III SA/Gd 623/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. L. w przedmiocie wymierzenia grzywny Burmistrzowi Miasta z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 463/11. 1. wymierza Burmistrzowi Miasta grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 2. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Miasta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 463/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lutego 2011r., w przedmiocie zasiłku celowego uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 24 lutego 2011 r. nr [...] oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 10 maja 2010 r. nr [...]. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 1 września 2011r. i został doręczony Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu przez sąd w dniu 20 września 2011r. wraz z aktami administracyjnymi. Pismem z dnia 31 lipca 2012 r. A. L. wezwała Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. do wykonania powyższego wyroku. Burmistrz Miasta [...] pismem z dnia 9 sierpnia 2012 r. wyjaśnił, że przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. i ustalono, że wyroki z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 462/11 i z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 464/11 zostały wykonane poprzez ponowne wydanie decyzji administracyjnej z dnia 14 grudnia 2011 r., nr [...], od której A. L. wniosła odwołanie do SKO. Organ w piśmie tym wskazał również, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. nie dysponował wyrokiem WSA w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd 463/11 i nie mógł zająć stanowiska w sprawie. W dniu 5 września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga A. L. na niewykonanie wyroku z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 463/11. Skarżąca wskazała, iż ponownie rozpatrując sprawę organ miał uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. W odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 31 sierpnia 2012 r. Burmistrz Miasta [...] wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. skierował do A. L. prośbę o dostarczenie ww. wyroku celem zapoznania się z jego treścią. Po dostarczeniu wyroku Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. wystosował do zainteresowanej zawiadomienie o wszczęciu postępowania. W piśmie z dnia 3 grudnia 2012 r. Burmistrz Miasta [...] wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło akta po wykorzystaniu w dniu 26 września 2011 r. Co istotne, akta zwrócone z SKO nie zawierały wydanego wyroku WSA w Gdańsku. Z kolei organ pierwszej instancji wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 lipca 2011 r. wykonał w dniu 7 września 2012 r. wydając decyzję administracyjną nr [...], w następstwie dostarczenia ww. wyroku przez skarżącą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze do dnia sporządzenia przedmiotowego pisma nie przekazało zaś organowi pierwszej instancji prawomocnego wyroku. Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił połączyć sprawy o sygnaturach III SA/Gd 621/12, III SA/Gd 622/12 oraz III SA/Gd 623/12 w celu ich łącznego rozpoznania ograniczonego do przeprowadzenia wspólnej rozprawy. Ponadto Sąd postanowił dopuścić dowód z akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego o sygn. akt [...] i [...] oraz [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony przez wystosowanie przez skarżącą A. L. w dniu 31 lipca 2012 r. pisemnego wezwania do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 463/11. Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. wprowadza szczególną sankcję dla organu administracji za bezczynność w rozpoznaniu sprawy występującą po wydaniu wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Regulacja przewidziana w art. 154 § 1 p.p.s.a. nie pozostawia przy tym Sądowi swobody działania, nie przewidując możliwości odstąpienia od wymierzenia organowi grzywny, jeżeli spełnione zostały przesłanki wymienione w tym przepisie. W sprawie, w której wydany został wyrok z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 463/11 termin w jakim sprawa powinna zostać załatwiona zgodnie z wytycznymi zawartymi w tym wyroku rozpoczął swój bieg od dnia 20 września 2011r. – tj. daty zwrotu Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu akt administracyjnych. wraz z wyrokiem Sądu. Za całkowicie niedopuszczalną należy uznać praktykę zwrotu akt organowi pierwszej instancji przez organ odwoławczy jedynie z informacją, że z wyrokiem można zapoznać się na stronie internetowej (Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), zawierającej zanonimizowane orzeczenia sądów administracyjnych. Rzeczą organu odwoławczego było przesłanie kopii wyroku Burmistrzowi Miasta [...], do obowiązków którego należało rozpatrzenie sprawy. Jednakże zaniedbanie obowiązków przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zwalniało Burmistrza Miasta [...] od podjęcia niezbędnych działań zmierzających do załatwienia sprawy. Z chwilą uzyskania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego akt administracyjnych wraz z zawartą w piśmie z dnia 26 września 2011 r. /data wpływu do MOPS/ informacją o wydaniu wyroku i jego dostępności na stronie internetowej Burmistrz Miasta [...] powinien niezwłocznie zwrócić się do Kolegium bądź Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przesłanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Zaniechanie aktywności zmierzającej do załatwienia sprawy stanowi naruszenie art. 7, 8 i art. 12 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a."). W przypadku wydania wyroku eliminującego z obrotu prawnego wydaną w sprawie decyzję, organ administracji ma obowiązek załatwienia sprawy w terminach przewidzianych w art. 35 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Organ administracji miał obowiązek załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca. Sprawa nie należała bowiem do skomplikowanych w świetle wytycznych Sądu, zawartych w wyroku, a sprowadzających się do konieczności ustalenia czy skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką czy samotnie. Pomimo tego, decyzja w przedmiocie zasiłku celowego wydana została przez organ pierwszej instancji dopiero dnia 7 września 2012 r. Wszystkie powyższe okoliczności stanowią zdaniem Sądu o tym, iż bezczynność w rozpoznaniu wniosku nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i powodują, że zasadne jest wymierzenie grzywny organowi. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzając grzywnę Sąd wziął pod uwagę stopień naruszenia prawa powstały w związku z bezczynnością organu. Sąd stoi na stanowisku, że wymierzenie grzywny w takiej sytuacji nie tylko pełni funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Ustalając wysokość grzywny Sąd zważył jednak i na fakt, że skarżąca inicjuje znaczną ilość postępowań administracyjnych w żaden sposób nie współpracując z organem. W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnił skargę wniesioną w trybie art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymierzając organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz orzekając w przedmiocie rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a.