II SA/Po 383/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-05-28
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Maria Kwiecińska, Barbara Drzazga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia Wielkopolskiego Kuratora Oświaty, negatywnie opiniująca zamiar połączenia szkoły podstawowej i gimnazjum w zespół szkół, jest zgodna z prawem, jeśli jej uzasadnienie jest lakoniczne i nie odnosi się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych?Ratio decidendi
Opinia Wielkopolskiego Kuratora Oświaty dotycząca połączenia szkoły podstawowej i gimnazjum w zespół szkół, która jest wiążąca dla organu gminy, musi być należycie uzasadniona. Lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie, które nie odnosi się do konkretnego stanu faktycznego, argumentów strony ani wszystkich istotnych okoliczności sprawy, narusza prawo i uzasadnia jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Gmina i Miasto O. złożyła wniosek o połączenie Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Zespół Szkół. Wielkopolski Kurator Oświaty wydał negatywną opinię w tej sprawie, uzasadniając ją ogólnymi założeniami reformy oświatowej i prognozą demograficzną, nie odnosząc się do specyfiki sytuacji lokalnej. Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że połączenie szkół przyniesie korzyści organizacyjne, ekonomiczne i wychowawcze, a budynek i infrastruktura już częściowo są wspólne. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną opinię Wielkopolskiego Kuratora Oświaty.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 roku sprawy ze skargi Gminy i Miasta O. na opinię Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2013 roku Nr [...] w przedmiocie połączenia w zespół szkoły podstawowej i gimnazjum; uchyla zaskarżoną opinię.
Wielkopolski Kurator Oświaty w dniu [...] 2013 r., działając na podstawie art. 62 ust. 5b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572, ze zm.) i powołując się na art. 62 ust. 1 tej ustawy, po rozpoznaniu wniosku Burmistrza Gminy i Miasta O. z dnia 4 lutego 2013 r., zaopiniował negatywnie zamiar połączenia od dnia 1 września 2013 r. Szkoły Podstawowej [...] Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi [...] w O. w Zespół Szkół w O..
W uzasadnieniu opinii Kurator Oświaty wyjaśnił, że w uchwale nr [...] z [...] 2013 r. Rada Gminy i Miasta O. wyraziła wolę utworzenia od dnia 1 września 2013 r. Zespołu Szkół w O., w skład którego wchodzić miałyby Szkoła Podstawowa [...] i Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi [...] w O. oraz Schronisko Młodzieżowe przy [...] w O.. Kurator wskazał na przedłożenie przez Burmistrza wymaganych dokumentów, w tym rozbieżnych opinii rad pedagogicznych obydwu szkół z dnia 11 lutego 2013 r. oraz wyjaśnił, że organ prowadzący motywuje połączenie szkół w zespół względami organizacyjno-ekonomicznymi.
Dalej Kurator przybliżył treść wniosku wskazując na następujący stan faktyczny:
Gimnazjum funkcjonuje od 1999 r. w trzykondygnacyjnym budynku, którego budowa została zakończona w 2005 r. W tym samym budynku, w związku z reorganizacją sieci szkół (utworzenie gimnazjów w R. i Ś.) oraz w celu polepszenia warunków nauczania, od 1 września 2012 r. mieści się również szkoła podstawowa. Zmiana lokalizacji szkoły podstawowej w znacznym stopniu polepszyła warunki nauczania i pobytu uczniów w szkole, którzy zyskali możliwość pracy w dużych, dobrze oświetlonych salach lekcyjnych, z przestronnymi korytarzami oraz podwórkiem szkolnym z trawnikami i ławeczkami. Dzieci z klas I-III szkoły podstawowej uczyły się w tym budynku już od roku 2011/2012. W budynku tym znajduje się także całoroczne schronisko młodzieżowe, za którego funkcjonowanie odpowiada dyrektor tej szkoły. Obie szkoły korzystają z jednej sali gimnastycznej, boisk sportowych i stołówki; aktualnie w budynku szkolnym funkcjonują dwie świetlice i trzy biblioteki (oprócz bibliotek szkolnych także biblioteka miejska). Szkoły tworzące zespół zachowają odrębne rady pedagogiczne i nazwy z imionami swoich patronów, a uczniowie w większości będą przemieszczać się odrębnymi ciągami komunikacyjnymi, z zachowanymi – jak dotychczas – odrębnymi wejściami.
Kurator wskazał dalej, że w roku szkolnym 2012/2013 gimnazjum liczy 9 oddziałów, z czego 5 tworzą uczniowie klas trzecich. Od roku 2013/2014 będą dwa oddziały szkolne w każdym roczniku, przy czym zostaną utworzone 2 klasy pierwsze. W 2010 r. w gimnazjum uczyło się 439 uczniów, w 2011 r. 399 uczniów, w 2012 r. 261 uczniów, a w 2013 r. 269 uczniów. W tych samych latach liczba uczniów szkoły podstawowej wynosiła: w 2010 r. 359 uczniów, w 2011 r. 363 uczniów, w 2012 r. i 2013 po 355 uczniów. Dalej wyjaśnił, że prognoza demograficzna na kolejne lata utrzymuje się na poziomie porównywalnym z obecnym i zwrócił uwagę na to, że organ prowadzący oświadczył, że w szkole podstawowej trwają przygotowania do utworzenia w roku szkolnym 2013/2014 odrębnego oddziału klasy I dzieci sześcioletnich. Kurator stwierdził, że jeżeli działania te przyniosą efekt, wówczas powstaną 3 oddziały klasy I, w przeciwnym wypadku we wszystkich klasach szkoły podstawowej będą po 2 oddziały; obwód zespołu szkół obejmował będzie obwody łączonych szkół: szkoły podstawowej i gimnazjum, co stanowi obszar O. (miasta).
Podsumowując Kurator stwierdził, że nie dostrzega potrzeby łączenia w jeden zespół dużych liczebnie szkół, tym bardziej, że przedstawiona prognoza demograficzna nie zakłada radykalnego obniżenia liczby uczniów, a nowy funkcjonalny budynek z możliwością korzystania przez uczniów z oddzielnych wejść i ciągów komunikacyjnych stwarza warunki do samodzielnego funkcjonowania szkół zgodnie z założeniami reformy oświatowej, wyodrębniającej III etap kształcenia w postaci gimnazjów.
Gmina i Miasto O. w piśmie z dnia 1 marca 2013 r. – nazwanym w treści pisma odwołaniem od opinii, które wniosła do Kuratora – w całości nie zgodziła się z zaskarżonym rozstrzygnięciem. W ocenie strony skarżącej okoliczności wskazane we wniosku i w skardze pozwolą na wydanie przez Kuratora pozytywnej opinii w sprawie. Skarżąca gmina podkreśliła, że w wyniku rozmów z dyrekcją i gronem pedagogicznym Szkoły Podstawowej [...] w O. doszło do zmiany stanowiska rady pedagogicznej tej szkoły, co znalazło odzwierciedlenie w pozytywnym zaopiniowaniu uchwały i aktu założycielskiego planowanego zespołu szkół (pismo nr SP.071.9.2013 z dnia 28 lutego 2013 r.). Stwierdziła, że poza dotychczas przedstawionymi argumentami organizacyjno-ekonomicznymi za zasadnością utworzenia zespołu przemawiają także: możliwość zapewnienia poprzez połączenie szkół opieki świetlicowej młodzieży gimnazjalnej; skutek w postaci ścisłej integracji uczniów z terenu miasta przez cały cykl kształcenia, co wpływa pozytywnie na wymogi wychowawcze i zachowanie uczniów; możliwość rozbudowania biblioteki szkolnej o wielofunkcyjną czytelnię dostępną dla wszystkich uczniów; szansa usprawnienia zarządzania i nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez dyrekcję poprzez utworzenie zespołu kierowniczego, któremu łatwiej będzie rozwiązywać problemy dydaktyczno-wychowawcze i ekonomiczno-organizacyjne; możliwość integracji gron pedagogicznych, bardzo korzystnej ze względu na pracę z ta samą młodzieżą; możliwość lepszego zidentyfikowania się rodziców ze szkołą, z uwagi na długość cyklu kształcenia (10 lat); możliwość identyfikowania się w większym stopniu przez uczniów zespołu szkół z patronami obydwu łączonych szkół. Ponadto w skardze wskazano na fakt, że gimnazjum w O. od lat ma oddziały integracyjne i doświadczenie w pracy z uczniami niepełnosprawnymi, a połączenie szkół pozwoli na rozszerzenie tej działalności na uczniów szkoły podstawowej. W ocenie skarżącej, jak na warunki o., szkoły łączone w zespół będą mniejszą jednostką niż gimnazjum funkcjonujące w tym samym budynku przed laty (w roku szkolnym 2005/2006 do gimnazjum uczęszczało więcej dzieci niż uczęszczałoby w roku 2013/2014 do tworzonego zespołu). Za połączeniem szkół przemawiać ma także istnienie jednego ciągu komunikacyjnego przystosowanego dla uczniów niepełnosprawnych (winda), z którego wspólnie korzystają uczniowie obydwu szkół; wspólne są także korytarze prowadzące do sali gimnastycznej i sali gimnastyki korekcyjnej. Skarżąca gmina stwierdziła, że art. 62 ustawy o systemie oświaty nie obwarowuje łączenia szkół w zespół szczególnymi warunkami. Strona podniosła również, że w dobie niżu demograficznego i problemów ogólnokrajowych gmina jest ewenementem, gdyż nie zamknięto w niej ani jednej placówki oświatowej, a przekształcenia doprowadzą do wymiernego efektu ekonomicznego, powiązanego z lepszym dofinansowaniem edukacji, powiązanym ze środkami z EFS na zajęcia pozalekcyjne. Strona opisała także szereg działań inwestycyjnych służących poprawie edukacji i sprawnemu zarządzaniu oświatą podejmowanych na obszarze całej gminy, pomimo kryzysu i oporu osób przeciwnych zmianom na lepsze. Podniosła, że pozytywny kierunek zmian nie będzie możliwy w razie podtrzymania negatywnego stanowisko przez Kuratora.
Kurator przesłał pismo gminy z dnia 1 marca 2013 r. do tutejszego Sądu jako skargę wraz z odpowiedzią, w której podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że z uzasadnienia skargi (błędnie nazwanej odwołaniem) wynika, iż nie dotyczy ona zarzutu niezgodności z prawem, o którym mowa w art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), a stanowi próbę dalszego polemizowania i przekonywania organu o słuszności idei połączenia szkół w zespół. Kurator podkreślił, że przy wydawaniu decyzji wziął pod uwagę wszystkie dokumenty przedłożone przez stronę, w szczególności dane demograficzne i na ich podstawie zajął stanowisko przedstawione w negatywnej opinii. Dalej wyjaśnił, że w skardze zostały podniesione argumenty, których nie wskazano wcześniej we wniosku, stąd też organ nie mógł ich brać pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej opinii i pozostają one bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto organ stwierdził, że stanowisko zajęte w zaskarżonej opinii jest zgodne z prawem, bowiem prawidłowo ocenił sytuację na podstawie przedłożonych dokumentów i w granicach swoich kompetencji uznał, że w świetle przedstawionej prognozy demograficznej łączenie dużych liczebnie szkół jest niekorzystne i niezgodne z założeniami reformy oświatowej.
W piśmie z dnia 2 maja 2013 r., strona skarżąca przedstawiła argumentację wcześniej sformułowaną w piśmie z dnia 1 marca 2013 r. (przesłanym jako skarga do tutejszego Sądu przez Kuratora), uzupełnioną o wniosek, że przedstawione w opinii Kuratora uzasadnienie nie wytrzymuje konfrontacji z rzeczywistością, zaś inicjatywa strony powinna być popierana przez władze oświatowe, a nie blokowana. Do pisma skarżąca dołączyła kopie korespondencji prowadzonej z Kuratorem i Ministrem Edukacji Narodowej.
Występujący na rozprawie przedstawiciele skarżącej Gminy podnieśli, że Kurator w swojej opinii nie odniósł się do szeregu istotnych czynników, w tym w szczególności do tego, iż w tym samym budynku wcześniej funkcjonowało gimnazjum liczące 617 uczniów, podczas gdy ewentualny zespół szkół liczyć będzie 537 uczniów. Przedstawiciele skarżącej podkreślili, iż utrzymywanie szkoły podstawowej i gimnazjum jako odrębnych szkół było uzasadnione, gdy szkoły te miały różne obwody, a obecnie obwody obu szkół pokrywają się.
Występujący na rozprawie pełnomocnik organu wniósł jak w odpowiedzi na skargę, wskazując, iż przesłanka do połączenia szkół winno być przede wszystkim dobro dzieci, a za połączeniem nie mogą przemawiać wyłącznie czynniki ekonomiczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga wniesiona przez Gminę O. na negatywną opinię Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 18 lutego 2013 r., w przedmiocie zamiaru połączenia od dnia 1 września 2013 r. Szkoły Podstawowej [...] i Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi [...] w O. w Zespół Szkół w O.. W ocenie Sądu pismo Gminy O. z dnia 1 marca 2013 r. choć określone przez autora jako "odwołanie od opinii" trafnie uznane zostało przez Wielkopolskiego Kuratora Oświaty za skargę inicjującą postępowanie sądowoadministracyjne, albowiem zostało ono złożone w terminie prawem przewidzianym do złożenia skargi na decyzję do sądu administracyjnego, nadto spełnia wymogi formalne jakie przed skargą stawia art. 57 § 1 p.p.s.a.
Opinia Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] 2013 r. została wydana na podstawie art. 62 ust. 5b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) i stanowi formę wyrażenia stanowiska, od którego "prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy" w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm., zwana dalej u.s.g.), zaskarżalną do sądu na podstawie art. 98 ust. 1 u.s.g. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej, negatywnej opinii Kuratora Oświaty w przedmiocie połączenia w zespół szkoły podstawowej oraz gimnazjum, doprowadziła Sąd do przekonania, że opinia ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Podstawą prawną wydania przez Wielkopolskiego Kuratora Oświaty przedmiotowej opinii stał się art. 62 ust. 5b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, który stanowi, że połączenie w zespół szkoły podstawowej z gimnazjum wymaga pozytywnej opinii kuratora oświaty. Przepis ten przyznaje kuratorowi kompetencję do działania, a więc stanowi dla niego uprawnienie i jednocześnie obowiązek działania. W świetle tego przepisu opinia kuratora w sprawie połączenia w zespół szkoły podstawowej i gimnazjum ma charakter bezwzględnie wiążący. Połączenie szkół w zespół jest zatem możliwe jedynie po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora w tej sprawie. Opinię kuratora należy utożsamić z zajęciem stanowiska o którym mowa w art. 89 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), w ramach wyprzedzającego nadzoru pedagogicznego, wykonywanego w imieniu wojewody (art. 31 ustawy o systemie oświaty).
Zauważyć w tym miejscu należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych powstała znaczna rozbieżność odnośnie wymogów jakim winna odpowiadać opinia kuratora oświaty w sprawie połączenia szkół zespół, przy czym w orzecznictwie wyrażane są krańcowo różne poglądy. Przykładem powyższego może być z jednej strony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. I OSK 203/12 gdzie wskazano, że opiniując sprawę połączenia w zespół szkoły podstawowej z gimnazjum, kurator oświaty przedstawia swoje stanowisko, jako uprawniony do tego organ administracji rządowej, realizujący politykę oświatową Państwa, a zatem motywy, jakie organ nadzoru pedagogicznego przedstawia w swojej opinii, mają walor czysto merytoryczny (fachowy), których ocena nie powinna wchodzić w zakres kontroli legalności samej opinii, sprawowanej i dokonywanej przez sąd administracyjny, a jedynie zupełny brak uzasadnienia opinii powinien prowadzić do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, a z drugiej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 września 2013 r., sygn. IV SA/GL 510/12 (prawomocny wobec oddalenie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 3099/12) gdzie wyrażono pogląd, iż przedmiotem oceny dopuszczalności połączenia placówek różnego typu w zespół jest zgodność z przepisami prawa, natomiast inne kryteria pozaprawne, nie mogą rzutować na podejmowaną opinię, co za tym idzie kurator oświaty uprawniony jest do wydania opinii negatywnej jedynie wówczas, gdy w projekcie połączenia placówek w zespół dostrzeże naruszenie przepisów prawa, przy czym naruszenie to winno odnosić się do zakresu działania kuratora, a zatem do aspektów związanych z nadzorem pedagogicznym, a inne elementy nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu przedmiotowej opinii.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie opinia dotycząca połączenia w zespół szkoły podstawowej i gimnazjum, stanowiąc prawem przewidzianą formę działania organu administracji publicznej, winna być czytelna i nie wzbudzać wątpliwości co do przesłanek jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.
Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia, gdy organ wydaje wiążącą dla strony opinię negatywną. To, iż przepisy ustawy o systemie oświaty nie precyzują formy w jakiej opinia dotycząca połączenia w zespół szkoły podstawowej i gimnazjum winna zostać podjęta, a w każdym razie nie przewidują dla niej formy postanowienia, o którym mowa w art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.) i tym samym stosowania wprost przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie oznacza, że wydając opinię kurator jest zwolniony od zawarcia w jej uzasadnieniu argumentacji, która doprowadziła go do zajęcia określonego stanowiska w sprawie.
Brak uregulowań formułujących wprost nałożenie na kuratora oświaty obowiązku rzetelnego uzasadniania swoich władczych rozstrzygnięć, do jakich zaliczyć należy wiążącą opinię w przedmiocie połączenia szkół w zespół, nie stanowi przeszkody do wywiedzenia takiej konieczności z ogólnych zasad ustrojowych związania organów administracji prawem, obowiązku odwołania się do prawa oraz kompetencji sądów administracyjnych, które sprawując kontrolę muszą znać motywy, jakimi kierował się organ nadzoru podejmując akt podlegający kontroli. Wymóg uzasadnienia rozstrzygnięć przez administrację publiczną, nawet jeżeli nie procesuje ona w trybie określonym przepisami k.p.a., stanowi konsekwencję zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) czy zasady zaufania do państwa i może być zaliczony do standardów dobrej administracji i prawa do sprawiedliwego procesu.
Brak należytego wskazania motywów wydania opinii czyni iluzorycznym także poddanie takiej opinii kontroli sądowej, przez co jest sprzeczny z zasadą wynikającą z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, polegającą na sprawowaniu przez sądy administracyjne wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Opinia takowa wymaga zatem uzasadnienia, które powinno wyjaśniać przyczyny zajęcia danego stanowiska oraz nawiązywać do konkretnych motywów o charakterze ekonomicznym, społecznym, pedagogicznym itp., znanych organowi opiniującemu z przeprowadzonego przed wydaniem opinii postępowania wyjaśniającego. Wprawdzie wydający opinię dysponuje tutaj pewną swobodą, to jednak nie oznacza to arbitralności oceny, która podlega kontroli sądowej, chociaż tylko pod kątem legalności.
Reasumując uznać należy, iż choć sąd administracyjny nie bada zasadności merytorycznej przesłanek, jakimi kierował się kurator oświaty, albowiem opinia ma niewątpliwie charakter uznaniowy, to jednak jest uprawniony do oceny czy w sposób wyczerpujący informuje ona adresata o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę oraz czy organ nadzoru zajął stanowisko wobec wszystkich istotnych okoliczności sprawy i czy poczynione przez niego ustalania w oparciu o które orzekał odpowiadają stanowi rzeczywistemu badanego zagadnienia.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy i oceniając pod tym kątem zaskarżoną opinię należy stwierdzić, że nie spełnia ona wskazanych powyżej wymogów. Argumentacja Wielkopolskiego Kuratora Oświaty jest nader lakoniczna, ma charakter bardzo ogólny i odwołuje się wyłącznie do bliżej niesprecyzowanych założeń reformy oświatowej, wyodrębniającej III etap kształcenia w postaci gimnazjów, natomiast zupełnie nie uwzględnia konkretnego stanu faktycznego, w odniesieniu do którego została ona wydana.
W uzasadnieniu zaskarżonej opinii Kurator odwołał się jedynie do założeń reformy oświatowej i stwierdził, że nie dostrzega potrzeby łączenia w jeden zespół dużych liczebnie szkół, bowiem przedstawiona prognoza demograficzna nie zakłada radykalnego obniżenia liczby uczniów, a nowy, funkcjonalny budynek z możliwością korzystania przez uczniów z oddzielnych wejść i ciągów komunikacyjnych stwarza warunki do samodzielnego funkcjonowania szkół.
Należy jednak z całą mocą podkreślić, że w obecnym stanie prawnym wprawdzie zasadą jest odrębne funkcjonowanie tych dwóch typów szkół, co wynika z istoty wprowadzonych zmian do systemu oświaty w 1999 r., niemniej jednak ustawodawca dopuszcza możliwość połączenia w zespół szkoły podstawowej i gimnazjum, czemu dał wyraz w art. 62 ust. 5b obecnie obowiązującej ustawy o systemie oświaty.
Należy zatem ocenić, że argumenty powoływane przez Wielkopolskiego Kuratora Oświaty na uzasadnienie negatywnej opinii w sprawie połączenia szkół w zespół nie są zgodne z prawem, które przecież dopuszcza taką możliwość w uzasadnionych przypadkach. Tymczasem Wielkopolski Kurator Oświaty w żaden sposób nie rozważył, czy w niniejszej sprawie taki uzasadniony przypadek zachodzi.
Organ ani jednym zdaniem nie odniósł się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, którego kluczowym elementem nie są zmiany demograficzne, lecz zmiany w ukształtowaniu granic okręgu szkolnego Publicznego Gimnazjum w O. sprowadzające się do istotnego zmniejszenia granic tegoż okręgu, w następstwie czego szkoła ta docelowo posiadać będzie jedynie po dwa oddziały w każdym z roczników, w sytuacji, gdy przed zmianami granic okręgu szkolnego posiadała do pięciu oddziałów w roczniku. Organ nadzoru w żaden sposób nie odniósł się także do przedstawianych przez Gminę O. okoliczności takich jak wspólne dla obu szkół ciągi komunikacyjne dla osób niepełnosprawnych ruchowo, czy też wspólne sale gimnastyczne i stołówki, a wręcz w sposób nie odpowiadający rzeczywistemu stanowi rzeczy stwierdził, iż budynek, w którym już obecnie funkcjonują obie szkoły umożliwia korzystanie przez uczniów z oddzielnych i ciągów komunikacyjnych i stwarza warunki do samodzielnego funkcjonowania szkół, w sytuacji gdy część ciągów komunikacyjnych oraz sala gimnastyczna i stołówka są już teraz wspólne dla obu szkół.
Podsumowując Wielkopolski Kurator Oświaty nie wyjaśnił w sposób kompletny i wyczerpujący, dlaczego połączenie w zespół Szkoły Podstawowej w O. i Gimnazjum w O. jest jego zdaniem niedopuszczalne. Zupełnie nie odniósł się także do argumentów ekonomiczno-organizacyjnych powoływanych przez wnioskodawcę, a także do argumentów wnioskodawcy dotyczących kadry pedagogicznej która byłaby zatrudniona w zespole szkół. Nie wykazał również, że utworzenie zespołu z tych dwóch konkretnych placówek wpłynie negatywnie na realizację przez nie podstawy programowej, czy też zadań wychowawczych.
Stąd też przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej opinii doprowadziła Sąd do uznania, że zaskarżona opinia, ze względu na ogólnikowość i lakoniczność jej uzasadnienia, nie mogła być uznana za zgodną z prawem. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 148 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną opinię, orzekając jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło