II SA/Gl 715/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na działanie Prezydenta Miasta K. w zakresie organizacji i zarządzania ruchem na drogach publicznych postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. A. G., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł na pośrednictwem Prezydenta Miasta K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skargę na sposób sprawowania przez ten organ zarządu ul. [...],[...] i [...] w Katowicach poprzez bezprawne uzależnienie wydania skarżącemu zezwolenia na pojazd do jego własnej posesji przy ul. [...] w K. od spełnienia uciążliwych i daleko idących formalności. W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor opisując stan faktyczny sprawy wskazał, m.in. że A. G., aby uzyskać powyższe zezwolenie zmuszony jest podać marki wszystkich pojazdów, którymi się porusza oraz dostarczyć kopie ich dowodów rejestracyjnych, a nawet wykazać przysługujący do nich tytuł prawny, w sytuacji gdy nie widnieje w dowodzie jako właściciel. Przy czym obowiązki te nie wynikają z żadnego przepisu prawa ani z funkcjonującego regulaminu obsługi komunikacyjnej ul. [...],[...] i [...]w Katowicach. W ocenie skarżącego wydawane zezwolenie winno być przypisane podmiotowo do konkretnej osoby, posiadającej tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się przy w/w ulicach. Przekazując Sądowi skargę Prezydent Miasta K. wnosząc o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, wyjaśnił, że zarzuty skargi odnoszą się do ustalonych na podstawie regulaminu obsługi komunikacyjnej ul. [...],[...] i [...] w K., wytycznych określających ruch na tych ciągach komunikacyjnych oraz podmiotów odpowiedzialnych za ich realizacje, tj. Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów oraz Straży Miejskiej w K. Tymczasem regulamin ten jest integralną częścią organizacji ruchu i został zatwierdzony przez osobę działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta K., będącego organem zarządzającym ruchem na drogach publicznych. Biorąc pod uwagę przedmiotowe kompetencje, organ wskazał, że wydawanie zaświadczeń nie ma na celu ograniczenia swobody dojazdu do posesji przez jej mieszkańców, lecz kontrolę nad istniejącym na ul. [...] ruchem i jego natężeniem ze względów bezpieczeństwa pieszych i ochrony nawierzchni przed jej uszkodzeniem. Biorąc pod uwagę, że treść skargi A. G., w świetle regulacji art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej Ppsa, uniemożliwiała określenie jej dokładnego przedmiotu, Zastępca Przewodniczącego Wydziału II zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2012 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego w tym zakresie, tj. jednoznaczne wskazanie zaskarżonej czynności (z podaniem jej numeru i daty). W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik pismem z dnia 2 lipca 2012 r. wskazał, że przedmiotem skargi jest czynność materialno-techniczna organu, o charakterze władczym, związana z wykonywaniem zadań określonych w art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729), polegająca na odmówieniu A. G. w dniu [...] r. swobodnego dojazdu do swojej nieruchomości pojazdem, którym wówczas się poruszał (odmowa opuszczenia barierek przez osobę obsługującą system ograniczonego ruchu), bez okazania specjalnego zezwolenia na wjazd tym konkretnym pojazdem. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że obowiązek i procedura uzyskania tego zezwolenia nie wynika z żadnych regulacji prawnych i narusza uprawnienia skarżącego, mające oparcie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Pismem z dnia 18 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego cofnął skargę, ponosząc, że strony doszły do porozumienia w sprawie wjazdu na ul. [...], co czyni skargę nieaktualną. Mając na uwadze przywołane okoliczności wskazać wymaga, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednakże kontrola ta odbywa się w trybie i na zasadach określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 2 Ppsa, w ramach sprawowanej kontroli sądy orzekają w sprawach skarg na: - decyzje administracyjne, - niektóre postanowienia (wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające co do istoty, ponadto wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie), - inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, - inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, a ponadto, w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania, lecz jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 a Ppsa. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 Ppsa). Treść skargi musi zatem dokładnie określać jej przedmiot (art. 57 Ppsa), celem zbadania określonej ustawowo kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie w ustawowym terminie autor skargi sprecyzował jej przedmiot wskazując, że zaskarża czynność Prezydenta Miasta K. polegającą na odmówieniu A.G. w dniu [...] r. swobodnego dojazdu do swojej nieruchomości pojazdem, którym wówczas się poruszał (odmowa opuszczenia barierek przez osobę obsługująca system ograniczonego ruchu), bez okazania specjalnego zezwolenia na wjazd tym konkretnym pojazdem. Rozważając zatem, czy wskazana, zaskarżona czynność Prezydenta Miasta K. objęta jest zakresem powyższej regulacji art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Podkreślić wymaga, że zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, organem zarządzającym ruchem na drogach powiatowych i gminnych jest starosta. Na podstawie art. 10 ust. 12 tej ustawy - zostało wydane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a – d tego rozporządzenia działania w zakresie zarządzania ruchem realizowane są przez podejmowanie czynności organizacyjno-technicznych, w szczególności sporządzanie projektów organizacji ruchu, przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia, rozpatrywanie projektów organizacji ruchu, zatwierdzanie organizacji ruchu. Działania te realizują, odpowiednio do kompetencji, organ zarządzający ruchem, zarząd drogi, organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem, Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Podstawą do wprowadzenia organizacji ruchu na nowo wybudowanej drodze lub jej zmiany na drodze istniejącej jest zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ zarządzający ruchem ( § 4 ust. 1 rozporządzenia), który zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwem sądów administracyjnych działania starosty w zakresie zarządzania ruchem na drogach, podlegające na zatwierdzeniu jego organizacji, stanowią czynność materialno - techniczną, mającą charakter publiczno-prawny, władczy i odnoszący się do uprawnień lub obowiązków konkretnych osób. Jest to wobec tego czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa i stąd może być ona przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, wniesionej w trybie i na zasadach określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2003/10; z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1767/11 oraz z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1394/11). Tymczasem zaskarżona w niniejszej sprawie czynność, w ocenie Sądu, ma jedynie charakter faktyczny, wtórny w stosunku do zatwierdzenia organizacji ruchu i nie może zostać objęta regulacją art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Czynność ta uzewnętrznia w praktyce poprzedzającą ją czynność prawną organu w postaci zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego. Uznać należy zatem, że skarga A. G. jest niedopuszczalna, nie każde bowiem działanie Prezydenta Miasta K. w zakresie organizacji i zarządzania ruchem na drogach publicznych daje podstawę do wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego. Niedopuszczalność skargi obliguje Sąd do jej odrzucenia, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. W zakresie zwrotu wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa. Jednocześnie podkreślić należy, że oświadczenie pełnomocnika skarżącego o cofnięciu skargi nie mogło rodzić żadnych skutków prawnych, gdyż dopiero skuteczne wniesienie skargi powoduje, że sąd obowiązany jest podjąć dalsze czynności, w tym zbadać dopuszczalność tegoż cofnięcia.