II SA/Wa 1938/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia oraz innych należności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kontroli Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono A. M. przyznania prawa do uposażenia oraz innych należności za okres od dnia [...] października 2007 r. do dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] A. M. (pełniący zawodową służbę wojskową na stanowisku [...]) z dniem [...] września 2007 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. M., wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1816/07, uchylił zarówno powyższą decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. A. M., po stawieniu się w dniu [...] kwietnia 2008 r. do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wystąpił o przyznanie prawa do uposażenia oraz innych należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za okres od dnia [...] października 2007 r. do dnia [...] kwietnia 2008 r. Decyzją Dyrektora Departamentu Kontroli Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmówiono A. M. przyznania prawa do uposażenia oraz innych należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej z tej przyczyny, że w wymienionym okresie nie pełnił zawodowej służby wojskowej, stąd nie nabył uprawnień do tych świadczeń. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Minister wskazał, że mimo prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1816/07, skarżący nie nabył prawa do wypłaty wnioskowanych świadczeń, albowiem w powyższym okresie nie pełnił on służby wojskowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. M. zarzucił organowi naruszenie następujących przepisów: – art. 6 k.p.a., poprzez zróżnicowanie jego sytuacji prawnej w odniesieniu do innych osób znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej oraz pominięcie faktu, że wydanie wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r. oznaczało, iż wyznaczenie na obecnie zajmowane stanowisko służbowe nie wymagało powołania skarżącego do zawodowej służby wojskowej; – art. 9 w związku z art. 19 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), poprzez uznanie, że w spornym okresie skarżący nie pełnił służby; – art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez przyjęcie, że warunkiem nabycia prawa do uposażenia jest faktyczne pełnienie służby; – art. 71 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez uznanie, że nie nabył on uprawnień do wnioskowanych świadczeń, a ponadto pominięcie faktu, że decyzja o jego zwolnieniu ze służby została wstrzymana wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1816/07. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Kontroli Ministerstwa Obrony Narodowej. Udzielając odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wnioskując o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1191/08 oddalił skargę wniesioną przez A. M. Od tego wyroku A. M. wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I OSK 248/09, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wydanie wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby i orzeczenie w takim wyroku, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości pozwala przyjąć, że w sensie prawnym w zakresie uprawnień zwolnionego ze służby żołnierza od tego czasu miało miejsce pełnienie służby. Wyrok sądu administracyjnego stwarza bowiem możliwość wykonywania przez obie strony uprawnień i obowiązków wynikających ze stosunku służbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 76 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej prawo do uposażenia żołnierza zawodowego, tj. uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza pełnienia zawodowej służby wojskowej, a wygasa – w myśl art. 76 ust. 4 tej ustawy – z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz zawodowy został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, zaginął lub zmarł. Z powyższej regulacji prawnej płynie wniosek, że prawo żołnierza zawodowego do uposażenia (jednego uposażenia – art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej) przysługuje z tytułu pełnienia służby. Jak już wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 94/01 – Lex nr 53775 i z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 1298/05 – Lex nr 266495, prawo do uposażenia powiązane zostało z faktycznym podejmowaniem czynności służbowych, a samo pozostawanie w stosunku służbowym nie jest wystarczające, aby domagać się za ten okres uposażenia. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny skutków prawnych jakie wywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1816/07, który uchylił zarówno decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], jak i poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. o zwolnieniu A. M. z zawodowej służby wojskowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 1298/05, wskazał, iż uniknięcie skutków prawnych decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej w sposób umożliwiający faktyczne wykonywanie przez obie strony stosunku służbowego w dalszym ciągu swoich uprawnień i obowiązków, albo nakazujący przyjęcie, że pełnienie służby miało miejsce, wymaga każdorazowo odrębnej, specjalnej regulacji prawnej w drodze zupełnie wyjątkowych środków prawnych. Jako przykład takich środków należy wskazać stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby na drodze administracyjnej lub w wyniku stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1455/08 niepubl.). Instytucjami pozwalającymi na uniknięcie skutków prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w omawianym znaczeniu są także wstrzymanie wykonania decyzji na skutek wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.) oraz orzeczenie przez sąd w wyroku uwzględniającym skargę, że zaskarżona decyzja o zwolnieniu ze służby nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.). Stwierdzenie przez sąd, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 591/04 z aprobującą glosą Z. Kmieciaka – OSP 2005 r. z 4, poz. 50). Tym samym przyjąć należy, że z chwilą wydania nieprawomocnego jeszcze wyroku, lecz zaopatrzonego w rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 152 p.p.s.a., następuje na czas do jego uprawomocnienia obalenie domniemania mocy obowiązującej zaskarżonej decyzji. Zatem wydanie wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby i orzeczenie w takim wyroku, że decyzja ta nie podlega wykonaniu pozwala przyjąć, że w sensie prawnym w zakresie uprawnień zwolnionego ze służby żołnierza od tego czasu miało miejsce pełnienie służby. Wyrok sądu administracyjnego stwarza bowiem możliwość wykonywania przez obie strony uprawnień i obowiązków wynikających ze stosunku służbowego. Rozważania powyższe prowadzą do konkluzji, że w tym zakresie organ dokonał błędnej interpretacji przepisów art. 72 ust. 2 i art. 76 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej. Nie uwzględniono bowiem, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. M., wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1816/07 uchylił decyzje o zwolnieniu skarżącego z dniem [...] września 2007 r. z zawodowej służby wojskowej i jednocześnie orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Mając na względzie powyższe rozważania i biorąc pod uwagę, że żądanie wypłaty uposażenia obejmowało okres od dnia [...] października 2007 r. do dnia [...] kwietnia 2008 r., usprawiedliwionym jest pogląd, że nieuwzględnienie skutków prawnych tego wyroku mogło mieć wpływ na treść zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.