III SA/Wa 2524/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2012 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy W. za niewykonanie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 741/08 oddala skargę 1. Z akt sprawy wynikało, iż na wniosek wierzyciela Wójta Gminy W., na podstawie wystawionych przez niego tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003 - 2005 wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec "P." sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako "Skarżąca"). Powyższe tytuły wykonawcze wraz z wnioskami o wszczęcie egzekucji wierzyciel przesłał Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w K. Skarżąca w stosunku do wszczętego postępowania egzekucyjnego w ustawowym siedmiodniowym terminie wniosła zarzuty, w tym zarzut prowadzenia egzekucji należności pieniężnych przez organ egzekucyjny niewłaściwy miejscowo. Zgłoszone zarzuty dotyczyły nadto niespełnienia przez wystawione tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.; dalej "u.o.p.e.a."), niedopuszczalności egzekucji. 2. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Wójt Gminy W. zajmując stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów, uznał je za nieuzasadnione. 3. W wyniku złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r., uznając zarzuty zażalenia za nieuzasadnione, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. 4. Wyrokiem z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 741/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako "WSA" w Warszawie) uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2006 r. w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż Skarżąca jest podmiotem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1267 ze zm.). Z tych przyczyn wyłączona jest w stosunku do Skarżącej właściwość miejscowa Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego K. Właściwym miejscowo do prowadzenia przedmiotowej egzekucji jest zatem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego. Zdaniem Sądu za przyjęciem takiego stanowiska przemawiała także okoliczność, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego będący dla Skarżącej zarówno organem podatkowym jak i egzekucyjnym, posiada z urzędu informacje niezbędne do szybkiego i efektywnego prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji przepisu art. 22 § 2 u.o.p.e.a. w związku z art. 5 ust. 9 ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027)., które to naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. 5. Po przeprowadzeniu postępowania uwzględniającego wydane w sprawie orzeczenia sądów administracyjnych postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Wójt Gminy W. w swoim stanowisku jako wierzyciel ponownie uznał zarzuty Skarżącej za nieuzasadnione. Ponadto uznał dokonane czynności egzekucyjne za skuteczne względem wymagalności zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2003-2005 od następcy prawnego, który nabył Przedsiębiorstwo [...] "B." w L. - Przedsiębiorstwo Państwowe. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał na potrzebę niezwłocznego przekazanie sprawy właściwemu organowi egzekucyjnemu tj. Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego. 6. W wyniku złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i orzekło, co do istoty sprawy poprzez uznanie zarzutu błędu, co do prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny za uzasadniony. 7. Z akt sprawy wynikało, iż po wydaniu orzeczenia WSA w Warszawie Skarżąca pismami z dnia 12 maja 2009 r. oraz z dnia 29 czerwca 2009 r. wzywała o niezwłocznego "wykonania" orzeczenia sądu administracyjnego i zwrotu na rachunek Skarżącej przekazanych wierzycielowi kwot tytułem zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. 8. Następnie pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Wójtowi Gminy W. grzywny w wysokości 30.000 zł z powodu nie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 741/08. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że równolegle do postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2008 r. (sygn. akt III SA/Wa 741/08) toczyło się postępowanie w sprawie zarzutów dotyczących tego samego postępowania egzekucyjnego, którego przedmiotem była skarga zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1118/08 stwierdzającym nieważność zaskarżonych postanowień Urzędu Skarbowego i Izby Skarbowej w K. Skarżąca podkreśliła, iż powyższe rozstrzygnięcia obydwu Sądów nie zostały przez Wójta Gminy W. nigdy wykonane. Pismem z dnia 29 czerwca 2009 r. Skarżąca wezwała Wójta Gminy W. do przekazania kwoty pobranych na podstawie uchylonego postanowienia podatków, co nie wywołało żadnych skutków a jedyną reakcją było przesłanie Skarżącej pisma z dnia 17 lipca 2009 r., w którym Gmina W. jako wierzyciel nie znajduje podstaw do uwzględnienia żądań w zakresie zwrotu wierzytelności pobranych w oparciu o uchylony akt prawny. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") wskazała, iż Wójt Gminy W. rażąco ignoruje prawomocne orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Warszawie i w Krakowie i swoich stanowiskiem łamie ogólne zasady postępowania administracyjnego. Podniosła, że [...] Urząd Skarbowy w K. uznał w całości rozstrzygnięcia ww. Sądów (pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 26 maj 2009r., oraz postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2009 r.). 9. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy W. wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej. W uzasadnieniu stanowiska podniósł kwestię oznaczenia organu administracji przez Skarżącą, która wskazuje na Urząd Gminy W. Zaznaczył, iż Urząd Gminy nie jest żadnym organem, w tym również gminy. W konsekwencji nie jest możliwe wymierzenie Urzędowi Gminy grzywny. W ocenie Wójta Gminy W. nieuzasadnione jest zastosowanie w takim stanie rzeczy konstrukcji prawnej wskazanej w art. 120 § 2 u.o.p.e.a. Wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym, którego sprawa dotyczy występuje nie jako organ administracji, ale jako wierzyciel. Podkreślił, iż spełnił obowiązek ustosunkowania się do przedstawionych przez zobowiązanego zarzutów. Zdaniem organu celem złożonej skargi jest zmuszenie Wójta Gminy do zwrotu kwot ściągniętych w toku postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy taki obowiązek nie wynika, ani wprost, ani pośrednio ze wskazywanego przez Skarżącą wyroku WSA w Warszawie. Uchylenie w wyroku WSA w Warszawie postanowienia Wójta dotyczącego nieuwzględnienia zarzutów złożonych przez zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego nie jest równoznaczne z obowiązkiem zwrotu ściągniętych kwot. Ponadto podniósł, że przedmiotowy wyrok nie jest wykonalny. Reasumując stwierdził, że niezależnie od tego, jaki organ jest objęty żądaniem skargi, jej uwzględnienie nie jest możliwe ze względu na brak obowiązku wynikającego z orzeczenia WSA w Warszawie, którego niewykonanie mogłoby stanowić podstawę wymierzenia grzywny w oparciu o art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 10. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest zarzut niewykonania przez Wójta Gminy W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 741/08) uchylającego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz postanowienie Wójta Gminy W. w przedmiocie stanowiska wierzyciela dotyczącego zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zarzutów. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż wobec Skarżącej prowadzono postępowania egzekucyjne wszczęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez wierzyciela – Wójta Gminy W. Tytuły wykonawcze zostały przekazane Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w K. Skarżąca na prowadzone postępowanie egzekucyjne mające na celu wyegzekwowanie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości zgłosiła zarzuty. Postępowanie to zostało zgodnie z przepisami u.o.p.e.a. podzielone na część, w przedmiocie wypowiedzi wierzyciela oraz postępowanie w kwestii oceny zarzutów przez organ egzekucyjny. Po wyczerpaniu środków zaskarżenia Skarżąca wniosła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczące stanowiska wierzyciela oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymujące w mocy postanowienie organu prowadzonego egzekucję tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. w kwestii zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. WSA w Krakowie orzeczeniem z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1118/08 stwierdził nieważność postanowień organów egzekucyjnych uznając, iż w sprawie naruszono właściwość rzeczową ze względu na to, iż organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego był w niniejszej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego. W konsekwencji powyższego stanowiska WSA w Krakowie - WSA w Warszawie orzeczeniem z dnia 24 września 2009 r. uchylił rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy stanowisko wierzyciela Wójta Gminy W. 11. Skarżąca po uprzednim wezwaniu właściwych organów do usunięcia naruszenia prawa wniosła do WSA w Krakowie oraz WSA w Warszawie skargi na wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy W. w związku z niewykonaniem ww. orzeczeń sądowych i brakiem zwrotu wyegzekwowanych kwot z tytułu zaległości podatkowych – podatku od nieruchomości. Z treści skarg wynikało, że Skarżąca odczytuje wyroki sądowe w ten sposób, że na ich podstawie Wójt Gminy W. powinien jej zwrócić wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym środki pieniężne. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 1599/11 odrzucił skargę Skarżącej wskazując, iż Wójt Gminy W. nie podejmował w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie żadnego rozstrzygnięcia. Z tych też przyczyn Sąd stwierdził, iż nie był on zobowiązany w przedmiotowej sprawie, do wydania ponownego rozstrzygnięcia, uwzględniającego stanowisko Sądu zawarte w wyroku. 12. W złożonej do WSA w Warszawie skardze Skarżąca wykazuje, iż Wójt Gminy W. stosując się do wykładni zaprezentowanej w wydanych w sprawie orzeczeniach powinien zwrócić wyegzekwowane kwoty ze względu na to, iż postępowanie egzekucyjne obarczone było wadą powodującą rażące naruszenie przepisów u.o.p.e.a. Podstawę skargi Skarżącej stanowiła norma przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wszczęcie postępowania sądowego o zastosowanie środków określonych we wskazanym przepisie ma na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroków sądowych oraz jego dyscyplinowanie. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu warunkami jego zastosowania w rozpatrywanej sprawie jest po pierwsze bezczynność organu po wyroku eliminującym z obrotu prawnego zaskarżony akt oraz po drugie wezwanie przez skarżącego właściwego organu do wykonania wyroku. Przez niewykonanie wyroku należy natomiast rozumieć pozostawanie organu w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Bezczynność zaś organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004). Innymi słowy, z bezczynnością organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności mamy do czynienia w sytuacji, gdy będący adresatem rozstrzygnięcia sądowego właściwy w sprawie organ administracji publicznej nie wykonuje orzeczenia sądowego, które to orzeczenie dotyczyło aktu administracyjnego tegoż organu. 13. Zważywszy powyższe Sąd przeprowadził analizę sprawy pod kątem istnienia przesłanek do wymierzenia grzywny z powodów opisanych w cytowanym powyżej przepisie prawa. Po zbadaniu sprawy Sąd zważył, iż skarga na bezczynność organu po prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego wraz z wnioskiem o wymierzenie grzywny jest bezzasadna. Po pierwsze wskazać należy, iż jedynym powodem uchylenia rozstrzygnięć związanych z prowadzonym wobec Skarżącej postępowaniem egzekucyjnym było niewłaściwość rzeczowa organu egzekucyjnego. Z tych też powodów żądanie Skarżącej w przedmiocie potwierdzenia nie istnienia obowiązku nie ma podstawy w stanie faktycznym sprawy. Nie ulega wątpliwości, iż sam błąd formalny, co do wyboru organu egzekucyjnego nie powoduje automatycznego wygaśnięcia zobowiązań podatkowych. Po drugie podkreślić należy, iż w postępowaniu egzekucyjnym, którego sprawa dotyczy Wójt Gminy występuje nie jako organ administracji, ale jako wierzyciel. Z tych też powodów zgodzić należy się z organem gminy, iż jedyna podstawę skargi w trybie art. 154 p.p.s.a. mogłoby stanowić niewykonanie obowiązku ustosunkowania się Wójta do zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Z akt sprawy wynikało natomiast, iż Wójt Gminy W. stosując się do tez zawartych w orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 24 września 2008 r. oraz orzeczeniu WSA w Krakowie z dnia 3 lutego 2009 r. w ramach stanowiska wierzyciela postanowieniem z dnia 16 lipca 2009r. uznał zarzuty Skarżącej za nieuzasadnione. Wierzyciel wnioskował także o niezwłoczne przekazanie prowadzenia egzekucji w niniejszej sprawie właściwemu organowi egzekucyjnymi – Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego. Postanowienie wierzyciela zostało następnie zmienione przez rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia - SKO w W. w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. Zdaniem Sądu wobec wydanych rozstrzygnięć w sprawie nie można w przedmiotowej sprawie stawiać zarzut bezczynności organowi gminy ze względu na niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Warszawie. Tym samym skarga Skarżącej i jej żądanie wymierzenia grzywny uznać należy za niezasadne. Zgodzić także należy się z organem gminy, iż uchylenie postanowienia Wójta Gminy W. dotyczącego nieuwzględnienia zarzutów złożonych przez Skarżącą przez SKO nie jest równoznaczne z obowiązkiem zwrotu wyegzekwowanych kwot. W ocenie Sądu takie stanowisko Skarżącej nie ma oparcia w przepisach prawa. Po trzecie podnieść należy, iż kwestia obowiązku ponownego wystawienia tytułów wykonawczych z prawidłowego określenia w nich właściwego w sprawie organu egzekucyjnego, skierowania tych tytułów do wykonania, czy też kwestia "rozliczenia" się uprzedniego organu egzekucyjnego z wierzycielem oraz z właściwym rzeczowo organem egzekucyjnym wykracza poza zakres rozpoznawanej sprawy wszczętej skargą w trybie art. 154 p.p.s.a. 14. Nie znajdując podstaw prawnych do stwierdzenia bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym rozstrzygnięcie w sprawie stanowiska wierzyciela, przy braku jakichkolwiek podstaw do wymierzenia grzywny z powyższych powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.