IV SA/Po 512/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-07-25

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Donata Starosta, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu PKWN z 1944 r. z powodu braku podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania o odszkodowanie za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z 1944 r., gdyż art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie tej ustawy. Odszkodowanie przysługuje za wywłaszczenie bez ustalenia należnego odszkodowania, a odmowa wszczęcia postępowania narusza konstytucyjną zasadę ochrony własności i prawo do odszkodowania.
Stan faktyczny
M.S. wystąpiła o wypłatę odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu PKWN z 1944 r. Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, wskazując na powagę rzeczy osądzonej i brak podstawy prawnej do rozpatrzenia roszczenia w trybie administracyjnym. Wojewoda utrzymał tę odmowę w mocy. M.S. zaskarżyła postanowienie, podnosząc, że odszkodowanie przysługuje także za nieruchomości przejęte na podstawie dekretu z 1944 r. i że odmowa narusza konstytucyjne prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Wielkopolskiego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty J. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Wojewody W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty J. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącej M.S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. S. pismem z [...] stycznia 2013r. wystąpiła o wypłatę odszkodowania w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm. – dalej. u.g.n.) za nieruchomość położoną w T., gmina J."D.T." przejętą na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 ze zm. – dalej dekret z 1944r.). Wniosek ten wnioskodawczyni podtrzymała w piśmie z 29 stycznia 2013 r. złożonym poprzez swojego pełnomocnika radcę prawnego P. G. Starosta J. postanowieniem z [...] lutego 2013r. znak [...] działając na podstawie art. 61a oraz art. 124 i art. 125 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t.. Dz. U. 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w T., gmina J. "D. T.", przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a. przesłanką uniemożliwiającą wszczęcie postępowania jest zapadłe rozstrzygnięcie w tej samej sprawie lub brak w przepisach podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Mając powyższe na uwadze organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie istnieje powaga rzeczy osądzonej w zakresie uznania, że przedmiotowa nieruchomość podpadała pod przepisy dekretu z 1944r., co oznacza, że nie ma podstaw do kwestionowania odjęcia jej własności od spadkodawców wnioskodawczyni i przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i co się z tym wiąże formułowania roszczeń o odszkodowawczych. Ponadto zdaniem Starosty prawo ubiegania się o odszkodowanie za przejętą na Skarb Państwa nieruchomość winno być realizowane na drodze sądowej, albowiem wskazana we wniosku podstawa prawna dotyczy sytuacji ustalania odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod rządami u.g.n., a jak to wynika z materiału sprawy, przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło pod rządami prawa obwiązującego przed wejściem w życie u.g.n. M. S. kwestionując powyższe postanowienie wniosła zażalenie wskazując, że organ powinien przeprowadzić postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość. Wojewoda Wielkopolski po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] marca 2013r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na podstawie całości akt zgromadzonych w sprawie organ drugiej instancji ustalił, że podaniem z [...] lutego 1998 r., H. S. złożył podanie o zwrot zespołu pałacowo-parkowego w T., gmina J., woj. K., działka [...] o powierzchni [...] ha przejętego na podstawie dekretu z 1944 r. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r. Nr [...] uznał, iż zespół pałacowo-parkowy "D. T.", stanowił część składową obszaru rolnego, który podlegał wywłaszczeniu na podstawie dekretu z 1944r., w związku z czym odmówił stwierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e dekretu z 1944 r. W wyniku odwołania Minister Rolnictwa Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] lipca 1999r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Postanowieniem z [...] grudnia 2002 roku, sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. Wydział I Cywilny, spadek po H. S. na podstawie testamentu nabyła żona M.S., która wszczęła przedmiotowe postępowanie o wypłatę odszkodowania w trybie u.g.n. za przejętą nieruchomość na podstawie dekretu z 1944r. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Wojewoda stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej w myśl art. 2 ust. 1 lit e dekretu z 1944r. Zgodnie z obecnie obowiązującą u.g.n. poprzedni właściciel bądź spadkobierca wywłaszczonej nieruchomości mogą żądać odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Artykuł 129 ust. 5 i pkt 3 u.g.n. stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Powołując się na przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych opartą na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazano, że przepis obowiązuje w systemie prawa, dopóki na jego podstawie są podejmowane indywidualne akty stosowania prawa (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 r. sygn. akt P 4/99). Wynika z tego, że gdy określona norma prawna jest stosowana wobec jednostki w praktyce organów władzy publicznej, nie może być - zwłaszcza jeżeli proces ten ma charakter długotrwały i konsekwentny - uznana za normę nieobowiązującą, jeżeli w systemie prawa brak przepisu derogującego taką normę. W związku z tym należy stwierdzić, że dekret z 1944 r. nadal wywiera skutki, a dokonane na jego podstawie zmiany stosunków własnościowych zachowują moc również w nowych warunkach społeczno - ekonomicznych, tj. po zmianach, do jakich doszło w Polsce po 1989 r. (Uchwała 7 sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. I OPS 3/10). W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż z art. 2 ust. 1 lit e dekretu z 1944r. wynika, że nie istnieje podstawa do wypłacenia odszkodowania zgodnie z trybem zawartym w art. 129 ust. 5 u.g.n. Ponadto przepisy u.g.n. nie zawierają przepisów szczególnych umożliwiających wypłatę odszkodowania za grunty przejęte na mocy przepisów dekretu z 1944 r. Również poprzednie obowiązujące akty prawne o gospodarce nieruchomościami - ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 1986 r., nr 90 poz. 99), ustawa z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r., nr 17, poz. 70) nie przewidywały wypłaty odszkodowania za zajęcie nieruchomości w trybie wspomnianego dekretu. W ocenie organu odwoławczego, nie można zatem zadośćuczynić wnioskowi o ustalenie i wypłatę odszkodowania, gdyż brak jest materialnoprawnej podstawy orzekania w tej kwestii. M. S. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego P. G. wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 130 ust 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, iż odszkodowanie nie należy się w sytuacji gdy nieruchomości zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu z 1944r. W konsekwencji podniesionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji. Skarżąca wniosła zarazem o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 128 pkt 1-4, art. 129 pkt 1-5, art. 130 pkt 1-2, art. 131 pkt 1-5, art. 132 pkt 1-8, art. 133 pkt 1-2, art. 134 pkt 1-4, art. 135 pkt 1-7 u.g.n. z preambułą Konstytucji RP oraz jej art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 i 2 , art. 23, art. 32 ust. 1 i 2, art. 46 , oraz art. 64 ust. 1-3. Zdaniem skarżącej przejęcie nieruchomości w trybie dekretu z 1944r. było wywłaszczeniem byłego właściciela, a formą wywłaszczenia był akt prawny a nie decyzja administracyjna. Skutek jednakże jest zawsze ten sam co zdaniem skarżącej nie może różnicować podmiotu, któremu odebrano nieruchomości w trybie aktu prawnego, oraz podmiotu któremu odebrano nieruchomość w drodze decyzji. Naruszało by to bowiem zasadę równości. Skarżąca powołała się orzecznictwo dotyczące możliwości ubiegania się o zwrot nieruchomości, które dotyczyło rozróżnienia sytuacji podmiotu, wywłaszczonego w drodze decyzji administracyjnej z sytuacją podmiotu, który przeniósł własność nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej, dotyczące art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. W skardze podniesiono, iż Sąd rozstrzygając niniejszą skargę zobligowany jest orzekać na podstawie przepisów prawa, jego wykładni, orzecznictwa Sądów lecz przede wszystkim zgodnie z zasadami określonymi w Konstytucji RP oraz orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 8 pkt 2 Konstytucji RP Sąd musi stosować normy konstytucji bezpośrednio. Sąd zatem zobligowany jest stosować przepisy rangi konstytucyjnej jak również interpretować przepisy zgodnie z normami konstytucyjnymi. Zdaniem skarżącej treść art. 129 ust. 5 pkt 3 jest oczywista i jednoznaczna. Skoro podmiot pozbawiono praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania w ramach wywłaszczenia to z uwagi na treść art. 128 u.g.n. w powiązaniu z art. 21 ust 2 oraz art 64 Konstytucji RP przewidujących odszkodowanie za przejęte nieruchomości oraz statuujące ochronę własności obowiązkiem organu jest wszczęcie postępowania i wydanie decyzji co do odszkodowania także w stosunku do nieruchomości przejętych w trybie dekretu z 1944r. Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena postanowienia Wojewody Wielkopolskiego utrzymującego w mocy postanowienie Starosty J. odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w T., gmina J. "D,. T.", przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944r. Podstawą prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 61 a §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn. Za przesłankę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie, organy administracyjne uznały zapadłe rozstrzygnięcie w tej samej sprawie, za które uznano ostateczne decyzje w przedmiocie podpadania zespołu dworsko – parkowego pod działanie dekretu z 1944r. oraz brak w przepisach podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że wbrew stanowisku organów administracyjnych, niniejsze postępowanie dotyczące wypłaty odszkodowania w trybie u.g.n. za nieruchomość położoną w T., gmina J. "D. T" przejętą na podstawie dekretu z 1944 r., stanowi odrębne postępowanie administracyjne od postępowania wszczętego przez H. S. zakończonego ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].07.1999r. nr [...] wydaną w przedmiocie podpadania pod działanie dekretu z 1944r. zespołu dworsko – parkowego "D. T." położonego w T. gmina J. (postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało umorzone postanowieniem z dnia 28.10.1999r. sygn. akt IV SA 1512/99) oraz od postępowania wszczętego przez M. S. (spadkobierczynię H. S., spadek nabyty na podstawie testamentu zgodnie z postanowieniem z [...] grudnia 2002 roku, sygn. akt [...]Sąd Rejonowy w P. Wydział I Cywilny), zakończonego ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2003r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].05.2003r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia, że zespół pałacowo – parkowy w T. nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944r. (skarga na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została oddalona – zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2004r. sygn. akt IV SA 5220/03 oraz wyrok NSA z dnia 2 września 2005r. sygn. akt I OSK 37/05). Należy bowiem odróżnić postępowanie w sprawie uznania, iż przejęcie nieruchomości położonej w T., gmina J. "D. T." nastąpiło z mocy samego dekretu (ex lege) zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944r. od będącego przedmiotem niniejszego postępowania wniosku o wypłatę odszkodowania w trybie u.g.n. Uznając, że przedmiotowy wniosek o wypłatę odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa stanowi odrębną sprawę od postępowania w przedmiocie ustalenia podpadania pod działanie dekretu z 1944r. (roszczenie o zapłatę jest odrębnym roszczeniem i dalej idącym od roszczenia o ustalenie), a więc w sprawie nie występuje powaga rzeczy osądzonej, należało rozważyć, czy zasadnym jest ustalenie organów administracyjnych, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi przyjęcie przez organy orzekające w sprawie, iż obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte dekretem z 1944r., który jak słusznie wskazały organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie nie zawiera przepisu przewidującego orzekanie o odszkodowaniu za przejęte nieruchomości. Powyższe w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie przesądza jednak o tym, iż brak jest podstawy prawnej do przyznania odszkodowania. Zdaniem Sądu samoistną podstawę do przyznania odszkodowania stanowi bowiem art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w zw. z art. 128 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Wbrew stanowisku prezentowanemu w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, warunkiem zastosowania przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie jest bowiem okoliczność, aby stan faktyczny, do którego przepis ten miałby być zastosowany, zaistniał dopiero po dacie wejścia w życie u.g.n. Pogląd taki prezentowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tym m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11.10.2012r. o sygn. II SA/Lu 374/12. Wpisuje się on w dominującą już obecnie linię orzeczniczą, zgodnie z którą omawiany przepis ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n. Taką interpretację art. 125 ust. 5 przyjął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1111/08, z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 335/08, z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 397/11, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 752/06 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 959/10. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w wyrokach wydanych w późniejszym okresie, niż wyżej przywołane orzeczenie tego sądu, odeszły od stanowiska, jakoby przepis art. 129 ust. 5 u.g.n. mógł być stosowany jedynie w odniesieniu do stanów faktycznych zaistniałych po dniu 1 stycznia 1998 r. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 385/09 oraz wyroki WSA w Lublinie: z dnia z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 591/08, oraz z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 134/11). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni aprobuje pogląd, w myśl którego przepis art. 129 ust. 5 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n., czyli do wszystkich stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Odmienna interpretacja powyższego przepisu sprowadza się bowiem do uznania, iż osoby, które utraciły w drodze wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość przed wejściem w życie u.g.n., a dla których do tej pory odszkodowanie za tę nieruchomość nie zostało ustalone, wraz z wejściem w życie powyższej ustawy utraciły uprawnienie do uzyskania przedmiotowego odszkodowania. Takie stanowisko naruszałoby natomiast konstytucyjną zasadę ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP), a przede wszystkim zasadę wyrażoną w art. 21 ust. 2 gwarantującą prawo do odszkodowania w przypadku wywłaszczenia. Pozostawałoby ono w sprzeczności również z art. 1 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. a ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 26, poz. 175), który podkreśla konieczność utrzymywania uzasadnionego prawnie zaufania obywateli do Państwa i prawa pochodzącego od Państwa, jako elementu składającego się na zasadę praworządności i zobowiązującego władze do eliminowania dysfunkcyjnych regulacji z systemu prawnego i naprawiania pozaprawnych praktyk. Ramowy, ogólny charakter normy wynikającej z art. 128 ust. 1 u.g.n. oznacza, iż wbrew stanowisku organu odwoławczego u.g.n. nie musi zawierać przepisów szczególnych umożliwiających wypłatę odszkodowania za grunty przejęte na mocy przepisów dekretu z 1944r. Nie negując powszechności i racjonalności zasady, że akt prawny wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych od tego dnia, stwierdzić należy, że dotyczy ona takich sytuacji, w których fakt, generujący wedle nowej ustawy określony skutek ziścił się i wywarł już skutki przed wejściem w życie tej nowej regulacji. Innymi słowy fakt ten zarachować można do zamkniętej przeszłości. Stan faktyczny rozpatrywanej sprawy do takich nie należy, bowiem stan prawny wywołany władczym przejęciem na rzecz Skarbu Państwa bez odszkodowania własności nieruchomości trwa nadal. Wskazać w tym miejscu należy, iż w uchwale NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06, wyrażono pogląd podzielany przez Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie że "w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy". Analiza przepisów przejściowych u.g.n. wskazuje, iż ustawa nie zawiera przepisów czasowych ograniczających zastosowanie normy wynikającej z art. 128 ust. 1 u.g.n. do stanów faktycznych powstałych po wejściu w życie w/w ustawy. Mając powyższe na uwadze uwzględniając fakt, iż obecnie obowiązujące przepisy, z poszanowaniem norm konstytucyjnych przewidują wywłaszczenie za odszkodowaniem, uznać należy za wadliwe postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. W tym miejscu, odnosząc się do wniosku o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów u.g.n. wskazać należy, iż stosownie do treści art. 193 Konstytucji RP, Sąd gdy dojdzie do przekonania o niekonstytucyjności przepisu ustawy, który ma zastosowanie w sprawie, winien zwrócić się do z pytaniem prawnym w tej kwestii do Trybunału Konstytucyjnego. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie taka potrzeba nie zachodzi, gdyż obowiązujące przepisy umożliwiają dochodzenie w trybie administracyjnym odszkodowania za przejęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa bez ustalenia należnego odszkodowania, w tym również w trybie dekretu z 1944r. Mając powyższe rozważania na uwadze w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie mogły się ostać w obrocie prawnym, co skutkowało ich uchyleniem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 257 zł na podstawie w przepisu § 14 ust.2 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło