IV SA/Gl 347/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-12-01

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz - Furmanik, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o służbie w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, oparte na § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., jest zgodne z prawem, jeśli ustawa nie definiuje pojęcia "służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu", a rozporządzenie wprowadza kryterium "bezpośredniego zagrożenia"?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, ponieważ wprowadza kryterium "bezpośredniego zagrożenia" życia lub zdrowia, podczas gdy ustawa posługuje się pojęciem "szczególnego zagrożenia", które nie jest tożsame z bezpośrednim. Ponadto, organy nie dokonały należytej analizy dokumentacji potwierdzającej służbę w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu.
Stan faktyczny
M. J. zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w celu podwyższenia emerytury. Organy Policji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że przedłożone dokumenty nie potwierdzają służby w warunkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia. M. J. złożył skargę, argumentując, że rozporządzenie wykracza poza upoważnienie ustawowe i że organy nie dysponują odpowiednią dokumentacją.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji – odmowy wydania zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...] r. nr [...]. Pismem z dnia [...] r. M. J. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w C. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, iż w okresie od [...]r. do [...] r. pełnił służbę w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Do wniosku tego dołączył zaświadczenie zatwierdzone przez Dowódcę Jednostki Specjalnej Polskiej Policji Sił Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych w Kosowie potwierdzające udział strony w niebezpiecznych operacjach realizowanych w ramach misji. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w C. działając na podstawie art. 219 K.p.a. odmówił M. J. wydania zaświadczenia potwierdzającego służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że strona złożyła w dniu [...]r. oświadczenie, że nie posiada innych poza przedstawionym dowodów potwierdzających pełnienie służby w warunkach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Przeprowadzając analizę przedłożonego przez stronę zaświadczenia organ stwierdził, iż wynika z niego jedynie, że w okresie pełnienia służby w siłach pokojowych w Kosowie M. J. i wykonywał niejednokrotnie czynności, które były bardzo niebezpieczne. Z przedłożonego dokumentu w ocenie organu nie wynikało jakiego rodzaju czynności podejmowane były przez wnioskodawcę w trakcie tej służby. Zatem wobec stwierdzenia, że zaświadczenie to nie wystarcza do uznania, że wnioskodawca spełnia kryteria z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej organ odmówił wydania żądanego zaświadczenia. Komendant zaznaczył ponadto, że podstawą podwyższenia emerytury policyjnej jest podejmowanie przez policjanta co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno – rozpoznawczych lub dochodzeniowo – śledczych albo interwencyjnych w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Organ wskazał, że warunków tych nie spełniają wszystkie co do zasady, czynności wykonywane przez policjantów w ramach nałożonych obowiązków służbowych, których potencjalnie niebezpieczny charakter wynika ze specyfiki służby w Policji. Z tym stanowiskiem Komendanta Miejskiego Policji w C. nie zgodził się M. J. składając zażalenie, w którym domagał się uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu strona wskazała, że z dołączonego do wniosku zaświadczenia wynika, że czynności wykonywane w trakcie służby w Kosowie były niejednokrotnie bardzo niebezpieczne. Ponadto zaznaczył, że zaświadczenie to wymienia ilość oraz rodzaj podejmowanych przez niego czynności służbowych. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. postanowił utrzymać w mocy skarżone postanowienie organu I Instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 217 § 2 K.p.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r., Nr 239, poz. 2404) wskazując, że rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 38 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Organ wskazał, że w treści art. 15 ust. 1 – 5 ostatnio wskazanej ustawy określono zasady obliczania emerytury oraz przesłanki uzasadniające jej podwyższenie stanowiąc, że emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Przy czym ustawa ta nie definiuje pojęcia służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W ocenie organu czyni to § 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...). Zgodnie z tą regulacją funkcjonariuszowi podwyższa się emeryturę jeżeli w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno – rozpoznawcze lub dochodzeniowo – śledcze albo interwencyjne w celu ochrony osób i mienia lub przywrócenia porządku publicznego, w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Zatem w ocenie Komendanta dla podwyższenia emerytury konieczne jest stwierdzenie udziału funkcjonariusza w zdarzeniach lub czynnościach czy akcjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie utraty życia i zdrowia. Przy czym nie chodzi tu o potencjalne zagrożenie, jakie niesie ze sobą służba w Policji, lecz realne, rzeczywiste zagrożenie dla życia i zdrowia zaistniałe w konkretnej sytuacji wykonywania czynności służbowych, określonej datą, miejscem, przebiegiem tych zdarzeń. Dalej organ argumentował, że zaświadczenie o wykonywaniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, wydaje się na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów będących w posiadaniu organu Policji, potwierdzających pełnienie służby w takich właśnie warunkach. Dlatego analizując dokument przedstawiony przez wnioskodawcę organ uznał, że nie jest ono wystarczające do wydania zaświadczenia albowiem nie zawiera ono opisu czy też wskazań żadnych konkretnych zdarzeń mogących zagrażać życiu lub zdrowiu wnioskodawcy w trakcie ich wykonywania. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się M. J. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu zaznaczył, że zgodnie z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej Polska jest demokratycznym państwem prawa, w którym organy władzy państwa zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Wskazał, że zgodnie z regulacją art. 92 Konstytucji rozporządzenie jest wydawane na podstawie szczególnego upoważnienia ustawowego w celu jego wykonania, co ogranicza w tym zakresie swobodę organu wydającego rozporządzenie do działania ściśle zgodnie z przepisem ustawowym. Zatem wykluczona jest możliwość rozszerzania, zawężania, czy doprecyzowania przepisu ustawowego przepisem aktu niższego rangą. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie organy swoje rozstrzygnięcia oparły na przepisie rozporządzenia niezgodnym z regulacją ustawową bowiem w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) brak jest upoważnienia do dookreślenia, a co się z tym wiąże do zawężenia kryterium podwyższenia emerytury, co uczyniono w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczególnych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszom Policji (...). Zaakcentował również, że to organ administracji winien dysponować dokumentacją Policjanta związaną ze służbą w Policji, a brak takiej dokumentacji nie może obciążać funkcjonariusza. Jednocześnie wskazał, iż służba w Jednostce Specjalnej Polskiej Policji jest zupełnie odmienna aniżeli służba w Policji bowiem każda dokonywana czynność jest indywidualna, a jej skutków i zagrożeń nie można przewidzieć tym bardziej, że dopuszczenie do rzeczywistego zagrożenia podczas prowadzenia akcji prowadziłoby do postawienia funkcjonariuszowi zarzutu niedopełnienia obowiązków służbowych. M. J. do skargi dołączył między innymi zaświadczenie wydane przez Komendanta Miejskiego Policji w B. o pełnieniu przez innego funkcjonariusza w Jednostce Specjalnej Policji Sił Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych w Kosowie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w skardze wskazał, że stosownie do treści art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że organy nie mogą odstępować od stosowania przepisów ustawowych, jak również przepisów wykonawczych powołując się bezpośrednio na Konstytucję. Zatem rozpoznając wniosek skarżącego organy zobligowane były stosować w całości regulację § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszom Policji (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu skarg wniesionych na ostateczne decyzje administracyjne, w razie stwierdzenia, że są one dotknięte istotnymi wadami prawnymi, Sąd w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego – uchyla wadliwą decyzję lub stwierdza jej nieważność, a w przeciwnym wypadku oddala skargę. Granice kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne zostały określone w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie odmawiające stronie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Postanowienie to wydawane jest w oparciu o regulację przepisów zawartych w dziale VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanego dalej K.p.a.). Postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczonego, mocno odformalizowanego postępowania administracyjnego mającego na celu urzędowe poświadczenie stanu faktycznego czy prawnego na podstawie dokumentów będących w posiadaniu organu administracji. Zatem skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w C. z wnioskiem o urzędowe poświadczenie, że w okresie od [...]r. do [...]r. odbywał służbę w Policji w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Zaznaczyć przy tym należy, że w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych toczą się niejako dwa postępowania – jedno przed organem emerytalnym, w którym organ ten ustala prawo do określonych świadczeń oraz drugie – związane z wydaniem zaświadczenia, którego celem jest w zasadzie podwyższenie emerytury. Wydanie zaświadczenia przez właściwy organ Policji w pewnym sensie jest elementem składowym postępowania przed organem emerytalnym. Zgodnie bowiem z regulacją § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 – zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy) emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych między innymi podejmował, co najmniej 6 razy w roku, czynności operacyjno – rozpoznawcze lub dochodzeniowo – śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Jednocześnie w myśl § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 ze zm.) w postępowaniu w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji (...). Pierwsze z cytowanych rozporządzeń stanowi realizację delegacji ustawowej zawartej w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734). Zgodnie z przywołaną normą Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając dla poszczególnych grup normy roczne: przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla nurków i płetwonurków, wykonywania lotu w składzie personelu latającego na samolotach tłokowych i śmigłowcach, wykonania skoków spadochronowych, okres pełnienia służby na jednostkach pływających; liczbę dni w roku: 1. w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, w służbie wywiadowczej za granicą z wykonywaniem czynności operacyjno – rozpoznawczych lub kierowaniem takimi czynnościami, działaniach ratowniczych, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia (...). Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane regulacje prawne przyjdzie stwierdzić, że zgodnie z ustaloną w Konstytucji RP zasadą legalizmu, która znalazła swoje odzwierciedlenie w regulacji art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Ponadto źródłami tego prawa są na obszarze działania organów, które je ustanowiły akty prawa miejscowego. Dlatego organy rozpoznające wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia nie mogły odstąpić od stosowania przepisów ustawowych czy też rozporządzeń. Jednocześnie organy te nie są uprawnione do samodzielnego rozstrzygania zgodności z Konstytucją norm podustawowych zatem rozstrzygając w niniejszej sprawie organy związane były treścią § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków podwyższenia emerytur funkcjonariuszy. W szczególności musiały dokonać oceny przesłanki istnienia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Jednakże nieco inaczej uregulowane zostało związanie sądu prawem powszechnie obowiązującym. Stosownie bowiem do treści art. 178 Konstytucji sędziowie w zakresie sprawowania swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, iż sędziowie orzekający w danej sprawie związani są jedynie Konstytucją oraz aktami rangi ustawowej. Przyjmuje się również, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. W relacji zatem do aktów stanowionych przez władzę wykonawczą, związanie sądów tymi aktami nie istnieje. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą jest akceptowane zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. U 2/97, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany. Wielokrotnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny (zob: w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000r., sygn. akt. OPK 13/00, w: ONSA z 2001 r. Nr 2 poz. 63; z 15 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 20-22/00, w: ONSA z 2001r. Nr 3, poz. 104; z dnia 22 maja 2000 r. sygn. OPS 3/00, w: ONSA z 2000r. Nr 4, poz. 136; czy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2006r. sygn. akt I OPS 4/05). Dokonując zatem takiej właśnie, opartej na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji, samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów omawianego wyżej rozporządzenia, skład orzekający stwierdził, że § 4 ust. 1 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Jak bowiem wynika z delegacji ustawowej zawartej w art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) Rada Ministrów zobowiązana została do określenia w drodze rozporządzenia między innymi szczegółowych warunków podwyższenia emerytury funkcjonariuszom uwzględniając dla poszczególnych grup liczbę dni w roku w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, w służbie wywiadowczej za granicą z wykonywaniem czynności operacyjno – rozpoznawczych lub kierowaniem takimi czynnościami, działaniach ratowniczych, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia. Zatem w rozpoznawanej sprawie uregulowania zawarte w § 4 omawianego rozporządzenia należy odczytywać łącznie z art. 15 ustawy, w tym jego ust. 2 pkt 3 zgodnie z którym emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Przyjdzie zatem stwierdzić, iż ustawa nie uzależnia możliwości podwyższenia świadczenia emerytalnego od służby w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Ustawa posługuje się pojęciem szczególnego zagrożenia, które pojęciowo bez wątpienia nie jest tożsame z bezpośrednim zagrożeniem. Bezpośrednie zagrożenie wiąże się bowiem z faktycznym, a nie hipotetycznym zagrożeniem życia i zdrowia funkcjonariusza. Dlatego zapisy § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, w części w której wprowadzają kryterium bezpośredniości w odniesieniu do zagrożenia życia lub zdrowia podczas wykonywania wskazanych w tymże przepisie obowiązków służbowych wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Powyższe okoliczności uzasadniają odmowę zastosowania wskazanej regulacji rozporządzenia w niniejszej sprawie. Zatem należało uznać, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające rozstrzygnięcie organu I Instancji zostały wydane na podstawie przepisu niezgodnego z ustawą a więc naruszają przepisy prawa. Tym bardziej, że wydając rozstrzygnięcia w sprawie organy wskazywały przede wszystkim na brak dowodów na istnienie bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia skarżącego. Naruszone zostało więc prawo w sposób bez wątpienia mający wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stanowisko to zostało zresztą już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych między innymi w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 525/07 LEX nr 394199, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 535/10, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 393/10. Niezależnie od powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że skarżone postanowienia wydane zostały bez należytej analizy dokumentacji będącej w posiadaniu organu. Zaznaczyć należy, że w aktach osobowych skarżącego znajduje się zaświadczenie wystawione przez Dowódcę Jednostki Specjalnej Polskiej Policji Sił Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych w Kosowie z którego wynika, że skarżący pełniąc służbę w tychże siłach w okresie od [...]r. do [...]r. brał udział w niejednokrotnie bardzo niebezpiecznych operacjach realizowanych przez Jednostkę, to jest: wejścia taktyczne do budynków (zatrzymanie niebezpiecznych, uzbrojonych przestępców) – 2 razy, interwencje i działania wspierające Wydział Dochodzeniowo – Śledczy i Kryminalny – 4 razy, zabezpieczenie imprez masowych – 11 razy, zabezpieczenie rozpraw sądowych – 2 razy, zabezpieczenie przed aktami terrorystycznymi różnego rodzaju obiektów – 97 razy, ochrona VIP – 6 razy, patrole 27 razy, konwoje VIP – 10 razy, działania przywracające ład i porządek publiczny – 11 razy, poszukiwania osób zaginionych – 1 raz. To oświadczenie Dowódcy Jednostki wskazuje, jakiego rodzaju działania dokonywane były przez skarżącego i bez wątpienia większość z czynności służbowych wykonywanych we wskazanym okresie przez funkcjonariusza wiązały się z obiektywnie istniejącym szczególnym zagrożeniem dla jego życia i zdrowia. Przebywał on wprawdzie na misji pokojowej, jednakże teren na którym pełnił służbę, jej czas oraz zakres dokonywanych czynności w ocenie Sądu dają podstawę do uznania, że służba w tym okresie wiązała się z warunkami szczególnie zagrażającymi dla zdrowia i życia skarżącego. Tymczasem w uzasadnieniach skarżonych rozstrzygnięć, jedynie ogólnikowo organy odniosły się do wskazanych w oświadczeniu Dowódcy okoliczności zaznaczając, że nie może ono stanowić podstawy uznania istnienia bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia. Nie wyjaśniły natomiast na jakiej podstawie dokonały takiej właśnie oceny. Tym samym, organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający dlaczego wobec wyżej wskazanych okoliczności nie zachodzą podstawy wydania żądanego przez skarżącego zaświadczenia. Zdaniem Sądu organy dokonały ustaleń z naruszeniem art. 80 K.p.a. bowiem ocena materiału dowodowego została przeprowadzana dowolnie, a stanowisko organów nie zostało należycie wyjaśnione w motywach podjętych rozstrzygnięć. Jednocześnie zaznaczyć należy, że organy przekroczyły swoje kompetencje w niniejszej sprawie bowiem w uzasadnieniach skarżonych postanowień oceniły występowanie przesłanek podwyższenia emerytury policyjnej, wskazując, że można tego dokonać wówczas gdy policjant co najmniej 6 razy w ciągu roku podejmuje czynności operacyjno – rozpoznawcze lub dochodzeniowo – śledcze albo interwencyjne w celu ochrony osób i mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Tymczasem takich ustaleń dokonuje właściwy organ emerytalny badając wniosek funkcjonariusza o podwyższenie świadczenia emerytalnego. Nie dokonuje się ich w postępowaniu zaświadczeniowym, którego celem jest, jak już wyżej wskazano urzędowe potwierdzenie zaistnienia określonych faktów lub stanu prawnego. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia organ uwzględni, że Sąd odmówił zastosowania w sprawie kryterium wynikającego z regulacji § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w zakresie konieczności istnienia bezpośredniego zagrożenia dla dóbr w nim wymienionych. Jednocześnie organy winny dokonać analizy dokumentacji związanej z pobytem skarżącego w Jednostce Sił pokojowych w Kosowie, co znajdzie odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło