II OW 149/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędzia WSA del. Mirosława Pindelska Protokolant: Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie a Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w przedmiocie rozpoznania zażalenia Stowarzyszenia "[...]" w Olsztynie postanawia: wskazać Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako organ właściwy do rozpoznania zażalenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wnioskiem z 22 września 2011 r. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że negatywny spór kompetencyjny dotyczy wskazania organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Olsztynie na postanowienie z [...] listopada 2010 r. Dyrektora Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Olsztynie o przekazaniu, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., według właściwości Prezydentowi Miasta Olsztyn podania Stowarzyszenia "[...]" z 28 października 2010 r. odnoszącego się do oddziaływania Małej Elektrowni w K. na stan środowiska naturalnego rzeki Wadąg. Według wnioskodawcy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest właściwe do rozpoznania zażalenia na postanowienie z [...] listopada 2010 r., ponieważ w świetle art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 Nr 239, poz. 2019 ze zm.) Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do marszałków województw i dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej, w sprawach określonych ustawą. Zgodnie z art. 127 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., właściwym do rozpoznania zażalenia pozostaje organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Do rozpoznawanej sprawy nie odnosi się wyłączenie właściwości Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wprowadzone w art. 4 ust. 3a ustawy – Prawo wodne, wobec czego wymieniony organ, jako organ wyższego stopnia w stosunku do marszałka województwa, jest właściwy do rozpoznania zażalenia Stowarzyszenia "[...]". W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nie zgodził się ze stanowiskiem przedstawionym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjmując, że przekazanie podania do innego organu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową, a nie rozstrzygnięciem o istocie sprawy, w związku z czym właściwość organu, do którego należy rozpoznanie zażalenia na to postanowienie, wynika z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 17 pkt 1 w związku z art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Negatywny spór kompetencyjny powstały pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie a Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie o przekazaniu według właściwości, podania Stowarzyszenia "[...]". Powyższe postanowienie wydał Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Olsztynie w dniu [...] listopada 2010 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., który wyraźnie określał formę postanowienia dla przekazania sprawy właściwemu organowi oraz środek odwoławczy w postaci zażalenia. Z mocy art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2011 r. nr 6 poz. 18) została zmieniona treść art. 65 § 1 k. p. a. Zmiana ta weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. Od tej daty przekazanie podania organowi właściwemu nie następuje już w drodze zaskarżalnego zażaleniem postanowienia. Taka regulacja ustawodawcy nie czyni jednak bezprzedmiotowym postępowania w sprawie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o przekazaniu podania (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jest to spowodowane tym, że niedopuszczalność merytorycznego rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. z powodu zmiany prawa, nie oznacza, iż sprawa ta nie powinna zostać zakończona w sposób formalny (np. poprzez jej umorzenie). Postanowienie tego rodzaju może zostać wydane jedynie przez organ właściwy, co oznacza, że do postępowań pozostających "w toku", zachodzi konieczność wskazania organu właściwego w sprawie. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 22 lipca 2011 r. w sprawie II OW 84/11 oraz w postanowieniach z 26 lipca 2011 r. w sprawach II OW 15/11 i II OW 44/11. co do wpływu zmiany treści art. 65 § 1 k. p. a. na rozpatrzenie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Stosownie do treści art. 144 k.p.a. do zażaleń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Organy wyższego stopnia określa art. 17 k.p.a., który wskazuje: w pkt 1 samorządowe kolegium odwoławcze w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, w pkt 2 właściwych w sprawie ministrów w stosunku do wojewodów a w pkt 3 w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 wskazuje odpowiednie organy nadrzędne a w razie ich braku – organy sprawujące nadzór nad ich działalnością. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie wydał Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Olsztynie, który stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z 18 lipca 2001 Prawo wodne /tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 239 poz.2019/ jest organem administracji rządowej niezespolonej. Oznacza to, że organ ten nie jest jednostką samorządu terytorialnego a więc należy do grupy organów, o których mowa w pkt 3 art. 17 k.p.a. Funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej pełni Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, stosownie do treści art. 4 ust. 3 ustawy prawo wodne. Należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny już w kilku postanowieniach zajął podobne stanowisko: postanowienia z 15.04.2011 r. w sprawach II OW 27/11 i II OW 28/11 oraz postanowienie 11.05.2011 r. w sprawie II OW 16/11. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 15 § 1 pkt 4 i art. 4 p.p.s.a., wskazał Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako organ właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie Dyrektora Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Olsztynie.