III SA/Wa 1945/22
WyrokWSA w Warszawie2022-12-21
Skład orzekający: Włodzimierz Gurba, Hanna Filipczyk, Tomasz Grzybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez osobę fizyczną działek gruntu, które zostały wcześniej podzielone i przygotowane pod zabudowę deweloperską (w tym poprzez uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i uporządkowanie kwestii infrastruktury technicznej), stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, czy też jest to czynność mieszcząca się w ramach zarządu majątkiem prywatnym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, uznając, że działania przygotowawcze do sprzedaży nieruchomości, w tym podział gruntu i uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, realizowane przez pełnomocnika (syna skarżącej) w ramach listu intencyjnego z przyszłym nabywcą (spółką deweloperską), nie przesądzają o charakterze gospodarczym tych czynności. Kluczowe jest, że działania te były podejmowane w interesie przyszłego inwestora, bez ponoszenia przez skarżącą kosztów, a uzyskane środki miały służyć celom prywatnym i zabezpieczeniu rodziny, co wskazuje na zarząd majątkiem prywatnym, a nie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.Stan faktyczny
Skarżąca, właścicielka nieruchomości rolnej, zamierza stopniowo sprzedawać jej części po podziale na mniejsze działki. Działania przygotowawcze, takie jak uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i uporządkowanie infrastruktury technicznej, są prowadzone przez jej syna (pełnomocnika) w ramach listu intencyjnego z przyszłym nabywcą – spółką deweloperską, w której syn jest wspólnikiem. Skarżąca twierdzi, że sprzedaż ta stanowi zarząd majątkiem prywatnym, a nie działalność gospodarczą, gdyż środki uzyskane ze sprzedaży mają służyć celom prywatnym i zabezpieczeniu rodziny. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał te czynności za działalność gospodarczą podlegającą VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz K.P. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Hanna Filipczyk,, asesor WSA Tomasz Grzybowski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Klaudia Machacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K.P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 lipca 2022 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.375.2022.3.MSO w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz K.P. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi do tut. Sądu jest interpretacja indywidualna z 20 lipca 2022 r., w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał za nieprawidłowe stanowisko K.P. (skarżąca) odnośnie do jej pytań: czy sprzedaż w 2023 lub 2024 r. wydzielonej działki [...] (niezabudowanej) stanowić będzie czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz czy sprzedaż w przyszłości dalszych części nieruchomości (niezabudowanych) realizowana w 2-3 letnich odstępach czasowych (pierwsza około 2025/2026 roku) stanowić będzie czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Stan faktyczny sprawy (opis zdarzenia przyszłego) został wyczerpująco zreferowany w motywach interpretacji indywidualnej (s. 2-8) i jest znany tut. Sądowi z urzędu w związku z wyrokiem wydanym w odniesieniu do interpretacji indywidualnej traktującej o analogicznym co do istoty pytaniu skarżącej na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych (o sygn. III SA/Wa 990/22). Kluczowe elementy tegoż stanu faktycznego są następujące.
Skarżąca jest właścicielem szeregu działek o łącznej powierzchni 81.782 m2. Nieruchomość była własnością rodziców wnioskodawczyni i była używana na potrzeby prowadzenia produkcji rolnej. Od momentu nabycia jej przez wnioskodawczynię (pod tytułem darmym, tj. w drodze dziedziczenia oraz darowizny od członka rodziny), była ona użytkowana i nadal jest przez nią w celach rolniczych. Z racji wieku i pogarszającego się stanu zdrowia skarżąca zamierza w przyszłości stopniowo ograniczać rolnicze wykorzystywania wspomnianej nieruchomości, aż do całkowitego zaprzestania tego użytkowania i wobec tego planuje jej sprzedaż wg ceny ustalonej na poziomie rynkowym, w oparciu o wycenę rzeczoznawcy. Uzyskane ze sprzedaży środki zostaną spożytkowane w celach prywatnych, w tym na zabezpieczenie finansowe rodziny na przyszłość. Znaczna powierzchnia ww. działek utrudnia ich korzystne zbycie. Niemniej dla przedmiotowych działek wkrótce ma zostać uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznaczający nieruchomość pod zabudowę. Stąd też skarżąca chce dokonać podziału nieruchomości na działki o powierzchni kilku tysięcy metrów kwadratowych, by umożliwić w przyszłości ich łatwiejszą sprzedaż. Dokonano już podziału jednej z działek, w efekcie czego powstały działki: [...] o powierzchni 3 998 m2 (która ma zostać zbyta jako pierwsza) oraz [...] o powierzchni 4 506,3 m2. Nabywcą będzie spółka prowadząca działalność deweloperską, w której wspólnikiem jest syn skarżącej. Spółka nabędzie działkę [...] w celu wzniesienia na niej budynku mieszkalnego (ewentualnie z częścią usługową) i sprzedaży lokali mieszkalnych (ewentualnie usługowych). Transakcja ta zostanie przeprowadzona najwcześniej za około 2-3 lata od chwili obecnej. Cena sprzedaży zostanie ustalona na warunkach rynkowych, aktualnych na dzień sprzedaży. Nie można wykluczyć, że w dalszej przyszłości (tzn. za ponad 4-5 lat od chwili obecnej) skarżąca będzie sprzedawać dalsze działki; nabywcą mogą być spółki syna lub inne podmioty, w zależności od przyszłych okoliczności. Skarżąca nie będzie podejmować w tym zakresie dalej idących działań związanych z tymi nieruchomościami i ich sprzedażą, niż opisane we wniosku o wydanie interpretacji. Poza statusem prawnym, w odniesieniu do nieruchomości istniało lub istnieje szereg czynników, które negatywnie wpływały lub mogą wpływać na jej wartość, m.in. przebiegają przez nią sieć elektroenergetyczna wysokiego napięcia, podziemny gazociąg wykonany w starej technologii, czy bezpośrednie sąsiedztwo cieku wodnego. Uniemożliwiają one zabudowę znacznej części nieruchomości. Z tego powodu 15 stycznia 2020 r. podpisany został list intencyjny pomiędzy spółką syna skarżącej (która zamierza nabyć ww. nieruchomość) a skarżącą. Na jego mocy strona zobowiązała się do końca 2023 r. nie oferować posiadanych nieruchomości innemu podmiotowi niż wspomniana spółka lub wskazane przez nią podmioty. W umowie spółka zobowiązała się podejmować na własny koszt wszelkie czynności zmierzające do ustalenia statusu inwestycyjnego nieruchomości, a także konsekwencji podatkowych ich sprzedaży przez stronę. Skarżąca z kolei zobowiązała się do udzielenia wszelkich niezbędnych pełnomocnictw w tym zakresie. Z kolei 10 grudnia 2020 r. skarżąca podpisała dokument zatytułowany "Wyrażenie zgody", w którym udzieliła spółce syna zgody na wykorzystanie otrzymanych wstępnych zapewnień do wniosku o warunki zabudowy dla inwestycji: budowa budynku wielorodzinnego dla ww. działki [...]. Syn skarżącej został również umocowany do podejmowania wszelkich działań zmierzających do wyeliminowania lub zneutralizowania ww. niekorzystnych czynników, poprzez rozpoczęcie działań zmierzających do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości i maksymalizacji szans na uzyskanie korzystnego statusu nieruchomości w projektowanym planie zagospodarowania (wymienionych szczegółowo na s. 5 i n. interpretacji). Skarżąca nie podejmowała żadnych działań mających na celu ulepszenie przedmiotowej nieruchomości, nie korzystała również z usług agentów pośrednictwa nieruchomości w celu sprzedaży całości lub części przedmiotowej nieruchomości, nie była prowadzona żadna działalność reklamowa mająca na celu sprzedaż całości lub części, czy wynajem nieruchomości. Sprzedaż ma być zasadniczo realizowana na rzecz spółki syna. W przeszłości (około 2010 r.) skarżąca wyzbyła się własności dwóch nieruchomości wchodzących w skład prowadzonego gospodarstwa rolnego; została też wywłaszczona z części gruntów prowadzonego gospodarstwa rolnego na cele prowadzonej budowy trasy szybkiego ruchu [...]. Środki uzyskane w ten sposób wykorzystywała ma zakup mieszkań, lokali usługowych oraz działek, które w części pozostawiła w swoim majątku i prywatnie wynajmuje opodatkowując dochody czerpane z tego tytułu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, a w części przekazała darowizną synowi, podobnie jak środki ze sprzedaży.
Zdaniem skarżącej całokształt opisanych okoliczności wskazuje na to, że planowana sprzedaż nie ma celu gospodarczego i jako taka nie podlega opodatkowaniu VAT, jako przejaw zarządu majątkiem prywatnym (s. 8, 11-16 interpretacji).
Organ interpretacyjny był przeciwnego zdania akcentując w spornej interpretacji indywidualnej, że wszelkie czynności związane z określeniem statusu prawnego nieruchomości oraz poprawą infrastruktury technicznej gruntów planowanych do zbycia, są podejmowane przez syna skarżącej, działającego w roli pełnomocnika, tj. na jej rzecz. Fakt, że działania, których podjął się pełnomocnik, nie są podejmowane bezpośrednio przez skarżącą, nie oznacza więc, że pozostają bez wpływu na jej sytuację prawną. Pełnomocnik dokonując ww. działań uatrakcyjnia przedmiotowe nieruchomości stanowiące nadal własność skarżącej. Działania te wpłyną generalnie na podniesienie atrakcyjności nieruchomości jako towaru i wzrost ich wartości. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostaje, że pełnomocnikiem skarżącej jest syn. Syn z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą i udziały w spółkach zajmujących się usługami deweloperskimi, jest odrębnym podmiotem, który jest zainteresowany zakupem działek, które będą wykorzystane w przedsięwzięciach inwestycyjnych. Stąd istotne jest aby działki, które planuje sprzedać stanowiły atrakcyjne tereny pod inwestycje deweloperskie. Dlatego czynności, które dokonuje i zamierza dokonać skarżąca, również te wykonane przy udziale pełnomocnika, prowadzą do uatrakcyjnienia sprzedawanych działek, a to z kolei nakazuje uznać, że działania te stanowią ciąg następujących po sobie zdarzeń, które świadczą, że strona będzie zachowywać się jak handlowiec, tj. profesjonalny podmiot zajmujący się handlem nieruchomościami. Przedstawiona we wniosku aktywność wykracza w tym stanie rzeczy poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, a zaistniały ciąg zdarzeń wskazuje, że w świetle przepisów w zakresie podatku od towarów i usług skarżąca będzie działała jako podatnik VAT (por. zwłaszcza s. 24-25 interpretacji).
W skardze na omówioną interpretację indywidualną zgłoszono wnioski o jej uchylenie w całości, a także o zwrot kosztów postępowania, zarzucając:
- błędną wykładnię art. 15 ust. 1-2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że w okolicznościach opisanych we wniosku skarżąca powinna być uznana za podatnika podatku od towarów i usług prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu tych przepisów,
- błędną wykładnię art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 lit. a dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 ze zm., dalej: "dyrektywa VAT"), a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że w okolicznościach opisanych we wniosku skarżąca powinna być uznana za podatnika podatku od towarów i usług.
Co do istoty skarżąca wywodzi, że sprzedaż gruntu będzie się odbywała w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie w ramach prowadzenia działalności handlowej w zakresie obrotu nieruchomościami. W tym względzie podkreślono w szczególności, że czynności dokonywane przez syna skarżącej w celu uregulowania statusu prawnego działek, a zwłaszcza uzyskania korzystnych warunków zabudowy oraz korzystnego statusu nieruchomości w projektowanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak też związane z infrastrukturą techniczną nieruchomości, są dokonywane w jego interesie, skoro nabywcą gruntu będzie spółka prowadząca działalność deweloperską, w której jest wspólnikiem (s. 5-7, 13 skargi). Tę ocenę potwierdzają zwłaszcza ustalenia wynikające z listu intencyjnego dotyczącego nabycia działek przez spółkę, którą mają obciążać wszelkie koszty związane z ustaleniem statusu inwestycyjnego nieruchomości, jak i na mocy którego skarżąca zobowiązała się m.in. do udzielenia pełnomocnictw niezbędnych do działania w tym zakresie (s. 8 skargi). Nawiasem mówiąc zaś, złożona sytuacja zbywanych gruntów oraz ich potencjalne przeznaczenie wymagały działania przez pełnomocnika; skarżąca otrzymała grunty pod tytułem darmym, całe życie prowadziła działalność rolniczą, nie ma wiedzy ani doświadczenia by zajmować się obrotem nieruchomościami, nie będzie też w żaden sposób partycypowała w zyskach związanych z wykorzystaniem nieruchomości przez spółkę w celach inwestycyjnych (s. 9-13 skargi).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, co do istoty podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie (s. 5 i n., 9 i n.).
W piśmie procesowym z 20 grudnia 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty i wnioski skargi rozwijając dotychczasową argumentację i odwołując się w tym kontekście do orzecznictwa sądów administracyjnych, w szczególności w oparciu o ww. wyrok tut. Sądu o sygn. III SA/Wa 990/22 wydany w sprawie skarżącej.
Na rozprawie przed tut. Sądem pełnomocnicy stron popierali dotychczasowe stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że zasadnicze kryteria oceny planowanych działań skarżącej w świetle zarówno art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT, jak i odpowiednio art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT, zostały na gruncie ww. przepisów wyłożone przez Trybunał Sprawiedliwości w połączonych sprawach Słaby i in. C-180/10 i C-181/10. Wyrok ten jest znany stronom postępowania, jak wynika z treści spornej interpretacji, jak i pism procesowych składanych w toku postępowania. Kryteria te mają naturalnie charakter nieostry, a ich doprecyzowanie stanowi domenę orzecznictwa, uwzględniającego w tym zakresie stan faktyczny konkretnej sprawy. W postępowaniu interpretacyjnym jest to równoznaczne z uwzględnieniem opisu zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji (art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej).
Mając to na względzie przypomnieć należy, że w świetle przywołanego wyroku TSUE okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Decydujące jest więc, czy podejmowane są "aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców" (pkt 38-39).
Powyższe zapatrywanie oparte na kryterium zarządu majątkiem prywatnym, jako granicy dla możności uznania danej czynności za podejmowaną w celu gospodarczym, zostało zasadniczo recypowane w bogatym już orzecznictwie krajowych sądów administracyjnych, notabene konsekwentnie przywoływanym przez stronę skarżącą – tak na etapie postępowania interpretacyjnego (s. 10 i n. interpretacji), jak i w pismach składanych w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym (vide s. 7 i n. skargi, s. 3 i n. pisma z 20 grudnia 2022 r.). Przykładowo w niedawnym wyroku (z 6 października 2022 r. o sygn. I FSK 1635/18, CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że "o tym, że dokonujący sprzedaży gruntu działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykonując prawo własności, decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, który wskazuje, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej." Nie jest wystarczające ustalenie, że właściciel wyzbywa się nieruchomości, bowiem "zarząd majątkiem swym zakresem obejmuje także rozporządzanie składnikami majątku polegające na zbywaniu tych składników z zyskiem, które stanowi element wykonywania prawa własności." Co więcej, "przed sprzedażą nieruchomości właściciel może podejmować różne działania przygotowawcze, np. w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego wystąpić o wydanie decyzji w sprawie warunków zagospodarowania nieruchomości, wystąpić o zatwierdzenie podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane i doprowadzenie do wydzielenia działki pod drogę, oraz inicjować postępowania administracyjne w sprawie zmiany funkcji nieruchomości z rolnej na budowlaną. Tego rodzaju działania oraz ilość wydzielonych działek, same przez się nie dają jednak podstaw do kwalifikowania, że są one typowe dla działań handlowca, tj. podatnika podatku od towarów i usług", ponieważ "wystąpienie o warunki zabudowy oraz podział na mniejsze działki (w tym częściowo na własne potrzeby) nie jest działalnością, która charakteryzuje wyłącznie podmioty zajmujące się profesjonalnym obrotem nieruchomościami" (por. również powołane tamże orzecznictwo).
Tymczasem okoliczności takie jak wyżej wskazane organ uznał za przejaw działalności gospodarczej zmierzającej do uczynienia z planowanej sprzedaży stałego źródła dochodu, o charakterze zorganizowanym, tj. jako profesjonalną działalność handlową. Organ nie wyjaśnił na tym tle w szczególności, czemu z okoliczności, że pełnomocnik (syn skarżącej) dokonuje ww. czynności mających na celu uregulowanie – ogólnie rzecz ujmując – statusu inwestycyjnego gruntów planowanych do sprzedaży w imieniu i na rzecz strony ma wynikać, że celem tych działań ma być "uatrakcyjnienie sprzedawanych działek" w celu ich sprzedaży "jak handlowiec, tj. profesjonalny podmiot zajmujący się handlem nieruchomościami" (s. 25 interpretacji). To twierdzenie niespójne jest w szczególności z trafnie eksponowaną przez stronę okolicznością, że jakkolwiek istotnie działania dokonywane przez pełnomocnika zmierzają do dostosowania działek pod inwestycje deweloperskie, to podejmowane są w związku z listem intencyjnym podpisanym z przyszłym nabywcą (spółką deweloperską) i przez tego nabywcę mają być wykorzystywane w celach gospodarczych (s. 4 i n. interpretacji). Świadczy to o tym, że ww. działania dokonywane są w istocie w interesie przyszłego inwestora, nie zaś w celu podniesienia atrakcyjności nieruchomości jako towaru i wzrostu ich wartości, co potwierdza dodatkowo choćby to, że skarżąca w opisanym stanie faktycznym nie będzie ponosić żadnych kosztów dostosowania działek do planowanych działań deweloperskich (tamże).
Trudno też – akcesoryjnie, mając na uwadze obiektywny charakter przesłanek pozwalających odróżnić działania o cechach zawodowych od tych, które mieszczą się w granicach dysponowania majątkiem prywatnym – pomijać na tym tle okoliczności towarzyszące planowanej sprzedaży. Dany podmiot nie może być bowiem uznany za podatnika VAT w przypadku sprzedaży majątku prywatnego. Taka czynność nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT (vide uchwałę NSA o sygn. I FPS 3/07, ONSAiWSA z 2008 r. nr 1, poz. 8). Tymczasem w okolicznościach sprawy strona wyzbywa się majątku w związku z "wygaszaniem" długoletniej działalności rolniczej, a środki uzyskane ze spieniężenia majątku nieruchomego będą przeznaczone na cele prywatne, w szczególności zabezpieczenia finansowego rodziny; przedstawiając własne stanowisko w sprawie skarżąca wprost wskazała na zamiar zapewnienia sukcesji majątku (s. 15 interpretacji).
W tym stanie rzeczy uznać należy, że ocena odnośnie do zastosowania art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT dokonana w spornej interpretacji abstrahuje od przedstawionego przez stronę stanu faktycznego, a w szczególności – jak wskazano – że poszczególne działania związane z inwestycyjnym statusem nieruchomości były realizowane w interesie przyszłego nabywcy, bez obciążania skarżącej jakimikolwiek kosztami z tego tytułu, a ponadto wiązały się z intencją przekazania majątku w rodzinie skarżącej oraz zapewnienia jej bezpieczeństwa finansowego, co zresztą wyeksponowano w opisie okoliczności sprzedaży (s. 2 i n., s. 15 interpretacji). Zdaniem Sądu nic w rozpatrywanym stanie faktycznym nie wskazuje na podjęcie przez skarżącą aktywności handlowej w zakresie obrotu nieruchomościami, tj. na dążenie do wykorzystywania posiadanego majątku nieruchomego w sposób zorganizowany. Wręcz przeciwnie, skarżąca wprost wskazała, że poza czynnościami zmierzającymi do zachowania wartości nieruchomości – zwłaszcza wobec konieczności ochrony przed niekorzystnymi zmianami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz zakupem sąsiadującej nieruchomości przez dużego dewelopera – nie podejmuje samodzielnie działań mających na celu ulepszenie przedmiotowej nieruchomości; nie korzysta też z żadnych form reklamy. Działania syna (pełnomocnika) należy zaś odczytywać łącznie z listem intencyjnym podpisanym w dniu 15 stycznia 2020 r., gdyż pełnomocnictwo to zostało udzielone w celu realizacji tego listu intencyjnego (s. 6 i n., s. 11-13 interpretacji).
Ocena wyrażona w spornej interpretacji odrywa się w konsekwencji również od funkcji podatku od towarów i usług, który związany jest z transakcjami handlowymi (vide wyrok TSUE ws. Krawczyński C-426/07, pkt 18-21). Podzielić należy na tym tle wywody skargi (s. 7 i n.) z których wynika, że argumentacja organu opierająca się na analizie regulacji odnoszących się do zasad reprezentacji przez pełnomocnika oraz zakresu udzielonych przez skarżącą plenipotencji (s. 23 i n. interpretacji) pomija ekonomiczny sens dokonywanych czynności, który jest kluczowy dla uznania danego działania za mające walor gospodarczy. Ów ekonomiczny sens dostawy stanowi tymczasem fundament (podstawową determinantę) uznania transakcji za podlegającą opodatkowaniu, co odnosić należy nie tylko do przeniesienia władztwa nad towarem, ale i do obiektywnie ujmowanej kauzy tej czynności (por. odpowiednio np. wyrok TSUE ws. Shipping and Forwarding Enterprise Safe BV C-320/88, pkt 10-12). Danina ta bowiem niejako ex definitione dotyczy, jak wskazano, działalności profesjonalnych uczestników obrotu gospodarczego, tj. podmiotów dokonujących transakcji, których przedmiotem są towary lub usługi związane z prowadzoną działalnością gospodarczą – producentów, handlowców lub usługodawców (art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT).
A zatem, konkludując, nie można zgodzić się z organem, że analizowany stan faktyczny wskazuje na ciąg następujących po sobie zdarzeń, które świadczą o tym, że skarżąca będzie zachowywać się jako handlowiec. Trafne jest na tym tle twierdzenie strony skarżącej (s. 5 skargi) wskazujące brak konsekwencji organu, który z jednej strony akcentuje aktywność deweloperską syna oraz podmiotów gospodarczych przez niego kontrolowanych i przyświecający w tych ramach cel gospodarczy, a z drugiej wskazuje na intencję skarżącej do uczynienia gruntu atrakcyjnym pod kątem działalności deweloperskiej. Przecież samo podjęcie działań zmierzających do efektywnego zbycia majątku na rzecz spółki deweloperskiej kontrolowanej przez syna skarżącej nie przesądza o tym, w świetle kryteriów wynikających z ww. orzeczenia TSUE ws. Słaby i in., że mamy do czynienia z działalnością w zakresie handlu nieruchomościami, nie zaś z zarządem majątkiem prywatnym. Tego wniosku nie podważa przy tym okoliczność, że skarżąca wyzbywała się już wcześniej części swoich nieruchomości, bowiem z opisu stanu faktycznego (s. 7 interpretacji) wynika, że i te czynności były związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
Końcowo odnotować należy, że nie bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje, iż w analogicznej zasadniczo sprawie skarżącej, tut. Sąd wyraził już ocenę co do charakteru planowanych przez skarżącą transakcji. Okoliczność, że wspomniany wyrok o sygn. III SA/Wa 990/22 zapadł na gruncie oceny zastosowania art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma tu znaczenia. Chodzi tu bowiem – co do istoty – o ocenę charakteru czynności strony w tożsamym stanie faktycznym, tj. czy mają one charakter gospodarczy. Różnica w reżimie prawnym nie dotyka w tym kontekście przesłanek normatywnych uznania działań skarżącej za wykonywane ramach działalności gospodarczej, które są w zasadniczej mierze zbieżne, lecz konsekwencji w płaszczyźnie obciążeń podatkowych. W szczególności Sąd w obecnym składzie podtrzymuje stanowisko, że "pełnomocnictwo zostało przez skarżącą udzielone nie w związku z tym, że skarżąca prowadzi działalność w zakresie obrotu nieruchomościami, lecz w interesie przyszłego nabywcy nieruchomości dla potrzeb realizacji jego planów i jego działalności na przedmiotowej nieruchomości" oraz że "to działalność nabywcy nieruchomości (spółki należącej do syna wnioskodawczyni), który zamierza realizować inwestycję na nieruchomości skarżącej była przyczyną udzielenia pełnomocnictw" (s. 23-24 uzasadnienia), podczas gdy celem skarżącej jest "ograniczenie działalności rolniczej", a środki w ten sposób uzyskane zostaną "spożytkowane w celach prywatnych, w tym na zabezpieczenie finansowe rodziny na przyszłość" (s. 27-28 uzasadnienia). Te wiążące organ elementy opisu stanu faktycznego (art. 14b § 2 w zw. z art. 14c § 1-2 Ordynacji podatkowej) są – jak zauważono – bezpośrednio niezgodne z wywiedzioną w spornej interpretacji oceną, że sprzedaż nie będzie związana z wykonywaniem prawa własności, lecz w celu profesjonalnego obrotu nieruchomościami (s. 25).
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał bowiem – działając w granicach zarzutów skargi (art. 57a zdanie drugie ustawy) – za zasadne zarzuty zgłoszone w skardze, a w szczególności zarzut niewłaściwej oceny zastosowania art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT. Ponownie rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej organ uwzględni ocenę prawną przedstawioną wyżej.
O kosztach postępowania sądowego na rzecz skarżącej rozstrzygnięto mając na względzie treść art. 200, art. 205 § 2 i § 4 ww. ustawy procesowej w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło