II SA/Bk 788/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. G. Cz.-K. i H. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku oddala skargę Postępowanie w sprawie dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku usługowego przeznaczonego na warsztat krawiecki, zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...], położonej przy ul. [...] w B., trwa od [...] maja 2017 r. i zostało zainicjowane skargą właścicieli sąsiedniej nieruchomości – M.K. i W.S. Pierwszą decyzją z 16 lipca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. umorzył postępowania. Odwołanie od tej decyzji wnieśli M.K. i W.S.. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 14 lutego 2019 r., II SA/Bk 776/18 oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 kwietnia 2020 r. wydanym w sprawie II OSK 1837/19 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji oraz decyzje organów obydwu instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu nakazano dokonać ustaleń, które potwierdzą czy podjęta w obiekcie budowlanym działalność spowodowała zmianę sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, tj., czy doszło do zmiany warunków: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości lub układ obciążeń. Konieczne jest ustalenie nie jakie są aktualnie warunki prowadzonej w obiekcie budowlanym działalności i czy zgodne są one z obowiązującymi przepisami, ale określenie czy zmiana sposobu użytkowania doprowadziła do zmiany tych warunków. Przedwczesne było zatem stwierdzenie, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu ww. regulacji. Przedwczesne było także stwierdzenie, że zmiana sposobu użytkowania tego obiektu nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponownej oceny wymaga to czy prowadzone w przedmiotowym obiekcie usługi są usługami nieuciążliwymi w rozumieniu § 2 pkt 6 uchwały nr [...] w B. z [...] września 2005 r. Rozstrzygając sprawę ponownie w dniu [...] lutego 2021 r. przeprowadzono kontrolę w przedmiotowym budynku usługowym. Po kontroli do akt sprawy przedłożone zostały przez stronę postępowania następujące opinie: 1. opinia dotycząca sprawdzenia czy działalność prowadzona w zakładzie M.C. przy ul. [...] w B. stanowi działalność uciążliwą czy nieuciążliwą z 30 listopada 2020 r.; 2. opinia dotycząca warunków ochrony środowiska w przedmiotowym zakładzie z 22 października 2020 r.; 3. ekspertyza techniczno - użytkowa określająca, czy w budynku po wprowadzeniu usług pralniczych doszło do zmiany warunków pracy zdrowotnych i higieniczno - sanitarnych - sporządzona w styczniu 2021 r.; 4. opinia techniczna w zakresie wpływu zmiany świadczonych usług na warunki bezpieczeństwa pożarowego budynku wykonana w styczniu 2021 r. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; 5. ekspertyza techniczna określająca, czy w budynku wskutek wprowadzenia do obiektu urządzeń pralniczych doszło do zmiany wielkości lub układu obciążeń, mających wpływ na zmianę sposobu użytkowania; 6. projekt technologiczny - opracowany w grudniu 2020 r.; 7. pomiary mikroklimatu na stanowiskach pracy z 2017 r. i 2021 r.; 8. opinia komunikacyjna dotycząca ruchu samochodowego sporządzona w maju 2021 r.; 9. opinia z 27 maja 2021 r. dotycząca oceny zgodności prowadzonej działalności gospodarczej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. arch. Jana K. Hahna; 10. opinia z 31 maja 2021 r. dotycząca zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego autorstwa mgr inż. arch. K.K. Pierwszą decyzją, po wyroku uchylającym NSA, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), nakazał M.C. i H.K. doprowadzenie budynku usługowego przeznaczonego na zakład krawiecki do stanu zgodnego z decyzją o pozwoleniu na budowę z 29 kwietnia 1996 r. i z decyzją o wydaniu pozwolenia na użytkowanie z 3 listopada 1999 r. Przyjęty tryb postępowania przez powiatowy organ nadzoru budowlanego został zakwestionowany przez organ odwoławczy w decyzji z [...] sierpnia 2021 r., z tego względu, że w aktualnym stanie prawnym, wykonane w istniejącym budynku, wszelkiego rodzaju instalacje, z wyjątkiem instalacji gazowej, nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. W związku z tym uchylono decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 18 października 2021 r. do akt sprawy strona przedłożyła opinię techniczną z 30 czerwca 2021 r. opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. arch. J.H. na fakt ustalenia, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku, jak też na potwierdzenie, że prace dotychczas wykonywane w obiekcie nie mogą być traktowane jako przebudowa obiektu, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że na te prace nie było potrzebne pozwolenie na budowę czy też zgłoszenie. Po ponownym rozstrzygnięciu sprawy, powiatowy organ nadzoru budowlanego wydał na podstawie art. 71a ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), postanowienie o wstrzymaniu użytkowania budynku usługowego – zakładu krawieckiego w części przeznaczonej na usługi pralnicze i nałożył na właścicieli obiektu – M.C. i H.K. obowiązek przedłożenia w terminie do 31 maja 2022 r. następujących dokumentów: - opisu i rysunku określających usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której dokonana jest zmiana sposobu użytkowania, - zwięzłego opisu technicznego, określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby również danymi technologicznymi, - zaświadczenia Prezydenta Miasta B. o zgodności zmienionego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - ekspertyzy technicznej, wykonanej przez osobę (lub osoby) posiadające uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności - w związku z dokonaniem działań zmieniających: warunki higieniczno-sanitarne, warunki ochrony środowiska, warunki pracy, wielkość i układ obciążeń oraz zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu – postanowienie z [...] marca 2022 r. nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia w pierwszej kolejności wskazano, że pralnia zaliczana jest w warunkach technicznych do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i pod tym względem pomieszczeniu pralni stawiane są inne wymogi niż pomieszczeniom magazynowym, które były pierwotnie zaprojektowane w tym miejscu. Wymogi w zakresie pralni zawarte są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 1065 ze zm.; dalej powoływane jako rozporządzenie) oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w pralniach i farbiarniach z 27 kwietnia 2000 r. (Dz. U. Nr 40 poz. 469; dalej jako rozporządzenie bhp), które określa szczegółowo przepisy związane z bhp. Organ podniósł, że w żadnej z przedłożonych opinii nie zostało przedstawione przedmiotowe rozporządzenie, które określa wiele niezbędnych warunków do tego typu pomieszczeń. Pierwotny projekt zakładał budowę budynku usługowego - zakładu krawieckiego, natomiast w przypadku projektowania pralni m.in. wymagane jest, aby ściany pokryte były do wysokości co najmniej 2,0 m materiałem nie nasiąkliwym, łatwo zmywalnym i odpornym na działanie środków stosowanych do czyszczenia, usuwania plam, prania. Ponadto zgodnie z § 4 ust. 5 "ścieki z urządzeń i maszyn stosowanych w pralniach powinny być odprowadzane w sposób niepowodujący zalewania podłóg". W § 3 określone są wymogi w zakresie wentylacji, które wskazują, że niezależnie od miejscowych wyciągów zainstalowanych bezpośrednio przy urządzeniach lub maszynach pralniczych, pomieszczenia pralni powinny mieć zapewnioną wymianę powietrza w ciągu godziny w zależności od pomieszczenia. Rozporządzenie wymienia następujące rodzaje pomieszczeń w zależności od wymaganej ilości nawiewanego i wywiewanego powietrza: sortownie i magazyny brudnej odzieży, pomieszczenia do prasowania, pomieszczenia suszenia i mechanicznego prasowania odzieży (maglowania) pomieszczenie sortowni i magazynów odzieży wypranej. W przedmiotowym budynku zaprojektowana była w zakładzie krawieckim wentylacja grawitacyjna, pomieszczenia magazynowe miały zaprojektowaną wentylację grawitacyjną wymuszoną przez otwory w dachu wyrzutnie - co właściciele błędnie nazywają wentylacją mechaniczną. W części wykorzystywanej obecnie na pralnię i zakład krawiecki jednocześnie, nie ma ścian działowych i nie są wydzielone poszczególne pomieszczenia. Wszystkie pomieszczenia funkcjonują jako jedna wspólna przestrzeń. W dniu kontroli 18 lutego 2021 r. stwierdzono, że w obiekcie istnieje wentylacja mechaniczna tj. zamontowane zostały kanały blaszane wentylacyjne pod sufitem, natomiast centrala wentylacyjna z uwagi na brak miejsca w budynku i dach dwuspadowy usytuowana została na zewnątrz budynku. Projekt wentylacji nie został przedłożony, brak jest potwierdzenia czy wykonana wentylacja mechaniczna spełnia wymogi stawiane przez ww. rozporządzenie. Niemniej jednak, zdaniem organu, warunki w zakresie wentylacji są zdecydowanie odmienne dla pomieszczeń pralni w stosunku do zakładu krawieckiego. Przedłożony w trakcie postępowania rysunek parteru przedstawiający technologię obiektu opracowany przez J.H. pomija te podstawowe wymogi stawiane obiektom pralni. Ponadto technologia nie uwzględnia wymogu § 8 ust. 2, który nakazuje wyodrębnić pomieszczenia z oddzielnymi stanowiskami pracy do przyjmowania odzieży brudnej oraz wydawania odzieży upranej. Wymagana wysokość minimalna pomieszczeń pralni wynosi 3,3 m, którego warunku powyższy budynek również nie spełnia. Możliwość obniżenia wysokości do 3,0 m wymagałby zgody wojewódzkiego inspektora sanitarnego w formie odstępstwa od warunków. Przedłożony do akt sprawy rysunek technologii zakładu usługowego (usługi pralnicze i szwalnicze) zaopiniowany przez rzeczoznawcę ds. bezpieczeństwa i higieny pracy i ds. sanitarno-higienicznych nie świadczy o tym, że nie nastąpiła zmiana tych warunków względem projektu pierwotnego. Powyższe uzgodnienia wymagane były na potrzeby zmiany sposobu użytkowania. Analizując ten dokument organ stwierdził, że nie jest on zgodny ze stanem faktycznym i przepisami. Brak jest wielu szczegółów niezbędnych do oceny czy budynek spełnia warunki techniczne m.in. brak wymiarów drzwi, okien, poszczególnych pomieszczeń, brak dokładnych opisów pomieszczeń, oznaczenia kominów wentylacji grawitacyjnej, wskazania czy jest wentylacja mechaniczna. Ponadto niezgodne ze stanem faktycznym są opisy pomieszczeń z podanymi wielkościami powierzchni użytkowej pomimo fizycznego braku ścian działowych pomiędzy poszczególnymi pomieszczeniami. Stwierdzono również inne niezgodności ze stanem faktycznym np. brak drzwi zewnętrznych w ścianie podłużnej, które zostały wykazane w technologii. Wszystkie powyższe nieścisłości powodują, że dokumenty te nie mogą być traktowane jako wiarygodny dowód w sprawie. Odnośnie ekspertyzy techniczno - użytkowej określającej czy w budynku po wprowadzeniu usług pralniczych doszło do zmiany warunków pracy, zdrowotnych i higieniczno - sanitarnych (data sporządzenia styczeń 2021 r.) stwierdzono, że opinie sporządzane wyłącznie na zlecenie właścicieli obiektu nie są obiektywne. Wskazania autorów opinii odnoszą się głównie do porównań i ustaleń czy nie zostały przekroczone konkretne normy np. hałasu, mikroklimatu, wentylacji. Natomiast zgodnie z art. 71 ust 1 ustawy, zmianą sposobu użytkowania jest zmiana określonych warunków, a nie przekroczenie dopuszczalnych przepisami prawa norm technicznych. Konieczność przeanalizowania czy nastąpiły zmiany warunków względem pierwotnego projektu została jednoznacznie wskazana w uzasadnieniu wyroku sądu. Oceniono, że przedłożone do sprawy opinie sporządzone są w sposób wybiórczy, bowiem porównywane są w nich jedynie te warunki, które nie uległy zmianie, natomiast pominięte są kwestie, które stanowią o zmianie warunków względem projektu pierwotnego. W opiniach regularnie powtarzają się stwierdzenia, że przedmiotowa pralnia jest pralnią wodną. Powyższe nie jest zgodne z licznymi reklamami, które porozwieszane są na terenie miasta B., na których reklamowane jest również pranie chemiczne (m.in. reklama na ogrodzeniu od strony ul. [...] s. 232). Stąd też opinie, w których eksperci odnoszą się jedynie do oceny prania wodnego nie są brane pod uwagę, jako nierzetelne i niekompletne. Organ stwierdził także, że w zakresie warunków bezpieczeństwa i higieny pracy i sanitarnych nastąpiły zmiany świadczące o zmianie sposobu użytkowania. Projekt pierwotny zakładał, że w budynku powstawać będą jedynie ścieki socjalno - bytowe, które pierwotnie odprowadzano do zbiornika szczelnego z uwagi na brak w pobliżu działki kanalizacji sanitarnej. Obecnie budynek posiada przyłącze kanalizacyjne jednakże względem projektu pierwotnego nastąpiła zmiana w zakresie rodzaju i ilości odprowadzanych ścieków. Ponadto niezbędne było wykonanie dodatkowych instalacji wodociągowo - kanalizacyjnych do potrzeb zmienionej funkcji obiektu jak również zmiany w zakresie zasilania w energię elektryczną. W zależności od ilości maszyn i urządzeń powinna zostać zwiększona również moc elektryczna, konieczne było stworzenie nowych obwodów. Ponadto wstawienie magla gazowego do przedmiotowego obiektu w 2016 r. świadczy o zmianie sposobu użytkowania, gdyż pierwotne warunki wydane przez zakład gazowniczy dla budynku mieszkalno - usługowego stanowiły, że gaz miał być wykorzystywany do następujących urządzeń: kuchnia gazowa - 2 szt., piec gazowy - 2 szt., piec centralnego ogrzewania - 1 szt. Wraz z wprowadzoną zmianą sposobu użytkowania na pralnię, w której wykorzystywane są inne dodatkowe urządzenia zasilane gazem tj. magiel Laco, magiel Primus, suszarka, gazowa Primus T-24, (2 szt.) Primus - T-35 łączna moc urządzeń wynosi 284,5 kW, stąd też nastąpiła zmiana warunków w tym zakresie. Porównując pozostałe parametry stwierdzono, że z projektu budowlanego pierwotnego wynika, że pracownia krawiecka miała mieć powierzchnię 220 m2, pozostałą powierzchnię zajmowały pomieszczenia dodatkowe tj. magazynowe, socjalne, pomocnicze. Obecnie pomieszczenia magazynowe wynoszące na inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej na zakończenie budowy w 1999 r. wynoszą odpowiednio 12 - 67,80 m2, 11 - 16,50 m2 i oddzielone są ścianą od pomieszczenia szwalni 10 - 227,90 m2. Aktualnie wszystkie te pomieszczenia są połączone i na tej podstawie uznać należy, że powierzchnia użytkowania usługi (szwalni z pralnią) ma obecnie powierzchnię 312,2 m2. Powierzchnia faktyczna usługi została zwiększona kosztem powierzchni pomocniczej o 84,3 m2. Biorąc pod uwagę ustalenia obecnie obowiązującego na tym terenie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego § 13 ust. 1 miejsca postojowe do powierzchni użytkowej usług należy przewidzieć w ilości min 18 - 20 miejsc postojowych na 1000 m2 powierzchni użytkowej, co w tym przypadku daje ilość min. 6 miejsc postojowych. W projekcie pierwotnym przy pierwotnej powierzchni użytkowej równej 220 m2 przewidziano jedynie 3 miejsca postojowe. Powyższa zmiana również stanowi zmiany warunków kwalifikujących do zmiany użytkowania, jak też w tym zakresie stanowi o niezgodności nowego sposobu użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zgodnie z § 7 ust. 8 pkt 1 na terenie objętym planem ustala się zakaz lokalizacji obiektów oraz adaptacji pomieszczeń pod inne funkcje niż określone w ustaleniach szczegółowych, określonych dla poszczególnych terenów. W przypadku tej działki zgodnie z § 20 ust. 1 szczegółowe warunki terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 5 MN wskazują na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i w tym zakresie odsyłają do ustaleń ogólnych zawartych w § 7 ust. 5. Zgodnie z § 7 ust. 6 w zabudowie mieszkaniowej dopuszczona jest nieuciążliwa funkcja usługowa w formie wbudowanej, dobudowanej, wolnostojącej niekolidującej w funkcją mieszkaniową, na poziomie nie większym niż 50% powierzchni użytkowej budynku. Odnosząc się do decyzji o warunkach zabudowy z 10 kwietnia 1995 r. wydanej przed budową budynku zakładu krawieckiego inwestycja ta miała polegać na budowie zakładu krawieckiego z częścią mieszkalną na działce nr ew. gr. [...] u zbiegu ul. [...] i [...] w B. Z warunków obowiązującego wówczas planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego części os. N. II w B. uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z [...] listopada 1992 r. teren ten oznaczony był symbolem 16 Mn/w - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - wolnostojąca bliźniacza, szeregowa. Z ustaleń ogólnych wynikała możliwość realizacji zabudowy gospodarczej, usługowej, rzemieślniczej w sposób niekolidujący z funkcją mieszkaniową, preferowano realizować dodatkowe funkcje w stosunku do zabudowy mieszkaniowej na zasadzie wbudowania. Z projektu zagospodarowania wynika, że wydane zostało pozwolenie na budynek wolnostojący usługowy, a w perspektywie miał zostać zrealizowany budynek mieszkalny, gdyż główną funkcją tego terenu była zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, podobnie jak obecnie. Z tym, że obecnie funkcja usługowa w budynku nie może przekraczać 50% powierzchni budynku. W związku z powyższym, zdaniem organu, adaptacja istniejącego budynku usługowego - zakładu krawieckiego o powierzchni użytkowej 220 m2, co stanowiło około 50% powierzchni budynku, na budynek zakładu krawieckiego z pralnią o powierzchni użytkowej usług ok. 312 m2 zdecydowanie przekracza 50% powierzchni całego budynku, która wynosi ok. 430 m2. Dwie opinie interpretujące zgodność inwestycji z planem miejscowym odnoszą się wyłącznie do udowodnienia, że przedmiotowa usługa nie stanowi uciążliwości, nie odnoszą się w żaden sposób do oceny możliwości adaptacji istniejących budynków pod nowe funkcje, jak też do spełnienia wymogu zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc postojowych. W zakresie zmiany układu obciążeń w sprawie przedłożona została ekspertyza techniczna W.O.. Autor ekspertyzy odniósł się w niej do zmiany obciążeń uznając we wnioskach, że wielkość obciążeń nie uległa zmianie. W opinii autor podkreśla, że układ maszyn i urządzeń jest istotny z punktu widzenia nośności konstrukcji jedynie w przypadku, kiedy ciężar urządzenia rozłożony na zajmowane przez nie powierzchnię przekracza wielkość określoną w normie. Zdaniem organu po wstawieniu do obiektu pralnic i suszarek oraz magli rzeczywiście nie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych obciążeń, jednakże nastąpiły zmiany w układzie obciążeń zmiennych obiektu, co w konsekwencji świadczy o zmianie sposobu użytkowania. Organ stwierdził także, że nastąpiły zmiany w kwestii emisji hałasu związane z nowymi urządzeniami. Głównym źródłem hałasu w obiekcie jest praca wentylatora wyciągowego pary wodnej magla prasującego, zamontowanego w 2016 r., który posiada wyciąg na zewnątrz budynku. W 2016 r. po interwencji WIOŚ wylot został przełożony na drugą stronę budynku w celu zmniejszenia uciążliwości. Ponadto z protokołu WIOŚ wynika, że wszystkie urządzenia związane z pralnią tj. pralnice i suszarki posiadają wyciągi wyprowadzone przez ściany zewnętrzne, na których zamontowane zostały tłumiki akustyczne, w celu eliminowania uciążliwości hałasowych. Na tej podstawie należy stwierdzić, że nastąpiły zmiany w zakresie zwiększenia emisji hałasu w stosunku do pierwotnej funkcji. W przypadku zakładu krawieckiego źródłem uciążliwości powodujących hałas były maszyny krawieckie, natomiast po wprowadzeniu usługi pralni - źródłem hałasu są dodatkowo magiel, pralnice i suszarki. Przedłożone opinie i dokumenty w sprawie hałasu potwierdzają zgodność z przepisami i brak przekroczenia norm, ale jednocześnie świadczą także o zmianach dotychczasowych warunków użytkowych. W zakresie warunków bezpieczeństwa pożarowego stwierdzono, że zmianie nie uległa kategoria zagrożenia ludzi. W pierwotnym projekcie budynek zaliczono do ZL III - po wprowadzeniu usługi prania nadal obowiązuje kategorii ZL III - co potwierdzenia opinia rzeczoznawcy ds. przeciwpożarowych. Dokonując analizy warunków aktualnego stanu faktycznego w obiekcie w stosunku do pierwotnego projektu organ podniósł, że ustawodawca w treści art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy nie używa pojęcia "przekroczenia", lecz "zmiany" wymienionych w tym przepisie warunków wynikających ze sposobu użytkowania obiektu lub jego części, która w przypadku tego budynku miała miejscu na wielu płaszczyznach. Jest przy tym oczywiste, zdaniem organu, że w momencie realizacji funkcji pralniczej z wykorzystaniem 4 pralnic przemysłowych i 3 suszarek oraz magla o znacznych gabarytach w porównaniu do jednej domowej pralki i suszarki, na istnienie których, od początku funkcjonowania zakładu krawieckiego wskazuje właścicielka, dochodzi do zmiany warunków pracy, emisji hałasu i drgań, warunków sanitarnych stawianych temu obiektowi. Istnieje tym samym niewątpliwie istotna różnica w zakresie warunków wykonywania usług pralniczych ogólnodostępnych dla osób indywidualnych w porównaniu do świadczenia usług polegających jedynie na szyciu lekkiej konfekcji. W związku z tym stwierdzono, że obiekt budowlany musi być dostosowany do założonej funkcji także w zakresie zabezpieczenia przed emisją hałasu (przed przekroczeniem dopuszczalnych norm) i odpowiadać wymogom stawianym przez § 76, 77, 323, 324 i 326 rozporządzenia. Podkreślono, że dla przyjęcia, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wystarczające jest wykazanie zaistnienia zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, warunków pracy zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości czy układu obciążeń. Przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie wymaga natomiast, by nastąpiło ich pogorszenie. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania kontrolowanego obiektu. Istota zmiany sposobu użytkowania obiektu sprowadza się bowiem do zmian w zakresie współczynników użytkowych obiektu w stosunku do pierwotnych ich wartości związanych z funkcją obiektu, określoną w pozwoleniu na budowę. Wystarczające jest ustalenie, że w obiekcie została podjęta inna działalność niż dotychczasowa, z czym wiąże się zmiana warunków m.in. w zakresie warunków ochrony środowiska (co obejmuje też zdrowie ludzi) bądź wielkości lub układu obciążeń. Nie są zatem konieczne szczegółowe wyliczenia i opisy zmian, o których mowa w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wystarczająca jest konstatacja, że zmiana w ww. wskazanym zakresie miała miejsce, a porównanie wcześniejszego i obecnego sposobu użytkowania obiektu wskazuje na oczywistość tej zmiany. Za zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy uznać także zintensyfikowanie sposobu jego użytkowania w ramach dotychczasowej funkcji obiektu, jeżeli powoduje to skutki, o których mowa w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Taka zmiana również kreuje po stronie właściciela obiektu obowiązek dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 71 ust. 2 ustawy. W realiach rozpoznawanej sprawy uznać należało, że rozszerzenie dotychczasowej działalności o wykonywanie pralni w pomieszczeniu magazynu i wprowadzenie usługi magla na większą skalę (magiel gazowy zamontowany w 2016 r.) na potrzeby pralni i pracowni krawieckiej bez dokonania wymaganego zgłoszenia stanowi samowolną zmianę dotychczasowego sposobu użytkowania części obiektu. To rozszerzenie zakresu działalności wywołuje bowiem skutek, o jakim mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, co najmniej w zakresie emisji hałasu, warunków higieniczno – sanitarnych, obciążeń jak również wymaganej liczny miejsc postojowych wynikających z ustaleń planu, zmian instalacyjnych dostosowujących do nowych parametrów usługi. Podniesiono, że w pierwszym piśmie w tej sprawie złożonym przez sąsiadów 28 października 2016 r. wskazano, że dotychczas prowadzony rodzaj działalności czyli zakład krawiecki nie stanowił uciążliwości. Natomiast na skutek dokonania przeróbek w postaci wyprowadzenia przez ściany zewnętrzne dwóch rur od strony sąsiadów w październiku 2016 r., które jak ustalono w trakcie postępowania związane były z montażem magla przemysłowego, zasilanego gazem i stanowiły wyrzut powietrza z tego urządzenia prowadzona działalność stanowi uciążliwość. Z tego pisma wynika, że pralnia pracuje całą dobę, co potwierdzają również późniejsze ustalenia w sprawie, że w przypadku dużych zamówień i krótkim terminie realizacji pralnia pracuje w wydłużonych godzinach. Powyższe warunki różnią się od założeń projektowych, które przewidywały pracę jednozmianową. Wyjaśniono przy tym jako rolę odgrywają pisma i wyjaśnienia złożone przez organy inspekcji pracy, ochrony środowiska, czy też urbanistyki. Wskazano, że zgodnie z art. 106 § 1 K.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Przepisy art. 71 i art. 71a ustawy, nie uzależniają rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania od zajęcia stanowiska przez inny organ. Informacje pisemne znajdujące się w aktach niniejszej sprawy uzyskane od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. oraz Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. nie stanowią zatem sformalizowanego stanowiska innych organów administracji publicznej wyrażonego w formie określonej w art. 106 § 5 K.p.a. Wskazano, że na potrzeby nowego przeznaczenia pomieszczeń (na pralnię) wykonano wydzielenie kotłowni gazowej o powierzchni 4,8 m2 w związku z rozbudową wewnętrznej instalacji gazowej zatwierdzonej decyzją Prezydenta Miasta B. z [...] września 2013 r. Prace instalacyjne wykonano na przełomie sierpnia i września 2016 r. Wówczas zamontowany został również magiel gazowy i wydzielono pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 2,7 m2 i pomieszczenie nazwane "przyjęciem wyrobów włókienniczych" o powierzchni 13,8 m2 wykonano na podstawie pozwolenia nr 861/2017 na wykonanie otworu drzwiowego i dwóch dodatkowych otworów drzwiowych wykonanych w styczniu 2021 r. Pomieszczenie pralni dywanów o powierzchni 48,1 m2 powstało na przełomie stycznia i lutego 2017 r., w wyniku dokonanej rozbiórki ścianki działowej pomiędzy magazynem i biurem. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone wyjaśnieniami pisemnymi M.C. z 17 listopada 2021 r. Wykonane roboty budowlane nie zmieniły parametrów charakterystycznych obiektu budowlanego oraz nie ingerowały w jego elementy konstrukcyjne. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych tzw. prace adaptacyjne związane ze zmianą układu pomieszczeń i ich funkcji stanowią o zmianie warunków użytkowych obiektu w wyniku rozbiórki ścian działowych oraz montażu kilku nowych. Przy czym zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy, nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej roboty budowlane polegające na przebudowie budynków, m.in. których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Wobec powyższego organ stwierdził , że w sprawie nie są spełnione przesłanki określone w art. 71 ust. 6 pkt 1 ustawy, a w konsekwencji brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepis art. 51 ustawy. Postępowanie legalizujące samowolną zmianę sposobu użytkowania w niniejszej sprawie należy prowadzić w trybie art. 71a ustawy. Odnośnie daty wprowadzenia usług pralniczych i magla organ stwierdził, że do zmiany sposobu użytkowania doszło w momencie zintensyfikowania usługi prania w momencie, kiedy w obiekcie pojawił się magiel gazowy tj. na jesieni 2016 r. Właścicielka nieruchomości oświadczyła, że w okresie wcześniejszym na potrzeby szwalni również używano magla, jednakże w ocenie organu, umowa z 1999 r. na dzierżawę lokalu z części zakładu krawieckiego o powierzchni 15,35 m2 świadczy jedynie o wprowadzeniu usługi magla w tym budynku, a nie świadczy o rozpoczęciu zmiany sposobu użytkowania rozpatrywanej obecnie nowej funkcji usługi pralni z maglem. Z protokołu kontroli inspekcji pracy z 16-17 marca 2009 r. przedłożonej przez właścicielkę z opisu maszyn i urządzeń wynika, że w obiekcie działała szwalnia, natomiast dopiero z pisma z 2016 r. wynika, że w obiekcie zamontowany jest już magiel gazowy. W związku ze stwierdzeniem zaistnienia zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do zastosowania procedury określonej w art. 71a ustawy i w drodze postanowienia wstrzymuje użytkowanie obiektu nakładając obowiązki określone w art. 71a, rozpoczynając tym samym procedurę legalizacyjną. Po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu użytkowania budynku organ zobligowany był do sprawdzenia wykonania przedmiotowego nakazu wstrzymania użytkowania. W związku z tym 12 kwietnia 2022 r. przeprowadzono kontrolę w celu dokonania sprawdzenia, czy właściciel wstrzymał użytkowanie wskazanej części przedmiotowego budynku. Ustalono, że w budynku przy ul. [...] w B. w dalszym ciągu prowadzone są usługi pralnicze na pełną skalę, włącznie z praniem dywanów. Wstępnie stwierdzono, że brama wjazdowa na teren nieruchomości od ul. [...] jest zamknięta, co mogło o świadczyć o wstrzymaniu użytkowania części obiektu na usługi pralnicze. Jednak następnie zaobserwowano, że klienci po odbiór towarów wpuszczani są po zadzwonieniu domofonem przy furtce. W związku z tym pracownicy organu również zostali uznani za klientów i wpuszczeni do budynku. Ustalono wówczas, że pralnia funkcjonuje w pełnym zakresie, ponadto stwierdzono również funkcjonowanie pralni dywanów w pomieszczeniach od strony ul. [...], które to pomieszczenia podczas oględzin budynku w trakcie postępowania były całkowicie puste, a właściciele wskazywali, że w tych pomieszczeniach nie odbywa się pranie dywanów. Natomiast w dniu niezapowiedzianej kontroli stwierdzono, że całe pomieszczenie zapełnione jest dywanami zarówno brudnymi jak i czystymi. Wszystkie pralnice i suszarki były użytkowane, znajdowały się w nich prane towary, czyste lub brudne. Widoczne były wymaglowane poskładane rzeczy przygotowane do oddania klientom. Po wejściu do budynku w pierwszym pomieszczeniu na wieszakach wisiały gotowe do wydania zafoliowane czyste ubrania. Właścicielka budynku próbowała wyjaśniać, że część usług w zakresie prania realizowana jest przez inny podmiot, co jednak nie znajduje uzasadnienia na podstawie stwierdzonego w trakcie niezapowiedzianej kontroli wyżej opisanego stanu faktycznego. W dniu kontroli stwierdzono, że w budynku trwają prace budowlane również w miejscu gdzie ustawione były pralnice, jak również wykonano ścianę dzielącą pomieszczenie krawieckie. Wobec powyższego organ podniósł, że w przypadku legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania warunkiem niezbędnym jest zaprzestanie użytkowania i przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji. Natomiast w przypadku stwierdzonego użytkowania pomimo wstrzymania brak jest możliwości legalizacji. W przedmiotowej sprawie w dniu 31 maja 2022 r. upłynął również termin na złożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji wskazanych w postanowieniu z [...] marca 2022 r. Do dnia wydania decyzji żadne wymagane dokumenty nie wpłynęły do organu. W dniu 17 maja 2022 r. wpłynęło pismo M.C. i H.K. z zapytaniem, czy na prace instalacyjne wykonywane w budynku wymagana jest dokumentacja projektowa jak również złożony został wniosek o wydłużenie terminu na złożenie dokumentacji żądanej postanowieniem. W związku z powyższym wyjaśniono, że realizowanie w użytkowanym budynku instalacji (z wyłączeniem gazowych) nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia w związku z czym przepisy ustawy - Prawa budowane nie wskazują na konieczność wykonywania tych robót na podstawie projektu budowlanego. Nie mniej jednak roboty te powinny być realizowane zgodnie z wiedzą techniczną i przepisami. Natomiast odnośnie zmiany terminu na dostarczenie dokumentów wyjaśniono, że w przypadku stwierdzenia użytkowania pomimo wstrzymania postanowieniem, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, stąd też brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Wobec powyższego decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...], na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy, nakazano M.C. i H.K. - właścicielom budynku usługowego przy ul. [...] w B. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części ww. budynku wykorzystywanej na usługi pralnicze, do funkcji pierwotnej, jako zakład krawiecki, poprzez demontaż wszystkich instalacji i urządzeń oraz maszyn związanych z usługą pralni, jak również wyposażenia zamontowanego po wprowadzeniu nowej funkcji do obiektu. Odwołanie od tej decyzji wniósł H.K. oraz reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika M.C.. Do odwołania M.C. dołączono kolejne opnie wraz z wnioskiem o przeprowadzenie z nich dowodu: - opinia mgr. inż. J.G. posiadającego uprawnienia budowlane bez ograniczeń – w zakresie układu i wielkości obciążeń, także nośności elementów konstrukcji, na fakt potwierdzenia, że decyzja zawiera istotne błędy w zakresie wpływu drgań na konstrukcję budynku, bowiem w stanie faktycznym sprawy nie może być mowy o jakichkolwiek obciążeniach na przedmiotowy budynek; - opinia rzeczoznawcy budowlanego mgr. inż. arch. J.H. na fakt ustalenia, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego – całkowicie ignorowanego przez organ – nie zmieniły się warunki ochrony środowiska w zastanym stanie faktycznym, a ponadto że prowadzona działalność gospodarcza jest działalnością nieuciążliwą; - opinia sporządzona przez starszego specjalistę BHP M.G. odnośnie warunków pracy w zakładzie usługowym w odniesieniu do zmiany sposobu użytkowania na fakt ustalenia, że warunki pracy nie uległy zmianie; - decyzji WSSE na fakt ustalenia, że pomieszczenia w pralni są prawidłowej wysokości; - odpowiedzi z 21 marca 2022 r. UM w B. dotyczącej warunków planu odnoszących się do przedmiotowej nieruchomości; - protokołu badań wentylacji z 8 maja 2022 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] września 2022 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał M.C. i H.K. - właścicielom budynku usługowego przy ul. [...] w B. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części ww. budynku wykorzystywanej na usługi pralnicze do funkcji pierwotnej, jako zakład krawiecki. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że: 1. budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 29 kwietnia 1996 r. Z projektu budowlanego, załączonego do ww. decyzji wynika, że budynek miał być przeznaczony na zakład krawiecki. Powierzchnia użytkowa zakładu krawieckiego wynosi - 220,9 m2, zaś powierzchnia pomocnicza na którą składa się: wc, 2 pomieszczenia biurowe, 3 magazyny, wykańczalnia, dział zbytu, szatnia, pomieszczenie socjalne, umywalnia, kotłownia i komunikacja wynosi - 205,1 m2. Razem 426 m2. Projekt został zaopiniowany i uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw sanitarno-higienicznych, specjalistą d. s. BHP i ergonomii oraz rzeczoznawcą d.s. p. pożarowych. Pozwolenie na budowę nie obejmuje funkcji pralni; 2. decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 3 listopada 1999 r. z załącznikiem w postaci inwentaryzacji powykonawczej wskazuje, że w budynku dokonano zmian w stosunku do projektu budowlanego w zakresie zmiany aranżacji pomieszczeń, w wyniku których powierzchnia użytkowa budynku zmieniła się z 426 m2 na 421,9 m2. Powstałe pomieszczenia nie mają wskazanej funkcji, jednocześnie nowa aranżacja nie jest uzgodniona z żadnym rzeczoznawcą. Funkcje poszczególnych pomieszczeń wskazane są dopiero w ekspertyzie techniczno- użytkowej wykonanej przez J. H. Hanna w styczniu 2021 r. Wynika z niej, że do budynku zakładu krawieckiego wprowadzona została usługa pralni. Usługa pralni zajmuje około 1/3 budynku; 3. decyzją z 17 grudnia 2012 r. udzielono pozwolenia na rozbudowę wewnętrznej instalacji gazowej; 4. decyzją z 6 września 2013 r. udzielono pozwolenia na rozbudowę wewnętrznej instalacji gazowej i w ramach tego pozwolenia wydzielone zostało pomieszczenie kotłowni gazowej; 5. decyzją z 28 kwietnia 2017 r. udzielono pozwolenia na rozbudowę i przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej; 6. w maju 2017 r. na rzecz inwestora firmy konfekcyjno-handlowej "Solo" został wykonany projekt technologiczny zakładu usługowego prowadzącego usługi pralnicze i szwalnicze w budynku usługowym przy ul. [...] w B.. Wynika z niego, że usługa pralni zajmuje ponad 1/2 budynku. Jednocześnie dokonano ponownej zmiany aranżacji pomieszczeń. Projekt technologiczny został zaopiniowany przez rzeczoznawcę d.s. bhp oraz rzeczoznawcę d.s. higieniczno-sanitarnych; 7. w grudniu 2020 r. na rzecz inwestora firmy konfekcyjno-handlowej "S." został wykonany kolejny projekt technologiczny zakładu usługowego prowadzącego usługi pralnicze i szwalnicze w budynku usługowym przy ul. [...] w B. Projekt technologiczny jest tożsamy z projektem technologicznym przedłożonym w maju 2017 r.; 8. jednocześnie na przestrzeni lat 2017-2021 wykonano szereg prac budowlanych przystosowujących obiekt do wprowadzonej usługi pralniczej. Oceniono, że prawidłowo organ pierwszej instancji stwierdził, że w części budynku usługowego doszło do zmiany sposobu użytkowania z zakładu krawieckiego na pralnię, gdyż w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych, adaptujących poszczególne pomieszczenia i po zainstalowaniu nowych urządzeń, w obiekcie zmieniły się wszystkie warunki wskazane w art. 71 ust. 1 ustawy. W związku zaś z tym, że inwestorzy nie dokonali zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania należało rozpocząć procedurę legalizacyjną nowej funkcji. Stwierdzono, że organ pierwszej instancji skrupulatnie uzasadnił podjęte działania, analizując zmianę każdego z warunków wskazanych w art. 71 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy podniósł, że wstępnie przeprowadzona analiza nowej funkcji wprowadzonej do budynku przy ul. [...] nie wskazuje na naruszenie art. 71 ust. 1 ustawy. Jednakże z analizy szczegółowej wynika, że doszło do zmiany niemal wszystkich warunków wskazanych w przepisie, choć żadna z tych zmian nie narusza obecnie obowiązujących przepisów i nie wpływa (po zastosowaniu specjalnych rozwiązań) na: bezpieczeństwo pożarowe, powodziowe, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Wskazano, że usługa szycia jest inną usługą niż usługa pralni. Obie usługi wymagają uzgodnienia z rzeczoznawcą d.s. higieniczno-sanitarnych i wykonania projektu technologii (w dacie uzyskania pozwolenia na budowę, projekt zakładu krawieckiego wymagał również uzyskania zatwierdzenia przez rzeczoznawcę d.s. BHP i ergonomii). Jednakże wymagania technologiczne dla obu funkcji są różne, zaś wprowadzenie do zakładu krawieckiego funkcji pralni, pociągało za sobą konieczność dostosowania obiektu. Takiego dostosowania budynku o funkcji zakładu krawieckiego na pralnię, małymi krokami dokonali inwestorzy. Przearanżowana została niemal cała hala szwalni w celu umiejscowienia urządzeń pralni (budowa ścianek działowych nie wymaga ani zgłoszenia ani pozwolenia na budowę), wykonana została wentylacja mechaniczna (wymagana dla pralni zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w pralniach i farbiarniach), rozbudowana została instalacja gazowa na potrzeby magla (decyzje z 17 grudnia 2012 r.; 6 września 2013 r.; 28 kwietnia 2017 r.). Na koniec wykonany został projekt technologiczny powstałej pralni z usługą szycia, zaopiniowany przez rzeczoznawcę d.s. higieniczno-sanitarnych. Organ odwoławczy ocenił, że wszystkie działania, jako działania oddzielne, wykonywane w odstępach czasowych, zgodne były z przepisami prawa. Ostatecznie w budynku wprowadzono nową funkcję bez zatwierdzania jej w organie architektoniczno-budowlanym. W kwestii zmian warunków wskazanych w art. 71 ust. 1 ustawy organ odwoławczy wskazał, że: 1. wprowadzenie do budynku nowych urządzeń i maszyn (niektóre z nich generują wibracje) niewątpliwie zmienia układ obciążeń budynku, jednakże w przypadku budynku parterowego nie ma to wpływu na wielkość obciążeń podłoża, bezpieczeństwo konstrukcji oraz bezpieczeństwo użytkowania obiektu; 2. wprowadzona usługa pralni podlega, podobnie jak usługa szycia przepisom bhp. Jednakże pomieszczenia pralni nie są zwykłymi pomieszczeniami do prowadzenia działalności usługowej. Pralnictwo jest na tyle specyficzną usługą, że podlega specyficznym ograniczeniom prawnym. Podstawą prawną działalności pralniczej jest m.in. rozporządzenie Ministra Gospodarki z 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bhp w pralniach i farbiarniach. Takim rozporządzeniom nie podlegają zakłady krawieckie. Wskazano, że: - w pomieszczeniach przeznaczonych na pralnię musi być odpowiednio silna i wydajna wentylacja, chodzi nie tylko o wentylację grawitacyjną ale też o wentylację wymuszoną zainstalowaną w miejscach narażonych na silne działanie oparów chemicznych i pary wodnej, co najczęściej oznacza lokalizację w pobliżu maszyn pralniczych, (wymagania wydajności wentylacji mechanicznej dla szwalni nie są tak restrykcyjne), - w pomieszczeniach pralni powinna być dostatecznie wydajna instalacja kanalizacyjna, tak aby ścieki nigdy nie zalewały podłogi. Kratki ściekowe muszą być zabezpieczone (kratki, klapy itp.) oraz tak rozłożone, aby nie stanowiły zagrożenia dla pracowników (szwalnia nie posiada takich wymagań), - w pomieszczeniach pralni zarówno podłogi jak i ściany do wysokości co najmniej dwóch metrów muszą być pokryte nienasiąkliwymi materiałami, które łatwo się zmywa i dezynfekuje (takiego wymagania nie stawia się w zakładach krawieckich wbrew stanowisku zawartemu w ekspertyzie techniczno-użytkowej wykonanej przez mgr inż. arch. J.H.), - pomieszczenia pralni trzeba odnawiać przynajmniej raz do roku - wózki, regały, pojemniki, środki do transportu trzeba dezynfekować przynajmniej raz w roku (takiego wymogu nie stawia się w zakładach krawieckich). - w pomieszczeniach pralni powinny być wydzielone stanowiska do przyjmowania brudnej odzieży oraz do wydawania czystej; - stanowiska do prasowania żelazkami ręcznymi muszą być wyposażone w podesty lub dywaniki izolacyjne, - przechowywanie substancji chemicznych w pralni jest obwarowane kilkoma regułami. Magazynek na chemikalia musi mieć co najmniej dwa metry kwadratowe i musi być zamykany na klucz; - pracownicy muszą być wyposażeni w buty, rękawice i odzież ochronną stosowną do rodzaju pracy i zajmowanego stanowiska. Wszystkie powyższe wymagania zostały wprowadzone do budynku zakładu krawieckiego wraz z rozszerzającą się usługą pralni. Na dzień dzisiejszy, zakład nie narusza przepisów bhp, co potwierdzają wszystkie przeprowadzone kontrole. Jednakże usługa pralni nie mogła być prowadzona w zakładzie krawieckim bez jego przystosowania do nowej funkcji. Konieczność przystosowania do nowej funkcji świadczy o zmianie warunków pracy, pomimo że obecnie nie naruszają one żadnych przepisów prawa. 3. zmieniają się również warunki higieniczno-sanitarne. Wbrew bowiem wyjaśnieniom inwestorów pralnia wodna, oferująca pranie "na mokro" - w wodzie, jest jednocześnie pralnią chemiczną albowiem wymaga użycia środków chemicznych - proszku, płynu, kapsułek lub tabletek. Zgodnie z przedłożonymi ekspertyzami i ocenami stosowane w pralni środki dopuszczone są do stosowania ze wskazaniem jako nieszkodliwe, niemniej jednak praca i kontakt z nimi wymaga zachowania ostrożności (karty charakterystyki poszczególnych środków stosowanych przez firmę Konfekcyjno Handlową "S."), pomimo zastosowania wysokowydajnego i zautomatyzowanego sprzętu. Świadczy o tym chociażby konieczność przechowywania detergentów w wydzielonym magazynku; 4. zmieniają się również zasady bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie, choć nie ma to wpływu na ogólne bezpieczeństwo pożarowe budynku. Zmienia się bowiem układ komunikacyjny wewnątrz obiektu, a co za tym idzie długości dojść i przejść dróg ewakuacyjnych. Nie zmienia się natomiast kategoria zagrożenia ludzi w obiekcie. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że w części budynku usługowego przy ul [...] doszło do zmiany sposobu użytkowania z zakładu krawieckiego na pralnię, zaś przesłanki do wszczęcia postępowania legalizacyjnego były jak najbardziej słuszne. Zatem prawidłowo podjęto decyzję o rozpoczęciu postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z art. 71a ust. 4 ustawy, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W wyniku kontroli przeprowadzonej 12 kwietnia 2022 r. stwierdzono, że pomimo wstrzymania pralnia czynnie funkcjonuje w budynku. Zatem organ pierwszej instancji nakazał właścicielom budynku usługowego przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części ww. budynku wykorzystywanej na usługi pralnicze do funkcji pierwotnej, jako zakład krawiecki, poprzez demontaż wszystkich instalacji i urządzeń oraz maszyn związanych z usługą pralni, jak również wyposażenia zamontowanego po wprowadzeniu nowej funkcji do obiektu. Organ odwoławczy ocenił, że decyzja ta została wydana prawidłowo jednakże należało ją zreformować gdyż na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy, brak jest podstaw do nałożenia obowiązku rozbiórki poszczególnych instalacji w budynku, albowiem ich wykonanie jest legalne. W odniesieniu do zarzutów wyjaśniono, że wszystkie działania organów nadzoru budowlanego, od czasu podjęcia postępowania w 2017 r. zmierzały do ustalenia czy w budynku usługowym doszło do zmiany sposobu użytkowania. Pierwotne ustalenia sugerowały, że taka zmiana sposobu użytkowania obiektu nie nastąpiła, albowiem z zebranego materiału dowodowego wynikało, że obiekt obecnie nie narusza przepisów prawa (przedłożone ekspertyzy i opinie biegłych). Jednakże wyrok NSA, II OSK 1837/19 zobowiązał organy do ponownej analizy przedmiotu postępowania stwierdzając, że konieczne jest ustalenie nie jakie są aktualne warunki prowadzonej w obiekcie działalności i czy zgodne są one z obowiązującymi przepisami, ale określenia czy zmiana sposobu użytkowania doprowadziła do zmiany tych warunków. Jednocześnie NSA wyjaśnił, że przedłożone opinie i ekspertyzy co do zasady powinny jedynie uzupełniać zebrany materiał dowodowy i nie mogą być przyjmowane przez organ nadzoru budowlanego bezkrytycznie. Organ nie jest związany opinią biegłego, zaś ekspertyzy, jak każdy dowód w sprawie, powinny podlegać swobodnej ocenie. Ponadto wskazał, że przedwczesne było stwierdzenie że zmiana sposobu użytkowania tego obiektu nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy nadzoru budowlanego właśnie w oparciu o ww. wyrok NSA przystąpiły do ponownej analizy zebranego materiału dowodowego. Zatem zarzut niezastosowania się do zaleceń zawartych w wyroku NSA jest niezasadny. W związku z powyższym niezasadny jest również zarzut braku powołania biegłego w sprawie. Jak bowiem wskazał NSA, zgodnie z art. 83 ustawy, to do kompetencji organu nadzoru budowlanego należy ostateczna ocena naruszenia bądź nie przepisu art. 71 ustawy. W odniesieniu do kwestii przepisów prawa jakim podlega działalność polegająca na usłudze pralni organ wskazał, że PKD nie jest ich wyznacznikiem. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bhp w pralniach i farbiarniach stanowi ogólnie o pralniach, z uwzględnieniem pralni chemicznych, co do których wyszczególnia konkretne przepisy. Pralnia funkcjonująca przy ul. [...] jest pralnią prywatną ale nie obsługuje jedynie prywatnych klientów, na co wskazuje sama inwestorka w piśmie z 3 marca 2017 r. Fakt, że pralnia nie obsługuje DPS oraz szpitali nie oznacza, że nie podlega przepisom ww. rozporządzenia. W odniesieniu do kwestii zgodności prowadzonej działalności z planem miejscowym organ wskazał, że zgodnie z treścią pisma UM w B. Departamentu Urbanistyki z 14 września 2021 r. usługi krawieckie, jak i usługi pralnicze mieszczą się w zakresie definicji usług nieuciążliwych, zatem mogą istnieć na terenie ww. planu miejscowego. Stąd w przedmiotowym przypadku nie można mówić o niezgodności funkcji pralni z planem miejscowym. Jednakże wprowadzona funkcja musi spełniać pozostałe wytyczne planu w zakresie m.in. intensywności działania (hałasy, zapachy, zajmowana powierzchnia użytkowa w stosunku do budynku mieszkalnego) wraz z wpływem tej intensywności na okoliczną zabudowę mieszkaniową. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy poinformował, że pomimo decyzji o przywróceniu pierwotnej funkcji budynku (mając na uwadze ww. pismo UM) można starać się o wprowadzenie do obiektu funkcji pralni, po przedłożeniu stosownego zgłoszenia i jego skutecznego przyjęcia w organie architektoniczno-budowlanym. Złożenie wskazanego zgłoszenia możliwe będzie jednak dopiero po zakończeniu niniejszego postępowania i po przywróceniu pierwotnego, legalnego sposobu użytkowania obiektu, jako zakładu krawieckiego. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wnieśli M.C. i H.K. i zarzucili naruszenie: - art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy, poprzez dokonanie przez organ samodzielnych, subiektywnych ustaleń w zakresie zmiany sposobu użytkowania mającego postać rzeczy w zmianie warunków określonych w art. 71 ust. 1 pkt 2 oraz błędne uznanie, że w zastanym stanie faktycznym doszło do zmiany sposobu użytkowania mającego postać rzeczy w zmianie warunków: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnego, higieniczno-sanitarnego, ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń, podczas gdy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można dojść do takich wniosków; - § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w pralniach i farbiarniach, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. zastosowanie jedynie pierwszej części powołanego przepisu, w sytuacji, gdy stosując przepis w całości należy uznać, że spełniono warunki określone w tej regulacji; - § 14 ww. rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że: a. obowiązki z niego wynikające dotyczą skarżącej podczas gdy skarżąca nie posiada tego rodzaju pomieszczeń; b. pomieszczenia pralni należy odnawiać przynajmniej raz w roku, podczas gdy przepis zobowiązuje do odnawiania sortowni i magazynów odzieży brudnej, a skarżąca nie posiada tego rodzaju pomieszczeń; - § 256 i § 237 rozporządzenia technicznego poprzez uznanie, że budynek skarżącej nie spełnia norm wynikających z powołanego przepisu podczas gdy budynek jest dostosowany do tych wymogów, a organ w sposób dowolny, bez przeprowadzenia kontroli uznał, że jest inaczej; - art. 8 i art. 9 w zw. z art. 77 § 4 i art. 10 w zw. z art. 73 i art. 81 K.p.a., poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego celem wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, polegające na nie ustosunkowaniu się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków strony skarżącej, zupełnie ich pominięcie; - art. 12 K.p.a., poprzez pobieżne załatwienie sprawy polegające m. in. na nie wzięciu pod uwagę wiążących zaleceń zawartych w wyroku NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1837/19, którymi organ był związany, a w szczególności poprzez zaniechanie "zestawienia warunków wcześniejszych z aktualnymi, porównania ich i określenia czy uległy one zmianie"; - art. 75, art. 77 i art. 80 K.p.a., przez oparcie orzeczenia na podstawie części materiału dowodowego, który nie został rozpatrzony wyczerpująco i w żaden sposób zweryfikowany, w szczególności poprzez pomięcie złożonych przez skarżącą opinii i nie ustosunkowanie się do nich; - art. 84 i art. 85 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez pominięcie stanowiska skarżącej w szczególności złożonych opinii oraz nieprzeprowadzenie czynności, które organ powinien przeprowadzić z urzędu, w szczególności niepowołanie biegłego z urzędu; - art. 7 K.p.a., poprzez niezastosowanie zasady prawdy obiektywnej w związku z zaniechaniem podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji doprowadzeniem do całkowicie błędnych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu, że doszło do zmiany sposobu użytkowania, w sytuacji, w której z załączonych do sprawy opinii jasno wynika, że nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania; - art. 7b K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie skarżącej zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności przesłanek dotyczących, że doszło do zmiany warunków higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska, warunków pracy, wielkość i układ obciążeń, zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania; - art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organu, polegający na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wskazany w wyroku NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 183/19; - art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. polegające na nie prawidłowym uzasadnieniu skarżonej decyzji, która nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, a w szczególności nie zostały przytoczone przepisy prawa ustalające: a. że w pomieszczeniach pralni musi być dostatecznie wydajna instalacja kanalizacyjna. Jest to instalacja o podobnych przekrojach jak w WC (110 mm), b. że pomieszczenia zakładu krawieckiego nie miały podłóg i ścian wyłożonych materiałem zmywalnym, c. że zmienia się układ obciążeń budynku, d. że pralnia przy ul. [...] jest pralnią chemiczną a w szczególności, że podczas żadnej z przeprowadzonej w trakcie całego postępowania kontroli nie znaleziono żadnego dowodu potwierdzającego tę okoliczność, e. że pracownicy pralni muszą być wyposażeni w odzież ochronną, f. że magazynki lub magazyny w pralni muszą mieć co najmniej 2 m2 i zamknięcie na klucz, g. błędnie uznanie czym są warunki higieniczno-sanitarne, h. błędnie uznanie możliwości zalewania w pralni podłogi przez ścieki, i. błędnie uznanie, że pomieszczenia są narażone na silne działanie oparów chemicznych i pary wodnej; - art. 7 K.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy z pominięciem słusznego interesu obywateli oraz interesu społecznego polegającego na wydaniu decyzji nie dość, że z szeregiem naruszeń zarówno prawa materialnego jak i postępowania to doprowadzającej to upadku zakładu pracy istniejącego od kilku dekad, jak też doprowadzającej do zwolnienia grupy pracowników będących w wieku przedemerytalnym, co z kolei doprowadzi do pozostania bez pracy i środków do życia grupy osób; - art. 76 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ informacji pisemnych Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B., Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. oraz Departamentu Urbanistyki Urzędu Miasta, pomimo że pisma te jako sporządzone w przepisanej formie stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone i powinny być traktowane przez organ jako wiarygodne źródło fachowej wiedzy. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji a także zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazano szczegółową argumentację dotyczącą podniesionych zarzutów. Zawnioskowano także o dopuszczenie dowodów z opinii technicznej w zakresie zmiany układu komunikacyjnego wewnątrz obiektu na warunki ewakuacyjne budynku z października 2022 r. oraz ekspertyzy rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych dotyczącej zmiany sposobu użytkowania części zakładu krawieckiego na pralnię – obie na fakt, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku w zakresie wskazanym w tych opiniach. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2022 r. skarżący ustosunkowali się do odpowiedzi organu i podnieśli przede wszystkim, że sam organ wskazał, że nie neguje przedłożonych w sprawie opinii i ekspertyz z których wynika, że nie zmieniły się warunki o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wskazali, że prace wykonane w budynku miały na celu dostosowanie go do obowiązujących aktualnie wymogów i nie spowodowały zmiany sposobu użytkowania. W kolejnym piśmie procesowym z 9 marca 2023 r. M.C. przedstawiła argumentację zbieżną z argumentacją skargi. Uczestnicy postępowania M.K. i W.S. w piśmie procesowym z 19 marca 2023 r. wnieśli o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 23 marca 2023 r. skarżąca na pytanie sądu odnośnie intensyfikacji prowadzonej działalności usługowej w związku ze zmianą z krawieckiej na pralnię, podała, że w jej ocenie ta intensyfikacja nie nastąpiła. Maszyny krawieckie i maszyny pralnicze mają bardzo podobny poziom hałasu. Pralnia nie jest pomieszczenie higieniczno – sanitarnym, jest pomieszczeniem usługowym. Z kolei uczestniczka postępowania – M.K. podała, że zakład w dalszej mierze się rozwija. Mieszka się bardzo ciężko, bo praca trwa 7 dni w tygodniu. Przedmiotowy budynek rozciąga się na całej długości ogrodu. W budynku znajduje się 9 okien, nadto wstawiono drzwi balkonowe. Zdaniem uczestniczki postępowania punkt przyjęć znajduje się na ul. [...], natomiast całe pranie odbywa się w spornym budynku. Jej zdaniem pralnia jest chemiczna na co wskazują ogromne opary i wyziewy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o charakterze reformatoryjno-kasacyjnym, na podstawie której uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., nakazującą M.C. i H.K. - właścicielom budynku usługowego przy ul. [...] w B. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części ww. budynku wykorzystywanej na usługi pralnicze, do funkcji pierwotnej, jako zakład krawiecki, poprzez demontaż wszystkich instalacji i urządzeń oraz maszyn związanych z usługą pralni, jak również wyposażenia zamontowanego po wprowadzeniu nowej funkcji do obiektu. Organ odwoławczy zreformował tę decyzję w ten sposób, że nakazał M.C. i H.K. - właścicielom budynku usługowego przy ul. [...] w B. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części ww. budynku wykorzystywanej na usługi pralnicze, do funkcji pierwotnej, jako zakład krawiecki. Podstawą do wydania tych decyzji było ustalenie, że w przedmiotowym budynku doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania części tego budynku poprzez wprowadzenie nowej funkcji pralniczej zamiast funkcji pierwotnej zakładu krawieckiego. Dokonując tych ustaleń organy kierowały się wytycznymi zawartymi w wyroku NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1837/19. W ponownie prowadzonym postępowaniu nakazano ustalić czy zmieniły się warunki w zakresie: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń. Stwierdzono, że w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego konieczne jest nie tyle ustalenie jakie są aktualne warunki prowadzonej w obiekcie budowlanym działalności i czy zgodne są one z obowiązującymi przepisami, co określenie czy zmiana sposobu użytkowania doprowadziła do zmiany wskazanych wyżej warunków. Wymaga to zestawienia warunków wcześniejszych z aktualnymi, porównania ich i określenia czy uległy one zmianie. Nadto NSA odnosząc się do zebranych w toku postępowania ekspertyz stwierdził, że wynika z nich, iż normy (hałasowe, sanitarne i środowiskowe) nie są przekroczone tzn. mieszczą się w dopuszczalnych granicach, jednakże nie dokonano porównania obecnych warunków z warunkami poprzednio istniejącymi. Zarzucono, że żadna z opinii i ekspertyz nie odnosi się wprost do porównania jak zmiana w działalności inwestorów wpłynęła na otoczenie w kontekście obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania. Wskazano, że przedmiotowy obiekt budowlany zlokalizowany jest na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego części osiedla K. w B. (rejon ulic: [...], [...] i [...]) zatwierdzonym uchwałą nr [...] RM B. z [...] września 2005 r. oraz że funkcja usługowa w istniejącym budynku usługowym może istnieć o ile jest to usługa nieuciążliwa. W niniejszej sprawie nie zbadano, czy doszło do pogorszenia standardu zamieszkania w kontekście emisji związków zapachowych, a takie sformułowanie jest użyte wprost w planie. Innymi słowy NSA stwierdził, że wprawdzie przeprowadzono badania i one nie wykazały przekroczenia norm, ale nie ustalono jak się zmieniły warunki w ww. zakresie. Podniesiono, że skarżący kasacyjnie wprost wskazują, że zakład krawiecki takich emisji nie powodował, natomiast pralnia jak najbardziej tak (na skutek interwencji skarżących inwestor przełożyła rury wentylacyjne na drugą stronę budynku i zamontowała tłumik akustyczny, pojawiła się też emisja spalin z gazu napędzającego magiel). Stosownie do treści art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu ww. przepisu oznacza zaś to, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. W ocenie sądu, wbrew zarzutom skargi, organy w sprawie niniejszej wykonały zalecenia wynikające z przedmiotowego wyroku NSA. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, załączając dokumenty wymienione w tym przepisie. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (art. 71 ust. 1 pkt 2). Przepis art. 71a ust. 1 ustawy stanowi, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Stosownie do art. 71a ust. 2 ustawy, po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku, i w przypadku stwierdzenia jego wykonania w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Z kolei w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71a ust. 4 ustawy). Przytoczone przepisy wskazują, że w zakresie procedury legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania mamy do czynienia z decyzjami związanymi, co oznacza, że w przypadku niewykonania obowiązku nałożonego na właściciela w postanowieniu wydanym na podstawie art. 71a ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, organ zobligowany jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 71a ust. 4, a więc nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Uwzględniając treść powołanego art. 71a ust. 4 ustawy, ocenie w niniejszej sprawie podlegały zatem następujące kwestie: 1. prawidłowość ustalenia przez organy, że doszło do zmiany sposobu użytkowania, 2. czy zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, 3. czy zobowiązany nie wykonał nałożonego na niego obowiązku bądź kontynuował użytkowanie obiektu pomimo wstrzymania użytkowania. W ocenie sądu prawidłowo w sprawie niniejszej organy ustaliły, że doszło do zmiany sposobu użytkowania. Zgodnie z wytycznymi zawartymi ww. wyroku NSA zmiana sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, to zmiana warunków wskazanych w tym przepisie. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia normatywnego zmiany sposobu użytkowania. W treści art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy określił przykładowe i najczęściej występujące w praktyce przypadki, przy czym ten wykaz poprzedził zwrotem w szczególności. Oznacza to, że nie tylko wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy elementy przesądzają o tym, czy zgłoszenie jest konieczne, czy też nie, gdyż przepis ma charakter otwarty. Przy czym należy podnieść, że dla przyjęcia, że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wystarczające jest wykazanie zmiany choćby jednego z warunków przewidzianych w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten nie wymaga również, aby nastąpiło pogorszenie lub przekroczenie obowiązujących norm, nie są też konieczne szczegółowe wyliczenia i pomiary w tym zakresie. W orzecznictwie przyjmuje się, że istotne jest to, czy podjęcie nowej działalności wymaga spełnienia innych (z reguły dodatkowych) warunków użytkowania obiektu w zakresie wskazanym w art. 71 ust. 1 pkt 2. Nie są więc konieczne szczegółowe wyliczenia i opisy zmian, o których mowa w tym przepisie ustawy. Wystarczające jest stwierdzenie, że miała miejsce zmiana w zakresie wymagań stawianych któremukolwiek ze wskazanych czynników, a porównanie wcześniejszego i obecnego sposobu użytkowania wskazuje na oczywistość tej zmiany (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z 1 grudnia 2020 r., II SA/Wr 385/20, pub. CBOSA). Istota zmiany sposobu użytkowania obiektu dotyczy zmian w zakresie współczynników użytkowych obiektu w stosunku do pierwotnych ich wartości związanych z funkcją obiektu, określoną w pozwoleniu na budowę lub decyzjach późniejszych np. pozwoleniu na użytkowanie. Wystarczające jest ustalenie, że w obiekcie została podjęta inna działalność niż dotychczasowa, z czym wiąże się zmiana warunków (vide: wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2018 r., VIII SA/Wa 22/18, pub. CBOSA). W orzecznictwie przyjmuje się, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki w nim określone. Skoro zaś nawet zintensyfikowanie dotychczasowego użytkowania obiektu budowlanego, bez zmiany jego funkcji, może spowodować zmianę wymagającą zgłoszenia, to tym bardziej zmiana funkcji powoduje konieczność podjęcia czynności z art. 71 ustawy (vide: wyrok NSA z 7 grudnia 2017 r., II OSK 606/16;wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 30 czerwca 2020 r., II SA/Go 22/20; wyrok WSA w Gliwicach z 30 września 2021 r., II SA/Gl 331/21; wyrok WSA w Poznaniu z 5 stycznia 2023 r., II SA/Po 562/22, pub. CBOSA). Nadto przyjmuje się, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może dotyczyć interesu właścicieli nieruchomości sąsiednich. Z art. 71 ust. 5 pkt 3 lit. d ustawy wynika, że w postępowaniu w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bada się, jak ta zmiana oddziałuje na nieruchomości sąsiednie. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, jeżeli zmiana może spowodować niedopuszczalne wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, właściwy organ wnosi w drodze decyzji sprzeciw. Ponadto w takim postępowaniu bada się, czy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy bowiem dołączyć zaświadczenie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 71 ust. 2 pkt 2), zaś w razie, gdy zmiana narusza ustalenia planu miejscowego, właściwy organ wnosi sprzeciw (art. 71 ust. 5 pkt 2). Przepisy te mają na celu m.in. ochronę interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich, zarówno przed tym, aby zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego w sposób niedopuszczalny nie wprowadzała, utrwalała lub zwiększała ograniczenia lub uciążliwości na ich nieruchomościach, jak i przed tym, aby nie zostały naruszone ustalenia obowiązującego planu miejscowego w tym te, które zostały uchwalone w celu uregulowania harmonijnego korzystania z nieruchomości na określonym obszarze. Nie ulega więc wątpliwości, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może dotyczyć interesu właścicieli nieruchomości sąsiednich i wówczas, gdy zmiana taka może oddziaływać na te nieruchomości poprzez stworzenie lub niekorzystną zmianę ograniczeń i uciążliwości, jest to interes prawny, gdyż istnieją przepisy prawa (wskazane wyżej) ten interes chroniące (vide: wyrok NSA z 25 lutego 2016 r., II OSK 1591/14; wyrok WSA z 21 stycznia 2020 r., VII SA/Wa 1327/19, pub. CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi dotyczące interpretacji pojęcia zmiany sposobu użytkowania w orzecznictwie, na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że mamy w niej do czynienia z następującymi bezspornymi okolicznościami faktycznymi: - przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z 29 kwietnia 1996 r. Z projektu budowlanego wynika, że budynek miał być przeznaczony na zakład krawiecki. Zakład krawiecki w tym budynku istnieje od 1999 r. NSA w przedmiotowym wyroku ocenił, że stanowisko zgodnie z którym usługa pralni i magla była od samego początku przewidziana jako uzupełnienie zakładu krawieckiego nie znajduje potwierdzenia w pierwotnym projekcie budowlanym; - w latach 2012 -2016 r. inwestorka uzyskała trzy kolejne pozwolenia na przebudowę instalacji gazowej, a postępowanie zostało zainicjowane niniejsze postępowanie skargą sąsiadów z 2016 r., którzy zaobserwowali dużą zmianę profilu prowadzonej działalności; - z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 13 lutego 2017 r. wynika, że w budynku znajdowały się: 3 wysokoobrotowe pralnice przemysłowe z odwirowaniem do prania wodnego, 4 suszarki (1 elektryczna i 3 gazowe) podłączone do wentylacji wyprowadzonej na zewnątrz budynku, 1 magiel elektryczny, 2 magle gazowe, które są również podłączone do wentylacji mechanicznej wyprowadzonej za zewnątrz budynku a duża część zakładu to obecnie pralnia wodna jedynie z uzupełnieniem funkcji poprawek krawieckich/szycia/haftowania. W oparciu o powyższe NSA w przedmiotowym wyroku uznał, że doszło do znacznej zmiany profilu prowadzonej działalności z zakładu wyłącznie krawieckiego (z jednym maglem wprowadzonym bez zmiany dokumentacji projektowej), na pralnię z dodatkową usługą krawiecką. W trakcie kontroli przeprowadzonej 18 lutego 2021 r. ustalono, że w obiekcie znajdują się 4 wysokoobrotowe pralki, 4 suszarki, 1 magiel elektryczny i 2 magle gazowe. Z powyższego wynika, że wyposażenie obiektu jest identyczne, stąd aktualne jest stanowisko NSA, że nastąpiła znaczna zmiana profilu prowadzonej działalności z wyłącznie krawieckiej na pralnię z dodatkową usługą krawiecką. Zmiana tego profilu (co należy traktować jako okoliczność bezsporną) wymagała spełnienie innych dodatkowych warunków. Przede wszystkim, jak słusznie wskazują organy, usługa pralni (bez znaczenia czy jest to pralnia chemiczna, czy pralnia wodna) jest inną usługą niż usługa szycia. Pralnia jest zaliczana do pomieszczeń higieniczno – sanitarnych i musi spełnić szczególne wymagania z zakresu bhp określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w pralniach i farbiarniach (Dz.U. nr 40, poz. 469). Zmiana tego profilu wymagała dostosowania obiektu budowlanego. W związku z tym w obiekcie: - przearanżowano niemal całą halę szwalni w celu umiejscowienia urządzeń pralni; - wykonana została wentylacja mechaniczna (wymagana dla pralni zgodnie z ww. rozporządzeniem; w zakładzie krawieckim była zaprojektowana wentylacja grawitacyjna). Centralna wentylacja mechaniczna, z uwagi na brak miejsca w budynku i dach dwuspadowy usytuowana została na zewnątrz budynku. Przy czym projekt wentylacji nie został przedłożony, stąd brak jest potwierdzenia czy została wykonana zgodnie z rozporządzeniem; - rozbudowana została instalacja gazowa na potrzeby magla gazowego na podstawie ww. decyzji. Pierwotnie warunki wydane przez zakład gazowniczy dla budynku mieszkalno – usługowego stanowiły, że gaz miał być wykorzystywany do następujących urządzeń: kuchnia gazowa – 2 szt., piec gazowy – 2 szt., piec centralnego ogrzewania – 1 szt.; - zamontowano w 2016 r. wentylator wyciągowy pary wodnej magla prasującego, który posiada wyciąg na zewnątrz budynku. Na skutek interwencji WIOŚ wylot został przełożony na druga stronę w celu zmniejszenia uciążliwości. Z protokołu wynika, że wszystkie urządzenia związane z pralnią, tj. pralnice i suszarki posiadają wyciągi wyprowadzone przez ściany zewnętrzne, na których zamontowane zostały tłumiki akustyczne w celu eliminowania uciążliwości hałasowych. W ocenie sądu zmiany w tym zakresie uzasadniają stwierdzenie, że doszło do zmiany sposób użytkowania, gdyż zmieniły się warunki higieniczno – sanitarne, warunki ochrony środowiska, warunki pracy, wielkość i układ obciążeń oraz nastąpiło zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu w postaci zwiększenia hałasu, co narusza interesy osób trzecich. W sprawie niniejszej organy skrupulatnie przeanalizowały zmianę każdego z warunków wskazanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przy czym jak wskazano powyżej wystarczające jest wykazanie zmiany choćby jednego z warunków przewidzianych w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Nie jest wymagane, aby nastąpiło pogorszenie lub przekroczenie obowiązujących norm, nie są też konieczne szczegółowe wyliczenia i pomiary w tym zakresie. O zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części świadczyć może już samo zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, które może naruszać interes właścicieli nieruchomości sąsiednich. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie przyjęto zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, o czym świadczy zakres ekspertyzy technicznej określony w postanowieniu o wstrzymaniu użytkowania budynku. Zgodnie z art. 71 ust. 2a ustawy, przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, polegającej na podjęciu lub zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego - do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dołączyć ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Skarżący nie zostali zobowiązani do przedłożenia takiej ekspertyzy. Istotne w sprawie niniejszej jest to, na co wskazuje organ odwoławczy, że wszystkie działania w przedmiotowym obiekcie budowlanym, jako działania oddzielne, wykonywane w odstępach czasowych, zgodne były z przepisami prawa. Aktualnie oznacza to z jednej strony, że doszło do zmiany niemal wszystkich warunków o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, ale żadna z tych zmian nie narusza obowiązujących przepisów. Ostatecznie na skutek tych zmian wprowadzono w budynku nową funkcję bez zatwierdzenia jej jednak w organie architektoniczo – budowlanym. Skarżący w sprawie niniejszej poprzez liczne opinie i ekspertyzy najpierw wykazywali, że działalność usług pralniczych zgodna jest z obecnie obowiązującymi przepisami a następnie, że nie nastąpiła zmiana warunków uzasadniająca przyjęcie zmiany sposobu użytkowania budynku. Jednocześnie cały czas wprowadzają kolejne modernizacje budynku mające na celu dostosowania pierwotnie funkcjonującego zakładu krawieckiego do funkcji zakładu pralni. Działanie skarżących w sprawie niniejszej nie jest spójne. Z jednej strony przedłożyli opinie i ekspertyzy, które mają potwierdzić, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Z drugiej stronu ich sposób działania potwierdza, że świadomie zmieniają te warunki, jak np. w przypadku rozbudowy instalacji gazowej na potrzeby magla. Działanie samych skarżących potwierdza, że warunki użytkowania budynku zostały zmienione. Ostatnim takim działaniem był wniosek o wyrażeniu zgody na obniżenie wysokości w pomieszczeniu nr 1 do 2,96 m a w pomieszczeniach nr 2, 3, 4 i 5 do 2,98 m. Decyzją z 12 sierpnia 2021 r. PPWIS taką zgodę wyraził pod warunkiem zamontowania wentylacji mechanicznej nawiewowo-wywiewnej, spełniającej wymagania rozporządzenia bhp, zgodnie z deklaracją wnioskodawcy przed rozpoczęciem działalności. Z uzasadnienia decyzji wynik, że z wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwo od warunków technicznych w zakresie obniżenia wysokości w pomieszczeniach pralni w dniu 15 lipca 2021 r. (po kontroli przeprowadzonej 18 lutego 2021 r.) wystąpiła skarżąca. Nadto z uzasadnienia decyzji wynika, że pomieszczenia pralni tworzą: pomieszczenie nr 1 o pow. 311,77 m2 z którego po adaptacji zostaną wydzielone następujące pomieszczenia: punt obsługi klienta o pow. 14,6 m2; pomieszczenie pralni - proces prania i suszenia o pow. 69,2 m2; pomieszczenie magla - proces maglowania, składanie i pakowanie – pow. 92,5 m2; pralnia dywanów – pow. 90,7 m2 i druga pralnia dywanów – pow. 22,5 m2 oraz pomieszczenie nr 2 o pow. 39,81 m2, która także będzie przeznaczone na pralnię dywanów. Powyższa decyzja potwierdza metodologię działania skarżących to po pierwsze. Po drugie treść tej decyzji nie pozostawia żadnych wątpliwości odnośnie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku i dostosowywania go do warunków przewidzianych dla pralni. Z decyzji wynika, że pomieszczenia na pralnię zajmują w sumie około 350 m2, co przy powierzchni 430 m2 całego budynku pozwala stwierdzić, że nie tylko duża część zakładu to pralnia ale przeważająca część stanowiąca ¾ powierzchni. W światle powyższego legalności zaskarżonej decyzji nie mogą podważyć zarzuty dotyczące nie uwzględnienia przez organy przedłożonych przez skarżących opinii i ekspertyz jak również nie powołanie biegłego. Przedłożone opinie i ekspertyzy nie miały znaczenia dla oceny stanu faktycznego sprawy niniejszej. Prawidłowej oceny dokonały organy nadzoru budowlanego w ramach swoich kompetencji. Marginalnie tylko można wskazać, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W Kodeksie postępowania administracyjnego przewidziany jest także środek dowodowy w postaci opinii biegłego, do którego organ może zwrócić się o wydanie opinii (art. 84 § 1 K.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że opinia prywatna nie ma waloru opinii biegłego w rozumieniu przepisów K.p.a. (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 21 maja 2008 r., II SA/Gd 130/08, pub. CBOSA). Jednak w wyroku NSA z 20 stycznia 2015 r., II OSK 1481/13, stwierdzono: "Nie ulega wątpliwości, że przedstawienie prywatnej opinii biegłego przez stronę jest w rzeczywistości przedstawieniem własnego poglądu strony przy zaakcentowaniu, że pogląd ten odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (...)". Przy tym w wyroku NSA z 30 czerwca 2009 r., I GSK 888/08, wskazuje się, że zarówno opinia sporządzona na zlecenie strony, mająca moc dokumentu prywatnego, jak i opinia biegłego, podlegają ocenie, jak każdy inny dowód przez fachowy organ. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji (por. M. Wincenciak, Komentarz aktualizowany do art. 81(c) Prawa budowlanego, LEX/el. teza. 5). Ponadto, rozważając kwestię ewentualnego dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, należy mieć na uwadze szczególne uwarunkowania postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Organy te zatrudniają pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa. Pracownicy organów nadzoru budowlanego mogą więc co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego" (wyrok NSA z 20 lutego 2009 r., II OSK 213/08, CBOSA, LEX nr 545346). Tym bardziej organy te mogą samodzielnie oceniać wiarygodność i przydatność przedłożonych opinii prywatnych (vide: wyrok WSA w Krakowie z 19 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1191/17 oraz wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r., II OSK 1750/18, CBOSA). Jak wykazano już powyżej przedłożone opinie prywatne w świetle obiektywnych okoliczności faktycznych sprawy zasadnie nie zostały uwzględnione. Stąd wszystkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego są bezzasadne Reasumując stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły, że doszło do zmiany sposobu użytkowania i że do tej zmiany doszło w warunkach samowoli budowlanej. Jako, że wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów jak również kontynuowali użytkowanie obiektu, pomimo wstrzymania użytkowania zasadnie zastosowano regulację z art. 71a ust. 4 ustawy. W tym stanie rzeczy sąd w oparciu o przepis art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.