II SA/Wa 2660/21
WyrokWSA w Warszawie2022-04-11
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Izabela Głowacka – Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska, rozpatrując odwołanie od orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej, może uchylić i wydać nowe orzeczenie w całości, w tym w części, w której strona zrzekła się prawa do odwołania?Ratio decidendi
Centralna Komisja Lekarska, działając jako organ odwoławczy, jest związana zakresem odwołania i nie może wykraczać poza jego granice. Uchylenie i wydanie nowego orzeczenia w całości, w tym w części niezaskarżonej, stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca J.L. została skierowana na badania lekarskie w celu ustalenia zdolności do służby w Policji. Rejonowa Komisja Lekarska stwierdziła trwałą niezdolność do służby (kat. C) oraz brak związku schorzeń ze służbą. Skarżąca zrzekła się prawa do odwołania w zakresie stwierdzenia trwałej niezdolności do służby, ale wniosła odwołanie w zakresie braku związku schorzenia ze służbą. Centralna Komisja Lekarska uchyliła orzeczenie RKL w całości i wydała własne, stwierdzając trwałą niezdolność do służby i związek schorzenia ze służbą. WSA uchylił orzeczenie CKL, uznając naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant specjalista, Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. L. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby uchyla zaskarżone orzeczenie
Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], Centralna Komisja Lekarska (dalej także: "CKL" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 398 - dalej także: "u.k.l.MSW"), po rozpoznaniu odwołania J.L. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej także: "RKL" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], w sprawie ustalenia stopnia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącej do służby w Policji - uchyliła w/w orzeczenie RKL w całości i jednocześnie wydała własne orzeczenie.
Zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] lutego 2020 r. skarżąca J.L. został skierowana przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Miejskiej Policji w [...] na wykonanie badań do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącej do służby w Policji.
W dniu [...] grudnia 2020 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] wydała orzeczenie nr [...], w którym stwierdziła w rozpoznaniu (vide: pkt 11 orzeczenia RKL):
"A. Schorzenia podstawowe:
1. Zaburzenia adaptacyjne o obrazie reakcji depresyjnej - przedłużonej - § 87 p. 2 kat. C,
B. Schorzenia współistniejące:
2. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa z wielopoziomową dyskopatią szyjną i piersiową - § 64 p. 1 kat. B,
3. Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych - § 65 p. 1 kat. B,
4. Skolioza piersiowa - § 63 p. 1 kat. A,
5. Przebyta rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego stawu kolanowego prawego, bez §,
6. Nadwzroczność obu oczu. Niedowidzenie oka lewego - § 7 p. 3 kat. B".
W konsekwencji powyższych ustaleń, [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła w pkt. 12 orzeczenia określającym zdolność do służby, że skarżąca jest trwale niezdolna do służby w Policji (kat. C).
Ponadto, organ pierwszej instancji wskazał w pkt. 13 orzeczenia, że nie istnieje związek stwierdzonych schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
W uzasadnieniu orzeczenia RKL podniosła, że w oparciu o wykonane badania i konsultacje specjalistyczne, uznać należy, iż ze względu na swój stopień zaawansowania schorzenie opisane w pkt. 1 rozpoznania sięga granic inwalidztwa i zgodnie z posiadanym poziomem wykształcenia nie ogranicza zdolności do pracy. Ponadto RKL wskazała, że schorzenia opisane w pkt. 2 - 6 rozpoznania nie sięgają granic inwalidztwa, gdyż inwalidztwo nie powstało wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, albowiem schorzenie skutkujące inwalidztwem nie figuruje w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.), załącznik 1. Organ pierwszej instancji uznał, że stwierdzone inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby.
RKL zauważyła, że związek schorzeń ze służbą pozostaje w pkt. 2 i 3 rozpoznania, gdyż schorzenia w nich opisane figurują w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej - zał. nr 2 pkt. 1, a na ich ujawnienie i rozwój mogły mieć wpływ warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby.
Ponadto, organ pierwszej instancji stwierdził, że związek schorzeń ze służbą nie pozostaje w pkt. 1, 4, 6 rozpoznania. RKL wskazała, że schorzenia opisane w pkt. 4, 6 rozpoznania nie figurują w cyt. rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. Natomiast, jeśli chodzi o schorzenie opisane w pkt. 1 rozpoznania, RKL uznała, iż nie pozostaje ono w związku ze służbą, gdyż jego przyczyną są problemy osobiste życia rodzinnego skutkujące powstaniem konfliktu interpersonalnego w służbie.
RKL stwierdziła, że powyższe ustalenia uzasadniają zaliczenie skarżącej do trzeciej grupy inwalidztwa bez związki ze służbą w Policji.
W pisemnym oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżąca – powołując się na przepisy art. 127a § 1 i § 2 k.p.a. - zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w zakresie części A punktu 12, tj. stwierdzenia trwałej niezdolności do służby w Policji, kat. C.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżąca wniosła do Centralnej Komisji Lekarskiej odwołanie od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], wskazując wyraźnie w petitum odwołania, iż zaskarża w części powyższe orzeczenie RKL.
W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca zauważyła na wstępie, że w spornym orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2020 r. RKL wskazała w punkcie 12, w części A, iż skarżąca jest trwale niezdolna do służby w Policji. Skarżąca stwierdziła, że w tym zakresie zrzekła się odwołania od powyższego orzeczenia RKL.
Jednocześnie, strona skarżąca wskazała, że zaskarża pozostałe punkty orzeczenia i wskazane w nim uzasadnienia. Skarżąca podkreśliła, że nie może zgodzić się z twierdzeniem RKL, że nie istnieje związek schorzenia ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W tej sytuacji, skarżąca stwierdziła, że składa odwołanie od powyższego orzeczenia RKL z dnia [...] grudnia 2020 r. dotyczącego braku związku rozpoznanego schorzenia ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżąca przesłała kserokopię dwóch egzemplarzy opinii psychologicznej wydanej w dniu [...] stycznia 2021 r. przez psychologa, celem dołączenia do akt sprawy odwoławczej.
Z kolei w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. skarżąca przesłała kserokopię dwóch egzemplarzy opinii sądowo-psychologicznej wydanej w dniu [...] lipca 2020 r. przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w K., celem dołączenia do akt sprawy odwoławczej. Ponadto, strona skarżąca przesłała kserokopię: opisu badania radiologicznego stawów kolanowych z dnia [...] marca 2021 r. z wynikiem badania radiologicznego stawów kolanowych z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz wynik - opis badania USG stawów kolanowych z dnia [...] lutego 2021 r.
Jednocześnie, skarżąca wskazała, że może zgodzić się z twierdzeniem RKL, że schorzenia w postaci choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa z wielopoziomową dyskopatią szyjną i piersiową oraz choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych, pomimo uznania ich związku ze służbą, czynią skarżącą jedynie zdolną do służby z ograniczeniami. Skarżąca stwierdziła, że konsekwencją wskazanego zapisu jest niewskazanie wymienionych schorzeń jako podstawowych, kwalifikujących skarżącą do trwałej niezdolności do służby, a tym samym stwierdzenie, że inwalidztwo skarżącej nie pozostaje w związku ze służbą.
W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r., Centralna Komisja Lekarska - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - wydała w dniu [...] kwietnia 2021 r. orzeczenie nr [...], na mocy którego uchyliła w całości sporne orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] grudni 2020 r., jednocześnie wydając własne orzeczenie.
W treści orzeczenia Centralna Komisja Lekarska zauważyła na wstępie, że wydane ono zostało na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej przez RKL przed wydaniem spornego orzeczenia, a także na podstawie dokumentacji medycznej dostarczonej przez skarżąca J.L. oraz wyników zleconej konsultacji specjalistycznej.
Centralna Komisja Lekarska w punkcie 11 wydanego orzeczenia stwierdziła rozpoznanie:
"A. Schorzenia podstawowe:
1. Zaburzenia nerwicowe o obrazie zaburzeń depresyjnych i lękowych mieszanych znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 86 p. 3, kol. 5 kat. C.
B. Schorzenia współistniejące:
2. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa z wielopoziomową dyskopatią szyjną i piersiową - § 64, p. 1, kol. 5, kat. B,
3. Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych - § 65 p. 1, kol. 5, kat. B,
4. Skolioza piersiowa - § 63 p. 1, kol. 5, kat. A,
5. Przebyta rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego stawu kolanowego prawego - bez §
6. Nadwzroczność obu oczu. Niedowidzenie oka lewego - § 7 p. 3, kol. 5, kat. B".
W punkcie 12 orzeczenia określającym kategorię zdolności do służby lub do pracy, Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, że skarżąca jest trwale niezdolna do służby w Policji, kat. C.
Z kolei w punkcie 13 orzeczenia określającym związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby Centralna Komisja Lekarska uznała, że taki związek nie istnieje. Uzasadniając to stanowisko zawarte w punkcie 13, CKL wskazała, że schorzenia opisane w rozpoznaniu nie figurują w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej.
W uzasadnieniu orzeczenia Centralna Komisja Lekarska zauważyła na wstępie, iż w wyniku szczegółowej analizy dokumentacji medycznej CKL doszła do wniosku, iż zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownej oceny stanu zdrowia skarżącej, w szczególności specjalistycznej oceny psychiatrycznej.
Organ odwoławczy wskazał, że w opinii specjalisty z zakresu psychiatrii powołanego przez Centralną Komisję Lekarską, sporządzonej w dniu [...] kwietnia 2021 r., która oparta została na analizie dostępnej dokumentacji medycznej oraz badaniu własnym, stwierdzono rozpoznanie zaburzeń depresyjnych i lękowych mieszanych znacznie nasilonych.
CKL zauważyła, że w opinii specjalistów psychiatrii, stopień zaawansowania zaburzeń nerwicowych i wynikające z nich upośledzenie zdolności adaptacyjnych czyni skarżącą (w aspekcie służby w Policji) niezdolną do służby. Organ odwoławczy podniósł, że powyższe rozpoznanie figuruje w wykazie chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby zawartym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035) w § 86 p. 3 i kwalifikuje skarżącą (według kolumny 5), jako niezdolną do służby.
Jednocześnie, CKL wskazała, że postawione na potrzeby orzecznictwa MSWiA ustalenia dotyczące pozostałych występujących u skarżącej schorzeń, oparte na konsultacjach specjalistycznych reumatologa, neurologa ortopedy i okulisty oraz analizie dokumentacji medycznej wskazują, że z ich powodu strona skarżąca jest zdolna do służby w Policji z ograniczeniem (pkt 2, 3, 6 rozpoznania) lub zdolna do służby (pkt 4 rozpoznania).
CKL podkreśliła, że sam fakt rozpoznania choroby, czy nawet konieczność systematycznego leczenia i rehabilitacji nie jest równoznaczny z inwalidztwem. Według organu odwoławczego, niezbędny jest do tego stopień zaawansowania objawów uniemożliwiający służbę lub pracę, co w zakresie schorzeń wymienionych w pkt. 2-6 rozpoznania nie zostało potwierdzone w badaniach specjalistycznych w ramach postępowania orzeczniczego.
Organ odwoławczy podniósł, że stwierdzenie związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, opiera się na wykazie zawartym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej. W tej sytuacji, jak zauważyła CKL, możliwość orzeczenia związku schorzenia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby istnieje tylko wówczas, gdy schorzenie rozpoznane u osoby orzekanej jest wymienione w wykazie zawartym w kolumnie nr 2 załącznika nr 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. oraz warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby odpowiadają szczególnym właściwościom i warunkom służby określonym w kolumnie 3 tego załącznika. Organ odwoławczy wskazał, że w analogiczny sposób - z tym, że posługując się załącznikiem nr 2 do ww. rozporządzenia - określa się związek schorzeń ze służbą.
Mając powyższe na względzie, Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, że w analizowanej sprawie schorzenia rozpoznane u skarżącej nie pozostają w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, gdyż nie figurują w załączniku nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r.
CKL wskazała, że schorzenie opisane w pkt 1 rozpoznania, tj. zaburzenia nerwicowe o obrazie zaburzeń depresyjnych i lękowych mieszanych, nie wyczerpuje definicji opisanej w pozycji 3 pkt 4 załącznika nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. W pozycji tej, jak zauważył organ odwoławczy, wymienione są "zaburzenia mieszane depresyjno-lękowe nawracające", tj. takie, które pod wpływem zastosowanego leczenia ustępują, a następnie, po pewnym czasie, ponownie powodują dolegliwości i wymagają leczenia. Organ odwoławczy podniósł, że u skarżącej rozpoznanie zaburzeń depresyjno-lękowych mieszanych zostało postawione w dniu [...] sierpnia 2020 r. (vide: opinia dr V.D. z Poradni Zdrowia Psychicznego SP ZOZ MSWiA w [...]) i nadal z ich powodu skarżąca jest leczona. Centralna Komisja Lekarska zauważyła, że wnikliwa analiza dostępnej dokumentacji medycznej wykazała, iż wcześniej nie postawiono takiego rozpoznania, a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia nawrotowego charakteru tego schorzenia. W tej sytuacji, CKL uznała, że schorzenie aktualnie występujące u skarżącej należy do grupy zaburzeń nerwicowych nie wymienionych w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia i wobec tego jego związek ze służbą może być ustalony zgodnie z pkt 8 załącznika nr 2.
CKL stwierdziła, że związek schorzeń ze służbą pozostaje w pkt. 1, 2, 3 rozpoznania, gdyż schorzenia te figurują w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.) zał. nr 2 pkt. 8 i 1, a na ich ujawnienie i rozwój mogły mieć wpływ warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby.
Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, że związek schorzeń ze służbą w Policji nie pozostaje w pkt. 4 i 6 rozpoznania, gdyż schorzenia opisane nie figurują w ww. rozporządzeniu.
Centralna Komisja Lekarska wskazała, że z uwagi na fakt, iż w rozpatrywanej sprawie schorzenie, które czyni skarżącą niezdolną służby (pkt. 1 rozpoznania), pozostaje w związku ze służbą w Policji, to inwalidztwo orzeczone z jego powodu również pozostaje w związku ze służbą.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżąca, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2021 r., zastrzegając wyraźnie, że zaskarża sporne orzeczenie CKL jedynie częściowo, tj. w części A pkt 11 lit. B ppkt 2 w zakresie przyjętej kwalifikacji orzeczniczej (kat. B).
Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej w spornej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy, a także o zasądzenie od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła CKL:
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 39 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - poprzez zaniechanie szczegółowego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie i poprzestanie wyłącznie na wskazaniu, że nie potwierdzono w badaniach specjalistycznych takiego stopnia nasilenia choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa z wielopoziomową dyskopatią szyjną i piersiową, który uzasadniałby uznanie skarżącej z tej przyczyny za całkowicie niezdolną do służby.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, że - w jej ocenie - zaistniały istotne uchybienia związane z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia, a de facto z oceną lekarską kwestii zdolności do służby w Policji w związku ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa.
Skarżąca wskazała wprawdzie, że ma świadomość dominującego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, w myśl którego sądowa kontrola orzeczeń komisji lekarskich jest ograniczona tylko do kwestii formalnych, bez szczegółowego wnikania w trafność przyjętych ocen lekarskich. Niemniej jednak, skarżąca stwierdziła, że dla prawidłowego dokonania takiej kontroli konieczne jest, aby uzasadnienie orzeczenia w przedmiocie niezdolności do służby (i składających się na nią schorzeń) było szczegółowe w zakresie, w jakim wyjaśnia, dlaczego w konkretnym stanie faktycznym stan zdrowia wyłącza możliwość odmiennej oceny.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca stwierdziła, że w realiach niniejszej sprawy wspomniana kwestia nabiera istotnego znaczenia w obliczu faktu, iż w świetle § 64 pkt 1 kol. 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r., schorzenie określone jako "choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa" umożliwia zakwalifikowanie kandydata zarówno jako niezdolnego do służby, jak i zdolnego do służby z ograniczeniami.
Tym samym, jak wskazała skarżąca, Centralna Komisja Lekarska powinna w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia szczegółowo wskazać nie tylko, jakie konkretnie schorzenia są udziałem skarżącej, ale również wyjaśnić, dlaczego - w ocenie CKL - skutkują one zdolnością do służby z ograniczeniami.
Tymczasem, jak zauważyła skarżąca, lektura uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia CKL prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy ograniczył się w pierwszym rzędzie do wskazania, że - po pierwsze - nie każda postać schorzenia skutkuje niezdolnością do służby (co akurat jest dość oczywiste), zaś - po drugie - że owa niezdolność nie została potwierdzona w badaniach specjalistycznych. W tej sytuacji, strona skarżąca zarzuciła, że - pomijając fakt, iż z tak przedstawionego stanowiska de facto nic nie wynika - to jawi się ono jako sprzeczne z przyjętym opisem schorzenia, w ramach którego wskazano wielopoziomową dyskopatię szyjną i piersiową.
W konsekwencji, skarżąca stwierdziła, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia CKL w zakresie przyjętej kwalifikacji orzeczniczej nie czyni zadość wymogowi szczegółowości, albowiem nie pozwala na odtworzenie toku rozumowania CKL, który prowadziłby do wniosku, iż bardziej trafną kwalifikacją jest zdolność do służby z ograniczeniami, aniżeli niezdolność do służby.
Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, że zaskarżone orzeczenie CKL nie czyni także zadość zasadzie przekonywania, wynikającej z art. 11 k.p.a. Tymczasem, jak zauważyła skarżąca, wpływ tego uchybienia na wynik sprawy jawi się jako fundamentalny, gdy weźmie się pod uwagę fakt, iż uzasadnienie aktu administracyjnego stanowi wyraz procesu myślowego, który legł u podstaw rozstrzygnięcia, a więc jego braki świadczą o tym, że pewne kwestie nie były brane pod uwagę przez organ, a co za tym idzie - gdyby było odmiennie, wówczas kierunek orzeczenia także mógłby być inny.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się w uzasadnieniu do zarzutów strony skarżącej zawartych w skardze, CKL zauważyła na wstępie, że w odniesieniu do funkcjonariuszy tryb i forma orzekania o ewentualnym inwalidztwie jest nierozerwalnie związana i uzależniona od stwierdzenia niezdolności do służby. Organ odwoławczy stwierdził, że nie ma możliwości ustalenia inwalidztwa bez stwierdzenia niezdolności do służby. Orzeczenie inwalidztwa wynika zatem z kwalifikacji niezdolności do służby (kat. C).
CKL wskazała, że na mocy swojego orzeczenia przyznała skarżącej kategorię C - trwale niezdolny do służby. Jednocześnie, CKL uznała, iż stwierdzone schorzenie pozostaje w związku ze służbą i zaliczyła stronę skarżącą do trzeciej grupy inwalidzkiej.
Organ odwoławczy wskazał, iż uzasadnienie skargi stanowi opis schorzeń i polemikę skarżącej z zakwalifikowaniem schorzeń. Tymczasem, jak zauważyła CKL, komisje lekarskie w zakresie określenia zdolności do służby muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami.
W tej sytuacji, CKL uznała, że subiektywne odczucia skarżącej na temat jej stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby. CKL podkreśliła jednocześnie, że do wyłącznej kompetencji komisji lekarskiej należy uznanie (zakwalifikowanie) skarżącej do określonej kategorii zdolności do służby.
Organ odwoławczy stwierdził, że wydane rozstrzygnięcie CKL zostało postawione na podstawie dokumentacji medycznej zebranej w sprawie.
Ponadto, Centralna Komisja Lekarska podkreśliła, że - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - wnikliwie przeanalizowała całość zgromadzonej dokumentacji, czemu wyraz dała dokonując szczegółowej analizy dokumentacji medyczno-orzeczniczej, w efekcie czego zadecydowała o konieczności ponownej oceny stanu zdrowia w odniesieniu do oceny dokonanej przez RKL.
Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że w uzasadnieniu szczegółowo opisał zarówno stan zdrowia skarżącej, jak i motywy, które CKL brała pod uwagę dokonując klasyfikacji poszczególnych schorzeń. Organ odwoławczy wskazał również, iż ustalenia dotyczące rozpoznanych schorzeń, czy nawet konieczność systematycznego leczenia i rehabilitacji nie jest równoznaczny z inwalidztwem, albowiem niezbędny jest do tego stopień zaawansowania objawów uniemożliwiający służbę lub pracę.
Organ odwoławczy wskazał również, iż obowiązujące przepisy dokonują rozróżnienia inwalidztwa pozostającego w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby i inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą. Organ odwoławczy podniósł, że inwalidztwo pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, gdy schorzenia je powodujące pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Z kolei, inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy schorzenia je powodujące pozostają w związku ze służbą.
CKL wyjaśniła, iż związek schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby stwierdza się w oparciu o "wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia", który stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej. CKL wskazał, że możliwość orzeczenia związku schorzenia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby istnieje tylko wówczas, gdy schorzenie rozpoznane u osoby orzekanej jest wymienione w wykazie zawartym w kolumnie nr 2 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, a warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby odpowiadają szczególnym właściwościom i warunkom służby określonym w kolumnie 3 tego załącznika.
CKL stwierdziła, iż w rozpatrywanej sprawie żadne ze schorzeń rozpoznanych u skarżącej nie figuruje w załączniku nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r., przez co nie można orzec o istnieniu ich związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. CKL wskazała, że schorzenie opisane w pkt 1 rozpoznania nie wyczerpuje zaś definicji opisanej w pozycji 3 pkt 4 załącznika nr 1. Związek schorzeń ze służbą określa się w analogiczny sposób, jednakże - jak zauważyła CKL - w oparciu o załącznik nr 2 do powołanego rozporządzenia, tj. w oparciu o "wykaz chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia". CKL podniosła, iż w załączniku nr 2 figurują schorzenia opisane w pkt 1, 2 i 3, a na ich ujawnienie i rozwój mogły mieć wpływ warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby.
W konsekwencji, CKL stwierdziła, że inwalidztwo czyniące skarżącą niezdolną do służby (pkt 1 rozpoznania) pozostaje w związku ze służbą, a więc schorzenie pozostaje w związku ze służbą.
Konkludując, organ odwoławczy uznał, że - wbrew zarzutom skargi - w wystarczający sposób zebrał i ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, a następnie w przekonywujący sposób uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, czym nie naruszył przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.
W konsekwencji, CKL uznała, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w związku z czym, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga J.L. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. - narusza w sposób istotny obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał przede wszystkim, że Centralna Komisja Lekarska, wydając sporne orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2021 r., dopuściła się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 16 § 1 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a.
Sąd uznał bowiem, że Centralna Komisja Lekarska, rozstrzygając w dniu [...] kwietnia 2021 r., w sposób ewidentny dopuścił się naruszenia wspomnianych wyżej przepisów z uwagi na ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania odwoławczego w sposób naruszający fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a także zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz zasadę informowania strony przez organ administracji, co w analizowanej sprawie polegało na zaniechaniu zwrócenia się do strony skarżącej o sprecyzowanie zakresu zaskarżenia zawartego w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2021 r. i arbitralnego uznania, że CKL, działając jako organ odwoławczy, może ponownie rozstrzygnąć sprawę w całości, a więc również w części niezaskarżonej przez stronę skarżącą.
Zdaniem Sądu, naruszenie powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej miało istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi wystarczającą podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia CKL z dnia [...] kwietnia 2021 r.
Przechodząc do oceny legalności spornego orzeczenia, na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.).
W art. 47 ust. 1 cyt. ustawy określone zostały rodzaje rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez Centralną Komisję Lekarską po rozpatrzeniu odwołania.
Zgodnie z tym przepisem, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania:
1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo
2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo
3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
Jednocześnie, ustawodawca wyraźnie wskazał jednak w przepisie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, że Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.
W tej sytuacji, należy bardzo wyraźnie podkreślić, że zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Wskazać należy, iż zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2021 r. zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Nie ulega wątpliwości, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ma swój autonomiczny byt prawny, znajdując swoje umocowanie w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Niemniej, zgodnie ze wspomnianym wyżej art. 4 cyt. ustawy z dnia 28 listopada 2014 r., w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a.
W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, że komisja lekarska, wydając sporne orzeczenie, zobowiązana jest nie tylko w sposób dokładny i jednoznaczny wyjaśnić, dlaczego przyjmując dane schorzenie lub ułomność - uznała, że badana osoba jest niezdolna do wykonywania danej służby, ale zobowiązana jest również do przestrzegania fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, w tym m.in. zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., który stanowi, iż decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne.
Nie ulega wątpliwości, że - w świetle wspomnianej wyżej zasady trwałości decyzji administracyjnych - przyjmuje się, że jeżeli decyzja pierwszoinstancyjna zawiera dwa lub więcej rozstrzygnięć odnoszących się do całości sprawy, wówczas organ odwoławczy może weryfikować tylko te rozstrzygnięcia, które zostały objęte odwołaniem. Organ odwoławczy działa wówczas w granicach sprawy administracyjnej, rozpoznawanej w pierwszej instancji, ale jego rozstrzygnięcie prowadzi do konkretyzacji tylko zakwestionowanych przez stronę skarżącą elementów stosunku prawnoadministracyjnego. Organ odwoławczy może bowiem orzekać tylko w granicach odwołania.
Tymczasem, w niniejszej sprawie Centralna Komisja Lekarska, orzekając w dniu [...] kwietnia 2021 r., nie uwzględniła zarówno oświadczenia strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2020 r. o zrzeczeniu się prawa do odwołania, a także zakresu zaskarżenia sprecyzowanego w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2021 r. i nie podejmując jakiejkolwiek próby wyjaśnienia granic zaskarżenia przyjętych przez stronę skarżącą - rozstrzygnęła w zakresie nieobjętym zaskarżeniem, a mianowicie zarówno w zakresie ustalania przez komisję zdolności skarżącej funkcjonariusz do służby w Policji, jak i w zakresie ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w pisemnym oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżąca - powołując się na przepisy art. 127a § 1 i § 2 k.p.a. - zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w zakresie rozstrzygnięcia stwierdzającego trwałą niezdolność skarżącej do służby w Policji. Następnie, składając w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2020 r. - strona skarżąca wskazała wyraźnie w petitum odwołania, iż zaskarża sporne orzeczenie RKL jedynie w części, a mianowicie w zakresie stwierdzenia braku związku stwierdzonego schorzenia ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
Należy zauważyć, że w przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części, to organ drugiej instancji nie może wykroczyć poza wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego. W konsekwencji organ drugiej instancji nie może poddać kontroli niezaskarżonej części decyzji organu pierwszej instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę także w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia.
Warto wskazać, że w judykaturze przyjmuje się dopuszczalność zaskarżenia oraz wzruszenia decyzji jedynie w części - w sytuacji, gdy pozostałe zawarte w takiej decyzji rozstrzygnięcia mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 556/06, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK912/12, czy też wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1987 r., sygn. akt IV SA 907/87).
W konsekwencji, uznać należy, że w przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części - mogącej samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym - to organ drugiej instancji nie może wykroczyć poza tak wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego. Oznaczałoby to bowiem działanie organu odwoławczego w tym zakresie ex officio, bez wniesionego w tej części odwołania, a takie działanie jest niedopuszczalne.
W tym miejscu wskazać trzeba, iż zgodnie z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m.in. orzekają również o tym, czy niezdolność do służby z powodu choroby pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 1279/22, zauważył, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, orzeczenia wspomnianych wyżej komisji lekarskich można podzielić na dwie odrębne grupy.
Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia, dalszego pełnienia lub zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są zatem wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Innymi słowy, orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy, czy też kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2978/13 i z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 354/09; podobnie/w:/ postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00, ONSA z 2001 r., zeszyt 2, poz. 47).
Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych, czy też odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji, przyjmuj się z nauce i judykaturze, iż nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08, z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 220/10, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r. Nr 5, poz. 167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97; podobnie /w:/ postanowienia NSA: z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00, ONSA z 2001 r. Nr 2, poz. 47, a także z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 251/13).
Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny zdolności do służby przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej i ustalenia związku ustalonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
W tej sytuacji, wskazać należy, że skoro sporne orzeczenie RKL zawierało dwa rozstrzygnięcia odnoszące się do całości sprawy (vide: orzeczenie o zdolności skarżącej do służby w Policji oraz orzeczenie ustalające schorzenia skarżącej oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, czy też zaopatrzenia emerytalnego), to wówczas przyjąć trzeba, iż organ odwoławczy może weryfikować tylko te rozstrzygnięcia, które zostały objęte odwołaniem. Organ odwoławczy działa wówczas w granicach sprawy administracyjnej, rozpoznawanej w pierwszej instancji, ale jego rozstrzygnięcie prowadzi do konkretyzacji tylko zakwestionowanych przez stronę elementów stosunku prawnoadministracyjnego. Organ odwoławczy może bowiem orzekać tylko w granicach odwołania.
Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, weryfikacji w toku postępowania odwoławczego podlegają tylko decyzje nieostateczne. Poddanie kontroli decyzji ostatecznej jest sprzeczne zarówno z zasadą dwuinstancyjności, jak i zasadą trwałości decyzji administracyjnej wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. Jeżeli zatem decyzja pierwszoinstancyjna zawiera dwa lub więcej rozstrzygnięć odnoszących się do całości sprawy, wówczas organ odwoławczy może weryfikować tylko te rozstrzygnięcia, które zostały objęte odwołaniem. Organ odwoławczy działa wówczas w granicach sprawy administracyjnej, rozpoznawanej w pierwszej instancji, ale jego rozstrzygnięcie prowadzi do konkretyzacji tylko zakwestionowanych przez stronę elementów stosunku prawnoadministracyjnego. Organ odwoławczy może bowiem orzekać tylko w granicach odwołania (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2003 r., sygn. akt IV SA 1609/02, LEX nr 1686168).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności kontrolowanej sprawy stwierdzić należało, że sporne orzeczenie RKL z dnia [...] grudnia 2020 r., w zakresie w jakim strona skarżąca nie wniosła odwołania, stało się ostateczne (art. 16 § 1 k.p.a.). Tymczasem, Centralna Komisja Lekarska, działając jako organ odwoławczy - wbrew treści oświadczenia z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz odwołania z dnia [...] stycznia 2021 r. - przyjęła, że jej zakresem skarżąca objęła również orzeczenie o zdolności skarżącej do służby w Policji, czego wyrazem było uchylenie orzeczenia RKL z dnia [...] grudnia 2021 r. w całości i wydanie ponownego rozstrzygnięcia, na mocy art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Powyższe działanie było wadliwe, albowiem sporne orzeczenie RKL z dnia [...] grudnia 2020 r. w części, w której nie zostało zaskarżone do Centralnej Komisji Lekarskiej - stało się ostateczne, a zatem korzystało z przymiotu trwałości, w związku z czym jego weryfikacja w toku postępowania odwoławczego stanowiła naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych i nieuprawnione zastosowanie, albowiem CKL, jako organ odwoławczy, nie mogła orzekać w stosunku do tej części rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego nie objętego granicami odwołania.
W tej sytuacji, wobec wadliwego potraktowania odwołania od orzeczenia RKL i rozpoznania sprawy poza jego granicami, uznać należy, że działanie CKL należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, stanowiące przesłankę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2021 r.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło