I SA/Ol 661/13

WyrokWSA w Olsztynie2013-11-06

Skład orzekający: Renata Kantecka, Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, wydana wobec osoby zmarłej, jest nieważna?
Ratio decidendi
Decyzja organu administracji publicznej skierowana do osoby zmarłej jest dotknięta wadą nieważności, ponieważ postępowanie administracyjne nie może być prowadzone wobec osoby, która utraciła zdolność prawną. W związku z tym, zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze, jak i poprzedzająca ją decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, podlegają stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Postępowanie I instancji zostało umorzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z powodu śmierci wnioskodawcy, J.B. Decyzja ta została skierowana do "Pani W.B. reprezentującej Pana J.B.". Ł.B., syn zmarłego, wniósł odwołanie, twierdząc, że przejął gospodarstwo rolne i że wniosek o płatności został złożony przez jego pełnomocnika (matkę) z błędem doradcy. Organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze, uznając Ł.B. za nieposiadającego przymiotu strony. WSA w Olsztynie stwierdził nieważność obu decyzji.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego. 2. Określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. Zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 6 listopada 2013r. sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR) z dnia "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołania Ł.B. od decyzji z dnia "[...]", którą Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR) umorzył postępowanie w sprawie z wniosku J.B. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r.. Z przedstawionych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek ten wpłynął do w Biura Powiatowego ARiMR w dniu 16 kwietnia 2012 r. i dotyczył płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji: pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) do powierzchni 3,45 ha; pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) do powierzchni 24,09 ha; pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do powierzchni 7,20 ha. Uwzględniając, że w dniu 20 lutego 2013 r. do organu I instancji wpłynął akt skrócony zgonu J. B., według którego wnioskodawca zmarł w dniu 16 grudnia 2011 r., decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.. Ze sporządzonej w dniu 26 lutego 2013 r. przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR notatki służbowej wynika, że powyższa decyzja, z uwagi na śmierć jej adresata, nie została wysłana, a jedynie po podpisaniu dołączona do akt sprawy. W dniu 17 czerwca 2013 r. wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR kierowane do Dyrektora tej Agencji, odwołanie Ł.B. od powyższej decyzji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Ł.B. zarzucił, iż rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nie zostało doręczone pełnomocnikowi nieżyjącej strony, lecz złożone do akt sprawy. To zaś uzasadnia, Jego zdaniem, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sprawie. Uzasadniając odwołanie podniósł natomiast, że jako syn zmarłego w dniu 16 grudnia 2011 r. beneficjenta płatności rolnośrodowiskowej, przejął po nim prowadzenie gospodarstwa rolnego. Jak podał, udzielił pełnomocnictwa w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych matce W.B., która reprezentowała uprzednio również jego ojca. Podkreślił, że w związku z przejęciem gospodarstwa rolnego, uzyskał wpis do ewidencji producentów, uwzględnił w swym gospodarstwie należące poprzednio do ojca grunty i zwierzęta, a także uzyskał wsparcie z tytułu premii dla młodego rolnika. Wyjaśniając okoliczności dotyczące złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 wskazał, że matka, działając jako jego pełnomocnik udała się do Ośrodka Doradztwa Rolniczego celem uzyskania pomocy przy wypełnieniu wniosku od doradcy ośrodka, któremu przedstawiła spersonalizowany wniosek przysłany przez ARiMR, zawierający dane zmarłego J.B., jak również inne niezbędne dokumenty, w tym udzielone przez odwołującego się pełnomocnictwo. Pomimo, że matka poinformowała doradcę o fakcie przejęcia gospodarstwa rolnego przez syna, wypełnił on wadliwie wniosek, zaś wskazując miejsce złożenia podpisu pod wnioskiem, pouczył W.B., aby ta podpisała się nazwiskiem "B.". Ponadto doradca poinformował, że nie ma potrzeby dokonywania zmian w planie rolnośrodowiskowym w związku z przejęciem gospodarstwa, bowiem plan został sporządzony na okres 5 lat i jest aktualny. Odwołujący się podniósł, że w związku z tym, iż korzystał z pomocy profesjonalnego doradcy, pozostawał w przekonaniu, że wniosek złożony został prawidłowo. Dopiero w marcu 2013 r. dowiedział się, że nie został on wypełniony poprawnie, gdyż dotyczył nieżyjącego ojca. Skarżący zwrócił uwagę, że w 2012 r. gospodarstwo zostało objęte kontrolą, skutkiem której było wydanie certyfikatu na wyprodukowane w ramach gospodarstwa ekologicznego płody rolne. W dalszej kolejności Ł.B. nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż nie jest stroną postępowania w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Wskazał, że to on złożył w dniu 16 kwietnia 2012 r. wniosek o przyznanie płatności, a nie jego nieżyjący od grudnia 2011 r. ojciec. Podkreślił, że fakt umieszczenia danych ojca na pierwszej stronie wniosku wynikał wyłącznie z błędu doradcy. Zajął przy tym stanowisko, że mógł dokonać zmiany wniosku w zakresie danych widniejących na pierwszej stronie wniosku na mocy art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. UE L Nr 316, s. 65) i art. 56 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 37812007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE L 30 z dnia 31 stycznia 2009 r.). Umarzając decyzją z dnia "[...]" postępowanie odwoławcze zainicjowane ww. odwołaniem, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w pierwszej kolejności wskazał na treść art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 129 § 2 K.p.a. W ocenie organu II instancji, z uwagi na to, że decyzja będąca przedmiotem odwołania nie została wysłana do osoby wnoszącej odwołanie, zaś odwołujący się powziął wiedzę o wydaniu decyzji w dniu 11 czerwca 2013 r., po czym złożył odwołanie w dniu 18 czerwca 2013 r., wypowiadanie się w kwestii wniosku o przywrócenie terminu było bezcelowe, zaś odwołanie podlegało rozpatrzeniu jako wniesione w terminie. Wskazując z kolei na art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., organ II instancji podkreślił, że postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu, gdy stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. W niniejszej sprawie o bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego przesądzał brak posiadania przymiotu strony przez osobę wnoszącą odwołanie, tj. Ł.B. Zgodnie bowiem z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny w uzyskaniu określonego rozstrzygnięcia. Jak wskazał organ, interes prawny to taki, który został wzięty przez prawo w ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odwołał się również do norm prawnych zawartych w ustawie z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) oraz wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem". Powołując § 2 ust. 1 pkt 1 – 4 oraz § 17 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, wskazał, że w świetle tych uregulowań postępowanie w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest postępowaniem wszczynanym na wniosek producenta rolnego, przy czym wniosek o przyznanie płatności, oprócz elementów podania określonych w K.p.a., powinien spełniać również wymogi, o których mowa w § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Zatem stroną postępowania o przyznanie ww. pomocy może być tylko rolnik, który w przewidzianym prawem terminie złoży stosowny wniosek. Tymczasem, jak wskazał organ, z akt niniejszej sprawy wynikało, że w dniu 16 kwietnia 2012 r. do organu i instancji wpłynął wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, w którym jako podmiot ubiegający się o przyznanie płatności w sekcji III wskazano J.B., podano również jego PESEL i NIP oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego. Natomiast w sekcji IX wniosku w polu nr złożono podpis "B." oraz wpisano datę "10 kwietnia 2012 r." Z uwagi na to, że we wniosku o przyznanie płatności wskazano, iż pochodzi on od nieżyjącego w dacie podpisania wniosku J.B., organ uznał, że postępowanie z tego wniosku nie mogło zakończyć się wydaniem decyzji merytorycznej rozstrzygającej o przyznaniu bądź odmowie przyznania określonych uprawnień. Trafnie zatem stwierdzono zaistnienie przesłanki umorzenia postępowania w sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że statusu strony w przedmiotowej sprawie nie posiadał Ł.B., gdyż nie złożył on wniosku o przyznanie płatności na rok 2012. W związku z tym nie miał on legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie tej płatności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Ł.B., wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji w całości, ponownie przedstawił okoliczności złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2012 r. przez jego pełnomocnika – matkę W.B., która skorzystała w tym zakresie z pomocy doradcy rolnośrodowiskowego z Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Skarżący zwrócił uwagę, że przedstawione zostały wszystkie niezbędne dokumenty w sprawie, w tym: spersonalizowany wniosek przysłany przez ARiMR na nieżyjącego ojca, akt zgonu ojca, mapy, Plan Działalności Rolnośrodowiskowej na lata 2010 – 2015, zaświadczenie o nadanym skarżącemu numerze identyfikacyjnym producenta oraz pełnomocnictwo. Podczas wypełniania wniosku, matka zaznaczyła, że gospodarstwo rolne zostało przejęte przez syna. Z uwagi natomiast na wadę wzroku w postaci zaawansowanej krótkowzroczności, wnioski o przyznanie płatności obszarowych i rolnośrodowiskowych na rok 2012 wypełnił doradca, po czym wskazał pole do podpisu i polecił, by wpisać nazwisko "B". W ocenie skarżącego, wbrew ustaleniom decyzji, spełnił on warunki złożenia wniosku o przyznanie płatności w przewidzianym prawem terminie. Wykluczając bowiem możliwość złożenia wniosku przez osobę zmarłą, należało przyjąć, że wniosek ten pochodził od skarżącego. Kwestionując natomiast stwierdzenia organu o braku interesu prawnego, Ł. B. zaznaczył, że jego żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, tj. na art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2012 r., poz. 1164). Ponownie podkreślił, że to on złożył wniosek na 2012 r., a fakt zamieszczenia w tym wniosku danych ojca wynikał z błędu doradcy. Skarżący wskazał, że związku z zasięgniętą w organie I instancji informacją, że wniosek został wypełniony niepoprawnie, zwrócił się do ARiMR w sprawie możliwości dokonania w nim zmiany, w zakresie danych znajdujących się na pierwszej stronie formularza. Z odpowiedzi tego organu z dnia 13 maja 2013 r. wynikało, że taka zmiana wniosku jest niemożliwa. Następnie w dniu 17 czerwca 2013 r. strona przygotowała wniosek o wydanie opinii uszczegółowiającej. Pomimo zapewnień pracowników organu I instancji, że rozstrzygnięcie w sprawie nie nastąpi do chwili otrzymania pełnej opinii, w dniu 26 lutego 2013 r. wydano negatywną decyzję, o której istnieniu skarżący dowiedział się przypadkiem podczas jednej z wizyt w siedzibie organu. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem zawartym w opinii ARiMR, że nie może dokonać zmiany wniosku w zakresie danych widniejących na jego pierwszej stronie. Jak wskazał, nie istnieje przepis prawny, który zabroniłby dokonywania takich zmian. Polemizując z opinią, w której wyrażono stanowisko, że zmiany można dokonać jedynie w zakresie dodania nowych działek ewidencyjnych i rolnych czy dołączonych do wniosku dokumentach, odwołał się do art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który – w jego ocenie – dopuszcza także zmiany odnośnie uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku. Przepis wymienia bowiem dwa uprawnienia dokonania zmian w złożonym wniosku, które zostały połączone spójnikiem "lub", wskazującym na skorzystanie zarówno z pierwszej możliwości, jak i z drugiej. Strona nie zgodziła się ponadto z uznaniem organu w opinii z dnia 11 lipca 2013 r., że analizowana wyżej część art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 odnosi się do systemu wsparcia niefunkcjonującego w Polsce, tj. systemu płatności jednolitej, opierającego się o uprawnienia do płatności. W ocenie strony, stanowisko to jest błędne, gdyż ww. art. 14 znajduje się w Tytule II - Wnioski o przyznanie pomocy, Rozdziale I - Pojedynczy wniosek. W tytule tym wyodrębniono także Rozdział II - Wniosek o uprawnienia do płatności. Niezrozumiałym i nielogicznym miałoby być zatem wyodrębnianie przez ustawodawcę dwóch osobnych rozdziałów dotyczących dwóch osobnych systemów wsparcia, a następnie pomieszanie norm prawnych dotyczących tych dwóch systemów w dwóch różnych rozdziałach, dotyczących zupełnie innego systemu wsparcia. Ponadto, strona wskazała na brzmienie art. 56 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, który stanowi, że uprawnienia do płatności przydzielane są tylko tym rolnikom, którzy złożyli wniosek o przyznania płatności jednolitej do dnia 15 maja, za wyjątkiem działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Katalog działania siły wyższej oraz nadzwyczajnych okoliczności jest zaś zawarty w art. 31 tego rozporządzenia, który wymienia m.in. śmierć rolnika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art. 135 ustawy, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; W niniejszej sprawie skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Z akt sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją wynika, że poprzedzająca ją decyzja Kierownika OR ARiMR z dnia "[...]" o umorzeniu postępowania administracyjnego skierowana została do "Pani W.B. reprezentującej Pana J.B.". Jako stronę postępowania, którą reprezentuje w umorzonym postępowaniu W.B. wskazano zatem osobę nieżyjącą w dacie wydania rozstrzygnięcia. Podkreślić zaś należy, że z wyrażonej w art. 10 k.p.a zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wynika między innymi obowiązek prawidłowego ustalenia przez organ z urzędu, stron danego postępowania. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych. Jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1973/05, LEX 258282; Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 - OSPiKA 1984 r., Z. 5, poz. 108; wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1876/10). Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie naruszono przepisy art. 7, art. 28 i art. 109 k.p.a.. Wobec zaś tego, że naruszenie to stanowi kwalifikowaną wadę postępowania administracyjnego, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a. skutkowało ono koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego przez Sąd administracyjny wydanego przez Kierownika Oddziału Regionalnego ARiMR, względem osoby zmarłej rozstrzygnięcia. Takie naruszenie prawa powoduje również konieczność stwierdzenia przez Sąd nieważności aktu, którym zamiast stwierdzenia nieważności skierowanej do osoby nieżyjącej decyzji pierwszoinstancyjnej, umorzono postępowanie odwoławcze w sprawie, pozostawiając wadliwą decyzję Kierownika ARiMR z dnia "[...]" w obrocie prawnym. Stwierdzone naruszenie nie daje bowiem Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (p. wyrok NSA z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 532/07). Wskazać ponadto należy, że wobec przedmiotu sporu jaki wyłania się na tle analizy akt sprawy, a związanego z odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2012r., stroną postępowania i adresatami decyzji w tym przedmiocie mogą być jedynie osoby posiadające zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniom organu, stroną postępowania w przedmiocie spornego wniosku o przyznanie płatności może być Ł.B., który w związku ze sformułowanym żądaniem niewątpliwie wykazał swój interes prawny. Jak bowiem podnosił w odwołaniu i skardze, spełnia On przesłanki do przyznania pomocy mając nadany numer identyfikacyjny i prowadząc samodzielnie gospodarstwo rolne. Ponadto jak podał, na dzień 31 maja 2012r. był posiadaczem działek rolnych, zaś przez cały rok kalendarzowy wszystkie grunty utrzymywane były zgodnie z normami i przestrzegano stosownych wymogów. Podkreślić natomiast należy, że sporny wniosek nie mógł pochodzić - jak wywiedziono w ostatnim akapicie na stronie 5 zaskarżonej decyzji - od osoby zmarłej. W związku z postępowaniem w sprawie tego wniosku, który według twierdzeń odwołania i skargi został złożony przez skarżącego, organy powinny dokonać pełnej analizy i merytorycznej oceny całokształtu okoliczności sprawy, z respektowaniem przepisów i zasad procesowych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i z uwzględnieniem treści art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 07 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego (Dz. U. z 2007 roku, Nr 64, poz. 427), informując stronę, o przysługujących jej prawach oraz obowiązkach, w tym o prawie czynnego udziału na jej żądanie, w każdym stadium postępowania. Skutkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy powinna być zaś właściwa subsumcja norm wynikających z prawa materialnego. Zauważenia wymaga również, że w przekazanych do kontroli Sądu aktach sprawy znajduje się złożony przez W.B. w imieniu syna Ł., wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności (z akt wynika, że chodzi o płatność rolnośrodowiskową za rok wcześniejszy, tj. 2011), którą to płatność decyzją z dnia "[...]" przyznano zmarłemu J.B. W świetle treści znajdującego się w aktach pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 13 marca 2013r., w związku z rozpoznaniem wniosku i odmową przywrócenia terminu organ pominął tryb przewidziany w art. 58 i 59 k.p.a.. Poinformowanie jedynie pismem o stanowisku w tej kwestii pozbawiło zaś wnioskodawcę możliwości skorzystania z przewidzianego w art. 59 § 1 środka zaskarżenia w postaci zażalenia, co narusza zasadę dwuinstancyjności (art.15 K.p.a.). Stwierdzenie opisanej wyżej wady zaskarżonej decyzji, czyni przedwczesnym szersze odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi oraz wypowiadanie się w kwestiach związanych z formalną i merytoryczną oceną spornego wniosku o przyznanie płatności za 2012r.. Przedstawioną przez Sąd ocenę faktyczną i prawną Dyrektor OR ARiMR uwzględni w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło