II SA/Go 1052/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-03-27
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Jacek Jaśkiewicz, Marek Szumilas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci umów zawartych z określonymi spółkami, uznając je za informację przetworzoną, mimo że skarżący domagał się również informacji prostych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia umów zawartych przez Uniwersytet z określonymi spółkami stanowiło informację prostą, a nie przetworzoną. Odmowa udostępnienia tej informacji jako przetworzonej, bez należytego uzasadnienia i bez rozważenia możliwości udostępnienia informacji prostych, stanowiła naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Stowarzyszenie E o.s. zwróciło się do Rektora Uniwersytetu o udostępnienie informacji dotyczących spotkań przedstawicieli uczelni z przedstawicielami spółek związanych z planowaną budową kopalni i elektrowni, a także o udostępnienie korespondencji i umów w tym zakresie. Rektor odmówił udostępnienia informacji, uznając je za przetworzone i wymagające wykazania istotnego interesu publicznego, którego zdaniem organu skarżący nie wykazał. Po odmowie w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżące stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, kwestionując uznanie umów za informację przetworzoną i zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant referent Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi E o.s. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego E o.s. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r., przesłanym pocztą elektroniczną, radca prawny B.F. zwróciła się do Rektora Uniwersytetu o udostępnienie – w trybie art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – informacji, czy przedstawiciele Uniwersytetu (w tym Rektor, Prorektorzy, Dziekani, inni przedstawiciele władz Uniwersytetu) lub inni pracownicy tej uczelni odbywali spotkania z przedstawicielami P Sp. z o.o. (wcześniej PW Sp. z o.o.), ewentualnie spółki będącej jej stuprocentowym współwłaścicielem, tj. P S.A., oraz spółki PG S.A. w jakichkolwiek kwestiach dotyczących planowanej budowy kopalni odkrywkowej węgla brunatnego i elektrowni opalanej tym węglem na terenie gmin [...]. Jeżeli spotkania miały miejsce, wniosła o wskazanie ilości tych spotkań, dat ich odbycia oraz protokołów (notatek służbowych ewentualnie innych zmaterializowanych rezultatów tych spotkań) z nich sporządzonych. Wniosek o udzielenie informacji objął również spotkań zespołów odbywanych nawet bez udziału wskazanych powyżej podmiotów, lecz których przedmiotem była opisana inwestycja. Wnioskodawczyni zwróciła się o udostępnienie korespondencji mailowej oraz tradycyjnej (papierowej) z podmiotami wyżej wskazanymi, która dotyczyłaby opisanej wyżej inwestycji, jeżeli taka korespondencja miała miejsce). Wniosła również o udostępnienie wszelkich umów jakie Uniwersytet podpisał z P Sp. z o.o. (wcześniej PW Sp. z o.o.), P S.A. oraz PG S.A. a które jakkolwiek dotyczyły planowej budowy kopalni odkrywkowej węgla brunatnego i elektrowni opalanej tym węglem na terenie gmin [...].
Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Rektor Uniwersytetu wezwał wnioskodawczynię do wykazania istotnego interesu publicznego w celu uzyskania żądanej informacji, gdyż zdaniem tego organu informacja objęta wnioskiem ma charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lipca 2012 r. radca prawny B.F. poinformowała, że o udostępnienie powyższej informacji zwracała się w imieniu E o.s. oraz wyjaśniła przyczyny, w których upatruje istnienia istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętych wnioskiem. Nadto załączyła pełnomocnictwo udzielone przez władze tego stowarzyszenia oraz jego statut.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, odmówił udostępnienia pełnomocnikowi stowarzyszenia żądanej informacji publicznej. Według Rektora żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, a co za tym idzie w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej żądający jej podmiot powinien wykazać, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W uzasadnieniu decyzji Rektor przedstawił argumentację, w myśl której wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie żądanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne z punktu widzenia interesu publicznego.
Od powyższej decyzji E o.s. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stowarzyszenie zarzuciło organowi nieprawidłową interpretację zakresu złożonego wniosku oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem strony w przypadku odmowy udostępnienia dokumentacji przetworzonej organ powinien udostępnić dokumentację nie mającą charakteru przetworzonego, a stanowiącą informację prostą. Innymi słowy powinny zostać udostępnione dokumenty klasyfikowane jako informacja publiczna prosta. W konsekwencji Rektor powinien uwzględnić wniosek strony w zakresie, w jakim dotyczył on informacji prostej.
Strona zarzuciła również, że organ w decyzji nie dopełnił obowiązku wykazania, że udostępnienie wnioskodawcy informacji przetworzonej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, problem ten został potraktowany w decyzji pobieżnie i bez prawidłowego rozeznania. Nadto strona zakwestionowała argumentację organu w tym zakresie.
Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2012 r., nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów wnioskodawcy. W ocenie organu informacje, o których udostępnienie wnosi strona, w szczególności na temat ilości i przebiegu spotkań przedstawicieli Uniwersytetu z przedstawicielami spółek wymienionych we wniosku, jak również korespondencji pomiędzy tymi podmiotami mają charakter informacji przetworzonych. O ile informację prostą stanowią dokumenty znajdujące się w posiadaniu organu, o tyle udzielenie informacji przetworzonej wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu do dokumentacji źródłowej czy też dokonania analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskaniu określonych środków osobowych i finansowych. Zebranie żądanych przez stronę informacji wbrew twierdzeniom wnoszącej nie polega na wydaniu dokumentów będących w posiadaniu Uniwersytetu, a zatem zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej warunkiem udostępnienia informacji publicznej przetworzonej jest wykazanie przez wnioskującego szczególnie istotnego interesu publicznego. W sytuacji braku interesu publicznego w danej sprawie organ powinien wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z takim właśnie uzasadnieniem.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji Rektor powtórzył argumentację wykazującą, że wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej.
Na powyższą decyzję Rektora Uniwersytetu stowarzyszenie E o.s., reprezentowane przez radcę prawnego B.F., złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w części dotyczącej odmowy udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej w postaci umów zawartych z P Sp. z o.o., P S.A. oraz PG S.A. dotyczących planowanej budowy kopalni odkrywkowej węgla brunatnego i elektrowni opalanej tym węglem na terenie gmin [...], zarzucając naruszenie:
art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że żądana przez skarżącego informacja jest w całości informacją przetworzoną.;
art. 2 ust. 1 u.d.i.p. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że określenie "każdy" nie dotyczy podmiotu zagranicznego;
art. 2 ust. 2 u.d.i.p. przez bezpodstawne żądanie od skarżącego wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pomimo tego że skarżący co najmniej w części domagał się informacji prostej, co do której naruszony przepis zakazuje żądania wykazania interesu prawnego lub faktycznego;
art. 107 § 3 k.p.a. przez niewykazanie w decyzji, że żądane przez skarżącego informacje nie są szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia [...] października 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. – w części dotyczącej odmowy udostępnienia Skarżącemu informacji publicznej w postaci wyżej opisanych umów dotyczących planowanej budowy kopalni odkrywkowej węgla brunatnego i elektrowni opalanej tym węglem na terenie gmin [...], a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Umowy, o których udostępnienie zwrócił się skarżący, powinny zostać zakwalifikowane jako informacja prosta i w odpowiednim trybie powinny zostać udostępnione. Nie ma w tym wypadku znaczenia fakt, iż objęte wnioskiem umowy znajdowały się pośród innych informacji, które w ocenie organu mogłyby mieć charakter przetworzony. Taka interpretacja stałaby się bowiem prostym narzędziem do znacznego ograniczenia dostępu do informacji. Zastosowania nie znajdzie również argument, iż duża ilość informacji prostej objętej wnioskiem może zostać uznana, jako informacja przetworzona. Powołując się na orzecznictwo sądowe strona skarżąca podniosła, iż za informację prostą uznaje się taką informację, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem, jeżeli żądanie wnioskodawcy, w zakresie niewymagającym przetworzenia, jest możliwe do samodzielnego uwzględnienia, to odmowa udzielenia informacji ze względu na brak interesu publicznego może dotyczyć tylko tej części żądania, której spełnienie wymaga przetworzenia. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania, związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Niewątpliwie proces przetwarzania, w którym istotnym elementem jest włożenie wysiłku intelektualnego w przygotowanie tej informacji musi prowadzić do uzyskania jakościowo nowej informacji.
Czynność organu polegająca na sięgnięciu do dokumentacji celem wybrania umów dotyczących określonego przedsięwzięcia ze ściśle określonym podmiotem/podmiotami nie może być uznana za przetwarzanie informacji. W praktyce, wykładnia zastosowana przez organ w przedmiotowej sprawie, doprowadziłaby do sytuacji, w której niemal każdą informację publiczną możnaby kwalifikować, jako przetworzoną w związku z koniecznością podjęcia choćby minimalnego wysiłku pracowników organu w celu pozyskania informacji.
Niezależnie od powyższego organ w swej decyzji nie dopełnił obowiązku wykazania, że udzielenie informacji skarżącemu informacji przetworzonej (nawet jeżeli za taką uznać część żądanych informacji) nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Nieuzasadnionym, było także zastrzeżenie organu dotyczące braku legitymacji podmiotu, skarżącego do uzyskania informacji objętej wnioskiem. W świetle art. 2 ust. 1 u.d.i.p. dostęp do takiej informacji przysługuje każdemu. Zarówno w nauce prawa jak i orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, iż określenie "każdemu" interpretować należy możliwie najszerzej. Dominuje stanowisko, że samo określenie podmiotu wnioskującego, brak jego anonimowości wystarczy, by spełnić przesłankę konieczną dla uzyskania informacji publicznej. Z treści art. 2 u.d.i.p. nie wynika żaden obowiązek osoby korzystającej z prawa dostępu do informacji publicznej w zakresie wykazania swojego związku z Polską, jak w szczególności zamieszkanie, siedziba czy prowadzenie działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r., nr 153 poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza, się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
Stosownie do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd może również stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jednocześnie, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając w oparciu o powołane przepisy ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż przy jej wydaniu naruszono przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania
Na wstępie wskazać należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Konkretyzację tego prawa stanowi w szczególności ustawa z dnia 6 września 2001 roku – O dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), w której w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej,
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego, albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wobec treści powyższego przepisu bezspornym jest, że Rektor Uniwersytetu, jako wykonujący zadania publiczne i dysponujący majątkiem publicznym, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Dodać jednocześnie należy, że przepis ten ma charakter normy bezwzględnie wiążącej.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 ustawy informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto – co należy szczególnie w niniejszej sprawie zaakcentować – informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. Rzeczą oczywistą natomiast jest, że taka forma informacji publicznej może być udostępniona po uwzględnieniu ograniczeń wynikających z treści art. 5 ustawy.
Zdaniem Sądu w świetle powyższej analizy bezspornym jest, że żądania skarżącej określone w skardze, co jest ograniczeniem żądania zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 roku, są informacją publiczną w rozumieniu ustawy.
Powyższe rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnoszą się do informacji publicznych określonych w doktrynie, jako "prostych", nie wymagających zasadniczo zmiany w treści przed ich udostępnieniem i będących w posiadaniu organu z tytułu wykonywanych przez niego działań o charakterze publicznym.
Obok informacji prostej, w ustawie o dostępie do informacji publicznej, występuje również informacja określona, jako "przetworzona". Ustawodawca nie sformułował jednak definicji legalnej tego pojęcia.
Biorąc pod uwagę, iż przyczyną wydania decyzji o odmowie udostępnienia skarżącej wnioskowanych informacji było uznanie ich za informacje przetworzone, a stanowiska stron w zakresie interpretacji tego pojęcia były odmienne, Sąd uznał za konieczne dokonać ustalenia zakresu pojęciowego wyrażenia "informacja przetworzona".
Pojęcie informacji przetworzonej nie zostało wprawdzie zdefiniowane w ustawie O dostępie do informacji publicznej, ale definicje informacji przetworzonej sformułowane zostały w orzecznictwie sądowym jak również literaturze przedmiotu.
W piśmiennictwie prawniczym za informację "przetworzoną" uznano "taką informację publiczną, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Niewątpliwie proces przetwarzania, w którym istotnym elementem jest włożenie wysiłku intelektualnego w przygotowanie tej informacji, musi prowadzić do uzyskania jakościowo nowej informacji wobec materiału wyjściowego. Mamy tu zatem do czynienia z opracowaniem informacji jednostkowych i wykreowaniem nowego typu informacji, które można określić mianem informacji źródłowych" (E. Jarzęcka-Siwik, Ograniczenie dostępu do informacji przetworzonej. Przegląd Sądowy Nr 7-8/ 2004, s. 157). Zgodnie z tym stanowiskiem informacja przetworzona to taka informacja, która została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Nie jest to zatem czynność mechaniczna sprowadzająca się do automatycznego usuwania danych, lecz poprzedzona musi być złożonymi działaniami myślowymi. Wymaga bowiem podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy) i nadania skutkom tego działania cech informacji (por. H. Izdebski, Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Warszawa 2001 r. s. 31, R. Stefanicki, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wybrane zagadnienia w świetle orzecznictwa sądowego PiP 2004 r., nr 2, s. 97).
W świetle poglądów judykatury informacja przetworzona jest pewnego rodzaju kompilacją posiadanych przez organ danych. W jej efekcie powstaje nowy – czyli przetworzony dokument, czy też zespół danych. Udzielenie informacji przetworzonej poprzedza więc wytworzenie nowej informacji. Zabieg ten – co do zasady – wymaga dokonania stosownych działań, takich jak analizy, obliczenia, zestawienia, podsumowania, które połączone są z zaangażowaniem intelektualnym. To, że dla udzielenia informacji konieczne jest dopiero wytworzenie stosownego dokumentu świadczy dodatkowo o tym, iż będzie to inny dokument niż pierwotny czy pierwotne dokumenty. Na tym więc również polega różnica pomiędzy informacją prostą, tj. zawierającą się w istniejącym dokumencie, a informacją przetworzoną, która musi zostać dopiero wytworzona w oparciu o istniejące dokumenty.
Sąd podziela wyrażane w judykaturze poglądy, że przetworzenie informacji jest zebraniem lub zsumowaniem, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania, związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Niewątpliwie proces przetwarzania, w którym istotnym elementem jest włożenie wysiłku intelektualnego w przygotowanie tej informacji, musi prowadzić do uzyskania jakościowo nowej informacji. W rezultacie opracowania informacji jednostkowych, które można określić mianem informacji źródłowych, wykreowana zostaje informacja nowego typu.
Przetworzenie informacji, o jakim mowa w art. 3 ust.1 pkt 1 omawianej ustawy, polega na dokonaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów niezwiązanych z jego treścią. W tej sytuacji należy przyjąć, że tzw. anonimizacja decyzji polegająca na wykreśleniu z niej niektórych elementów formalnych, dotyczących danych osobowych stron bez naruszenia samego rozstrzygnięcia administracyjnego, nie jest przetworzeniem informacji.
Z "przetworzeniem" informacji, nie można zrównać również samego faktu wyszukania w rejestrach, ewidencjach czy innego rodzaju zestawieniach informacji określonych we wniosku. W takim przypadku organ udziela prostej informacji publicznej. Czynności organu, takie jak np. selekcja dokumentów, ich analiza pod względem treści, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie noszą cech przetwarzania informacji. W wyniku ich stosowania nie powstaje żadna nowa informacja. W przeciwnym razie nie istniałaby w ogóle informacja prosta. O przetworzeniu informacji nie stanowi sięganie do materiałów archiwalnych, czy też źródłowych. Także czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne lub biurowe, jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać zobowiązanych podmiotów z tego obowiązku, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej przewidzianego w art. 3, przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z art. 5 (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11, oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2005 r., IV SA/Wr 47/05, w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 grudnia 2010 r., II SA/Go 811/10, w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2010 r. w, II SA/Bd 798/10, w Krakowie z dnia 21 lutego 2011 r., II SA/Kr 1456/10 i z dnia 20 marca 2012 r., II SAB/Kr 4/12, w Gliwicach z dnia 23 listopada 2010 r., IV SA/Gl 670/10, w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., VIII SA/Wa 1072/11 i z dnia 13 kwietnia 2012 r., II SA/Wa 18/12).
W treści uzasadnienia decyzji organu wydanej w pierwszej instancji zwraca uwagę fakt, iż jako przyczynę odmowy udostępnienia informacji publicznej w pierwszej kolejności podano uznanie żądanej przez skarżącego informacji za informację przetworzoną. Organ w tym zakresie uzasadnieniu takiego poglądu nie podjął żadnych rozważań i wyjaśnień, do czego jest zobligowany przepisem art. 107 § 1 k.p.a. Uzasadnienie zawiera obszerne rozważania w zakresie braku wykazania przez wnioskującą interesu publicznego, przywołano także poglądy judykatury co do rozróżnienia informacji prostej od informacji przetworzonej lecz nie wskazano zupełnie, dlaczego żądane przez wnioskującą informacje publiczne uznano za informacje przetworzone. Ponownie rozpatrując sprawę w wyniku złożonego odwołania Rektor Uniwersytetu bez wskazania przyczyn swojego stanowiska wniosek ocenił tak samo, lecz bez jakiegokolwiek wskazania, dlaczego zdaniem organu dotyczy informacji przetworzonej.
Wobec odmowy udostępnienia informacji publicznej Sąd ocenił jako zasadne żądanie wnioskodawczyni w zakresie wskazanym w skardze (tj. w części dotyczącej odmowy udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej w postaci umów zawartych z P Sp. z o.o., P S.A. oraz PG S.A. dotyczących planowanej budowy kopalni odkrywkowej węgla brunatnego i elektrowni opalanej tym węglem na terenie gmin [...]).
Odnosząc powyższe rozważania odnośnie kwalifikacji informacji jako prostej albo przetworzonej, w ocenie Sądu żądane informacje, w zakresie wskazanym w skardze, należy uznać jako informacje proste. Dostarczenie umów zawartych przez władze Uniwersytetu, bądź innych jego przedstawicieli działających z upoważnienia władz tej uczelni ze wskazanymi wyżej podmiotami nie wymaga wszakże żadnego gromadzenia i opracowywania materiałów, przetwarzania zawartych w nich danych, żadnego nakładu intelektualnego, którego wynikiem byłoby wytworzenie nowego, wcześniej nie istniejącego dokumentu. Zapewnienie dostępu do informacji publicznej przez udostępnienie żądanych umów należy uznać za czynność materialno-techniczną, nie wymagającą szczególnego nakładu pracy, zaś w sferze intelektualnej żadnego wysiłku nakierowanego na wytworzenie nowej – przetworzonej – informacji.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu z dnia [...] października 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] sierpnia 2012 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego przez nieprawidłową wykładnię i wadliwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy O dostępie do informacji publicznej. Organ bowiem wadliwie zakwalifikował żądanie jako wniosek o udzielenie informacji przetworzonej. Wskazać należy, iż naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym jego zastosowaniu. Błędna wykładnia polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej. Natomiast niewłaściwe zastosowanie polega na błędnej subsumcji co wyraża się w tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny został błędnie uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w konkretnej normie prawnej, bądź gdy do ustalonego stanu faktycznego błędnie nie zastosowano określonej normy prawnej.
Jak powyżej wykazano, organ nie rozważył możliwości zakwalifikowania informacji objętej wnioskiem jako informacji prostej, lecz przyjął a priori, że stanowi ona informację przetworzoną, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Tym samym doszło również do naruszenia przez organ przepisów 107 § 3 k.p.a.
Dostrzeżone uchybienia zobligowały Sąd do uchylenia , z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wprawdzie zaskarżona decyzja została zaskarżona w części (dotyczącej odmowy udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej w postaci umów zawartych z P Sp. z o.o., P S.A. oraz PG S.A. dotyczących planowanej budowy kopalni odkrywkowej węgla brunatnego i elektrowni opalanej tym węglem na terenie gmin [...]), jednakże z uwagi na naruszenie tym aktem nie tylko prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., ale również przepisu postępowania, tzn. art. 107 § 3 k.p.a., co miało wpływ na wynik całości sprawy, Sąd zdecydował się na uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości, w oparciu o treść art. 134 § 1 p.p.s.a.
Pojęcie "sprawy", o którym mowa w przepisach art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., obejmuje bowiem wszelkie postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia (także akty i czynności) administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które poprzedzając zaskarżoną decyzję, warunkowały dokonaną w niej konkretyzację stosunku prawnego podlegającego rozstrzygnięciu. Granice sprawy, o której mowa w ww. przepisie, wyznacza zatem w istocie rzeczy istota stosunku administracyjnoprawnego podlegającego załatwieniu danym, skarżonym, rozstrzygnięciem (aktem lub czynnością) administracyjnoprawnym wyrok NSA z 28 lipca 2011 r., I OSK 537/11, LEX nr 1082779). Rozstrzyganie przez wojewódzki sąd administracyjny w granicach sprawy, bez związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) powoduje, że zaskarżenie decyzji Rektora Uniwersytetu wyłącznie w zakresie odmowy udostępnienia wnioskodawcy umów, o których wyżej mowa, nie zwalnia sądu z obowiązku kontroli legalności decyzji w pozostałym zakresie, zwłaszcza jeżeli została ona wydana z uchybieniem mającym wpływ na wynik sprawy w pełnym jej zakresie. Podobny pogląd na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. wyraził NSA w wyroku z 25 października 2011 r., II OSK 1716/10, LEX nr 121777. Niezwiązanie sądu granicami skargi skutkuje tym, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania (wyrok NSA z 16 lutego 2011 r., I OSK 1454/10, LEX nr 1070762).
Będąc związanym powyższą oceną Sądu, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 153 p.p.s.a., w toku ponownego rozpoznania sprawy, Rektor Uniwersytetu po pierwsze udostępni żądaną informację publiczną prostą w zakresie wskazanym w skardze (tj. dotyczącym odmowy udostępnienia wnioskodawcy żądanych umów), bez żądania wykazania przemawiającego za tym interesu publicznego, jako że na obecnym etapie sprawy można bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że wniosek w tym zakresie dotyczy właśnie informacji publicznej prostej. Po drugie natomiast, rozstrzygając wniosek o udostępnienie informacji publicznej w pozostałym zakresie dokona oceny, czy dotyczy on informacji publicznej prostej, czy też informacji publicznej przetworzonej. Jeżeli w wyniku tej oceny organ dojdzie do wniosku, że żądana informacja w pozostałym zakresie ma charakter przetworzony (i jednocześnie nie dopatrzy się interesu publicznego przemawiającego za jej udostępnieniem wnioskodawcy), odpowiednio uargumentuje to w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., czego właśnie zabrakło w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającym ją rozstrzygnięciu wydanym w pierwszej instancji.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie decyzji w całości.
O kosztach postępowania Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a oraz art. 205 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło