III SA/Po 879/22
WyrokWSA w Poznaniu2023-01-26
Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Walentyna Długaszewska, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o unieważnieniu egzaminu państwowego na prawo jazdy, wydana na podstawie błędnej oceny egzaminatora co do bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia uczestników ruchu drogowego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę egzaminatora na decyzję o unieważnieniu egzaminu na prawo jazdy. Stwierdził, że organ prawidłowo ocenił, iż przerwanie egzaminu przez egzaminatora z powodu niezastosowania się przez egzaminowaną do znaku B-1 było niezasadne, ponieważ oznakowanie było nieprawidłowe, a tym samym nie zaistniało bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia uczestników ruchu drogowego. W związku z tym, unieważnienie egzaminu było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi egzaminatora A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa W. o unieważnieniu egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B. Egzamin został przerwany przez egzaminatora z powodu rzekomego niezastosowania się przez egzaminowaną do znaku B-1, co miało zagrażać życiu i zdrowiu. Organ odwoławczy i sąd uznali, że oznakowanie było nieprawidłowe, a tym samym przerwanie egzaminu było niezasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę.
Decyzją z 26 sierpnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Marszałka Województwa W. z 21 kwietnia 2022 r. nr [...] unieważniającej z urzędu egzamin państwowy na prawo jazdy kat. B (część praktyczna), zdawany 24 stycznia 2022 r. przez M. S. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w P., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jako podstawę prawną swej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej: "K.p.a." oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212), dalej: "u.k.p.".
Decyzja organu odwoławczego wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniu 24 stycznia 2022 r. egzaminowana M. S. przystąpiła w W. D. w P., dalej: "WORD", do egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii "B". Egzaminatorem przeprowadzającym egzamin był A. S.. Po wykonaniu zadań egzaminacyjnych na placu manewrowym egzaminowana wzięła udział w części praktycznej realizowanej w ruchu drogowym. Egzaminator przerwał egzamin praktyczny. W ocenie egzaminatora niezastosowanie się przez egzaminowaną do znaku B-1 uprawniło egzaminatora do natychmiastowego przerwania egzaminu ze względu na bezpośrednie zagrożenia życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego w myśl przepisu art. 52 ust. 2 ustawy u.k.p. oraz zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 tabeli nr 1 załącznika 2 pkt 9.8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206), dalej: "rozporządzenie".
Marszałek Województwa sprawując nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych zgodnie z art. 67 u.k.p. w związku z prowadzonymi postępowaniami skargowymi w sprawach [...] i [...] stwierdził, że w przekazanej dokumentacji z WORD ujawniono rażące naruszenie przepisów ustawy podczas przeprowadzania egzaminów państwowych na prawo jazdy kategorii B przez egzaminatora A. S..
W wyniku kontroli doraźnej przeprowadzonej przez nadzór wewnętrzny WORD stwierdzono, że egzaminator wykorzystał nieprawidłowo oznakowane zabezpieczenie robót drogowych do przerwania egzaminu i wystawienia oceny negatywnej.
W tym samym konkretnym miejscu przy ul. [...] w P. egzaminator A. S. zakończył w ciągu 4 dni łącznie 11 egzaminów, tj. 21 stycznia - 4 egzaminy, 22 stycznia - 1 egzamin, 24 stycznia - 3 egzaminy oraz 25 stycznia - 3 egzaminy.
W związku z tym Marszałek zwrócił się do WORD, o przekazanie niezbędnej dokumentacji osób, które były egzaminowane przez ww. egzaminatora w dniach od 21 stycznia 2022 r. do 25 stycznia 2022 r.
Decyzją z 21 kwietnia 2022 r. Marszałek, na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p., unieważnił egzamin zdawany przez egzaminowaną.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł egzaminator A. S. zarzucając naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 2 i art. 72 ust. 2 pkt 1 u.k.p. oraz przepisów k.p.a. wskazując, że zakaz ruchu jest znakiem bezwzględnie obowiązującym oraz że do obowiązków egzaminatora nie należy analiza oznakowania, lecz jego przestrzeganie.
W piśmie z 14 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącego po przytoczeniu treści przepisów prawa wyjaśnił, że wprowadzona w trybie awaryjnym organizacja ruchu obowiązywała, tj. została wprowadzona zgodnie z przepisami prawa, a ponadto była zgodna z intencjami podmiotu prowadzącego roboty w pasie drogowym.
W uzasadnieniu decyzji z 26 sierpnia 2022 r. Kolegium, po przytoczeniu treści przepisów prawa, wskazało, że kluczowym dowodem w niniejszej sprawie jest nagranie DVD z przebiegu przedmiotowego egzaminu. Organ powołał się również na stanowiska i oceny zarządcy drogi, tj. Zarządu Dróg Miejskich w P. oraz podmiotu odpowiedzialnego za organizację ruchu w tym miejscu - Miejskiego Inżyniera Ruchu w P. oraz egzaminatora nadzorującego stwierdzając, że oznakowanie w miejscu przerwania egzaminu było nieprawidłowe, a zatem wystawienie przez egzaminatora oceny negatywnej było niezasadne. W ocenie organu nieprawidłowe oznakowanie będące podstawą przerwania egzaminu jest już samoczynną przesłanką do unieważnienia egzaminu, gdyż w sytuacji gdyby oznakowanie było prawidłowe, egzamin nie zostałby przerwany. W związku z tym organ uznał, że zasadne jest unieważnienie egzaminu zdawanego 24 stycznia 2022 r. Dodatkową przesłanką unieważnienia egzaminu, zdaniem organu, było nierzetelne przeprowadzenie egzaminu. Zdaniem organu egzaminator powinien był wyznaczyć osobie egzaminowanej miejsce manewru zawracania. Nieprecyzyjne polecenie egzaminatora, w ocenie organu, stanowi naruszenie przepisu art. 63 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz było niezgodne ze wskazanym w tabeli 7 poz. 12 pkt 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Doprowadziło również do wykonania manewru w miejscu źle oznakowanym i w konsekwencji natychmiastowego przerwaniu egzaminu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. S. zarzucając jej naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie było podstaw do stwierdzenia, że skarżący przeprowadził egzamin w sposób niezgodny z przepisami u.k.p.;
- art. 6 i art. 19 K.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 178 ze zm.), dalej: "p.r.d.", oraz § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przez dokonanie z naruszeniem przepisów o właściwości przez organ oceny, że znak B-1 nie obowiązywał na ul. [...] w P.;
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do arbitralnego uznania, że organizacja ruchu została wprowadzona nieprawidłowo i niezgodnie z przepisami oraz wprowadzała kierowców w błąd oraz przez pominięcie, że organ zarządzający ruchem nie zażądał wprowadzenia zmian lub usunięcia wprowadzonej organizacji ruchu;
- art. 5 i art. 7 p.r.d. przez arbitralne i nieuprawnione wyłączenie obowiązku stosowania się uczestników ruchu drogowego do znaku B-1, co w sposób nieuprawniony podważyło zasadność przerwania egzaminu;
- § 23 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze w zw. z poz. 12 tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia przez błędne przyjęcie, że wypowiedzenie przez skarżącego zdania: "Proszę zawrócić na tej drodze z wykorzystaniem biegu wstecznego" nie stanowi wyznaczenia miejsca do wykonania manewru zawracania;
- art. 52 ust. 2 u.k.p. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez pominięcie, że zastosowana została organizacja ruchu wprowadzona w trybie awaryjnym, a zatem niezastosowanie się do znaku B-1 bezpośrednio zagrażało życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Marszałka. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii prawno-projektowej sporządzonej 9 września 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 19 stycznia 2022 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Skarżący wskazał, że mimo toczących się postępowań sądowych dotyczących 11 unieważnionych przez Marszałka, a przeprowadzonych przez skarżącego egzaminów wobec skarżącego zapadła nieostateczna decyzja o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów z powodu rzekomego wielokrotnego przeprowadzenia egzaminu państwowego na prawo jazdy w sposób niezgodny z przepisami u.k.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Podstawę materialnoprawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., zgodnie z którym marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. W myśl natomiast art. 72 pkt 1 i 2 u.k.p. marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy z urzędu lub na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 72 ust. 3 u.k.p.).
W myśl art. 67 ust. 1 pkt 4 u.k.p. marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 ustawy, w ramach którego unieważnia egzamin.
W szczególności Marszałek Województwa może przeprowadzić kontrolę doraźną w trybie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 czerwca 2017 r. w sprawie kontroli wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego (Dz. U. 2017 r., poz. 1325 ze zm.), dalej: "rozporządzeniem", w czasie której bada się wyłącznie zagadnienia wynikające ze złożonych skarg lub z pozyskanych informacji w zakresie przeprowadzania egzaminów państwowych. Z wyżej wskazanego uprawnienia Marszałek skorzystał przeprowadzając taką kontrolę w rozpatrywanej sprawie.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia kontrolę przeprowadza osoba upoważniona przez marszałka województwa, na podstawie legitymacji służbowej i imiennego upoważnienia. Zgodnie z § 5 rozporządzenia kontrola obejmuje, odpowiednio do zakresu określonego w § 2, sprawdzenie: 1) spełniania wszystkich warunków niezbędnych do przeprowadzania egzaminów państwowych; 2) prawidłowości prowadzenia dokumentacji związanej z przeprowadzaniem egzaminów państwowych; 3) prawidłowości przeprowadzania części teoretycznej egzaminów państwowych; 4) prawidłowości przeprowadzania części praktycznej egzaminów państwowych; 5) spełniania przez egzaminatorów przeprowadzających egzaminy państwowe niezbędnych wymagań; 6) pozostałej działalności ośrodka związanej z przeprowadzaniem egzaminów państwowych. Zgodnie z § 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia osoba kontrolująca ustala stan faktyczny na podstawie dowodów zebranych w toku kontroli. Dowodami zebranymi w toku kontroli są w szczególności zgromadzona dokumentacja, w tym fotograficzna lub audiowizualna, wyniki oględzin, przesłuchania świadków, pisemne wyjaśnienia i oświadczenia.
Jednocześnie art. 69 ust. 3 pkt 2 u.k.p. przewiduje, że marszałek województwa w ramach kontroli działalności wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów państwowych sprawdza w szczególności zgodność egzaminu z wymaganiami określonymi w ustawie i przepisach wydanych na podstawie art. 66. Zgodnie z art. 69 ust. 4 pkt. 1 u.k.p. kontrolę przeprowadza upoważniona przez marszałka województwa osoba, która ma prawo: 1) żądania od egzaminatorów i pracowników wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów i innych nośników informacji, w szczególności zapisów, o których mowa w art. 54, oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli.
Z powyższych przepisów wynika, że marszałek województwa ma możliwość weryfikacji wyniku przeprowadzonego egzaminu państwowego na prawo jazdy. Ustawodawca powierzył marszałkowi województwa nadzór nad całością procesu ubiegania się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, nad czynnościami związanymi z przeprowadzaniem egzaminu państwowego, nad jego przebiegiem oraz nad uprawnieniami egzaminatorów. Z cytowanych przepisów wynika także wprost upoważnienie do oceny działania egzaminatorów. Z posiadanych przez marszałka województwa nadzorczych uprawnień nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych wynikają uprawnienia do podejmowania konkretnych czynności i aktów, stanowiących reakcję na nieprawidłowości polegające na naruszeniu zasad wynikających z przepisów u.k.p.
W objętym sądową kontrolą postępowaniu, zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy administracji i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń faktycznych wyznaczały przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Zarzucane naruszenie przepisów postępowania w zakresie badania i oceny okoliczności faktycznych sprawy związane jest w sposób bezpośredni z dokonaną wykładnią prawa materialnego (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 1489/21 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Niezgodność z przepisami nie oznacza tylko naruszenie przepisów u.k.p., ale także przepisów aktów wykonawczych wydanych do ww. ustawy (por.: wyroki o sygn. akt I OSK 2213/16, I OSK 2025/18 i I OSK 733/19 - dostępne w CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie egzamin został przerwany z powodu stwierdzenia przez egzaminatora, że zaistniała okoliczność określona w art. 52 ust. 2 u.k.p. Zgodnie z ww. przepisem część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań, w przypadku gdy zachowanie osoby egzaminowanej zagraża bezpośrednio życiu lub zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
Organ zasadnie objął zakresem kontroli nie tylko stronę formalną egzaminu, ale również sposób jego przeprowadzenia w tym prawidłowość oznakowania będącego podstawą przerwania egzaminu oraz miał na względzie postawę i działania egzaminatora w jego trakcie. Celem ustalenia okoliczności faktycznych sprawy organ miał prawo zwrócenia się o wydanie opinii do stosowanych organów, jak również o dokonanie oceny oznakowania drogi oraz zachowania egzaminatora przez egzaminatora nadzorującego. W uprawnieniach nadzorczych marszałka województwa mieści się bowiem prawo do weryfikacji prawidłowości wykonania egzaminu, w tym oceny konkretnego zadania egzaminacyjnego. Weryfikacja ta najczęściej odbywa się na gruncie oceny poprawności zastosowania w poszczególnych zadaniach egzaminacyjnych norm z zakresu ruchu drogowego i pozwala ocenić czy egzamin był przeprowadzony zgodnie z przepisami u.k.p., a jeżeli nie, to czy ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik (por.: wyrok o sygn. akt I OSK 2025/18 -dostępny w CBOSA).
Posiadane przez egzaminatora, przeprowadzającego egzamin na prawo jazdy, uprawnienia pozwalające na sprawdzenie umiejętności osób egzaminowanych, nie uprawniają do arbitralnego, niemożliwego do zakwestionowania wyniku egzaminu. Zabezpieczeniem osób egzaminowanych przed takimi rozstrzygnięciami, podejmowanymi zazwyczaj w sytuacji dynamicznej, w której brak jest czasu na spokojną ocenę sytuacji, jest postępowanie nadzorcze prowadzone przez uprawniony organ, który w oparciu o zarejestrowany przebieg egzaminu jest w stanie dokonać rzetelnej, spokojnej oceny zasadności stanowiska egzaminatora. Egzaminator przeprowadzający egzamin w arkuszu egzaminacyjnym wskazał, że przyczyną wystawienia oceny negatywnej oraz przerwania egzaminu było niezastosowanie się przez osobę egzaminowaną do znaku zakazu ruchu, tj. przyczyna, o której mowa w § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym egzaminator przerywa egzamin państwowy jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p. W ocenie egzaminatora doszło do spełnienia dyspozycji, o której mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., zgodnie z którym część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. W ocenie egzaminatora zachowanie osoby zdającej egzamin, przejawiające się w niezastosowaniu się do znaku B-1 "zakaz ruchu w obu kierunkach", zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Ocena ta była błędna, co przekonująco zdaniem Sądu wyargumentował organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W myśl art. 68 ust. 2 u.k.p. w sprawach o unieważnienie egzaminów na prawo jazdy opinię wyraża egzaminator nadzorujący, o którym mowa w art. 54 ust. 6 u.k.p., tj. dodatkowy egzaminator, który nadzoruje egzamin wyznaczony przez dyrektora WORD. Zgodnie z pisemną oceną zaistniałej sytuacji wyrażoną przez egzaminatora nadzorującego, egzaminator przeprowadzający egzamin na prawo jazdy podjął niewłaściwą decyzję co do przerwania egzaminu i wystawienia osobie egzaminowanej wyniku negatywnego. W ocenie egzaminatora nadzorującego skarżący jako egzaminator nieprawidłowo zakwalifikował błędne wykonanie przez osobę egzaminowaną zadania w ruchu drogowym.
W ocenie organu kontrolującego przerwanie egzaminu było niezasadne. Należy w tym miejscu podkreślić, że stan faktyczny między stronami jest niesporny i nie wymaga w ocenie Sądu przytaczania w niniejszym uzasadnieniu. Spór sprowadza się do jego oceny i rezultatu w postaci podstaw - lub braków podstaw - do przerwania egzaminu z uwagi na bezpośrednie zaistnienie zagrożenia dla życia lub zdrowia. Wbrew głównej argumentacji skarżącego w niniejszej sprawie przedmiotem oceny nie jest prawidłowość oznakowania drogi, a jedynie zasadność unieważnienia egzaminu z powodu zaistnienia w jego trakcie bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia. Sąd podziela stanowisko organu, że w tym konkretnym stanie faktycznym do takiego zagrożenia nie doszło, a w rezultacie przerwanie egzaminu na tej podstawie było niezasadne.
Słusznie organ przy tym podkreślił w decyzji, że na nieprawidłowość oznakowania wskazał Zarząd Dróg Miejskich (pismo z 8 lutego 2022 r., zał. 15), która to jednostka w imieniu Prezydenta Miasta P. zarządza drogą (art. 19 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Dz. U. 2021, poz. 1376).
Nieprawidłowe oznakowanie potwierdził również Miejski Inżynier Ruchu, który w piśmie z 4 lutego 2022 r. stwierdził, że "znaki B-1 powinny być zdjęte, a prace od najazdu wygrodzone tablicą prowadzącą ze światłami żółtymi".
Konstrukcja art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. uaktywnia kompetencję organu do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego jedynie wówczas, gdy w następstwie przeprowadzenia go z naruszeniem przepisów ustawy nie można zaakceptować jego wyniku. Oznacza to, że naruszenie prawa musi bezpośrednio przekładać się na zasadność końcowego wyniku egzaminu: pozytywnego bądź negatywnego (por.: wyrok o sygn. akt II SA/Rz 971/21 - dostępny w CBOSA).
Konstatacja ta jest wystarczająca do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Sąd dostrzega jednocześnie, co było podnoszone przez organ, że rozpoznawana sprawa jest jedną z kilku osadzonych dokładnie w takim samym stanie faktycznym. W każdej z nich skarżący jako egzaminator tak kierował przebiegiem egzaminu, aby egzaminowana osoba znalazła się w tym samym miejscu, co do którego istniała wątpliwość w zakresie prawidłowości oznakowania prowadzonych tam robót. Wątpliwość ta była na etapie egzaminu tym większa, że - jak wynika z załączonych do akt nagrań z przebiegu egzaminu - mimo określonego oznakowania jednym - nie zajętym przez roboty pasem - samochody przejeżdżały.
Przy rozważaniu zaistnienia przesłanki określonej w art. 52 ust. 2 u.k.p. podkreślenia wymaga również, że cechami zachowania osoby zdającej egzamin, które decydują, że jest to zachowanie skutkujące zakończeniem egzaminu są rodzaj i bliskość zagrożenia (zagrożenie dla życia i zdrowia, zagrożenie bezpośrednie). Ocena czy konkretne zachowanie osoby zdającej spełnia przesłanki z art. 52 ust. 2 tej ustawy jest dokonywana przez egzaminatora w sytuacji dynamicznej, zależnej od sytuacji na drodze. W tej mierze egzaminator musi dokonać oceny natychmiastowej - inaczej niż organ, który może dokonać tej samej oceny na podstawie nagrania, które można wielokrotnie odtworzyć (por.: wyrok o sygn. akt IV SA/Po 525/19 - dostępny w CBOSA).
Sąd miał przy tym na względzie, że skarżący - jako osoba z wieloletnią praktyką egzaminatora - winien mieć świadomość, że takie ustawienie znaku może wywoływać wątpliwości co do jego obowiązywania i prawidłowości posadowienia. Z załączonego do akt nagrania z egzaminu wynika, wbrew ocenie egzaminatora, że znak nie jest doskonale widoczny. Ustawienie go poniżej barierek i pod kątem do pasa drogowego powoduje, że w trakcie egzaminu egzaminowana osoba mogła mieć wątpliwości co do jego obowiązywania. Należy również podkreślić, że za pomocą barierek został wydzielony wyłącznie fragment drogi, przy faktycznym zachowaniu ruchu na przedmiotowej ulicy. Należy również pamiętać, że z akt sprawy wynika, że takie oznakowanie drogi było skarżącemu doskonale znane. Jak wynika z pisma Marszałka Województwa skarżący już w dniach wcześniejszych, tj. 21 i 22 stycznia 2022 r. kończył egzamin z tego samego powodu.
Należy pamiętać, że państwowy egzamin na prawo jazdy jest postępowaniem administracyjnym, w którym egzaminator decydując o pozytywnym lub negatywnym wyniku egzaminu decyduje jednocześnie o nabyciu lub nie uprawnień do kierowania pojazdami. Z tych też względów w razie zaistnienia wątpliwości wpływających końcowy wynik egzaminu - jak w niniejszej sprawie - winny być one rozstrzygane na korzyść osoby egzaminowanej.
Dlatego też zasadnie organ zinterpretował przepis art. 52 ust. 2 u.k.p. na korzyść osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień.
Sąd stwierdza, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Organy wzięły pod uwagę całość zgromadzonej dokumentacji, w tym notatkę urzędową sporządzoną przez egzaminatora, arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy, opinię egzaminatora nadzorującego, a także nagranie DVD z przebiegu egzaminu i stanowisko podmiotów odpowiedzialnych za prawidłowość ustawienia znaków, zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi i pisma z 14 grudnia 2022 r. Na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi być rozumiane zawężająco, celem zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne czy uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie dowodów z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. jest niezbędne, jeżeli bez tych dowodów nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości związanych z oceną prawidłowości ustalonego przez organy stanu faktycznego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd może zatem przeprowadzić dowód uzupełniający, gdy poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych. Zakres postępowania dowodowego jest wyznaczony przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, tj. ocenę z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Sąd może dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tej decyzji (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2006r., uwaga 9 do art. 106; T.Woś. H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze 2005 r., uwaga 6 do art. 106). Sąd administracyjny jedynie ocenia, czy organy administracji ustaliły stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do przyjętego stanu faktycznego. Podstawą orzekania przez sądy administracyjne są akta sprawy administracyjnej zawierające materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania kontrolowanej decyzji. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy (zob.: wyrok o sygn. akt I OSK 691/15 - dostępny w CBOSA).
Z tych względów, w świetle wyżej poczynionych uwag co do zasadności unieważnienia egzaminu, wobec nieprawidłowej oceny egzaminatora A. S. co do przesłanki określonej w art. 52 ust. 2 u.k.p., Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, które odnosiły się wyłącznie do kwestii prawidłowości ustawienia znaków i de facto stanowiły jedynie polemikę ze stanowiskiem organu znaną z wcześniejszych stanowisk skarżącego i potwierdzające jego opinię. Reasumując zatem Sąd stwierdził, że organ wydając zaskarżoną decyzję działał w granicach prawa i powierzonych mu uprawnień. W konsekwencji należy ocenić, że w tej konkretnej sprawie zaistniała podstawa do unieważnienia egzaminu państwowego przeprowadzonego 24 stycznia 2022 r. w WORD w P..
Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia co do zgodności z prawem wykazała brak uchybień uzasadniających jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Jako prawidłowe zatem należało ocenić unieważnienie przez Marszałka Województwa W. egzaminu na prawo jazdy na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło