisów ustawy podlegają zwierzęta objęte ochroną gatunkową (art. 52 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; Dz. U. z 2026 r., poz. 13; rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt; Dz. U. z 2022 r., poz. 2380, ze zm.). Jeżeli nawet jakiekolwiek ptaki bytują w spornej wiacie, to nie sposób ustalić, że są to gatunki prawnie chronione. Niezasadność pozostałych zarzutów skargi wykazano w wywodach zawartych we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).