II SO/Op 23/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 16 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie dodatku mieszkaniowego postanawia : ustanowić dla J. M. radcę prawnego. J. M., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w dniu 9 września 2013 r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który pomoże jej w sporządzeniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawczyni nie zaznaczyła wprawdzie w rubryce nr 4 wniosku, przeznaczonej do tego celu, o jaki zakres prawa pomocy wnosi, ale referendarz sądowy uznał za zbędne wzywanie jej do precyzowania wniosku w tym przedmiocie, albowiem uczyniła ona to już w uzasadnieniu wniosku. Ponadto należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawczyni w razie wniesienia skargi będzie korzystała z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania ma być decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie dodatku mieszkaniowego, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżąca będzie ustawowo zwolniona od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. J. M. wskazała w uzasadnieniu wniosku, że jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku i prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymująca się z zasiłku celowego i okresowego wypłacanego ze środków pomocy społecznej. Pobierane przez nią z tego źródła świadczenia, nie starczają jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, w tym na zagospodarowanie mieszkania, świadczy to o braku środków na wynajęcie profesjonalnego prawnika. Treść decyzji, którą zamierza zaskarżyć, jest natomiast dla wnioskodawczyni niezrozumiała, dlatego potrzebuje fachowej pomocy w sporządzeniu skargi. Wnioskodawczyni poprosiła też o wstrzymanie biegu terminu do czasu ustanowienia pełnomocnika z urzędu, aby miał czas na sporządzenie skargi. Odnośnie posiadanego majątku J. M. oświadczyła, że nie ma żadnego, a zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym z zasobów Gminy Nysa. Podała, że jej miesięczne dochody wynoszą 260,13 zł, w tym 30 zł zasiłek celowy i 230 zł zasiłek okresowy. Wobec ustawowego zwolnienia spraw z zakresu świadczeń z pomocy społeczne od kosztów sądowych, wniosek J. M. o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu, w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, czyli jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni oświadczyła, że obecnie ma jedynie dochód z zasiłków z pomocy społecznej. Jak przyjęło się natomiast w orzecznictwie sądowym, sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357). W ten sposób ustalono, że wnioskodawczyni jest osobą utrzymującą się jedynie ze środków z opieki społecznej. W aktach o sygnaturze II SO/Op 2/13, której rozpatrywano w tut. Sądzie jeden z wniosków J. M. o przyznanie prawa pomocy, znajdowało się szereg dokumentów uprawdopodabniających, że aktualna sytuacja materialna skarżącej jest tak,a jak wykazała to ona we wniosku. W aktach o sygn. znajduje się umowa najmu lokalu socjalnego z 13 sierpnia 2012 r., zaświadczenie z z 24 stycznia 2013 r. o zarejestrowaniu się skarżącej, jako bezrobotnej bez prawa do zasiłku, od dnia 28 grudnia 2011 r., decyzje o przyznaniu zasiłków i posiłków z pomocy społecznej z października i grudnia 2012 r., oraz faktury za leki i opłaty za media czynione przez skarżącą. W ocenie referendarza, należy stwierdzić, bez głębszej analizy wydatków wnioskodawczyni, że sam fakt kształtowania się jej dochodów obecnie na poziomie około 260,23 zł miesięcznie, łącznie z tytułu zasiłku okresowego i celowego, nawet przyjmując, że być może dodatkowo otrzymuje ona jakieś inne, niepieniężne formy pomocy, np. posiłki, pozwala na uznanie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Sytuacja materialna wnioskodawczyni uprawnia ją zatem do przyznania jej prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym, czyli w istocie w częściowym, poprzez ustanowienie dla niej radcy prawnego. Odnosząc się do prośby wnioskodawczyni o "wstrzymanie biegu czasu do czasu ustanowienia pełnomocnika urzędu", należy wyjaśnić, że wniosek o prawo pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi. Stanowisko to znajduje poparcie w poglądzie wyrażonym w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W szczególności procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu." (patrz. postanowienie NSA dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 42/10, dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 599946). Ponadto referendarz sądowy wyjaśnia powyższą kwestię możliwości wstrzymania terminu do wniesienia skargi, w niniejszym postępowaniu, jedynie informacyjnie na zasadzie art. 6 P.p.s.a., nie jest on bowiem władny do rozpoznawania wniosków tego rodzaju. Zgodnie bowiem z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy jest uprawniony w tym postępowaniu jedynie do wykonywania czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, a na mocy art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania. Wobec powyższego, orzeczono, jak w sentencji.