I SA/Bk 137/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatków akcyzowego i od towarów i usług należnych od towarów sprowadzonych z zagranicy i zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu jako mienie przesiedleńcze oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2013 r. nr [...], skierowaną do Z. J. (dalej również powoływany jako Skarżący) Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] listopada 2012 r. nr [...], w dotyczącej kwot podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, Walezych od towarów sprowadzonych z zagranicy i zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu jako mienie przesiedlenia wg zgłoszenia celnego nr [...] z [...] maja 2011 r. 2. Z decyzji organu odwoławczego wynika, że we wskazanym zgłoszeniu celnym Skarżący objął procedurą dopuszczenia do obrotu stanowiące mienie przesiedlenia: samochód osobowy marki F., motocykl Y., przyczepę samochodową H. oraz używane przedmioty osobistego użytku, wnioskując m.in. o zastosowanie zwolnienia od cła na podstawie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, z podatku od towarów i usług na podstawie art. 47 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej powoływana jako u.p.t.u.) oraz z podatku akcyzowego na podstawie art. 112 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 3, poz. 11 ze zm., dalej powoływana jako u.p.a.). Powyższe towary zostały dopuszczone do swobodnego obrotu i zwolnione z należności celnych i podatkowych. 3. Jednakże, w związku z poczynionymi w trakcie czynności sprawdzających ustaleniami, dotyczącymi przestrzegania warunków udzielonego zwolnienia z należności przywozowych, Urząd Celny w B. postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie przedmiotowych pojazdów. W efekcie tego postępowania stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przeniesienie miejsca zamieszkania Skarżącego z państwa trzeciego na obszar Wspólnoty oraz ustalenie miejsca stałego zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty, przez co naruszono warunki określone w art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009. Tym samym, Skarżący nie był w momencie dokonywania zgłoszenia uprawniony do skorzystania ze zwolnienia z należności przywozowych, ponieważ nie spełnił warunków określonych w art. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., organ celny I instancji, uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia przywiezionych towarów z należności celnych, na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 r. z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. Z uwagi na relewantny charakter decyzji celnej i podatkowej, organy określające wysokość należności podatkowych były związane ustaleniami wynikającymi z ostatecznej decyzji celnej. Dlatego też wartość celna towaru, pozycja CN czy wysokość cła, nie była być weryfikowana w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towaru. Oznacza to, że rozstrzygnięcie przez organ celny o braku podstaw do zastosowania zwolnienia od cła i określenie długu celnego pociągnęło za sobą skutek w postaci uznania, że w sprawie brak jest podstaw do zwolnienia przedmiotowych towarów z podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Dyrektor Izby Celnej w B. za bezpodstawne uznał przy tym zarzuty naruszenia art. 122 O.p., albowiem organ podjął wszelkie działania, zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie ulega wątpliwości, co znajduje potwierdzenie w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 20132 r., iż Skarżący nie przeniósł swego miejsca stałego zamieszkania z kraju trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Na powyższą decyzję, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 19 ust. 7 i ust. 1 u.p.t.u., art. 101 ust. 1 u.p.a., art. 204 ust. 1 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie powstania obowiązku zapłaty kwot podatku o towarów i usług oraz podatku akcyzowego w sytuacji niepowstania z mocy prawa długu celnego, - art. 112 u.p.a. oraz art. 47 ust. 1 u.p.t.u. poprzez jego niezastosowanie i niezwolnienie skarżącego od zapłaty kwot podatku o towarów i usług oraz podatku akcyzowego pomimo spełnienia przez Skarżącego wszelkich przesłanek sprecyzowanych w w/w przepisach. W uzasadnieniu zarzutów skarżący stwierdził, że stwierdzenie powstania długu celnego na podst. 204 ust. 1 lit b Wspólnotowego Kodeksu Celnego było krzywdzące dla strony postępowania. Ustalenia te wynikły z domniemania, że pobyty skarżącego w USA w 2011 i 2012 r. wyłączają przesiedlenie się go do Polski w sytuacji, gdy intencją skarżącego było definitywne przesiedlenie się do Polski, co uczynił w kwietniu 2011 r. Skarżący stwierdził również, ze spełnił on wszelkie przesłanki dające podstawę do zwolnienia go od podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego określone przepisami art. 112 u.p.a. oraz art. 47 ust. 1 u.p.t.u. Zgodnie bowiem z art. 112 u.p.a. zwalnia się od akcyzy samochód osobowy przywożony spoza terytorium państw członkowskich oraz państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym przez osobę fizyczną przybywającą na terytorium kraju na pobyt stały lub powracającą z czasowego pobytu z terytorium tych państw, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki: - samochód osobowy jest przeznaczony do użytku osobistego tej osoby; - samochód osobowy służył do użytku osobistego tej osoby w miejscu poprzedniego jej pobytu poza terytorium państwa członkowskiego przez okres co najmniej 6 miesięcy przed zmianą miejsca pobytu; - osoba ta przedstawi właściwemu naczelnikowi urzędu celnego dowód potwierdzający spełnienie warunku, o którym mowa w pkt 2; - osoba ta przebywała poza terytorium państwa przez okres co najmniej 12 kolejnych miesięcy poprzedzających zmianę miejsca pobytu; - samochód osobowy nie zostanie sprzedany, wynajęty lub w jakikolwiek inny sposób oddany do użytku osobie trzeciej przez okres 12 miesięcy od dnu jego przywozu na terytorium kraju. Natomiast w myśl art. art. 47 ust. 1 u.p.t.u. zwalnia się od podatku import rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej przenoszącej miejsce zamieszkania z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki: - rzeczy służyły do osobistego użytku tej osobie w miejscu zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, z tym że towary nieprzeznaczone do konsumpcji musiały służyć do takiego użytku przez okres co najmniej 6 miesięcy przed dniem, w którym osoba ta przestała mieć miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego; - rzeczy będą używane na terytorium kraju do takiego samego celu, w jakim były używane na terytorium państwa trzeciego; - osoba fizyczna, miała miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy poprzedzających zmianę miejsca zamieszkania; - rzeczy te przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu nie mogą zostać oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone, wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie bez wcześniejszego poinformowania o tym organu celnego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 6. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. 7. Spór w tej sprawie dotyczy ustalenia, czy Skarżącemu przysługuje zwolnienie od podatkowych należności przywozowych mienia przesiedlenia w postaci samochodu osobowo – towarowego marki F., motocykla marki Y., przyczepy samochodowej marki H., przy czym Organy zakwestionowały to prawo z uwagi na niespełnienie warunku przeniesienia miejsca zamieszkania państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. 8. Zgodnie z treścią art. 112 ust. 1 u.p.a. zwalnia się od akcyzy samochód osobowy przywożony spoza terytorium państw członkowskich oraz państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym przez osobę fizyczną przybywającą na terytorium kraju na pobyt stały lub powracającą z czasowego pobytu z terytorium tych państw, po spełnieniu dodatkowych warunków wynikających z tegoż przepisu. Z kolei w myśl art. art. 47 ust. 1 u.p.t.u. zwalnia się od podatku import rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej przesiedlającej się z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju na pobyt stały, jeżeli łącznie zostaną spełnione warunki wymienione w tym przepisie. Ponadto art. 81 u.p.t.u. stanowi, że zwolnienie z podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów możliwe jest jedynie po zastosowaniu zwolnienia od cła. Nie ulega zatem wątpliwości, że dla zastosowania ww. zwolnień od akcyzy oraz podatku od towarów i usług niezbędne jest wykazanie przez osobę przesiedlającą się, że nastąpiło faktycznie a nie jedynie deklaratoryjne przeniesienie swego miejsca zamieszkania na obszar Wspólnoty. 9. Warunki pozwalające na zwolnienie z należności celnych przywozowych mienia osobistego przywożonego na obszar celny UE przez osoby fizyczne przesiedlające się z państw trzecich zostały określone w art. 3-11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. UE L z 10 grudnia 2009 r., Nr 324, s. 23). Zgodnie z treścią art. 3 wskazanego rozporządzenia, zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne, przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Omawiane zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które: a) za wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nie przeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła; b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania. Przy czym, zwolnienie to może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy. Na gruncie cytowanych uregulowań zwolnienie od należności przywozowych mienia osobistego wymaga więc od osoby przesiedlającej się spełnienie podstawowego warunku, jakim jest fakt przeniesienia swojego stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Dopiero stwierdzenie takiej okoliczności daje podstawę do zastosowania zwolnienia od należności celnych przywozowych, w konsekwencji również zwolnienia od akcyzy oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Jak natomiast wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, warunek ten nie został w rozpatrywanej sprawie spełniony. Analiza wymienionych regulacji daje podstawę do przyjęcia, że prawodawca łączy pojęcie przeniesienia swojego stałego miejsca zamieszkania ze stałym zaprzestaniem zamieszkiwania w państwie trzecim i jego przeniesieniem na stałe na obszar celny Wspólnoty. Sięgając do definicji zawartej w innym wspólnotowym akcie prawnym zawierającym przepisy celne, zwrócić trzeba uwagę, że za "osobę mającą swoją siedzibę we Wspólnocie" uznaje się, w przypadku osób fizycznych, każdą osobę, która na stałe zamieszkuje we Wspólnocie (zob. art. 4 pkt 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz. Urz. UE L z 19 października 1992 r., Nr 302, s. 1 ze zm.). W wyroku z 26 kwietnia 2007 r. w sprawie C-392/05 Alevizos v. Ypourgos Oikonomikon, TSUE stwierdził, że kryteria determinujące pojęcie miejsca stałego pobytu, dotyczą zarówno więzów zawodowych i osobistych danej osoby z określonym miejscem, jak i długości tych więzów, i tym samym winny być analizowane łącznie. Za miejsce stałego pobytu Trybunał uznał miejsce, w którym zainteresowany ustanowił stałe centrum swych interesów. W sytuacji, gdy ocena ogólna powiązań zawodowych i osobistych nie wystarcza, to dla zlokalizowania stałego centrum interesów danej osoby, aby go określić, należy dać pierwszeństwo powiązaniom osobistym. Odwołując się natomiast do krajowego porządku prawnego przypomnieć należy definicję "miejsca zamieszkania", zawartą w art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na tle tej regulacji powszechnie podnosi się, że aby wskazać daną miejscowość jako centrum życiowej aktywności osoby, należy przeanalizować, czy łącznie występują dwa integralne składniki miejsca zamieszkania, tj. corpus - będący obiektywnym składnikiem pojęcia miejsca zamieszkania, związanym z faktycznym pobytem w danej miejscowości oraz animus - subiektywny element tego pojęcia wyrażający się w zamiarze stałego pobytu w danej miejscowości. Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie jest zatem wystarczające samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, ale bez zamiaru stałego pobytu, ani też sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. Natomiast, przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, ponieważ sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości, i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (zob. np. komentarz do art. 25 kodeksu cywilnego [w:] B. Giesen, W. J. Katner, P. Księżak, B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, R. Majda, E. Michniewicz-Broda, T. Pajor, U. Promińska, M. Pyziak-Szafnicka, W. Robaczyński, M. Serwach, Z. Świderski, M. Wojewoda, Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, LEX 2009; komentarz do art. 25 kodeksu cywilnego, [w:] K. Piasecki, Kodeks cywilny. Komentarz. Księga pierwsza. Część ogólna, Zakamycze 2003; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2009 r., II FSK 896/08). 10. Słusznie Organ wskazał, że w sprawie objętej przedmiotowym zgłoszeniem celnym przeprowadzono obszerne postępowanie dowodowe, i w jego wyniku Organy obu instancji w decyzjach, które pozostają w obiegu prawnym ustaliły, że Skarżący nie spełnia jednego z kluczowych warunków takiego zwolnienia, czyli że nie przeniósł faktycznie swojego miejsca zamieszkania z kraju trzeciego na obszar Polski. 11. Sąd w pełni podziela argumentację Organu o relatywnym charakterze decyzji celnej i decyzji podatkowej. Należy bowiem stwierdzić, że w przypadku gdy dług celny został określony decyzją ostateczną organu celnego , dopóki decyzja ta jest w obrocie prawnym, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania, takie jak: wartość celna towaru, pozycja CN, czy cło, nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów (wyrok NSA z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. I FSK 182/06). Z powyższego należy zatem wywieść, iż byt prawny decyzji podatkowej uzasadniony jest o tyle, o ile w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja celna, która stanowi element szeroko rozumianej podstawy decyzji podatkowej. Jest to konsekwencją charakteru relacji między nimi, co polega na determinowaniu rozstrzygnięcia podatkowego, pierwotnie wydanym rozstrzygnięciem w przedmiocie długu celnego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 marca 2009 r., sygn. I SA/Lu 62/09). Zatem rozstrzygnięcie przez organ o braku podstaw do zastosowania w tej sprawie zwolnienia od cła i określenie kwoty długu celnego pociągnęło za sobą skutek w postaci uznania, że w tej sprawie brak jest także podstaw do zwolnienia przedmiotowych towarów z podatku od towarów i usług na podstawie art. 47 u.p.t.u. oraz z podatku akcyzowego na podstawie art. 112 u.p.a., co spowodowało konieczność określenia w drodze decyzji zobowiązań w tych podatkach od ww. towaru. 12. W tym stanie rzeczy, nie znajdując uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu uznając, że decyzja odpowiada prawu. Orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).