I SA/Kr 1499/11
WyrokWSA w Krakowie2011-10-21
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Paweł Dąbek, WSA Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może nałożyć karę porządkową na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień, jeśli strona skarżąca twierdzi, że obiektywnie nie ma możliwości udzielenia żądanych informacji?Ratio decidendi
Organ podatkowy wymierzając karę porządkową na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień, musi w postanowieniu uzasadnić, dlaczego uważa tłumaczenia strony skarżącej o braku obiektywnych możliwości udzielenia wyjaśnień za bezzasadne. Organy obu instancji, pomijając ocenę zasadności tłumaczeń strony skarżącej i nie poddając ich ocenie, naruszyły art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych postanowień.Stan faktyczny
Organ I instancji nałożył na "N" S.A. karę porządkową w wysokości 2 600 zł za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień dotyczących wartości budowli (kanalizacji kablowej wraz z liniami kablowymi) na terenie gminy, nieuwzględnionej w deklaracji podatku od nieruchomości za 2009 r. Strona skarżąca twierdziła, że nie ma możliwości podania wartości budowli jako całości techniczno-użytkowej, ponieważ taki środek trwały nie znajduje się w księgach spółki, a kabel przebiega przez wiele gmin, co uniemożliwia jednoznaczne określenie wartości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1499/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Sylwia Piwowarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r., sprawy ze skargi "N" S.A. w W., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 23 maja 2011 r. nr [...], w przedmiocie nałożenia kary porządkowej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 361, 00 zł (trzysta sześćdziesiąt jeden złotych 00/100 ).
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm.) nałożył na "N" S.A. z siedzibą w W. (zwanej dalej "strona skarżącą") karę porządkową w wysokości 2 600,00 zł za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień w postaci podania wartości znajdujących się na terenie Gminy C. budowli, wynikającej z ewidencji środków trwałych, na którą to budowlę składały się m.in. kanalizacja kablowa wraz z zamieszczonymi w niej liniami kablowymi tj. kablami i przewodami stanowiącymi całość techniczno-użytkową, nieuwzględnionej w zadeklarowanej podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2009 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 20 stycznia 2009 r. strona skarżąca złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2009 r. Postanowieniem z dnia 4 września 2009 r. Nr [...] organ wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. z uwagi na zaniżenie podstawy opodatkowania budowli w deklaracji podatku od nieruchomości za 2009 r. wynikające z pominięcia wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej znajdującej się na terenie gminy C.
W toku prowadzonego postępowania, w trybie art.155 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa postanowieniem z dnia 22 października 2010 r. strona skarżąca została wezwana do podania wartości znajdujących się na terenie gminy C. budowli, wynikających z ewidencji środków trwałych, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania z pouczeniem o możliwości ukarania karą porządkową w wysokości 2 600 zł w przypadku bezzasadnej odmowy złożenia wyjaśnień.
W odpowiedzi, pismem z dnia 16 listopada 2010 r. strona skarżąca poinformowała, że nie ma możliwości podania wartości budowli stanowiącej jedną całość techniczno - użytkową albowiem taki środek nie znajduje się w księgach spółki. Nadto wskazała, że kabel stanowiący odrębny środek trwały przebiega przez obszar wielu gmin i również z tych względów nie jest możliwe jednoznaczne określenie wartości dla celów postępowania.
W ocenie organu zasadnym było wezwanie o podanie wartości budowli. Organ bardzo szeroko uzasadniał przy tym dlaczego uznaje, że linie telekomunikacyjne położone w kanalizacji kablowej pozostawać będą ze sobą w funkcjonalnym związku i wobec tego traktowane będą jako jeden obiekt budowlany. Następnie po zacytowaniu udzielonej odpowiedzi z dnia 16 listopada 2010r. strony skarżącej, organ powołał art.122 i 187 §1 ustawy - Ordynacja podatkowa wskazując na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez informacje, o które strona skarżąca była wzywana. Organ podkreślił, że odmienne stanowisko podatnika w kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości linii kablowych nie uprawnia go do niezastosowania się do wezwania organu i nieudzielenia żądanych wyjaśnień. W końcowej części uzasadnienia organ powołał również wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 marca 2010r. I SA/Kr 52/10, z którego miało wynikać, że "szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy znajduje się w posiadaniu Podatnika i nie może być tak, by on decydował, które dane przekazać organowi podatkowemu, a które nie mają znaczenia w sprawie".
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła o jego uchylenie. Zdaniem strony skarżącej organ naruszył art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej posługując się zamiennie terminami "wyjaśnienia" i "informacje". Wymieniony przepis odnosił się bowiem do bezzasadnej odmowy złożenia wyjaśnień. Dalej strona skarżąca podniosła, że czym innym jest "złożenie wyjaśnień" a czym innym "przekazanie informacji". W ocenie strony skarżącej, nigdy nie odmówiła ona złożenia wyjaśnień, kilkukrotnie wyjaśniała powody i motywy korekty złożonej deklaracji. Strona skarżąca argumentowała, że zgodnie ze słownikiem języka polskiego "złożyć wyjaśnienia" to tyle co czynić coś zrozumiałym czy też podawać powody, motywy. Nieprzekazanie żądanych przez organ informacji nie stanowiło również żadnego z pozostałych wymienionych w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej zdarzeń skutkujących nałożeniem kary porządkowej. Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nałożenie obowiązku niewynikającego z ustawy – żądania pod pozorem wyjaśnień, informacji stanowiących dowód w sprawie. Podniosła, że odmowa przedstawienia dowodu nie powoduje zastosowania kary porządkowej przewidzianej w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Podniosła również, że zgodnie z art. 187 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie nie zachodził żaden z przypadków uprawniających do przerzucenia ciężaru dowodzenia na stronę skarżącą.
Postanowieniem z dnia 23 maja 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Zdaniem organu drugoinstancyjnego, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował karę porządkową przewidzianą w art. 262 Ordynacji podatkowej. Wystosowane do strony skarżącej wezwania znajdowały oparcie w art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej i dotyczyły przekazania informacji niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. Organ ponownie przy tym powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych tj. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 marca 2010r. I SA/Kr 52/10, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 listopada 2008r. I SA/Sz 479/08, wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 kwietnia 2008r. I SA/Lu 7/08 oraz wyroki NSA z dnia 8 stycznia 2010r. II FSK 1208/08 i II FSK 346/09.
Organ podniósł, że skoro zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 121 poz. 844 ze zm.) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podstawę opodatkowania stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego, to dla prawidłowego ustalenia stronie podatku od nieruchomości na 2009 r., niezbędne było wskazanie przez podatnika takiej wartości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji organu I i II instancji.
W uzasadnieniu podniosła argumentację przedstawioną wcześniej w zażaleniu i zarzuciła organowi drugoinstancyjnemu naruszenie:
- art. 262 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że istniały podatny do nałożenia na skarżącą kary porządkowej w wysokości 2 600,00 zł,
- art. 121 §1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego, -
- art. 121 § 1 w zw. z art.155 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nałożenie obowiązku nie wynikającego z ustawy, -
- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym ciężar dowodu spoczywa na skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej argumenty były zasadne.
Przedmiotem sporu była możliwość ukarania podatnika karą porządkową przez organ podatkowy w trybie art.262 §1pkt 2 Ordynacji podatkowej, w trakcie postępowania podatkowego, za odmowę udzielenia wyjaśnień, które były niezbędne dla wymiaru zobowiązania podatkowego. W ocenie strony skarżącej nie miała ona możliwości udzielenia żądanych wyjaśnień, a w ocenie organu strona skarżąca miała obowiązek udzielić żądanych informacji.
Rozstrzygając spór należy przede wszystkim zauważyć, że słusznie strona skarżąca podniosła, iż organ drugoinstancyjny błędnie wskazał zarzuty podniesione w zażaleniu przyjmując, że zdaniem strony skarżącej: "Zgodnie z art.187 §1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu podatkowym ciężar dowodu obciąża wyłącznie organ podatkowy i nie może zostać przeniesiony na stronę postępowania podatkowego" (str. 7-8 skargi; str. 3 zaskarżonej decyzji organu II instancji).
Z znajdującego się w aktach sprawy zażalenia (str. 6 zażalenia) wynika wprost, że strona skarżąca zarzucając naruszenie art.187 §1 Ordynacji podatkowej wyraźnie podnosiła, że "Nie można więc formułować uniwersalnej tezy, że ciężar dowodu i obowiązek dowodzenia spoczywa na organie podatkowym lub na stronie postępowania. Konieczna jest gruntowna analiza każdego stanu faktycznego. Ograniczenie się wyłącznie do analizy art.187 Ordynacji podatkowej musiałoby doprowadzić do wniosku, że ciężar dowodu i obowiązek dowodzenia spoczywa wyłącznie na organie podatkowym. Wniosek taki jest oczywiście nieprawidłowy". Powyższy cytat, zdaniem Sądu, świadczy o zasadności zarzutu skargi naruszenia art.121 §1 oraz art.122 Ordynacji podatkowej. Przepisy te stanowią, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art.121 §1), w a toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art.122).
W ocenie Sądu, strona skarżąca od początku postępowania w przedmiocie wezwania o wyjaśnienia czyli w piśmie z dnia 16 listopada 2010r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu, wskazywała na brak możliwości udzielenia odpowiedzi, ale z przyczyn od niej niezależnych. W ocenie Sądu, tak należało odczytać twierdzenia strony skarżącej typu, że środek trwały w postaci budowli, o którą pytał organ, nie znajdował się w księgach spółki; linie kablowe są odrębnymi środkami trwałymi, co nie pozwala na bezpośrednie przyporządkowanie ich do kanalizacji kablowych, a dodatkowo niemożliwym jest jednoznaczne określenie wartości całej budowli położonej na terenie gminy z uwagi na położenie kabla na obszarze wielu gmin. Zdaniem Sądu, użyta argumentacja sugerowała brak obiektywnej możliwości wykonania wezwania organu. Zgodnie bowiem z twierdzeniami strony skarżącej "na poziomie ksiąg podatkowych" brak było informacji o wartości budowli (tj. kanalizacji kablowej i położonego w niej kabla) znajdującej się na terenie gminy C.
Organ pierwszej instancji cytując argumentację strony skarżącej zawartą w piśmie z dnia 16 listopada 2010r. w żaden sposób nie rozważył, czy rzeczywiście strona skarżąca obiektywnie nie miała możliwości w zakreślonym terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, udzielenia żądanych wyjaśnień. W ocenie Sądu, podkreślanie przez organ, że odmienne stanowisko podatnika co do sposobu opodatkowania nie uprawnia go do odmowy udzielenia wyjaśnień – w rzeczywistości pomijało zaistniały w sprawie stan faktyczny. Pośrednio świadczy o tym powołanie się również przez organ I instancji na wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 marca 2010r. I SA/Kr 52/10, gdzie z uzasadnienia wyroku wynika wyraźnie, że w rozstrzyganym ówcześnie stanie faktycznym podatnik w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie organu, a: "Jednocześnie wezwanie dotyczyło przekazania danych posiadanych przez spółkę i zawartych w jej księgach rachunkowych".
Strona skarżąca w złożonym zażaleniu twierdziła, że nigdy nie odmówiła wyjaśnień, a jedynie twierdziła, że nie posiada dokumentów, z których jednoznacznie wynikałaby wartość linii kablowych, nie mogła więc uczynić zadość żądaniom formułowanym przez organ podatkowy (str. 4 zażalenia). Organ drugoinstancyjny podniesioną argumentację skomentował jednozdaniowo, że w jego ocenie, wskazane przez stronę skarżącą trudności w ustaleniu żądanych informacji nie uprawniały do niezastosowania się do wezwania i nieudzielenia wyjaśnień. Nie wyjaśnił jednak dlaczego tak uważa.
Przepis art. 262 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2 600 zł.
Zdaniem Sądu, organ wymierzający postanowieniem karę porządkową w trybie art.262 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej powinien w tym postanowieniu m.in. uzasadnić dlaczego uważa tłumaczenia podatnika odmowy udzielenia wyjaśnień z uwagi na brak obiektywnych możliwości ich udzielenia za "bezzasadne".
Postanowienie w sprawie nałożenia kary porządkowej jest postanowieniem zaskarżalnym zgodnie z art. 262 §5 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji zgodnie z art. 217 §2 tejże ustawy postanowienie to powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji pomijając istotę usprawiedliwiania się strony skarżącej i nie poddając ocenie zasadności jej tłumaczeń, naruszyły ww. art. 217 §2 Ordynacji podatkowej w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Prosta konstatacja organu drugoinstancyjnego, że: "Nie można bowiem uznać, że wskazywane przez Spółkę trudności (...) uprawniały ją do niezastosowania się do wezwania organu..." nie jest, zdaniem Sądu, dostatecznym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, skoro jednocześnie organ nie uzasadnił dlaczego tak uważa.
Uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego w sprawie orzeczenia administracyjnego to m.in. wskazanie toku rozumowania organu (opartego o powołane w uzasadnieniu tego orzeczenia fakty i przepisy prawne) w celu wykazania prawidłowości wniosków, do których doszedł organ (tu: np. dlaczego uznał tłumaczenia strony skarżącej za bezzasadne).
Sąd administracyjny rozpatrujący spór nie mógł samodzielnie skontrolować zasadności usprawiedliwienia przyczyn odmowy udzielenia wyjaśnień skoro nie uczyniły tego organy. Z tych to przyczyn Sąd uchylił zaskarżone postanowienia obu instancji w oparciu o art.145 §1 pkt 1 lit.c) w zw. z art.134 §1 oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Przepisy te stanowią, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 §1 pkt 1 lit.c). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 §1) – dlatego też Sąd wziął pod uwagę naruszenia art.217 §2 Ordynacji podatkowej przez organy obu instancji, niezależnie od braku tego typu argumentacji w skardze. Sąd uchylił również, zgodnie z żądaniem skargi, postanowienia organów obu instancji - Sąd stosuje bowiem przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (ww. art.135).
Niezależnie od powyższych rozważań Sąd podziela pogląd WSA w Krakowie w ww. wyroku z dnia 5 marca 2010r. I SA/Kr 52/10 (oraz przytoczonych przez ten Sąd oraz organ drugiej instancji wyrokach : WSA w Szczecinie z dnia 20 listopada 2008r. I SA/Sz 479/08, WSA w Lublinie z dnia 2 kwietnia 2008r. I SA/Lu 7/08 oraz NSA z dnia 8 stycznia 2010r. II FSK 1208/08 i II FSK 346/09), że: "... nałożone na organy podatkowe obowiązki w zakresie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), nie oznaczają, że ciężar dowodu czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym. Z obowiązków nałożonych wskazanymi przepisami wynika, że na organie podatkowym spoczywa inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego, a temu celowi służy m. in. instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego".
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że postępowanie podatkowe niewątpliwie zostało wszczęte. Tym samym wyjaśnienia złożone organowi w wykonaniu wezwania w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej stanowią w postępowaniu podatkowym dowód w rozumieniu art. 180 § 1 tej ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010r. II FSK 1208/08 – w tej sprawie podatnik również wzywany był o podanie wartości budowli kanalizacji kablowej wraz z kablem ale odmówił a priori z uwagi na brak obowiązku udzielenia odpowiedzi).
W tym kontekście, zdaniem Sądu, nie są zasadne zastrzeżenia strony skarżącej, że niezłożenie żądanych przez organ dokumentów, nie stanowi przesłanki z ww. art.262 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Niezasadne też były zarzuty dotyczące naruszenia ww. art.155 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie podziela argumentów strony skarżącej dotyczących rozróżniania pomiędzy "informacjami", a "wyjaśnieniami". W ocenie Sądu, "wyjaśnienia" mogą dotyczyć informacji o okolicznościach faktycznych (a takimi jest wartość budowli) niezbędnych w sprawie prowadzonego postępowania podatkowego. Dopuszczalne więc było posługiwanie się przez organy wymiennie pojęciami "informacje" i wyjaśnienia".
Gdyby bowiem uznać stanowisko strony skarżącej za prawidłowe to "wyjaśnieniem" byłoby jedynie stanowisko czy też pogląd wzywanego (podatnika) w przedmiocie określonego zagadnienia, przedstawiane w oderwaniu od konkretnych informacji o stanie faktycznym. Zdaniem Sądu, skoro zgodnie z art.155 Ordynacji podatkowej celem składania wyjaśnień przez podatnika na żądanie organu jest m.in. wyjaśnienie stanu faktycznego, to oczywistym jest, że "wyjaśnienia" te muszą zawierać również informacje o elementach stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy przeanalizują argumentację strony skarżącej usprawiedliwiającą, jej zdaniem, brak możliwości udzielenia wyjaśnień w zakresie objętym wezwaniem (postanowieniem) z dnia 22 października 2010r.
Niewątpliwie bowiem w sytuacji gdy podatnik ogóle nie stosuje się do wezwania organu, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od podatnika wyjaśnień. Takim dopuszczalnym środkiem dyscyplinującym jest przewidziana w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej kara porządkowa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 lutego 2010r. I SA/Gl 591/09 nota bene w sprawie dotyczącej również kanalizacji kablowych chodziło o odmowę przedłożenia kserokopii ewidencji środków trwałych budowli). Taką sytuacje należy jednak odróżnić od odmowy udzielenia wyjaśnień z powołaniem się na brak możliwości udzielenia żądanej odpowiedzi. Wtedy wymierzenie kary porządkowej jest możliwe jeżeli organ uzasadni z jakich przyczyn uważa, że wskazywane okoliczności usprawiedliwiające, w ocenie podatnika, odmowę odpowiedzi albo nie odpowiadają prawdzie, albo z innych przyczyn są bezzasadne.
Należy, zdaniem Sądu, jednak mieć na uwadze, że obowiązek udzielenia wyjaśnień przez podatnika w zakresie prowadzonego postępowania podatkowego jest ograniczony jego realnymi możliwościami. Podatnik nie może być bowiem karany za brak wykonania wezwania organu jeżeli obiektywnie, nie mógł on z przyczyn od siebie niezawinionych, uczynić zadość żądaniu organu. Z drugiej strony, w ocenie Sądu, dopuszczalne jest domaganie się przez organ przeprowadzenia przez podatnika określonych czynności jeżeli ich wykonanie i tak byłoby konieczne z uwagi na prawidłowy sposób rozliczania podatku (zob. argumentacja Trybunału Konstytucyjnego dotycząca zgodności z Konstytucją wymogu nieodpłatnego sporządzenia inwentaryzacji na żądanie organu zawarta w wyroku z dnia 13 lutego 2001r. K 19/99 - pkt 4 cz. III).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania Sad kierował się art. 200 i 205 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te stanowią, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art.200). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się m.in. poniesione przez stronę koszty sądowe. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności dotyczących wydatków na adwokata lub radcę prawnego oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne. Przepisy te stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego.
W oparciu o powyższe Sąd zasądził od organu kwotę stanowiącą sumę uiszczonego wpisu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz należności z tytułu pomocy prawnej dla pełnomocnika – doradcy podatkowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło