III SA/Gl 1358/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-12-18
Skład orzekający: NSA Henryk Wach, WSA Małgorzata Jużków, WSA Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatek naliczony od wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki akcyjnej, poniesionych w związku z nabyciem usług doradztwa prawnego, finansowego, sporządzenia prospektu emisyjnego oraz usług notarialnych, podlega odliczeniu od podatku należnego, jeśli spółka prowadzi działalność opodatkowaną?Ratio decidendi
Wydatki poniesione przez spółkę akcyjną w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego, które służą szeroko rozumianej działalności gospodarczej i przyczyniają się do generowania obrotu podlegającego opodatkowaniu, należy uznać za wydatki związane z czynnościami opodatkowanymi. W związku z tym podatek naliczony od tych wydatków podlega odliczeniu od podatku należnego, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na usługi doradztwa prawnego, finansowego, sporządzenia prospektu emisyjnego i usługi notarialne, poniesionych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego. Spółka uznała te wydatki za koszty ogólne działalności, podlegające odliczeniu. Minister Finansów uznał jednak, że podwyższenie kapitału jest czynnością wyłączoną z opodatkowania, a tym samym podatek naliczony nie podlega odliczeniu. Po odmowie zmiany interpretacji przez organ, spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług – interpretacja prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z [...] r. "A" Spółka Akcyjna w K. zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w K. o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego od wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki.
We wniosku spółka przedstawiła następujący stan faktyczny. Spółka dokonała podniesienia kapitału własnego przez emisję akcji i ich wprowadzenie do obrotu, na rynku publicznym. W związku z tymi działaniami spółka nabyła usługi doradztwa prawnego, doradztwa finansowego, sporządzenia prospektu emisyjnego, usługi notarialne. Spółka wystąpiła o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy podatek naliczony przy nabyciu wymienionych usług podlegać będzie odliczeniu od podatku należnego.
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie podatnik stwierdził, że przedmiotowe wydatki mają charakter kosztów ogólnych działalności i dlatego należy uznać je jako wydatki służące wykonywaniu działalności gospodarczej. Z tego względu zdaniem skarżącej spółki podatek naliczony przy tych zakupach podlegać będzie odliczeniu od podatku należnego w oparciu o art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako ustawa o VAT).
W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. działający z upoważnienia Ministra Finansów powołując się na art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) wydał interpretację indywidualną nr [...] uznając stanowisko strony za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że podwyższenie kapitału zakładowego jest czynnością wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, gdyż nie stanowi dostawy towarów, określonej w art. 7, ani nie stanowi określonego w art. 8 świadczenia usług, które to czynności zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z tego względu podatek naliczony przy zakupach związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki, zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jako podatek związany z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu, nie może być odliczony od podatku należnego. Organ powołał się także na treść art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, z którego wynika, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego. Zaakcentował przy tym, że w dniu [...] r. w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych została wydana interpretacja nr [...], w której stwierdzono, iż wymienione we wniosku wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Tę interpretację doręczono stronie w dniu [...] r. na adres do korespondencji wskazany we wniosku.
Następnie [...] r. spółka wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając m.in. naruszenie art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług.
Odpowiadając na te zarzuty pismem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił zmiany interpretacji indywidualnej z [...] r. nr [...].
W dniu [...] r. pełnomocnik strony złożył skargę na wskazaną interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych zarzucając m.in. naruszenie:
- art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,
- art. 167 i 168 Dyrektywy Rady UE 2006/112/WE, poprzednio art. 17(1) i (2) VI Dyrektywy.
W uzasadnieniu skargi spółka powołując się na motywy wyroku ETS w sprawie Kretztechnik C-465/03 twierdziła, że podatek naliczony przy wydatkach poniesionych w związku z emisją akcji podatnika należy uznać za podatek związany z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu, pod warunkiem, że przedmiotem działalności podatnika jest działalność opodatkowana. Spółka wskazywała, że wydatki, których dotyczy niniejsza sprawa należy zaliczać do kosztów ogólnych przedsiębiorstwa i w związku z tym podatek naliczony przy tych wydatkach podlega odliczeniu od podatku należnego. Na potwierdzenie tego stwierdzenia spółka powołała także wyroki krajowych sądów administracyjnych, wyrok WSA z 14 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 70/7, nipubl., wyrok WSA z 26 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 2218/07.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z 13 października 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 2650/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 stycznia 2007 r., sygn. akt I FPS 1/06, sąd administracyjny sprawując kontrolę w sprawach skarg na decyzje administracyjne wydane na podstawie art. 14b § 5 ustawy Ordynacja podatkowa – jest obowiązany do kontroli takich decyzji również z punktu widzenia poprawności merytorycznej dokonanych w nich interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Uchwała ta zdaniem Sądu znajduje zastosowanie również w obecnie obowiązującym stanie prawnym.
W ocenie Sądu przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej interpretacji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podwyższenie kapitału zakładowego spółki, poprzez emisję przez spółkę akcyjną akcji dopuszczonych do obrotu publicznego jest czynnością, która prowadzi do uzyskania dodatkowego kapitału przez spółkę, który wykorzystywany jest do działalności gospodarczej spółki. Podwyższenie kapitału zakładowego spółki nie stanowi czynności opodatkowanej, jednak czynność ta podejmowana jest w związku z szeroko rozumianą działalnością gospodarczą w wyniku tej czynności spółka będąca podatnikiem uzyskuje środki pieniężne wykorzystywane do prowadzenia podstawowej działalności. Emisja akcji jest jednym z podstawowych sposobów pozyskiwania kapitału przez spółkę akcyjną. Zatem, jeżeli przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę są czynności opodatkowane podatkiem VAT, to wydatki ponoszone przez spółkę w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego należy uznać za czynności, które służą prowadzeniu działalności opodatkowanej. Z tego względu podatek naliczony związany z tym i wydatkami podlegać będzie odliczeniu od podatku należnego w takim zakresie w jakim podatek ten będzie związany ze sprzedażą opodatkowaną. Spółka skarżąca zasadnie w skardze wskazywała na to, że przedmiotowe wydatki mają charakter ogólny i związane są z jej działalnością gospodarczą szeroko rozumianą i nie należny oceniać ich mając na uwadze tylko bezpośrednie powiązanie tych wydatków z emisją akacji. W przypadku tego rodzaju wydatków należy mieć na uwadze obiektywną możliwość przyczynienia się tych wydatków do generowania przez podatnika obrotu podlegającego opodatkowaniu. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt I FSK 121/05 (publ. LEX nr 201511) stwierdził, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z procesem podwyższania kapitału zakładowego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 269/08 (publ. M. Podat. 2008/08) iż: "gromadzenie kapitału przeznaczonego do wykonywania działalność gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT jest procesem gospodarczym służącym prowadzeniu sprzedaży opodatkowanej i naliczony w związku z tym podatek VAT podlegać będzie odliczeniu od podatku należnego na zasadach określonych w ustawie o VAT".
Pogląd ten, jak słusznie wskazała strona skarżąca znajduje także oparcie w powołanym w skardze wyroku Kretztechnik C-465/03, który został wydany w zasadzie w identycznym stanie faktycznym sprawy.
Z tych powodów Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja indywidualna z dnia [...] r. nr [...] zawiera błędne stanowisko organów podatkowych w zakresie interpretacji art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, przez stwierdzenie, że przepis ten nie ma zastosowania w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. W związku z powyższym doszło do naruszenia art. 86 ust. 1 ustawy VAT w związku z art. 14 b ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 14 c § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego zastosowanie.
Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.
Ponieważ w tej sprawie doszło do naruszenia prawa, uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną.
O kosztach postępowania orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 2 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło