II SA/Sz 784/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Joanna Świerzko – Bukowska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wyłączenie sędziego WSA w Szczecinie Arkadiusza Windaka od rozpoznania sprawy z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić wniosek. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. R. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Arkadiusza Windaka od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Sz 784/25 z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 26 sierpnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu ww. wniosku skarżący wywiódł, że podstawą wyłączenia sędziego Arkadiusza Windaka ze sprawy II SA/Sz 784/24 jest "zupełny brak motywacji empatycznej do Państwa funkcjonującego z mocy Dobra Polek i Polaków Obywateli, z mocy Dobra Polski, zgodnie z wartościami, zasadami (prawdy, sprawiedliwości, uczciwości, przejrzystości, rzetelności, równości szans) i prawem Demokratycznego Państwa Prawa (gdzie na pierwszym miejscu jest istota ludzka, obywatel potem logiczne i spójne prawo stanowione oparte na prawie naturalnym, potem gospodarka-ekonomia oparta na podstawach mikroekonomii z makroekonomią jako czynnikiem regulującym)". Skarżący dodał, że podstawą wyłączenia sędziego Arkadiusza Windaka jest akceptacja zachowań pełnomocnika skarżącego w sprawie II SA/Sz 1108/07, a ponadto zachowanie sędziego na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. w sprawie II SA/Sz 744/08, jak również zachowanie procesowe sędziego w sprawie II SA/Sz 393/14, przedstawione we wniosku z dnia 30 grudnia 2016 r. o sprostowanie i uzupełnienie protokołu z dnia 30 listopada 2016 r. Skarżący wyjaśnił, że integralną treścią wniosku są wszystkie pisma procesowe skarżącego znajdujące się w aktach ww. spraw. Sędzia WSA Arkadiusz Windak złożył do akt niniejszej sprawy oświadczenie, że ze skarżącym nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do bezstronności sędziego przy orzekaniu w tej sprawie. Sędzia podał, że powołane w przedmiotowym wniosku argumenty są niezmienne od szeregu lat, zaś o ich bezzasadności świadczą liczne orzeczenia oddalające wnioski skarżącego w innych sprawach, które były podobnie umotywowane jak we wniosku obecnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Na mocy art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Ustawodawca przewidział również możliwość wyłączenia sędziego na złożony przez niego samego wniosek lub wniosek strony postępowania, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 p.p.s.a.). O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy (art. 22 § 1 p.p.s.a.). Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że przesłanki wymienione w art. 18 p.p.s.a. opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie – czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności. Natomiast wątpliwość, o której jest mowa w art. 19 p.p.s.a., co do bezstronności sędziego musi wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Wątpliwość ta musi być przy tym realna, a nie potencjalna i uzasadniona obiektywnymi powodami. Chodzi tu o udowodnienie zaistnienia takich powodów (okoliczności), będących w związku przyczynowym z osobą skarżącego lub też jego sprawą, a osobą sędziego, iż prawdopodobnym jest, że sędzia może okazać się nieobiektywny w swej ocenie. W doktrynie wskazuje się, że instytucja wyłączenia sędziego ma charakter procesowej gwarancji jego bezstronności w konkretnym postępowaniu, czego warunkiem jest niezależność sędziego zarówno od organów państwa, jak i od stron (M. Romańska (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2016 r. do art. 22). Wyłączenie sędziego, czy to z mocy prawa, czy na wniosek (sędziego lub strony), ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych oraz nie mieli wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010 r., s. 76 -77). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania pozaprawnych przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (postanowienie NSA z 25 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 608/12). W niniejszej sprawie skarżący domaga się wyłączenia od orzekania sędziego WSA Arkadiusza Windaka, wskazując na okoliczności związane z postawą tego sędziego oraz na uprzednie wnioski, kierowane w innych jego sprawach, w których kwestionował prawidłowość czynności dokonywanych przez tego sędziego. W ocenie Sądu, przedstawione przez skarżącego okoliczności, nie stanowią uzasadnionej przyczyny wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy, ani w trybie art. 18, ani w trybie art. 19 p.p.s.a. Okoliczność, że skarżący negatywnie ocenia sposób działania sędziego, który brał udział w rozpoznawaniu innych spraw skarżącego, nie jest wystarczającym powodem do wyłączenia sędziego. Argumentacja skarżącego wynika z jego subiektywnych przeświadczeń i ocen o braku obiektywizmu sędziego, z powodu niesatysfakcjonujących stronę czynności podejmowanych z udziałem sędziego w innych sprawach. Wniosek ten w żadnej mierze nie zawiera takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w przedmiotowej sprawie i czyni jego żądanie niezasadnym. Wskazane przez skarżącego okoliczności mające wskazywać na nieprawidłowości związane z żądaniem sprostowania i uzupełnienia protokołu nie zostały potwierdzone, bowiem wspomniane wnioski były już kontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie podzielił argumentacji strony, oddalając zażalenia na postanowienia Sądu w tym przedmiocie (postanowienia NSA z 5 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 687/16, 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OZ 732/18 oraz 5 grudnia 2019 r. sygn. akt I OZ 1214/19). Do argumentacji podniesionej przez skarżącego w przedmiotowym wniosku o wyłączenie sędziego Arkadiusza Windaka odnosił się już także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt III OZ 2/23 oraz z 18 czerwca 2025 r., sygn. akt III OZ 314/25 stwierdzając, że przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności mają subiektywny charakter. Przeświadczenie strony co do "uprzedzenia" sędziego w stosunku do "Państwa funkcjonującego zgodnie z zasadami (prawdy, sprawiedliwości, uczciwości, przejrzystości, rzetelnej równości szans) i Prawem Demokratycznego Państwa Prawa", nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I OZ 1174/09 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w postanowieniu z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 1108/07, podstawą wyłączenia nie może być powoływanie się przez skarżącego na akceptację przez sędziego "oszukańczych zachowań pełnomocnika". Także powoływanie się na powiązania emocjonalne sędziego z adwokatem z urzędu, bez wskazania okoliczności z których powiązania te wynikają, nie uprawdopodabnia istnienia przyczyny wyłączenia. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., sędzia złożył oświadczenie, że nie pozostaje ze skarżącymi w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznania sprawy. Warto posłużyć się w tym miejscu stanowiskiem orzecznictwa, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 896/10). W innym orzeczeniu wskazano, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2011 r., sygn. I OZ 314/11). Należy też zwrócić uwagę, że jak wynika z akt sądowych, zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału II WSA w Szczecinie wyznaczył termin rozpoznania sprawy oraz wskazał skład orzekający w sprawie. Do orzekania w sprawie wyznaczył sędziów: Krzysztofa Szydłowskiego, Marzenę Iwankiewicz i Wiesława Drabika. W danej sprawie zatem sędzia Arkadiusz Windak nie został wyznaczony ani jako sędzia sprawozdawca, ani jako sędzia składu rozpoznającego niniejszą sprawę. Sędzia ten nie podejmował żadnych czynności procesowych w tej sprawie. Instytucja wyznaczenia sędziego zastępcy, przewidziana została w art. 45 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm. dalej: "p.u.s.p"), który stanowi, że sędziego lub asesora sądowego w jego czynnościach może zastąpić sędzia lub asesor sądowy tego samego sądu, a także sędzia delegowany na podstawie art. 77 § 1 albo 8. Może to nastąpić na podstawie zarządzenia przewodniczącego wydziału lub prezesa sądu, wydanego na wniosek sędziego lub asesora sądowego albo z urzędu, w celu zapewnienia sprawności postępowania (art. 45 § 2 p.p.s.a.). Artykuł 45 p.u.s.p. stwarza podstawę do zastąpienia sędziego w wykonywaniu przydzielonych mu czynności w wypadkach losowych lub gdy zajdą inne przeszkody faktyczne lub procesowe (służbowe). Zastąpienie zapobiega odwoływaniu posiedzeń i jest czynnością doraźną (patrz: J. Gudowski (red.) T. Ereciński, J. Iwulski, Komentarz do art. 45 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, [w:] Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa. Komentarz, wyd. II, opublikowano: LexisNexis 2009). Powołane przepisy stosuje się odpowiednio w procedurze sądowoadministracyjnej, na mocy art. 29 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie i na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 18 oraz art. 19 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.