I SA/Bd 181/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-05-10
Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Dariusz Dudra, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz umorzeniu postępowania w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek była zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek jest prawidłowa, gdyż nie stwierdzono całkowitej nieściągalności tych należności, a skarżący posiada realne możliwości ich spłaty. Umorzenie postępowania w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych, niebędących płatnikami składek, jest zgodne z prawem, ponieważ przepisy o umorzeniu nie mają do nich zastosowania. Organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący A. M. M. prowadził działalność gospodarczą w latach 2000-2007 i nie opłacał składek na ubezpieczenia społeczne, co spowodowało powstanie wysokiego zadłużenia. ZUS odmówił umorzenia tych należności, wskazując na brak całkowitej nieściągalności oraz realne możliwości spłaty przez skarżącego, który pełni funkcję Prezesa Zarządu w spółce. Organ umorzył natomiast postępowanie w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Skarżący kwestionował decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów dotyczących pomocy publicznej i pomocy de minimis.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę
I SA/Bd 181/11
UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił A. M. umorzenia należności z tytułu nieregulowanych składek w łącznej kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że powodem odmowy było niestwierdzenie całkowitej nieściągalności, jak również długi okres dochodzenia należności. Wpływ na odmowę miał również fakt, że skarżący obecnie osiąga dochód jako Prezes Zarządu w "T." sp. z o. o. w W. K. W opinii organu również stosunkowo młody wiek wnioskodawcy stoi na przeszkodzie w przyznaniu ulgi. Organ jednocześnie umorzył postępowanie w stosunku do składek finansowanych przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami składek, w łącznej kwocie [...] zł.
Skarżący, nie zgodził się z takim rozstrzygnięciem organu i pismem z dnia
[...] r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie :
• art. 7 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy;
• ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.) – poprzez jej niezastosowanie;
• rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie udzielania niektórych ulg w ramach pomocy de minimis (Dz. U. Nr 76, poz. 498).
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego, sytuacja finansowa oraz stan majątkowy strony to przesłanki które nie pozwalają na stwierdzenie, że w tym przypadku występuje całkowita nieściągalność należności. Wysoka kwota zaległości, jak również stosunkowo młody wiek wnioskodawcy , nie przemawia zdaniem organu za zaistnieniem stanu "ważnego interesu" , w rozumieniu art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) i wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu nieopłaconych składek (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).
Organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczy po pierwsze należności z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą oraz za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez pracodawcę i jest to kwota [...] zł.
Organ wskazał, że skarżący domagał się również umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek, finansowanych przez samych pracowników, łącznie na kwotę [...] zł. Organ podniósł, że skarżący w latach 2000 – 2007 potrącał składki w ww. częściach, jednak ich nie odprowadzał do ZUS – u na indywidualne konta ubezpieczonych pomimo, że należności te są należnościami publicznoprawnymi i wobec tego powinny być regulowane w pierwszej kolejności.
Organ stwierdził, że zadłużenie to nie podlega przepisom o umorzeniu, na podstawie art. 30 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawodawca bowiem w zacytowanym przepisie postanowił, że : " Do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29 " .
W związku z czym organ na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) dalej Kpa - uznał wniosek strony za bezprzedmiotowy i w tym zakresie umorzył postępowanie.
Organ wskazał, że podejmując ww. decyzję, stał na straży praworządności, kierował się słusznym interesem obywateli tj. pracowników zatrudnionych przez stronę. Z tego względu organ uznał zarzut strony co do naruszenia art. 7 cyt. Kpa za nieuzasadniony. Organ podał, że od dnia 1 stycznia 1999 r. część składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe są na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - finansowane przez samych pracowników. Dlatego podwyższono z tym dniem kwotę wynagrodzenia brutto, co należy rozumieć, że od tego dnia pracownikom przysługuje całość wynagrodzenia z częścią składek potrącanych przez płatnika, którym jest pracodawca.
Organ podkreślił, iż skarżący poprzez takie działanie uszczuplał wynagrodzenia brutto pracowników a ponadto przyczynił się do obniżenia ich przyszłych świadczeń emerytalnych czy rentowych. Dlatego organ uznał, że zarzut stawiany przez stronę co do nieuwzględnienia interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli jest argumentem mijającym się z prawdą oraz niemającym żadnych racjonalnych podstaw. W ocenie organu, strona podchodzi do sprawy mając na uwadze wyłącznie swój indywidualny interes jako płatnika składek. Organ podniósł, iż umarzając zadłużenie działałby na szkodę zarówno Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jak i pracowników firmy.
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania przepisów dotyczących pomocy publicznej jak również pomocy de minimis, organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie powołane przepisy nie mają zastosowania. Zgodnie bowiem z § 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie udzielania niektórych ulg w ramach pomocy de minimis, o pomoc może ubiegać się jedynie podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Definicję przedsiębiorcy określa natomiast art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095) w rozumieniu którego przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Idea pomocy publicznej jak i pomocy de minimis polega zatem na tym, że może być ona udzielana na określonych warunkach tylko przedsiębiorcom. W niniejszej sprawie natomiast strona zaprzestała prowadzenia działalności z dniem [...] r., tym samym utraciła status przedsiębiorcy. Wobec powyższego, przywołane przez stronę przepisy nie mają zastosowania.
Na marginesie organ podał, że na podstawie wydanych w dniu [...] r. decyzji nr [...] o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne w miesiącu 09/2005 dla strony jako płatnika składek oraz decyzji nr od [...] do [...] oraz nr od [...] do [...] o podstawach wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne dla pracowników, zostały sporządzone przez Zakład z urzędu dokumenty rozliczeniowe i w konsekwencji uległa zmianie kwota zadłużenia. Aktualnie, po uwzględnieniu wymienionych decyzji na koncie strony widnieje zaległość z tytułu składek na:
• Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł,
• Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie [...] zł,
• Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie [...] zł
• oraz odsetki za zwłokę naliczone na dzień [...] r. w kwocie [...] zł.
Podsumowując organ stwierdził, że z uwagi na brak stwierdzenia całkowitej nieściągalności, długi okres dochodzenia należności, stosunkowo młody wiek strony, jak również pełnienie przez nią funkcji Prezesa Zarządu w "T." sp. z o. o. w W. K., nie zostały spełnione przesłanki niezbędne do zastosowania przepisów umożliwiających umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 28 ust. 3, 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia złożyła skargę do tut. Sądu, w której wniosła o uchylenie wydanej decyzji, zarzucając podobnie jak w odwołaniu, iż w trakcie wydania decyzji doszło do naruszenia :
• art. 7 Kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy;
• ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie udzielania niektórych ulg w ramach pomocy de minimis – poprzez jej niezastosowanie.
Strona podniosła, że przedmiotowe zaległości powstały w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W ocenie skarżącego, zaprzestanie prowadzenia tej działalności nie może stać na przeszkodzie udzieleniu pomocy przedsiębiorcy, który z tytułu prowadzonej działalności zobowiązany jest do świadczeń publicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 21 lipca 2009r w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 352/09 skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wydanej decyzji nie można było zarzucić naruszeń prawa materialnego ani procesowego. Jednocześnie Sąd, nie uwzględnił wniosku strony o odroczenie terminu rozprawy.
W złożonej skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie wydanego wyroku. Skargę kasacyjna oparto m. innymi na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez prowadzenie rozprawy podczas nieobecności strony, która w dniu 20 lipca 2009 r. przesłała do WSA faks z zaświadczeniem lekarskim, którego nie dołączono do akt sprawy i w ten sposób pozbawiono stronę czynnego udziału w rozprawie, co stanowiło zdaniem strony podstawę do uznania, iż postępowanie sądowe zostało dotknięte wadą nieważności z art. 183 § 2 pkt 5 cyt. ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r. w sprawie II GSK 1102/09 uchylił wyrok tut. Sądu z dnia 21 lipca 2009 r. uznając, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez pozbawienie strony możliwości ochrony swych praw.
W ocenie NSA Sąd I instancji nieprawidłowo odczytał wniosek strony a oddalając go naruszył przepisy postępowania ( art. 109 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) , które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność strony, która jak wynika z faksu, chciała Sądowi przedstawić swe stanowisko, a zrobić tego w terminie rozprawy nie mogła z przyczyny choroby. Choroba była przyczyną, nadzwyczajnym zdarzeniem, której strona nie mogła przezwyciężyć. NSA wskazał, że przeszkoda ta trudna do przezwyciężenia dla strony była Sądowi znana, a strona we wniosku nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy pod jej nieobecność i działała wówczas bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego NSA uznał, że zaszła w sprawie okoliczność wymieniona w cyt. przepisie art. 183 § 2 pkt 5 i na tej podstawie skargę kasacyjną uwzględnił, wskazując, iż nieważność postępowania sądowego nie pozwoliła na merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. , stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że sprawa z uwagi na stwierdzoną nieważność postępowania sądowego zostaje poddana ocenie, która zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 cyt. ustawy winna być dokonana przy zastosowaniu kryterium legalności. Sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia dwóch kwestii:
1. czy zasadnie organ ubezpieczeń społecznych nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie [...] zł na :
a. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych,
b. Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego,
c. Fundusz Pracy
d. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz odsetek za zwłokę.
2. oraz czy zasadnie wbrew żądaniu strony umorzył postępowanie w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł.
Jak wynika z akt sprawy A. M. M., prowadząc działalność gospodarczą od roku 2000 – 2007 nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne. Stąd kwoty zadłużenia są bardzo wysokie i przekraczają obecnie wraz z odsetkami kwotę [...] zł. Domagając się umorzenia ww. zadłużenia skarżący podnosi, iż jego zdaniem odmowa narusza interes podatnika.
Zdaniem strony organy naruszyły przepisy prawa materialnego jak i procedury poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz poprzez niezastosowanie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007r. w sprawie udzielania niektórych ulg w ramach pomocy de minimis. Organ prawidłowo wskazał, że powyższą ustawę wraz z rozporządzeniem stosuje się tylko do przedsiębiorców - a w dacie składania wniosku skarżący już nim nie był.
Kwestię umorzeń zaległości z tytułu nieopłaconych stawek reguluje ustawa
z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm. ) zwana dalej u.s.u.s. oraz mające zastosowanie w sprawie rozporządzenie Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu nieopłaconych składek ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm. ).
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym kosztów i odsetek, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.
Nieściągalność całkowita zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 art. 28 tj. w sytuacji, gdy :
• dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów
• albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych
• nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
• gdy sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
• gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
• gdy nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; gdy wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
• wskazane należności mogą być również umarzane, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, i gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Z mocy zaś § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (przepis podustawowy wydany na podstawie delegacji zawartej w art. 28 ust. 3b u.s.u.s.) ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W szczególności w przypadku, gdy :
• opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
• poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
• przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Jak wynika z zacytowanych przepisów decyzje dotyczące umorzenia należą do sfery uznania administracyjnego, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny, i winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07 (LEX nr 368197), zgodnie z którą decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy u.s.u.s. ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może a nie musi wydać rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem.
Oceniając sytuację skarżącego organy ustaliły, iż skarżący w dacie rozstrzygania miał na utrzymaniu dwoje dzieci ([...] lat i [...] miesięcy). Według oświadczenia strona od 2005r. nie mieszka z żoną M. Posiada liczne zadłużenia z tytułu podatków oraz z racji zaciągniętych kredytów. Skarżący nie wykazał nieruchomości ani ruchomości. Z informacji Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, iż w jego posiadaniu jest samochód osobowy [...] z [...] r, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie zabezpieczające.
Nadto organy ustaliły, że skarżący pełni funkcję członka zarządu Spółki z o.o. działającej pod firmą " T." w W. K. Organ podał, iż skarżący w dacie rozstrzygania przebywał na zwolnieniu lekarskim ale ZUS Oddział w Ł. , Inspektorat w Z. decyzją z [...] r. odmówił stronie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego i zgodnie z orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. skarżący został uznany za zdolnego do pracy.
Ponadto skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego z racji pełnienia funkcji członka zarządu ww. spółki oraz w firmie "F." Zakład Produkcyjno – Handlowy K. F.
Z powyższego wynika, że organy zasadnie uznały, iż dłużnik ma realne możliwości uzyskiwania dochodów, pozwalających na spłatę zadłużenia, zważywszy na fakt, iż pełni ww. funkcje i zgłoszony został do ubezpieczeń społecznych. Organ dodatkowo wskazał, że stosunkowo młody wiek skarżącego przy podejmowaniu decyzji odmownej miał znaczenie. W tym miejscu należy przywołać tezę wyroku Sądu Najwyższego z 24 maja 2007 r., sygn. akt II UK 216/06, w którym SN stwierdził, że : " przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych nie stanowi podstawy umorzenia należności z tytułu składek, jeżeli dłużnik ma realne możliwości uzyskiwania dochodów pozwalających na spłatę zadłużenia".
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał te okoliczności, które świadczą o tym, że odmawiając umorzenia składek nie przekroczono granic swobodnego uznania.
Skarżący uznał, że odmowa umorzenia należności narusza jego interes jak również interes publiczny zapominając, iż potrącając jako płatnik składki opłacane przez pracowników i nie wpłacając ich na konto ZUS naruszył właśnie ten interes publiczny pozbawiając budżet środków publicznoprawnych a przyszłych emerytów świadczeń zaoszczędzonych na indywidualnych kontach.
Należy w tym miejscu powtórzyć za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie ( wyrok z 5 listopada 2007 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1231/07) , że : " Ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami. Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek."
Odnośnie natomiast drugiego z pytań, a mianowicie czy organy zasadnie umorzyły postępowanie dotyczące wniosku o umorzenie zaległości w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł. należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 30 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w stosunku do zaległości wynikających z nieopłaconych składek za zatrudnianych pracowników w części przez nich finansowanej nie stosuje się powyższych przepisów tj. art. 28 i art. 29 u.s.u.s.
To oznacza, że zgodnie z art. 105 Kpa organ miał prawo umorzyć postępowanie uznając, iż w tym przypadku brak było przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W przypadku zaś, gdy wniosek obejmuje zarówno należności podlegające umorzeniu, jak i należności określone w art. 30 tej ustawy, należy umorzyć postępowanie w zakresie tych ostatnich (por.: wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w: Warszawie z dnia 27.09.2006r., III SA/Wa 1765/06, i 30.11.2006r., III SA/Wa 2036/06 oraz w Olsztynie z dnia 11.02.2009r., I SA/Ol 495/2009r.). Ponadto Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt I UK 360/07 LEX nr 496399 wyraził następujące stanowisko :
"Ani przepis art. 28 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ani przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) nie mogą stanowić podstawy do umorzenia składek należnych za zatrudnianych pracowników w części przez nich finansowanej".
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, argumentując utrzymanie w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji, prawidłowo ocenił właściwie zebrany materiał dowodowy, podkreślając, iż w rozpatrywanej sprawie przesłanka całkowitej nieściągalności nie występuje, zaś skarżący nie wykazał prawdziwości swej argumentacji w pozostałym zakresie. W opinii Sądu skarżący nie wykazał także, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny., co oznacza, że nie mogło mieć zastosowanie ww. rozporządzenie.
Reasumując Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został w pełni wyjaśniony, po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania. Organy zgodnie z zasadami ogólnymi cyt. ustawy kodeks postępowania administracyjnego przeprowadziły postępowanie, nie naruszając zasad ogólnych, w szczególności Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów ( art. 7 i art. 77, jak i art. 80). Materiał dowodowy został prawidłowo poddany ocenie, która nie nosiła znamion oceny dowolnej. Wnioski, jakie zostały wysunięte są zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. Decyzja została w pełni uzasadniona.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło