III SA/Lu 532/05

WyrokWSA w Lublinie2005-11-15

Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Jerzy Marcinowski, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca czas pracy placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i usługowych, podjęta na podstawie art. XII § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy, jest zgodna z konstytucyjnymi zasadami swobody działalności gospodarczej (art. 20 i 22 Konstytucji RP) oraz zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP)?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy, uznając, że ograniczenie czasu pracy placówek handlowych, gastronomicznych i usługowych, oparte na art. XII § 1 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks pracy, narusza konstytucyjne zasady swobody działalności gospodarczej (art. 20 i 22 Konstytucji RP) oraz zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Uchwała została podjęta na podstawie przepisu powstałego w odmiennych uwarunkowaniach prawnych, nie uwzględnia aktualnych zasad konstytucyjnych, a jej postanowienia są nieproporcjonalne i nieracjonalne.
Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę ustalającą czas pracy placówek handlu detalicznego, gastronomicznych i usługowych. Wojewoda wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały, zarzucając naruszenie konstytucyjnych zasad społecznej gospodarki rynkowej i swobody działalności gospodarczej. Po umorzeniu postępowania nadzorczego, Wojewoda zaskarżył uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując zarzuty naruszenia art. 20 i 22 Konstytucji RP. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, argumentując posiadaniem legitymacji do stanowienia prawa miejscowego na podstawie art. XII § 1 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks pracy.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność uchwały Rady Miasta z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] i określa, że uchwała nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent Marcin Małek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia czasu pracy placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i usługowych działających na terenie Gminy Miejskiej 1. stwierdza nieważność uchwały Rady Miasta z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...]; 2. określa, że wyżej wymieniona uchwała nie może być wykonana. I Rada Miasta w dniu [...] podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie czasu pracy placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i usługowych działających na terenie Gminy Miejskiej, która dotyczy sklepów z artykułami spożywczymi, sklepów z artykułami przemysłowymi, zakładów usługowych, zakładów gastronomicznych, "ogródków letnich". Jako podstawę prawną tej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późniejszymi zmianami), art. XII § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 142 z późniejszymi zmianami). W dniu [...] w sprawie [...] Wojewoda wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. uchwały podnosząc między innymi, że pozostaje ona w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami: 1/ społecznej gospodarki rynkowej – art. 20 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, 2/ swobody działalności gospodarczej – art. 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W dniu [...] Wojewoda wydał decyzję o umorzeniu postępowania wszczętego w dniu [...] w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji podając w uzasadnieniu swojej decyzji, iż Wojewoda stosownie do treści art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może wydać orzeczenie o stwierdzeniu nieważności tej uchwały w terminie 30 dni od daty doręczenia uchwały organowi nadzoru. We wskazanym terminie organ nadzoru nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność tej uchwały, dlatego umorzył postępowanie w tej sprawie. Wojewoda zaznaczył jednak, że kwestia realizacji upoważnienia z art. XII § 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy budzi w doktrynie i orzecznictwie sądowym spory i kontrowersje, dlatego zaskarżył ww. uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. II W dniu [...] wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga Wojewody na ww. uchwałę żądającą stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 93 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) zwana dalej ustawą o samorządzie. W uzasadnieniu skargi Wojewoda stwierdził, iż ww. uchwała narusza konstytucyjne zasady określone w art. 20 i 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że społeczna gospodarka rynkowa określona w art. 20 Konstytucji stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczpospolitej Polskiej. Cechami konstytucyjnymi modelu gospodarki w ujęciu tego przepisu są: wolność gospodarcza, własność prywatna oraz solidarność, dialog i współpraca partnerów społecznych. Tak rozumiana społeczna gospodarka rynkowa stanowi nie tylko określony model ekonomiczny, ale także pożądany przez ustawodawcę obraz ładu społecznego. Zasada wolności gospodarczej stanowi fundament społecznej gospodarki rynkowej, dlatego arbitralna regulacja przez organy stanowiące samorząd gminny w oparciu o art. XII § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy, godzin prowadzenia działalności gospodarczej powoduje wątpliwości co do zgodności takich działań z art. 20 Konstytucji RP. Przepis art. 22 Konstytucji RP dopuszcza możliwość ograniczenia wolności działalności gospodarczej, jednak formułuje konieczne warunki, od których spełnienia zależy dopuszczalność wprowadzenia takich ograniczeń. Ograniczenie wolności tej działalności może nastąpić " tylko w drodze ustawy", co oznacza, że określenie czasu pracy wspomnianych placówek i zakładów stanowi ograniczenie działalności gospodarczej i powinno nastąpić w ustawie. W konstytucyjnej formule "tylko w drodze ustawy" z całą pewnością nie mieści się uchwała rady gminy wydana na podstawie art. XII § 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy. Przedmiotowy przepis przenosi kompetencję prawotwórczą na radę gminy nie zawierając przy tym wytycznych, którymi powinna kierować się rada gminy w podejmowaniu uchwały (aktu prawa miejscowego) określającego dni i godziny otwarcia i zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności. III W odpowiedzi na skargę podniesiono, że stosownie do art. 40 ustawy o samorządzie gminnym radzie gminy przysługuje prawo stanowienia na podstawie upoważnień ustawowych aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy w związku z czym na podstawie art. XII § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy, Rada Miasta miała legitymację do realizacji tego prawa w formie określonej ww. uchwale. Art. XII § 1 wyżej cytowanej ustawy daje gminom swobodę ustalania dni i godzin otwierania i zamykania placówek handlowych, usługowych i gastronomicznych i nie wprowadza ograniczeń tej swobody. Rada Miasta uchwalając przepisy obowiązujące na terenie gminy, obowiązana jest uwzględnić interesy nie tylko osób prowadzących działalność gospodarczą, ale także potrzeby i interesy pracowników zatrudnionych w tych zakładach i placówkach, interesy konsumentów i klientów, ale także osób dla których usytuowanie i działalność placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i usługowych, może powodować niedogodności i uciążliwości. Podejmując ww. uchwałę Rada Miasta uwzględniła interesy i potrzeby wszystkich wymienionych grup osób, zaś w swoich uregulowaniach kierowała się zasadami demokratycznego państwa prawnego, a zwłaszcza zasadą równości wobec prawa i proporcjonalności oraz regułami zdrowego rozsądku. Rada Gminy powołała się na szereg orzeczeń Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, które w jej ocenie mają uzasadniać przyjęcie powyższej uchwały jak również to, że takie uregulowania funkcjonują nie tylko w województwie lubelskim ale również na terenie całego kraju. Powołując się na powyższą argumentację Rada Miasta wnosiła o oddalenie skargi. IV Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowił przepis art. XII § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy. Wprowadzenie tego przepisu było konsekwencją uchylenia przez art. XI Przepisów wprowadzających Kodeks pracy ustawy z 14 kwietnia 1967 r. o godzinach otwarcia placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych, zakładów usługowych dla ludności oraz o rozkładzie czasu pracy pracowników w nich zatrudnionych (Dz.U. Nr 13, poz. 56). Ustawa ta regulowała nie tylko zasady i tryb określania godzin otwarcia tych zakładów ale również rozkład czasu pracy pracowników w nich zatrudnionych. Wobec tego, że czas pracy pracowników został uregulowany w Kodeksie pracy, z tego też względu dni i godziny otwarcia tych placówek określał cytowany art. XII § 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy. Uregulowania w tym zakresie zawarte w ww. art. XII § 1 są w porównaniu z uregulowaniami zawartymi w cytowanej ustawie z 14 kwietnia 1967 r. bardzo ogólne. Przestawiając genezę tego przepisu nie można pominąć obowiązującej w tym czasie Konstytucji z 22 lipca 1952 r., a w szczególności jej Rozdziału 2 – "Ustrój społeczno-gospodarczy". Cechą zasadniczą obowiązującego wówczas porządku gospodarczego było centralne zarządzanie. Nie była to więc gospodarka rynkowa. Dopiero wprowadzony nowelą 29 grudnia 1989r. do Konstytucji art. 6, po raz pierwszy gwarantował swobodę działalności gospodarczej bez względu na formę własności. Powyższy przepis znalazł rozwinięcie zarówno w Orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (TK z 20.VII.1992 r. K 4/92 , TK z 9.IV.1991 U 9/90) jak i Sądu Najwyższego (uchwała SN z 10.I.1990 r. III CZP 97/89, OSN z 1990 r. z.6 poz. 74). W Konstytucji z 2 kwietnia 1997r. problematyka wolności gospodarczej została zawarta w art. 20 i 22 i uzupełniona w innych art. 64 § 1 , 65 § 1. Wolność działalności gospodarczej określona w art. 20 i 22 Konstytucji najtrafniej zdaje się wyrażać pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z 18.X.2001 r. I KZP 9/01 OSN KW 2001 Nr 9-10 , poz. 87 , iż "ustrojodawca uznał zasadę , że w działalności gospodarczej wszystko co nie jest zakazane, jest dozwolone". Podmiotem tak rozumianej wolności działalności gospodarczej jest każda osoba (fizyczna bądź prawna), która może być podmiotem konstytucyjnych praw i wolności z uwzględnieniem zasad prawa unijnego w tym zakresie stosownie do art. 37 ust. 2 Konstytucji. Natomiast adresatem wolności działalności gospodarczej (rozumianej jako prawo podmiotowe) są wszystkie organy, instytucje i podmioty o państwowym bądź samorządowym charakterze, które sprawują kompetencje władcze lub w sprawowaniu tych kompetencji uczestniczą. Na władzach tych ciążą dwojakiego rodzaju obowiązki: negatywny – (zakaz ingerowania w swobodę gospodarczą podmiotów prywatnych, chyba, że w wypadkach uzasadnionych konstytucyjnie) i pozytywny (nakaz stworzenia infrastruktury prawnej i gospodarczej umożliwiającej realne korzystanie z tej swobody) por. L.Garlicki Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz IV art. 22 s. 11, Wydawnictwo Sejmowe. V Z powyższego wynika zatem, że przedmiotowy art. XII §1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy, powstał w odmiennych uwarunkowaniach prawnych rangi konstytucyjnej od tych, jakie obowiązują aktualnie i w związku z tym, należy rozważyć jak należy go interpretować, mając na względzie zasady konstytucyjne aktualnie obowiązujące. Rację ma Wojewoda twierdząc, że sytuacja powyższa budzi wiele kontrowersji i nie ma jednolitego poglądu również w orzecznictwie w tym zakresie. Wymóg ustawowego określania ograniczeń wolności działalności gospodarczej, zawarty w art. 22 Konstytucji, nakazuje zachowanie odpowiedniej jakości unormowania ustawowego wynikających z klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), w tym zasad przyzwoitej legislacji wykluczającej ustanawianie przepisów pozbawionych dostatecznego stopnia precyzji. Skoro ograniczenia wolności działalności gospodarczej stanowią wyjątek od ogólnej zasady istnienia tej wolności, to gdy nie ma wyraźnie ustanowionego ograniczenia należy przyjąć domniemanie na rzecz wolności działalności gospodarczej (por. L.Garlicki Konstytucja RP Komentarz s.14). Niewątpliwie wykazana wyżej geneza art. XII § 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy wskazuje, że ustawodawca w 1974 r. nie stosował się do aktualnie obowiązujących zasad konstytucyjnych i dlatego należy dać priorytet konstytucyjnej zasadzie określonej w art. 20 i 22 Konstytucji zwłaszcza, że nie została również wykazana w tej ustawie konstytucyjna zasada ważnego interesu publicznego określona w art. 22 Konstytucji. Z tego też powodu przedmiotowa uchwała Rady Miasta wydana na podstawie art. .XII § 1 ww. ustawy ogranicza wolność działalności gospodarczej. VI Art. 32 ust. 1 Konstytucji stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy maja prawo równego traktowania przez prawo. Natomiast ust. 2 tego artykułu formułuje zakaz dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny. Przed wejściem w życie Konstytucji z 1997 r. w doktrynie przyjmowany był między innymi pogląd, że pojęcie równości wobec prawa, może odnosić się do dwóch typów równości: I. równość stosowania prawa przez co należy rozumieć, że obowiązujące normy prawne powinny być stosowane wobec wszystkich jednakowo i w sposób bezstronny, albo , że normy te nie powinny zawierać postanowień dyskryminujących pewne grupy obywateli lub przyznających przywileje innym grupom. II. równości wobec prawa, czyli by prawo nie zawierało w swej treści żadnych rozróżnień dyskryminacyjnych ani faworyzujących (Wojciech Sadurski " Równość wobec prawa s. 53-55 P i P zeszyt 8-9 z 1978 r.). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego jeszcze przed wejściem w życie Konstytucji RP z 1997 r. formułowany był pogląd, iż równość w prawie oznacza by stanowione prawo w swej treści nie zawierało rozróżnień faworyzujących lub dyskryminujących pewne grupy obywateli. W orzeczeniu K 10/96 OTK ZU 1996 Nr 4/33 wyrażono pogląd, że ocena konstytucyjności każdego zróżnicowania musi znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Argumenty te winny mieć: 1."charakter rewalentny, a więc pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz służyć realizacji tego celu i treści. Innymi słowy, wprowadzane zróżnicowania muszą mieć charakter racjonalnie uzasadniony. Nie wolno ich dokonywać według dowolnie ustalonego kryterium" 2. " argumenty te muszą mieć charakter proporcjonalny, a więc waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie sytuacji adresatów normy musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku nierównego potraktowania podmiotów podobnych", 3. "argumenty te muszą pozostawać w jakimś związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych. Jedną z takich zasad jest zasada sprawiedliwości społecznej (aktualnie art. 2 Konstytucji RP). Różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów podobnych ma więc znacznie większe szanse uznawania za zgodne z konstytucją, jeżeli pozostaje w zgodzie z zasadami sprawiedliwości społecznej lub służy urzeczywistnieniu tych zasad. Zostaje ono natomiast uznane za niekonstytucyjną dyskryminację bądź też uprzywilejowanie, jeżeli nie znajduje podtrzymania w zasadzie sprawiedliwości społecznej. Po wejściu w życie Konstytucji RP z 1997 r. pogląd powyższy był akceptowany orzecznictwie (wyrok SN z 28.XI.1990 r. III ARN 28/90 Uchwała 5 sędziów NSA z 22.V.2000 r. – OPK 1/00 ONSA z 2000 r. Nr 4, poz. 140). VII Przedstawiając w ograniczonym zakresie prezentowane poglądy doktryny i orzecznictwa należy odnieść się do przedmiotowej uchwały, a w szczególności czy realizuje ona konstytucyjne zasady przedstawione wyżej. W uzasadnieniu tej uchwały podano bardzo lakonicznie, że podjecie tej uchwały "ma na celu ujednolicenie czasu pracy sklepów prowadzących sprzedaż detaliczną alkoholu, ujednolicenie czasu sprzedaży alkoholu oraz wprowadzenie ograniczenia ilości sklepów prowadzących całodobową sprzedaż i pozwoli na zmniejszenie liczby przypadków zakłócania spokoju i porządku publicznego związanego ze sprzedażą alkoholu". Niewątpliwie sam cel uchwały można przyjąć za społecznie uzasadniony, jednak forma jego realizacji budzi poważne wątpliwości prawne i dotyka bezpośrednio znacznej nieokreślonej liczby osób. Wspomniana uchwała określa godziny handlu detalicznego sklepów z artykułami spożywczymi całodobowo w okresie od 1 października do 31 marca co oznacza, że właściciel prowadzący sklep z artykułami spożywczymi musi organizować pracę we własnym sklepie przez całą dobę , niezależnie od tego, czy to mu się opłaca , czy też ponosi starty. Nie może też zamknąć sklepu żeby przeprowadzić nakazany przez np. odpowiednie władze sanitarne , remont czy modernizację. Podobne zastrzeżenia można mieć w odniesieniu do okresu od 1 kwietnia do 30 września. Zgodnie z powyższą uchwałą wszystkie wymienione zakłady usługowe i sklepy mają obowiązek "pracować" w określonych godzinach nie wyłączając niedziel i innych dni ustawowo wolnych od pracy, co przecież byłoby sprzeczne wewnętrznie również z celem jaki miałaby spełniać ta uchwała. Sklepy z artykułami przemysłowymi zgodnie z tą uchwałą, musiałyby być czynne również codziennie w godzinach od 10 do 20 nie wyłączając niedziel i innych dni wolnych ustawowo od pracy. W stosunku do tego uregulowania uchwały (mając na uwadze jej cel określony w uzasadnieniu) trudno znaleźć jakieś racjonalne uzasadnienie, które miałoby związek z ograniczeniem spożycia alkoholu, ograniczeniem punktów sprzedaży alkoholu (chyba, że chodzi tu o uniemożliwienie od godziny 20 do 10 dnia następnego możliwości nabycia kieliszków do spożycia alkoholu , czy też nabycia alkoholu technicznego?) Zaskarżona uchwała nie daje definicji pojęcia zakładu usługowego dla ludności (podobnie jak w ww. art. XII § 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy). W związku z czym zasadnym byłoby przyjęcie tego pojęcia w rozumieniu potocznym. Można więc zaliczyć do tej kategorii zakłady naprawy samochodów, hydrauliczne, elektryczne, krawieckie itp. Przy uregulowaniu zawartym w zaskarżonej uchwale nie byłoby możliwym zreperowanie samochodu dla przysłowiowego "Pana Kowalskiego", czy też usunięcie awarii zlewu bądź też usunięcia awarii elektrycznej czy gazowej przed godziną 8 lub po godzinie 20. Zakłady gastronomiczne swojej działalności gospodarczej nie ograniczają tylko do serwowania napojów alkoholowych, ale przede wszystkim do sporządzania posiłków począwszy od śniadań, obiadów, kolacji i nie wszystkie mogą mieć pozwolenie na podawanie napojów alkoholowych. W związku z tym, trudno również dopatrzeć się w takim uregulowaniu celu uchwał. Podobne zastrzeżenia można mieć co do czasu funkcjonowania "ogródków letnich". Przykładów wskazujących na absurdalność uregulowań zawartych w tej uchwale z całą pewnością można podać znacznie więcej. Niewątpliwie na podstawie art. 40 ustawy o samorządzie gminnym, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy to mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową. Wyposażenie gminy w atrybut stanowienia prawa pozwala na lepszą organizację ogólnie mówiąc "życia". Z tego też powodu stanowienie prawa miejscowego wprowadzającego dezorganizację tego życia nie jest zgodne z celami tej ustawy. VIII Art. XII § 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy będący podstawą prawną zaskarżonej ustawy reguluje przedmiotowo kwestię handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności. Wobec braku definicji ustawowych pojęć "handlu detalicznego" i "zakładów usługowych dla ludności" również należałoby odnieść się do wykładni gramatycznej tych pojęć. Jako zaprzeczenie handlu detalicznego byłby handel hurtowy podobnie jak zaprzeczenie pojęcia zakładu usługowego dla ludności byłby zakład usługowy, który świadczyłby usługi dla określonego podmiotu gospodarczego. Oznaczałoby to, że ww. art. XII § 1 nie daje upoważnienia do regulowania dni i godzin otwierania i zamykania placówkom handlu hurtowego czy też zakładom świadczącym usług dla podmiotów gospodarczych. W zaskarżonej uchwale zaznaczono wprawdzie , że uregulowanie to dotyczy placówek handlu detalicznego (również tych, które nie prowadzą sprzedaży alkoholu) natomiast w ogóle nie odniesiono się do tego, że legitymacja ustawowa odnosi się tylko do zakładów usługowych dla ludności. Brak tego odniesienia i rozstrzygnięcie uchwałą dni i czasu otwierania oraz zamykania zakładów usługowych świadczących usługi dla podmiotów gospodarczych zostało wydane z naruszeniem upoważnienia ustawowego. IX Przedstawione wyżej poglądy, orzecznictwo oraz przykłady wskazują z jaką wnikliwością winno być stanowione prawo miejscowe, jak wielowątkowo należy analizować poszczególne zapisy tego prawa aby nie naruszyć nie tylko konstytucyjnych zasad, o których mowa była wyżej, jak również upoważnień ustawowych oraz celów jakiemu ma służyć stanowienie tego prawa. Wymogów powyższych zaskarżona uchwała w ocenie sądu nie spełnia i dlatego uzasadnione było wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Uwzględniając przedstawione wyżej konstytucyjne zasady w celu zapewnienia mieszkańcom gminy właściwego funkcjonowania placówek określonych ww. art. XII § 1 w aktualnym stanie konstytucyjnym, należałoby może inaczej interpretować to upoważnienie ustawowe, określając np. minimalny czas funkcjonowania tych placówek pozostawiając w pozostałym zakresie czasokres funkcjonowania tych placówek ich właścicielom co w warunkach dużej konkurencyjności na rynku byłoby bardziej odpowiednie. Ponadto skoro celem uchwały było ogólnie mówiąc ograniczenie spożycia i dostępności alkoholu, to kwestie w tym zakresie regulują inne przepisy prawa, dlatego uregulowanie tego problemu w powyższej formie wskazuje na usiłowanie obejścia przepisów regulujących ogólnie mówiąc zwalczanie skutków nadużywania alkoholu. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pozwala na regulowanie obrotu alkoholem zarówno hurtowym jak i detalicznym. Do regulacji tej uprawnionych jest kilka podmiotów (minister właściwy do spraw gospodarki, marszałek województwa, wójt, burmistrz, prezydent miasta), które to podmioty wydają stosowne zezwolenia. W przypadku Gminy Miejskiej uprawnienie w tym zakresie ma burmistrz, który może wydać zezwolenie na sprzedaż alkoholu po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Rada gminy natomiast ma uprawnienia do ustalenia w drodze uchwały dla terenu gminy liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży. Do wydania zezwolenia przez burmistrza niezbędne jest spełnienie szeregu warunków przez wnioskodawcę jak również na osobę, która uzyskała stosownie zezwolenie burmistrza ustawa nakłada szereg powinności, których niespełnienie skutkuje cofnięciem zezwolenia. Organ zezwalający lub na podstawie jego upoważnienia straż gminna lub członkowie gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych mają obowiązek dokonywania kontroli przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwolenia. Zapisy ww. ustawy winny zatem stanowić podstawę prawną realizacji celów uchwały zawartej w jej uzasadnieniu. X Wszystkie ww. przypadki świadczą o wadliwości tej uchwały i konieczności jej eliminacji z obrotu prawnego na podstawie art. 147 § 1 w związku z art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło