II SA/Gd 252/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-05-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę, zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dacie budowy, czy w dacie wydawania decyzji o rozbiórce?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodność obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym, stanowiąca przesłankę do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, powinna być oceniana według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji o rozbiórce, a nie w dacie budowy obiektu. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza możliwości legalizacji samowoli budowlanej, jeśli inwestor uzyska decyzję o warunkach zabudowy.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekty te zostały wzniesione w październiku 1994 roku na terenie, który zgodnie z obowiązującym wówczas planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy K. był przeznaczony pod uprawy leśne i łąki. Skarżący argumentował, że należy oceniać zgodność z planem, który zostanie uchwalony w terminie późniejszym, a także wnosił o odroczenie rozbiórki do czasu uchwalenia nowego planu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 23 września 2010 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał S. S. rozbiórkę obiektu budowlanego wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K., gmina K. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że S. S. wybudował bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] w październiku 1994 roku przedmiotowe obiekty budowlane. Organ wyjaśnił, iż na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane obiekty budowlane mogły być wznoszone wyłącznie na terenach na ten cel przeznaczonych zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 3). Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 tej ustawy budowę obiektów budowlanych można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Jak stwierdził nadto organ, w okresie wznoszenia przedmiotowych obiektów budowlanych obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy K., zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy w K. z dnia 30 lipca 1993 roku, który przeznaczał teren, na którym położna jest przedmiotowa działka, pod uprawy leśne i łąki, bez prawa jakiejkolwiek zabudowy. Obecnie dla terenu K. brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 19 lipca 2010 roku, nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 27 stycznia 2010 roku, nr [...] o odmowie S. S. ustalenia warunków zabudowy dla realizacji budowy domu letniskowego na działce nr [...] w K., gmina K. Zdaniem organu, w sprawie zachodziły zatem okoliczności uzasadniające rozbiórkę ww. obiektów na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane. W odwołaniu od powyższej decyzji S. S. stwierdził, że trwają prace związane z uchwaleniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów, na których zostały wybudowane przedmiotowe obiekty budowlane. W ocenie skarżącego, może zachodzić sprzeczność planu obowiązującego w trakcie budowy przedmiotowych obiektów budowlanych z nowym planem. Z treści art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane wynika bowiem, że warunkiem orzeczenia nakazu rozbiórki jest niezgodność obiektu budowlanego z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego lub planem, który zostanie uchwalony w terminie późniejszym, a będącym w trakcie opracowywania. Skarżący stwierdził nadto, że w myśl art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, wykonanie przymusowej rozbiórki obiektu można odroczyć do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia 18 stycznia 2011 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że budowa przedmiotowych obiektów budowlanych wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego odwołujący się nie przedstawił. Wskazał następnie, przedstawiając na poparcie swego stanowiska poglądy sądów administracyjnych, że skutki samowoli budowlanej na gruncie przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym, które obowiązują w dacie wydawania decyzji. Organ zaznaczył przy tym, iż inwestor skorzystał z możliwości wystąpienia do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która rozstrzygałaby kwestię zgodności przedmiotowych obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 19 lipca 2010 roku, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 27 stycznia 2010 roku o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowych obiektów budowlanych. Tym samym ostatecznie i negatywnie została przesądzona kwestia zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym przedmiotowych obiektów. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że z wnioskiem o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki można wystąpić do właściwego organu dopiero wówczas, gdy nakaz rozbiórki stanie się ostateczny. Organ odwoławczy wskazał również, że fakt prowadzenia prac nad nowym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego, ponieważ nie jest to zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję S. S. wniósł o jej uchylenie lub zawieszenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że niezbędne jest dokonanie oceny zgodności wybudowanych obiektów z planem obowiązującym w trakcie orzekania, co oznacza, że ewentualne zawieszenie postępowania w sprawie rozbiórki przedmiotowych obiektów, do czasu ustalenia nowego przeznaczenia terenu, na jakim się znajdują, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, byłoby stosowne. Warunkiem orzeczenia bezwzględnego nakazu rozbiórki jest bowiem niezgodność obiektu budowlanego z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego lub ewentualnie planem, który zostanie uchwalony w terminie późniejszym. Aktualnie plan taki mógłby powstać jedynie pod warunkiem uchwalenia studium zagospodarowania, będącego w trakcie opracowywania. Uchwalenie studium zagospodarowania gminy K. otwierałoby drogę do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który ostatecznie pozwoliłby na uczciwą wobec wszystkich właścicieli nieruchomości ocenę możliwości legalizacji samowoli budowlanych istniejących na terenie K. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując zaskarżoną decyzję w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., ocena dowodów nie narusza art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy pozostawały bezsporne. Wynikało z nich, że skarżący wybudował przedmiotowe obiekty budowane w październiku 1994 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Słusznie zatem organy obu instancji przyjęły, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 228, ze zm.), a to na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane. Biorąc pod uwagę, że ustalona prawidłowo data zakończenia budowy przedmiotowych obiektów budowlanych przypada przed dniem 1 stycznia 1995 roku, a sprawa dotycząca samowolnego ich wybudowania nie została wszczęta i zakończona decyzją ostateczną przed tą datą, uznać należało, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, jako podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak wynika z treści ww. przepisu, przesłankami wydania orzeczenia o nakazie rozbiórki są: 1) naruszenie przepisów obowiązujących w okresie budowy; 2) znajdowanie się obiektu budowlanego na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, w ocenie Sądu, należy ustalać według stanu prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 109/08 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane powinien być wykładany z uwzględnieniem aktualnego stanu ustawodawstwa, regulującego ten sam przedmiot, czyli usuwanie samowoli budowlanych rozumianych jako budowa obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W szczególności nowelizacją Prawa budowlanego z 1994 roku, dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718 ze zm.), wprowadzono możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej (obowiązującą także obecnie), która obejmuje zarówno obiekty budowlane będące w budowie, jak i takie, których budowę zakończono. Warunkami zaś legalizacji są - zgodność budowy z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oraz zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane). Odwołując się przy tym do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt P 37/06 (OTK-A nr 11 z 2007 r., poz. 160), w uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że chodzi o zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązującymi w chwili decydowania o legalizacji, a nie z chwili budowy (czego zresztą skarżący nie kwestionował). Podzielając stanowisko wyrażone w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które zostało również przyjęte przez tutejszy Sąd w innych sprawach (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2008 roku, sygn. akt II SA/Gd 581/08, z dnia 14 maja 2009 roku, sygn. akt II SA/Gd 417/08 oraz z dnia 8 lipca 2009 roku, sygn. akt II SA/Gd 62/09 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), trzeba przyjąć, że art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, który - wraz z art. 40 tej ustawy, dopuszczał legalizację samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego lub jego części, powinien być wykładany w ten sposób, że przy legalizacji (rozbiórce) ocenia się czy taki obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, przy czym oceny tej dokonuje się według stanu prawnego aktualnego w chwili wydawania decyzji o rozbiórce, a nie w chwili wybudowania obiektu budowlanego. Ten pogląd prezentowany jest również w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym mówi się, że zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy rozpoczęcia lub zakończenia budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2007 roku, sygn. akt II OSK 205/06, z dnia 6 listopada 2007 roku, sygn. akt II OSK 1454/06, oraz z dnia 8 października 2007 roku, sygn. akt II OSK 1318/06 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreśla się przy tym, że art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane miał na celu z jednej strony uporządkowanie ładu przestrzenno-budowlanego, z drugiej zaś stwarzał możliwość pozostawienia tych obiektów, które podlegały legalizacji, ograniczając możliwość orzekania nakazu rozbiórki tylko do obiektów, które zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym znajdowały się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę. Celem wskazanego przepisu było zatem eliminowanie samowoli budowlanej pozostającej w kolizji z przepisami o planowaniu przestrzennym. Obiekty budowlane mogą być bowiem budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Jeśli obowiązujące w dacie rozstrzygnięcia przepisy o planowaniu przestrzennym przewidują na danym terenie możliwość budowy takiego obiektu, jaki już się na tym terenie znajduje, to odwoływanie się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy i orzekanie na tej podstawie o rozbiórce przeczy celowi instytucji usuwania skutków samowoli budowlanej (zob. także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 października 2005 roku, sygn. akt II SA/Gd 2858/02 – nie publ., oraz z dnia 29 sierpnia 2007 roku, sygn. akt II SA/Gd 491/07, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2006 roku, sygn. akt II SA/Sz 41/06 – dwa ostatnie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście powyższych rozważań wskazać należy, że art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane mówi ogólnie o przepisach o planowaniu przestrzennym, który to termin należy utożsamiać z używanymi w różnym czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane terminami "przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym", czy "przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Terminy te zależały bowiem od nazwy aktualnie obowiązującej ustawy dotyczącej planowania przestrzennego. I tak w 1974 roku obowiązywała ustawa dnia 31 stycznia 1961 roku o planowaniu przestrzennym, wraz z Prawem budowlanym z 1994 roku weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, która w dniu 11 lipca 2003 roku została zastąpiona ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli zatem przyjmuje się wykładnię, według której w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane chodzi o przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w chwili załatwiania sprawy administracyjnej dotyczącej samowolnie postawionego obiektu budowlanego, to w sprawie załatwianej obecnie stosować należy ustawę z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.), gdyż ta ustawa przede wszystkim, choć nie wyłącznie, zawiera obecnie przepisy o planowaniu przestrzennym w znaczeniu użytym w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane. Stosownie zatem do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podlegać powinna ocenie okoliczność, czy teren, na którym znajdują się obiekty wybudowane samowolnie przez skarżącego, jest w ogóle przeznaczony pod zabudowę, co w rozumieniu tej ustawy oznacza zarówno objęcie takich terenów miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jak i określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy). Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 tejże ustawy ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zaś z ust. 2 art. 4 wynika, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. W okolicznościach niniejszej sprawy trzeba to rozumieć w ten sposób, że brak w dacie wydania zaskarżonej decyzji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego nieruchomość skarżącego nie przesądza automatycznie, iż działka nie jest przeznaczona pod zabudowę w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane. Podkreślić należy, że możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie postawiony obiekt budowlany, dopuszcza art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane w brzmieniu uwzględniającym treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 roku w sprawie o sygn. akt P 37/06. Z kolei przepis art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa wymagania, jakie należy spełnić, aby możliwe było wydanie dla zamierzonej inwestycji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wymagania te zostały wymienione w pkt 1-5 z jednoznacznie sformułowanym zastrzeżeniem, że tylko łączne spełnienie tych wymagań stwarza możliwość wydania przedmiotowej decyzji. Oznacza to, że w przypadku braku w dacie rozstrzygnięcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak w okolicznościach niniejszej sprawy, decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym. W konsekwencji należy przyjąć, że samowolny inwestor może wykazać w postępowaniu dotyczącym samowolnie postawionego obiektu budowlanego decyzją o warunkach zabudowy, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, został postawiony na terenie, na którym dopuszczalna jest tego rodzaju zabudowa. Co więcej, jest to jedyny sposób wykazania tej okoliczności. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany, zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., umożliwić samowolnemu inwestorowi wystąpienie do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, która wskazywałaby, czy istniejący sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym. Z możliwości takiej skorzystał skarżący w przedmiotowej sprawie i wystąpił do właściwego organu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu letniskowego na działce [...], położonej w K. Wójt Gminy, ostateczną decyzją z dnia 27 stycznia 2010 roku, odmówił skarżącemu ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 19 lipca 2010 roku, utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący nie wykazał zatem, że przedmiotowa zabudowa cechuje się zgodnością z przepisami o planowaniu przestrzennym, stąd też istniały podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Co za tym idzie, decyzje organów obu instancji wydane zostały w zgodzie z przepisami prawa materialnego. Bezzasadnie skarżący twierdził przy tym w skardze, że przedmiotowe postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone do czasu uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym położona jest działka zabudowana, należącymi do skarżącego, obiektami budowlanymi. Skarżący - podzielając stanowisko organów, iż zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym należy badać według stanu prawnego na dzień wydania decyzji, wywodzi z tego błędny wniosek o możliwości oczekiwania przez organ na uchwalenie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po pierwsze, wskazać należy skarżącemu, że zwlekanie organu nadzoru budowlanego z wydaniem decyzji nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, a stanowiłoby bezpodstawne naruszenie zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej orzekają według stanu prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji administracyjnej, a ponadto naruszałoby przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o terminach załatwiania spraw. Po drugie, brak jest podstaw, aby w tym celu korzystać z instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Mieć należy na uwadze, że brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu oznacza, że nie został uchwalony akt prawa miejscowego określający przeznaczenie tego terenu, zaś skarżący nie może realizować inwestycji budowlanej na swojej nieruchomości, chyba że wykazałby się ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki skarżącego, a tym samym brak przeznaczenia jej na cele związane z budownictwem mieszkalnym, nie stanowił podstawy do zawieszenia postępowania, choć w skardze wskazano na zainicjowanie prac planistycznych dla tego terenu. Jednakże, przy nadal obowiązującym stanie prawnym, w którym brak jest planu zagospodarowania przestrzennego, przewidywana przez skarżącego możliwość przeznaczenia terenu w nowo opracowanym planie na cele budownictwa mieszkaniowego, czy też rekreacyjnego, nie stanowiła przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie o nakazanie rozbiórki, niezależnie od tego, w jakim stadium opracowania znajduje się nowy plan. Uchwalenie bowiem nowego planu zagospodarowania przestrzennego nie rozstrzyga zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu. Z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego wiąże się zmiana stanu prawnego w zakresie dotyczącym prawa miejscowego, zagadnieniem wstępnym zaś jest rozstrzygnięcie o charakterze prejudycjalnym, wydane w konkretnej sprawie przez inny organ administracji lub sąd. Przez zagadnienie wstępne należy zatem rozumieć rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu administracyjnym lub sądowym, od którego wyniku zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postępowaniu głównym. Nie jest zaś zagadnieniem wstępnym wynik procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem procedura ta nie stanowi postępowania administracyjnego, ani też sądowego, lecz jest postępowaniem legislacyjnym w gminie, prowadzącym do uchwalenia aktu prawa miejscowego. Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ją oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło