III SA/Lu 475/08

WyrokWSA w Lublinie2009-02-19

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydania uwierzytelnionych odpisów zaświadczeń z akt sprawy, jeśli strona wykaże ważny interes prawny, nawet jeśli organ uważa te zaświadczenia za nieaktualne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać stronie uwierzytelnione odpisy z akt sprawy, jeśli strona wykaże ważny interes prawny, zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. Kwestia aktualności wydanych wcześniej zaświadczeń nie stanowi przeszkody do wydania ich uwierzytelnionych odpisów, a ocena ważnego interesu strony jest wystarczająca w przypadku toczącego się postępowania przed ZUS w sprawie naliczenia kapitału początkowego. Zaskarżone postanowienie odmawiające wydania odpisów było wadliwe.
Stan faktyczny
Skarżąca I. M. wniosła o wydanie uwierzytelnionych odpisów dwóch zaświadczeń z lat 2003 i 2004 dotyczących jej rejestracji jako osoby bezrobotnej i pobierania zasiłku. Prezydent Miasta odmówił wydania odpisów, uznając zaświadczenia za błędnie wystawione. Wojewoda uchylił postanowienie Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia statusu prawnego skarżącej. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa w postanowieniu Wojewody, wskazując na brak podstaw do anulowania poprzednich zaświadczeń i trwające postępowanie dotyczące przyznania jej renty. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2008 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi I. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów zaświadczeń uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prezydent Miasta odmówił wydania skarżącej I. M. uwierzytelnionych odpisów zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2003 r. o zarejestrowaniu jej jako osoby bezrobotnej w okresie od dnia [...] maja 1993 r. do dnia [...]sierpnia 1993 r. oraz zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2004 r. o okresie pobierania przez nią zasiłku dla bezrobotnych w okresie od dnia [...]maja 1993 r. do dnia [...]lipca 1993 r. Organ argumentował, że zaświadczenia te nie powinny być wystawione, bowiem w okresach w nich wskazanych I. M. faktycznie nie posiadała prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy. W myśl art. 22 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz. U. z 1991 r. Nr 106, poz. 457), obowiązującej w dniu [...] maja 1993 r., to jest w dniu, w którym skarżąca zarejestrowała się w Rejonowym Urzędzie Pracy, prawo do zasiłku nie przysługiwało bezrobotnemu, który pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent Miasta wyjaśnił dodatkowo, że błąd został dostrzeżony przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku I. M. o wydanie zaświadczeń. Dlatego w dniu [...] stycznia 2006 r. zostało wydane skarżącej zaświadczenia z dnia [...]stycznia 2006 r. znak [...]zawierające w swej treści kolejne okresy zarejestrowania oraz klauzule anulujące poprzednio wydane zaświadczenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że te dwa zaświadczenia zostały wydane na podstawie niezmienionych do tej pory decyzji Rejonowego Urzędu Pracy z dnia [...] maja 1993 r., z dnia [...] czerwca 1993 r. i z dnia [...] lipca 1993 r. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda uchylił w całości skarżone postanowienie i przekazał Prezydentowi Miasta sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2008 r. Wojewoda wskazał, że I. M. została zarejestrowana w dniu [...] maja 1993 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, przyznanym od dnia [...] maja 1993 r. Zasiłek wypłacono za okres do dnia [...] lipca 1993 r. W dniu [...] sierpnia 1993 r. skarżąca zawiadomiła Urząd Pracy, że od dnia [...] maja 1993 r. przyznano jej rentę z tytułu niezdolności do pracy. W tych okolicznościach organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 r. orzekł o utracie przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnych na mocy art. 22 ust. 1 pkt 10 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu. Wojewoda argumentował dalej, że skarżąca utraciła z dniem [...] sierpnia 1993 r. status bezrobotnego z powodu podjęcia przez nią działalności gospodarczej (wydano w tej sprawie decyzję w dnia[...]sierpnia 1993 r.) W dniu [...] grudnia 2003 r. organ wydał zaświadczenie o zarejestrowaniu skarżącej jako osoby bezrobotnej w okresie od dnia [...] maja 1993 r. do dnia [...] sierpnia 1993 r. oraz o pobieraniu zasiłku dla bezrobotnych w okresie od dnia [...] maja 1993 r. do dnia [...] lipca 1993 r. oraz zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2004 r. o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] maja 1993 r. do dnia [...] lipca 1993 r. Po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2007 r. o wydanie duplikatu zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2003 r., potrzebnego do naliczenia kapitału początkowego, Miejski Urząd Pracy wydał skarżącej dwa nowe zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2007 r. i z dnia [...]marca 2007 r., w których wskazał, że skarżąca posiadała status osoby bezrobotnej w okresie w od dnia [...] maja 1993 r. do dnia [...] sierpnia 1993 r. Urząd nie podał natomiast okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, a w odpowiedzi na skargę I. M. z dnia [...] czerwca 2007 r. działanie Miejskiego Urzędu Pracy, Prezydent Miasta wyjaśnił w piśmie z dnia [...] lipca 2007 r., że wypłacony zasiłek dla bezrobotnych był świadczeniem nienależnie pobranym i z tego tytułu nie można uzyskać żadnych uprawnień. Wojewoda podniósł, że postanowieniem z dnia[...]stycznia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 551/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wniesioną przez I. M. skargę sądową na czynności Miejskiego Urzędu Pracy w przedmiocie duplikatów lub odpisów zaświadczeń w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia Wskazał przy tym, że w toku kontroli instancyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie (postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 465/08), z argumentacją, że zachodzi konieczność wyjaśnienia charakteru pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie czynności Miejskiego Urzędu Pracy. Wojewoda wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2008 r. skarżąca po raz kolejny wystąpiła z wnioskiem o wyegzekwowanie odpisów zaświadczeń z dnia[...]grudnia 2003 r. i z dnia [...] stycznia 2004 r. oraz stwierdził, iż wydane w tych okolicznościach skarżone postanowienie organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2008 r. o odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów tych zaświadczeń, jest rozstrzygnięciem wadliwym, gdyż w świetle przekazanych mu akt sprawy nie wiadomo, czy postępowanie sądowe, o którym wyżej mowa zostało prawomocnie zakończone, a nie można domniemywać jakie rozstrzygnięcie podejmie Sąd w kwestii pisma Prezydenta Miasta z dnia [...]lipca 2007 r., czy uzna je za postanowienie, czy też za pismo wyjaśniające, które nie podlega zaskarżeniu w trybie administracyjnym. Ustalenie przez Sąd, że pismo to jest postanowieniem, mogłoby skutkować umorzeniem postępowania z wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie żądanych zaświadczeń z dnia [...] grudnia 2003 r. i z dnia [...] stycznia 2004 r. Wobec tego organ I instancji powinien rozważyć możliwość zawieszenia postępowania w trybie art. 97 k.p.a. z uwagi na trwające postępowanie sądowe i po wyjaśnieniu sprawy, wydać stosowne rozstrzygnięcie. W skardze sądowej I. M. zarzuciła, że powyższe postanowienie Wojewody rażąco narusza prawo, gdyż z zaświadczenia organu z dnia [...] stycznia 2006 r. o okresach rejestracji i pobierania zasiłku nie wynika, kto anulował i jakie zaświadczenie oraz dlaczego zostało anulowane. Skarżąca podniosła, że widnieje tylko odręczny dopisek "jednocześnie anuluje się poprzednio wydane zaświadczenie" zwracając uwagę, iż indywidualna karta wypłat świadczeń z dnia [...] lutego 2002 r. jest zgodna z treścią zaświadczeń, o które się ubiega. Stwierdziła również, że aktualnie toczy się w Sądzie Okręgowym postępowanie w przedmiocie unieważnienia decyzji ZUS o przyznaniu renty w 1993 r., a we wnioskach domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że skarżąca ubiega się o wydanie przez organ uwierzytelnionych odpisów dwóch zaświadczeń Miejskiego Urzędu Pracy z dnia [...] grudnia 2003 r. i z dnia [...] stycznia 2004 r. figurujących w aktach sprawy (k. 85 i 86 akt adm.). Na zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 2003 r. widnieje czytelny podpis I. M. z datą [...] stycznia 2004 r. Z pisma skarżącej z dnia [...] stycznia 2007 r. (k. 91 akt adm.) skierowanego do Miejskiego Urzędu Pracy wynika, że duplikaty tych zaświadczeń są potrzebne w postępowaniu związanym z naliczeniem kapitału początkowego. W innym piśmie późniejszym, bo z dnia [...] marca 2007 r. (k. 95 akt adm.) adresowanym do tego organu skarżąca wyjaśniła, że oryginały tych zaświadczeń złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, ale ich tam nie ma. Zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis ten oznacza, że strona żądając uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie powinien dokonać własnej oceny, czy świetle okoliczności rozpatrywanej sprawy zaistniał ważny interes strony. Wyraźna informacja powzięta przez organ (Miejski Urząd Pracy) o toczącym się z udziałem strony postępowaniu w sprawie ustalenia kapitału początkowego przez ZUS, stanowiła wystarczającą podstawę do przyjęcia, że w rozumieniu przepisu art. 73 § 2 k.p.a. strona wykazała swój ważny interes w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów zaświadczeń, wydanych przez ten organ. Postanowienie organu odmawiające stronie wydania takich odpisów było zatem rozstrzygnięciem wadliwym. Oceny tej nie zmienia argument, że przedmiotowe zaświadczenia – zdaniem organu - stały się nieaktualne. Kwestia ich aktualności wykraczała poza ramy skontrolowanego postępowania wywołanego wnioskiem skarżącej z dnia [...] lipca 2008 r. "o wyegzekwowanie odpisów zaświadczeń". Wobec tego brak było przeciwwskazań do wydania skarżącej żądanych przez nią uwierzytelnionych odpisów zaświadczeń. Wadliwym, aczkolwiek z innych względów, okazało się również zaskarżone postanowienie Wojewody. Nie można bowiem zaakceptować stanowiska Wojewody, że świetle akt sprawy nie wiadomo, czy postępowanie sądowe w sprawie ze skargi I. M. na pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2007 r. zostało prawomocnie zakończone. W aktach rozpoznawanej sprawy figuruje między innymi postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 464/08 uchylające postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 stycznia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 551/07 o odrzuceniu skargi I. M. na pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie czynności Miejskiego Urzędu Pracy oraz prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 8/08 o odrzuceniu skargi I. M. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wydania żądanych odpisów zaświadczeń. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 r. Sąd wskazał, że I. M. wniosła skargę, w której domagała się wyegzekwowania od Dyrektora Miejskiego Urzędu Pracy odpisów dwóch zaświadczeń (z dnia [...] grudnia 2003 r. i z dnia [...] stycznia 2004 r.). Poza tym do profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego), reprezentującego Prezydenta Miasta skierowano pismo z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 8/08 (poprzednia sygn. akt III SA/Lu 187/08) informujące, że sprawa ze skargi I. M. na bezczynność organu w przedmiocie żądanych odpisów zaświadczeń została przeniesiona do repertorium SAB i nadano jej sygnaturę III SAB/Lu 8/08. Zatem odpada argument Wojewody o braku wiedzy na temat wyników sądowej kontroli przeprowadzonej w tym zakresie oraz kwestia ewentualnego obligatoryjnego zawieszenia postępowania przez Prezydenta Miasta na mocy art. 97 § 1 k.p.a. z uwagi na trwające postępowanie sądowe. Ubocznie należy wskazać, że nadesłane w tej sprawie Sądowi akta administracyjne nie były kompletne. Po ich uzupełnieniu – na wezwanie Sądu – ustalono, że postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2008 r. doręczono skarżącej w dniu [...] sierpnia 2008 r. Lektura akt administracyjnych figurujących w aktach sprawy o sygnaturze III SA/Lu 8/08 (wcześniej III SA/Lu 551/07 oraz III SA/Lu 187/08) prowadziła do wniosku, że skarżąca nadała zażalenie w urzędzie pocztowym w dniu [...]września 2008 r. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2008 r. podlegało uchyleniu przez Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 litera c/ ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to oznacza, że organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy ma obowiązek dostosować się do wyżej wymienionych uwag i zaleceń (art. 153 cyt. ustawy). Pozostają one – co trzeba zauważyć - w sprzeczności ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2008 r., wydanym po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2008 r. Postanowienie to w istocie jest "kopią" skontrolowanego już postanowienia organu z dnia [...] sierpnia 2008 r. W ocenie Sądu, uchylenie nowego postanowienia organu – w trybie art. 135 wyżej wymienionej ustawy – wykraczałoby poza granice sprawy oraz skargi wniesionej w dniu [...] listopada 2008 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło