VII SA/Wa 83/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. S.A. z siedzibą w P. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. ([...]) Prezydent [...] na podstawie art. 30 ust. 6 pkt. 1 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118), dalej Prawo budowlane, i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, wniósł sprzeciw do zgłoszenia A. S.A. w P. dotyczącego montażu konstrukcji wsporczej jednostronnego nośnika reklamowego typu BLW 18 o wym. 6,28 x 3,28, na działce nr ew. [...], przy ul. P. w W. Organ uznał, że zakres ww. robót wykracza poza dyspozycję art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę poprzedzone decyzją o warunkach zabudowy. Po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. w P., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2008r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego - utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. Organ odwoławczy podzielił pogląd, przedstawiony w decyzji pierwszo instancyjnej i dodał, że art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach budowlanych. Instalowanie nie jest równoznaczne z budowaniem, zatem instalowaniem nie można określać budowy samodzielnej konstrukcji posadowionej na własnym fundamencie zagłębionym w gruncie. Dokonując kwalifikacji prawnej czy dany obiekt (urządzenie reklamowe) wymaga pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia, powinno się brać pod uwagę przepis art. 5 Prawa budowlanego. Organ powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 25 maja 2007r. (II OSK 1509/06) wskazując, że wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowle, w tym trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe wymagają pozwolenia na budowę. O tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają trwałego związania. Odnosząc się do kwestii terminu do wniesienia sprzeciwu, organ wyjaśnił, że 30 -dniowy termin do zgłoszenia sprzeciwu jest zachowany, jeżeli przed jego upływem decyzja, którą zgłoszono sprzeciw, została nadana np. w polskiej placówce pocztowej. Ustawodawca nie uzależnił skuteczności sprzeciwu od jego doręczenia lub ogłoszenia, ale od jego zgłoszenia, a nie są to pojęcia tożsame. W sprawie zgłoszenie zostało złożone do właściwego organu w dniu 19 grudnia 2007 r., zaś zaskarżona decyzja została nadana na poczcie polskiej w dniu 8 stycznia 2008 r. W skardze inwestor wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie: 1) art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy, że sprzeciw wniesiono po upływie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia; 2) art. 30 ust. 6 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że wykonanie zgłoszonych robót budowlanych nie jest instalacją urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe postępowanie dowodowe i niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Wyrokiem z dnia 3 października 2008r. (VII SA/Wa 1002/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ww. decyzje wydano z naruszeniem art. 30 ust. 6 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane i z tego względu decyzje obu instancji uchylił. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewody [...], Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 grudnia 2009r. (II OSK 1963/08) uchylił ww. wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zw. ppsa, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał ponownej kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze ocenę prawną zawartą w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd II instancji wskazał, że twierdzeń i wniosków uzasadnienia wyroku nie oparto na całości akt sprawy, w tym dokumentacji projektowo - technicznej, z której nie wynika, aby urządzenie reklamowe objęte zgłoszeniem było urządzeniem wymienionym w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Z faktu, że przedmiotowe urządzenie reklamowe jest rozbieralne i składa się z typowych elementów składowych montowanych w jedną całość, nie wynika jeszcze, że obiekt ten jest urządzeniem reklamowym, do którego odnosi się powyższy przepis. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisy Prawa budowlanego nie uzależniają kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania, czy od tego, że w każdej chwili może on być rozebrany. O tym czy obiekt jest trwale związany z gruntem, nie świadczy sposób w jaki zagłębiono go w gruncie ani technika w jakiej to wykonano, ale jego masa całkowita i rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Dlatego rozstrzygnięcie sprawy nie mogło nastąpić z pominięciem oceny parametrów technicznych obiektu znajdujących się w dokumentacji projektowo-technicznej. Na gruncie Prawa budowlanego można wyróżnić urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem wskazane w art. 3 pkt 3, oraz urządzenia reklamowe wymienione w art. 29 ust. 2 pkt 6, w tym również wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami stosunkowo lekkimi, przenośnymi o małych gabarytach. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że urządzenie reklamowe objęte przedmiotowym zgłoszeniem posiada znaczne rozmiary, składa się bowiem ze stopy fundamentowej o wym. 2 x 3,2 x 1 m, posadowionej 1,3 m poniżej poziomu terenu, słupa stalowego o wysokości do 4 m, stanowiącego podstawę dla reklamowego nośnika kasetonowego o wymiarach 6, 28m x 3, 28 m. Całkowita wysokość obiektu wynosi 7m ponad poziomem terenu. Ponadto, ma być ono posadowione za pomocą szablonu zespołu 12 kotew fundamentowych umocowanych w betonie i dodatkowo przykręconych śrubami. Całość fundamentu ma być umieszczona w wykopie i zasypana 20 cm warstwą piasku. Bez znaczenia pozostaje zatem możliwość jego zamontowania z elementów składowych i rozebrania po okresie eksploatacji. W konsekwencji oznacza to, że przedmiotowe urządzenie reklamowe stanowi budowlę wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zatem jako nie objęte dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Niezależnie jednak od przedstawionej wyżej argumentacji Sąd I instancji zobligowany był do dokonania oceny wydanych rozstrzygnięć również w zakresie do którego nie odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na związanie zarzutami skargi kasacyjnej, to jest kwestii przekroczenia terminu do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że decyzja o sprzeciwie wywiera skutki prawne tylko wtedy, gdy została doręczona adresatowi przed upływem 30 dni począwszy od dnia doręczenia zgłoszenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2002r., sygn. akt II SA/Kr 965/02, ONSA 2003, Nr 4, poz. 147),. Powyższe stanowisko zostało jednoznacznie potwierdzone w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 15 października 2008 r. (II GPS 4/08), w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że termin 30 dni do wyrażenia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu, na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), jest terminem do doręczenia sprzeciwu okręgowej radzie adwokackiej lub zainteresowanemu. Wprawdzie uchwała dotyczy terminu do wniesienia sprzeciwu wymienionego w ustawie Prawo o adwokaturze, tym niemniej znajduje zastosowanie również do terminu w jakim organ uprawniony jest do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5 sprzeciwu Prawa budowlanego. Oba terminy są bowiem terminami prawa materialnego, które nie podlegają przywróceniu, przerwaniu ani zawieszeniu. W konsekwencji oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie decyzję o sprzeciwie wydano z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgłoszenie wpłynęło bowiem do organu w dniu 18 grudnia 2007r. Termin na doręczenie sprzeciwu dla organu upłynął zatem z dniem 17 stycznia 2008r., natomiast doręczenie decyzji o sprzeciwie pełnomocnikowi inwestora nastąpiło dopiero w dniu 29 stycznia 2008 r. W związku z powyższym organ architektoniczno- budowlany utracił kompetencję do wydania decyzji o sprzeciwie w niniejszej sprawie, co w świetle przedstawionej argumentacji skutkowało uchyleniem rozstrzygnięć wydanych przez organy obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 p.p.s.a orzekł jak w pkt. I i II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.