I SA/Sz 278/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-09-20
Skład orzekający: Alicja Polańska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel pojazdu jest zobowiązany do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, jeśli nie wskaże faktycznego użytkownika pojazdu?Ratio decidendi
Właściciel pojazdu jest zobowiązany do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, jeśli nie udowodni, że pojazdem korzystała inna osoba. Organy egzekucyjne i wierzyciel mają prawo domniemywać, że korzystającym z drogi jest właściciel pojazdu, a ciężar dowodu spoczywa na nim. Brak wskazania konkretnego użytkownika pojazdu uniemożliwia zwolnienie właściciela z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta dotyczące stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka kwestionowała zasadność naliczenia opłat dodatkowych za nieopłacony postój pojazdu służbowego w strefie płatnego parkowania, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące wad tytułu wykonawczego, błędu co do osoby zobowiązanego, przedawnienia, nieistnienia obowiązku oraz niezgodności uchwał rady miasta z prawem. Sąd oddalił skargę, uznając postanowienie organu odwoławczego za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym skargą postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu zażalenia S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej: "spółka") na postanowienie Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...], utrzymało w mocy to postanowienie.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że Prezydent Miasta S., występując w sprawie jako wierzyciel, po uprzednim doręczeniu upomnienia Nr [...] z dnia [...], wystawił wobec spółki ww. tytuł wykonawczy obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania (dalej: "SPP") pojazdu marki [...] nr rej [...] w kwocie [...] w okresie od dnia 17 maja 2004 r. do dnia 17 grudnia 2007 r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...]. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i dwie uchwały Rady Miasta Szczecina: Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. oraz Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony spółce w dniu 25 marca 2010 r. Pismem z dnia 26 marca 2010 r. spółka wniosła zarzuty:
niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogu z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") poprzez brak wskazania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, bowiem za podstawę prawną nie można uznać wskazania w tytule wykonawczym tylko aktów normatywnych, a w przypadku uchwał Rady Miasta Szczecina dodatkowo nie wskazano miejsca ich publikacji;
niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogu z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. poprzez brak pouczenia w tytule wykonawczym, że zarzuty zgłasza się do organu egzekucyjnego;
przedawnienia obowiązku, gdyż część egzekwowanej należności (zdarzenia wykazane w poz. 1-5 upomnienia) przedawniła się z dniem 31 grudnia 2009 r. na podstawie art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych;
błędu co do osoby zobowiązanego, gdyż opłatę dodatkową można pobierać tylko od korzystającego z drogi publicznej za parkowanie pojazdów samochodowych na tych drogach w SPP (art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych) w wyznaczonych miejscach (art. 13b ust 1 ustawy o drogach publicznych) bez wniesienia opłaty za parkowanie; upomnienie w trybie ustawy egzekucyjnej za nieopłacony postój zostało przesłane do właściciela pojazdu, a nie do parkującego, co narusza przepisy ustawy o drogach publicznych; samochód jest samochodem służbowym spółki i w okresie objętym upomnieniem korzystało z niego wielu pracowników spółki, zaś w chwili obecnej nie jest możliwe ustalenie kto, gdzie i kiedy parkował; w przypadku opłat za parkowanie w SPP nie istnieje żaden przepis prawa, który daje podstawę do domniemania, że opłaty za parkowanie powinien wnosić właściciel pojazdu;
nieistnienia obowiązku, gdyż uchwała Nr XX/365/04 Rady Miasta Szczecin z dnia 26 kwietnia 2004 r. jest niezgodna z ustawą o drogach publicznych, a pobieranie opłat (w tym opłat dodatkowych za nieopłacony postój w SPP) przez Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej - Biuro Strefy Płatnego Parkowania, a nie przez Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego, narusza art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3 ustawy o drogach publicznych; wątpliwe jest, jaki podmiot powinien być wierzycielem, opłaty wpływają bowiem na rachunek Miejskiego Zakładu Obsługi Gospodarczej, upomnienia zaś wysyła pracownik Wydziału Księgowości Urzędu Miasta S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S.
Ponadto, spółka zarzuciła, że z upomnienia Nr [...] nie wynika, czy pojazd o nr rej [...] był parkowany w miejscu wyznaczonym w SPP, zgodnie z art. 13b ust 1 ustawy o drogach publicznych, nie zaś w miejscach niedozwolonych i w miejscach oznaczonych znakiem drogowym zakazującym parkowania, gdzie opłaty takie nie powinny być pobierane. Spółka podniosła również, że uchwała Nr XXX/741/2000 Rady Miasta Szczecin z dnia 30 października 2000 r. w sprawie przebiegu dróg powiatowych utraciła moc z dniem 9 grudnia 2003 r., gdyż zmianie uległ przepis art., 6a ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zawierający delegację do wydania tej uchwały. Rada Miasta Szczecina dopiero uchwałą Nr XXXV/886/09 z dnia 25 maja 2009 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg gminnych w mieście Szczecinie ustaliła ich przebieg, co w ocenie spółki oznacza, że nie wiadomo jak one przebiegały do dnia wejścia w życie powołanej uchwały. Skoro zaś nie wiadomo, jak przebiegają w mieście drogi powiatowe i jak przebiegały drogi gminne, to brak jest podstawy do pobierania na tych drogach opłat za parkowanie pojazdów.
Dalej, wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że występujący w sprawie jako organ egzekucyjny Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. pismem z dnia 8 kwietnia 2010 r. - na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. - przekazał zarzuty spółki wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska i wydania postanowienia w sprawie
Prezydent Miasta S. a postanowieniem z dnia [...] zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów poprzez częściowe uwzględnienie racji zobowiązanej spółki co do zarzutu przedawnienia w zakresie należności wymienionych w poz. 1-5 upomnienia w łącznej kwocie [...]. Pozostałe zarzuty uznane zostały za nieuzasadnione.
Pismem z dnia 28 lipca 2010 r. spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wierzyciela wskazując w nim, iż podtrzymuje w całości zgłoszone zarzuty, z wyjątkiem zarzutu przedawnienia, albowiem zarzut ten został uznany za uzasadniony.
W wyniku rozpoznania zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż - według tego organu - z sentencji postanowienia nie wynika w sposób jasny i precyzyjny, w przedmiocie jakich zarzutów wierzyciel zajął stanowisko w sprawie, które zarzuty uznał za uzasadnione, które zaś za nieuzasadnione, a nadto na czym w rezultacie polega "częściowe uznanie racji" zobowiązanej spółki. Ponadto, według organu, wierzyciel nie rozpatrzył w sposób należyty zarzut nieistnienia obowiązku opartego na twierdzeniu, że skoro w okresie, którego dotyczą zdarzenia nieopłaconego postoju, nie był znany przebieg dróg powiatowych w mieście Szczecinie, wskutek utraty mocy obowiązującej uchwały Nr XXX/741/2000 Rady Miasta Szczecin z dnia 30 października 2000 r., zaś w ogóle nie był określony przebieg dróg gminnych, co nastąpiło dopiero w uchwale Nr XXXV/886/09 Rady Miasta Szczecin z dnia 25 maja 2009 r., to brak było podstaw do pobierania opłat za parkowanie pojazdów na drogach, których przebieg nie jest znany.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezydent Miasta S. wydał wskazane na wstępie postanowienie dnia [...] którym uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku w zakresie zdarzeń wykazanych w poz. 1-7 upomnienia i w tym zakresie ograniczył tytuł wykonawczy o kwotę [...], natomiast nie uznał za uzasadnione pozostałe zarzuty, tj.: niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 i 9 u.p.e.a., błędu co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienia obowiązku.
W uzasadnieniu postanowienia organ ten wskazał, że - na podstawie przepisu art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych - przedawniły się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym opłaty powinny zostać uiszczone, należności za rok 2004 i za rok 2005, wobec czego należało ograniczyć tytuł wykonawczy o kwotę 200 zł.
W odniesieniu do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., polegającego na braku wskazania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, organ ten wskazał, że w tytule wykonawczym w rubryce 30 wpisano, iż należność powstała z mocy prawa, zaś w rubryce 29 wskazano ustawę o drogach publicznych oraz numery i daty uchwał Rady Miasta S., które to informacje są wymagane a zarazem wystarczające.
Ponadto, co do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., polegającego na braku w tytule wykonawczym pouczenia o tym, że zarzut wnosi się do organu egzekucyjnego, organ wskazał, iż tytuł wykonawczy (w części G) zawiera klauzulę o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej; tytuł wykonawczy jest sporządzony na urzędowym druku i zgodnie z ustawowo określonym wzorem, a zgodnie z tym wzorem w rubryce G zostało zawarte pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z informacją dotyczącą podstaw zarzutów. Według organu, pominięcie zwrotu: "do organu egzekucyjnego" nie stanowiło dla spółki przeszkody w złożeniu zarzutów, gdyż skorzystała ona z przysługującego jej prawa i zarzuty wniosła.
W kwestii zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, organ wskazał, że spółka była właścicielem pojazdu marki [...] o Nr rej. [...] w okresie objętym tytułem wykonawczym, wobec czego nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Ponadto, organ wyjaśnił, ze pismem wezwał spółkę do wskazania użytkowników pojazdu poprzez przesłanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem umowy najmu, użyczenia lub innego dokumentu potwierdzającego użytkowanie tego pojazdu przez inną osobę, bądź też przesłanie oryginalnego oświadczenia osoby (osób) korzystającej z pojazdu, z podaniem dokładnego okresu użytkowania, jednak spółka żądaniu temu nie uczyniła zadość, co uniemożliwiło organowi ustalenie innej osoby korzystającej z drogi publicznej i dało podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego na spółkę. Organ w konsekwencji uznał więc, że wobec niewskazania innej osoby korzystającej z pojazdu w sposób umożliwiający jej jednoznaczną identyfikację co do konkretnych zdarzeń, za uzasadnione należało uznać przyjęcie, że korzystającym z drogi i zobowiązanym do uiszczenia dodatkowej opłaty jest właściciel pojazdu, którego postój bez uiszczenia należnej opłaty udokumentowano.
Ponadto, w przedmiocie zgłoszonego przez spółkę zarzutu nieistnienia obowiązku organ wskazał, że wnosząca ten zarzut, oparty na przepisie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., spółka powinna okazać dowody potwierdzające, iż obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn, a spółka okoliczności takich nie przedstawiła. Natomiast, postój pojazdu zarejestrowany został w SPP przez wykonujących swoje obowiązki inspektorów poprzez umieszczenie zawiadomienia za wycieraczką szyby samochodu. Według organu, zawiadomienia dotyczyły postojów pojazdu na różnych ulicach i wystawione zostały przez różnych inspektorów, co wyklucza ewentualną pomyłkę bądź świadome działanie na niekorzyść spółki. Kopie zawiadomień są drukami ścisłego zarachowania i mogą być udostępnione do wglądu w siedzibie Biura SPP. Organ ten przywołał także przepisy ustawy o drogach publicznych oraz wskazał, że obowiązek wnoszenia opłaty dodatkowej w przypadku nieuiszczenia opłaty za postój wynikał wprost z przepisów obowiązującego prawa miejscowego, tj. uchwał Rady Miasta Szczecin Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. oraz Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r.
Odnosząc się dalej do zarzutów spółki dotyczących zgodności z prawem uchwały Nr XX/365/04 Rady Miasta Szczecin z dnia 26 kwietnia 2004 r. oraz dotyczących zasad i zakresu funkcjonowania Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego oraz Miejskiego Zakładu Obsługi Gospodarczej, organ podał, iż wierzycielem opłat za postój w SPP jak i opłat dodatkowych jest Prezydent Miasta S., a Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego (dalej: "ZDiTM") wykonuje w imieniu zarządcy drogi zadania z zakresu SPP, zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych. Na podstawie załącznika do uchwały Nr XLV/941/01 Rady Miasta Szczecin z dnia 22 października 2001 r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego pn.: "Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego" oraz zmianie w Regulaminie organizacyjnym Urzędu Miasta Szczecina, ZDiTM może przekazać administrowanie SPP innemu podmiotowi (rozdział III, § 4 ust. 19). Uchwałą Nr XX/365/04 Rady Miasta Szczecin z dnia 26 kwietnia 2004 r. utworzono Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej - Zakład Budżetowy (dalej: "MZOG"). W § 2 ust 1 pkt 6 uchwały przewidziano, że do zadań MZOG należy, m.in. obsługa zadań związanych z prowadzeniem SPP, a w rozdziale III § 4 pkt 4 statutu określającego szczegółowy zakres działania, organizację i zasady funkcjonowania MZOG, stanowiącego załącznik do tej uchwały, przewidziano, że do statutowych obowiązków MZOG należy - w zakresie zadań obsługi SPP - sprzedaż biletów postojowych i abonamentowych oraz prowadzenie kontroli prawidłowości wnoszenia opłat za postój w SPP. Pomiędzy MZOG, a ZDiTM zostało zawarte 1 czerwca 2004 r. porozumienie nr ZDiTM 63/2004, iż wpływy ze sprzedaży biletów, abonamentów, opłat zryczałtowanych oraz z tytułu wniesionych opłat dodatkowych stanowią dochód środka specjalnego Gminy Miasto S. i podlegają przekazaniu na rachunek bankowy Urzędu Miasta S.
Ponadto, organ wyjaśnił, że - zgodnie z przepisem art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych - opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych pobiera się w SPP w wyznaczonych miejscach, granice SPP wyznaczone są znakami drogowymi D-44 (początek strefy) i D-45 (koniec strefy), zaś wykaz ulic wchodzących w granice SPP zawiera załącznik do uchwały Rady Miasta S. Jeżeli natomiast ulica tylko w części znajduje się w granicach SPP, to również w miejscach wyznaczających granicę SPP również ustawione są takie znaki
Organ ten stwierdził także, że wskazane i omówione przez niego uchwały Rady Miasta S. nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego w dacie złożenia przez spółkę zarzutów i obowiązywały w okresie od 17 maja 2004 r. do 17 grudnia 2007 r., w którym zostały wystawione zawiadomienia o nieopłaconym postoju pojazdu w SPP.
Odnosząc się dalej do zarzutów dotyczących ustalenia przebiegu dróg powiatowych, organ wskazał, że od dnia 9 grudnia 2003 r. obowiązuje zmieniony art. 6a ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym istnieje obowiązek ustalania przebiegu dróg powiatowych tylko do dróg istniejących. Obowiązuje także art. 7a ust. 3 tej ustawy, stosownie do którego ustalenie przebiegu dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy. Rada Miasta Szczecina dopiero w dniu 25 maja 2009 r. wydała uchwałę Nr XXXV/886/09 w sprawie ustalenia przebiegu dróg gminnych, ale postanowienia tej uchwały pozostały niezmienione co do wykazu przebiegu istniejących dróg powiatowych, wynikającego z uchwały Nr XXX/741/2000 Rady Miasta Szczecin z dnia 30 października 2000 r., również co do dróg publicznych znajdujących się w SPP, w tym także tych, na których zarejestrowano nieopłacone postoje pojazdu spółki.
Wskazano dalej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie Prezydenta Miasta S. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wskazując, iż podtrzymuje w całości zgłoszone zarzuty, z wyjątkiem zarzutu przedawnienia.
Uzasadniając zażalenie, spółka ponowiła zarzuty i argumentację przedstawione w piśmie z dnia 26 marca 2010 r. obejmującym zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz w pierwszym zażaleniu spółki z dnia 28 lipca 2010 r.
Według spółki, nieprawidłowe jest stanowisko wierzyciela, zgodnie z którym właściciel pojazdu jest osobą zobowiązaną w przypadku braku wskazania osoby użytkującej pojazd. Jego przyjęcie oznaczałoby, że osoba prawna (spółka z o.o.) parkowała pojazd w strefie bez wniesienia opłaty, co jest absurdem prawnym i logicznym. Ponowiony został także argument co do nieustalenia przebiegu dróg gminnych i powiatowych w okresie objętym tytułem wykonawczym, gdyż przywołana przez organ uchwała Nr XXXV/886/09 ma wadę polegającą na braku faktycznego ustalenia przebiegu danych ulic, bowiem nie zawiera ich przebiegu poprzez, np. odwołanie się do wskazania konkretnych działek gruntu.
Dalej, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podjęte w sprawie w wyniku rozpoznania zażalenia spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podniosło, że w pełni akceptuje stanowisko Prezydenta Miasta S. wyrażone w zaskarżonym postanowieniu w zakresie zarzutów: niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w przepisach art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 9 u.p.e.a. oraz błędu co do osoby zobowiązanego i zarzutu nieistnienia obowiązku.
Ponadto, Kolegium szczegółowo odniosło się do zarzutu nieistnienia obowiązku wobec braku uchwał określających przebieg dróg powiatowych oraz gminnych i wskazało, że przepis art. 13 ustawy o drogach publicznych przewiduje, iż korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP (ust. 1 pkt 1). Opłatę pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w SPP, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1), a za nieuiszczenie opłat pobiera się opłatę dodatkową (art. 13f). Ustawodawca nie posługuje się pojęciami: "droga gminna", "droga powiatowa" lecz pojęciem o szerszym zakresie znaczeniowym, a mianowicie: "droga publiczna". Zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne, co z kolei wynika wprost z art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie natomiast z art. 3 tej ustawy, drogi publiczne ze względu na ich dostępność dzielą się na: drogi ogólnodostępne i drogi o ograniczonej dostępności, w tym autostrady i drogi ekspresowe. Ponadto, zgodnie z § 1 pkt 1 uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecin z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania, ilekroć w uchwale jest mowa o SPP - rozumie się przez to SPP na drogach publicznych w Mieście S. W § 2 tej uchwały przyjęto, że obszar SPP na drogach publicznych w Mieście S. określa załącznik do uchwały. W załączniku zostały wymienione, m.in. ulice: [...], czyli wszystkie te ulice, na których stwierdzone zostało parkowanie pojazdu należącego do spółki bez wniesienia wymaganej opłaty. W datach wyszczególnionych w upomnieniu powołana uchwała znajdowała się w obrocie prawnym, a jej niezgodności z prawem nie stwierdził Wojewoda [...] w ramach sprawowanego przez siebie nadzoru nad działalnością uchwałodawczą organów jednostek samorządu terytorialnego. Kwestionowanie zgodności z prawem uchwał nie mieści się w ramach zarzutów, o których mowa jest w art. 33 u.p.e.a. Wszystkie ulice i place wskazane w załączniku do uchwały stanowiły drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, zatem wyznaczenie na nich SPP mieściło się w granicach prawa, a okoliczność, czy dana ulica zaliczona została do kategorii dróg gminnych, czy też do kategorii dróg powiatowych jest kwestią drugorzędną , niemającą znaczenia w sprawie. Jednakże Prezydent Miasta S., wykonując zalecenia Kolegium zawarte w postanowieniu z dnia [...], wskazał uchwały Rady Miasta S., którymi konkretne ulice zostały zaliczone do odpowiedniej kategorii dróg (gminnych bądź powiatowych), a tym samym wyjaśnił sprawę ustalenia kategorii i przebiegu dróg na terenie miasta Szczecina w kontekście zgłoszonego przez spółkę zarzutu nieistnienia obowiązku.
Nie zgadzając się z ww. postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., spółka wniosła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że osoba prawna - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (właściciel pojazdu) jest korzystającym z dróg publicznych i w związku z tym jest zobowiązana do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w SPP;
2. art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że to MZOG, a nie ZDiTM (zarząd dróg) jest jednostką uprawnioną do pobierania opłat za parkowanie pojazdów w SPP;
3. art. 13b ust. 1 w związku z art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że w S. w SPP są wyznaczone miejsca, w których można pobierać opłaty za parkowanie;
4. art. 6a ust. 3 i art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że w okresie objętym zaskarżonym postanowieniem (2007 r.) ulice w SPP miały ustalony przebieg.
Podnosząc te zarzuty, spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o stwierdzenie jego nieważności i nieważności postanowienia organu I instancji.
Uzasadniając skargę, spółka ponowiła argumentację podnoszoną w postępowaniu przed organami obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy.)
Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, sąd nie stwierdził ww. naruszeń prawa.
Na wstępie należy wskazać, że - zgodnie z przepisem art. 33 u.p.e.a. - zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutów mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie w punktach 1 – 10. Stosownie do tego przepisu, podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa
w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), co oznacza, że nie mogą być one składane przed tym terminem lub uzupełniane po tym terminie, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny powinien je rozpoznać, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem, tak jak to miało miejsce tej sprawie.
Zgodnie natomiast z przepisem art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa jest w art. 33 pkt pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (34 § 2 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).
Jak wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy, postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane wystawieniem przez wierzyciela - Prezydenta Miasta S.(niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym) tytułu wykonawczego wobec skarżącej spółki Nr [...] z dnia [...], obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w SPP pojazdu marki [...] nr rej [...] w kwocie [...] zł w okresie od dnia 17 maja 2004 r. do dnia 17 grudnia 2007 r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł.
W sprawie organem egzekucyjnym jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., zatem powstała konieczność przewidziana w art. 34 § 1 u.p.e.a. zwrócenia się do wierzyciela o uprzednie zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, które to stanowisko poddane zostało kontroli sądu administracyjnego.
W związku z charakterem obowiązku jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w SPP, wskazać należy, iż obowiązek poniesienia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w SPP, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania SPP, stanowiąc, że SPP ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Ustalając SPP, rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i pkt 3). Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP, pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w SPP, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5), jak ma to miejsce w przypadku miasta S.
Jak wynika z przytoczonych przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - na podstawie art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w SPP, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonalne związanie z opłatą za parkowanie w SPP, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wymagane. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Również przepisy ustawy stwierdzające, że opłaty te są "pobierane", a nie, np. wymierzane, ustalane, określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. Sporządzane przez inspektorów SPP (działających z upoważnienia zarządcy drogi) zawiadomienia o nieopłaconym postoju w SPP - jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w ww. okresie, którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu - stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową i wystarczającą informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty. Ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwał Rady Miasta S. nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień za potwierdzeniem odbioru, nie można też uznać, by taki sposób dodatkowego informowania korzystającego ze SPP naruszał prawa gwarantowane w Konstytucji, tym bardziej, iż dokument ten nie nakłada na korzystającego z takiego miejsca jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Obowiązek poniesienia opłaty powstał bowiem z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w SPP.
Będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna w wysokości [...] (ograniczona o kwotę [...] zł wskutek uwzględnienia przez wierzyciela przedawnienia za lata 2004 i 2005), ujęta w tytule wykonawczym za nieopłacone postoje, stanowi (wraz z kosztami upomnienia w wysokości [...]) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego inspektorów SPP braku poniesienia w kilku przypadkach opłaty za parkowanie należącego do spółki samochodu osobowego marki [...] nr rej [...] w okresie od dnia 17 maja 2004 r. do dnia 17 grudnia 2007 r. w SPP. Niesporne jest, że wierzyciel wzywał skarżącą spółkę do uiszczenia ww. kwoty, doręczając jej upomnienie w dniu 16 czerwca 2009 r., a wobec niedokonania zapłaty, wystawił w dniu 10 listopada 2009 r. tytuł wykonawczy, który został skutecznie doręczony spółce w dniu 25 marca 2010 r., inicjując tym samym postępowanie egzekucyjne, należące do właściwego organu egzekucyjnego - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S.
W niespornej kwestii, tj. czy egzekucja została prawidłowo ograniczona o przedawnione należności obejmujące lata 2004 i 2005 r., skład orzekający w sprawie w pełni podziela ustalenia i oceny prawne wyrażone w sprawie przez organy obu instancji.
Sporne natomiast w sprawie są następujące trzy kwestie: czy tytuł wykonawczy odpowiadał wymogom przepisów art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 9 u.p.e.a.; czy podmiotem zobowiązanym do uiszczenia wskazanych należności była skarżąca spółka, do której we wskazanym okresie należał ww. pojazd; czy obowiązek istniał (zarzut nieistnienia obowiązku).
W pierwszej spornej kwestii, tj. czy tytuł wykonawczy odpowiadał wymogom przepisów art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 9 u.p.e.a., należy podzielić oceny prawne wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, gdyż - wbrew zarzutom spółki - tytuł ten spełniał wszystkie wymogi określone przepisem art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., bowiem w tytule wykonawczym w rubryce 29 wpisano, iż należność powstała z mocy prawa i wskazano ustawę o drogach publicznych oraz numery i daty dwóch obowiązujących w okresie, kiedy powstał obowiązek objęty tytułem wykonawczy, uchwał Rady Miasta S., które to informacje były wymagane a zarazem wystarczające dla określenia podstawy prawnej podlegającego egzekucji obowiązku.
Ponadto, co do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., polegającego na braku w tytule wykonawczym pouczenia o tym, że zarzuty wnosi się do organu egzekucyjnego, należy - za organami obu instancji - wskazać, że tytuł wykonawczy został wystawiony na sformalizowanym druku urzędowym opracowanym przez upoważniony do tego na mocy przepisu art. 26 § 2 u.p.e.a organ - Ministra Finansów, który w akcie wykonawczy, tj. rozporządzeniu z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) określił wzory tytułów wykonawczych i taki tytuł (jednopozycyjny stosowany w egzekucji należności pieniężnych) zastosował w sprawie wierzyciel. Tytuł ten w części G zawierał klauzulę o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej oraz pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni, liczonym od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, prawie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z informacją dotyczącą podstaw zarzutów. Tak więc, tytuł wykonawczy odpowiadał wymogowi określonemu w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Podnoszony natomiast przez skarżącą spółkę zarzut niezawarcia w pouczeniu zwrotu: "do organu egzekucyjnego" nie stanowił przeszkody w złożeniu przez spółkę w terminie zarzutów, zatem, gdyby nawet podzielić zasadność tego zarzutu spółki, to spółka nie wykazała, że brak ten mógł mieć jakikolwiek wpływ na wydane rozstrzygniecie.
W drugiej kwestii spornej, tj. zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, organ wskazał, że spółka była właścicielem pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w okresie objętym tytułem wykonawczym, wobec czego nie zachodził błąd co do osoby zobowiązanego.
Odnosząc się do tej kwestii, wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, a kierowanie egzekucji do właściciela opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel pojazdu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem pojazdu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest zaś założenie, że jeśli właściciel pojazdu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Właściciel samochodu może korzystać z niego, nie używając go. Z tego powodu, wierzyciel i organ egzekucyjny mają prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z pojazdu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika pojazdu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07; 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08; 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 869/09 i sygn. akt I OSK 868/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 198/10, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że skarżąca spółka nie udowodniła, że korzystającym z drogi była inna osoba lub podmiot, niż jej właściciel. Jak wynika z akt sprawy, spółka nie przedstawiła w toku postępowania dowodu na okoliczność korzystania z jej pojazdu przez inne konkretne (znane z imienia i nazwiska) osoby, chociaż została do tego wezwana. Organ, w konsekwencji więc prawidłowo przyjął, że wobec niewskazania innej osoby korzystającej z pojazdu w sposób umożliwiający jej jednoznaczną identyfikację, za uzasadnione należało uznać przyjęcie, że korzystającym z drogi i zobowiązanym do uiszczenia dodatkowej opłaty jest właściciel pojazdu, czyli spółka, którego postoje bez uiszczenia należnej opłaty należycie udokumentowano.
Należy także podkreślić, że właściciel przekazując pojazd innej osobie bierze na siebie ryzyko, że osoba ta nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej i tym samym musi ponieść skutki zaniechania obowiązku przez tę osobę. Wierzyciel, jak i organ egzekucyjny, nie mają możliwości poszukiwania faktycznego użytkownika samochodu (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 198/10 publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W trzeciej spornej kwestii, tj. nieistnienia obowiązku, skarżąca spółka podniosła dwa argumenty: pierwszy, że uchwała Nr XX/365/04 Rady Miasta Szczecin z dnia 26 kwietnia 2004 r. jest niezgodna z ustawą o drogach publicznych, a pobieranie opłat (w tym opłat dodatkowych za nieopłacony postój w SPP) przez Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej - Biuro Strefy Płatnego Parkowania, a nie przez Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego, narusza art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3 ustawy o drogach publicznych; wątpliwe jest, jaki podmiot powinien być wierzycielem, opłaty wpływają bowiem na rachunek Miejskiego Zakładu Obsługi Gospodarczej, upomnienia zaś wysyła pracownik Wydziału Księgowości Urzędu Miasta S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Drugi argument spółka oparła na zarzucie, że uchwała Nr XXX/741/2000 Rady Miasta Szczecin z dnia 30 października 2000 r. w sprawie przebiegu dróg powiatowych utraciła moc z dniem 9 grudnia 2003 r., gdyż zmianie uległ przepis art., 6a ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zawierający delegację do wydania tej uchwały. Rada Miasta Szczecin dopiero uchwałą Nr XXXV/886/09 z dnia 25 maja 2009 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg gminnych w mieście Szczecinie ustaliła ich przebieg, co w ocenie spółki oznacza, że nie wiadomo jak one przebiegały do dnia wejścia w życie powołanej uchwały. Skoro zaś nie wiadomo, jak przebiegają w mieście drogi powiatowe i jak przebiegały drogi gminne, to brak jest podstawy do pobierania na tych drogach opłat za parkowanie pojazdów.
Odnosząc się do pierwszego argumentu, należy wskazać, że zapisy uchwał Rady Miasta Szczecina nie są sprzeczne ani z Konstytucją, ani z ustawą o drogach publicznych, zgodnie z którą (art. 13b ust. 4 oraz art. 13f ust. 2), to właśnie rada gminy (rada miasta) została upoważniona do określenia sposobu pobierania opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w SPP oraz opłat dodatkowych , co też Rada Miasta Szczecina wykonała, a zawarte w uchwale określenie, iż opłatę dodatkową: "uiszcza się w biurze SPP lub na rachunek bankowy" nie jest sprzeczne z zapisem ustawy, że opłaty pobiera zarząd (lub zarządca) drogi. Zapis ustawy oznacza bowiem, że uprawnionym do pobierania opłat jest zarząd (zarządca) drogi (w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta S., będący zarządcą drogi), a zatem ten właśnie organ administracji publicznej uprawniony jest też do ich egzekwowania w razie niedokonania takiej opłaty przez podmiot zobowiązany. Nie może budzić wątpliwości, iż czynności techniczne związane z tym poborem (przyjmowanie wpłat w kasie SPP) mogą wykonywać osoby (podmioty) wskazane przez upoważniony przez ustawodawcę organ (tj. Radę Miasta S.), bowiem wskazanie to mieści się w ustawowym pojęciu: "określenia sposobu pobierania opłat" i nie zmienia ono podmiotu będącego beneficjentem tych opłat (tj. zarządcy drogi). Potwierdzeniem tego jest fakt, iż upomnienie do zapłaty należności z tytułu opłaty dodatkowej podpisała osoba upoważniona przez Prezydenta Miasta S., a tytuł wykonawczy wystawiony został przez ten organ (jako wierzyciela egzekwowanej należności). Również wskazywane przez skarżącego postanowienia uchwały Nr XX/365/04 Rady Miasta Szczecin z 26 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego pod nazwą: "Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej" i uchwały Nr LV/1032/06 z 24 kwietnia 2006 r. zmieniającej uchwałę Nr XX/365/04, nie mogą świadczyć o pozbawieniu zarządcy drogi prawa poboru opłat na rzecz innego podmiotu, bowiem powołanie takiego zakładu budżetowego i upoważnienie go do wykonywania określonych czynności technicznych związanych z pobieraniem opłat, określonych ogólnie w § 2 pkt 6 jako: "obsługa zadań związanych z prowadzeniem Stefy Płatnego Parkowania", a w statucie tego zakładu (stanowiącym załącznik do uchwały), jako: "sprzedaż biletów postojowych i abonamentowych, prowadzenie kontroli prawidłowości wnoszenia opłat za postój pojazdów w SPP", a od 24.04.2006 r. także "przygotowywanie dokumentacji, niezbędnej do podjęcia windykacji należności z tytułu nieopłaconego postoju w SPP", w niczym nie ograniczyły ustawowego prawa zarządcy drogi do poboru opłat. Nie sposób też uznać, iż wszystkie czynności techniczne i organizacyjne związane z poborem opłat miałby wykonywać zarządca drogi (prezydent miasta), bez możliwości ich wykonywania przez powołany przez radę miasta (a więc organ upoważniony przez ustawę do określenia sposobu pobierania opłat) zakład budżetowy samorządu terytorialnego, którego dyrektor działa na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez prezydenta miasta (§ 5 ust. 1 statutu wymienionego zakładu budżetowego - MZOG). Stwierdzić też należy, że akceptacja prezentowanej przez skarżącego interpretacji ustawowego określenia: "opłaty pobiera zarząd (zarządca) drogi" prowadziłaby do wniosku, że przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 13b ust. 4 pkt 3 i art.13f ust. 2), upoważniające a zarazem nakładające na radę gminy (miasta) obowiązek określenia sposobu pobierania opłat, są zbędne - taka wykładnia przepisów ustawy jest nieuprawniona.
Z powyższych względów nie jest też uprawniony zarzut skarżącej spółki, że opłaty dodatkowe nie podlegają egzekucji - bowiem może je pobierać tylko zarządca lub zarząd drogi - a nie podmiot nieuprawniony, tj. zakład budżetowy (MZOG).
Dodatkowo, skład orzekający w sprawie wskazuje, że analogiczne, jak wyżej stanowisko w kwestii podmiotu uprawnionego do poboru opłat za nieopłacony postój w SPP w mieście S. został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 491/10, od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1507/10 (publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do drugiego argumentu skarżącej spółki, należy w pełni podzielić stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wskazać, że § 1 pkt 1 uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecin z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania, stanowi, iż ilekroć w uchwale jest mowa o SPP - rozumie się przez to SPP na drogach publicznych w Mieście Szczecinie. W § 2 tej uchwały przyjęto, że obszar SPP na drogach publicznych w Mieście Szczecinie określa załącznik do uchwały. W załączniku zostały wymienione, m.in. ulice: [...], czyli wszystkie te ulice, na których stwierdzone zostało parkowanie pojazdu należącego do spółki bez wniesienia wymaganej opłaty. W datach wyszczególnionych w upomnieniu powołana uchwała znajdowała się w obrocie prawnym, a jej niezgodności z prawem nie stwierdził Wojewoda [...] w ramach sprawowanego przez siebie nadzoru nad działalnością uchwałodawczą organów jednostek samorządu terytorialnego, ani sąd administracyjny. Wszystkie ulice i place wskazane w załączniku do uchwały stanowiły drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, zatem wyznaczenie na nich SPP mieściło się w granicach prawa, a okoliczność, czy dana ulica zaliczona została do kategorii dróg gminnych, czy też do kategorii dróg powiatowych jest kwestią nieistotną w sprawie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze i nie znajdując podstaw do uznania zarzutów skargi za uzasadnione, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło