II SAB/Op 73/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Starosty Kluczborskiego w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3) zasądza od Starosty Kluczborskiego na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga A. K. na bezczynność Starosty Kluczborskiego w udzieleniu informacji publicznej dotyczącej finansowania z budżetu Powiatu Kluczborskiego w jakikolwiek sposób Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...]. Skarżący A. K. w dniu 15 października 2012 r., drogą elektroniczną, zwrócił się do Starosty Kluczborskiego o udzielenie informacji publicznej dotyczącej finansowania z budżetu Powiatu Kluczborskiego w roku 2012, w jakikolwiek sposób Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...]. Udzielenia informacji żądał skarżący na wskazany adres poczty elektronicznej. W dniu 5 listopada 2012 r. skarżący ponowił ww. wniosek o udzielenie informacji publicznej, wskazując, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej przewidziano 14 dniowy termin na udzielenie takiej informacji i termin ten upłynął, jak to określił "w zeszłym tygodniu". Skargą z dnia 24 stycznia 2013 r., wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem Starosty Kluczborskiego, która wpłynęła do organu w dniu 28 stycznia 2013 r., skarżący domagał się uznania, że organ pozostaje w bezczynności, zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podał, że do dnia wniesienia przedmiotowej skargi organ nie udzielił mu informacji, o którą zwracał się e-mailem z dnia 15 października 2012 r. Do udzielenia żądanej informacji organ był zobowiązany, gdyż stanowiła ona informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f oraz pkt 5 lit. c ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie figuruje w Biuletynie Informacji Publicznej. Podkreślał, że stosownie do art. 13 ust. 1 ww. ustawy udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni. Organ pomimo ponowienia wniosku w dniu 5 listopada 2012 r. zignorował wniosek i nie rozpatrzył go do chwili wniesienia skargi. Starosta Kluczborski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie skargi. W uzasadnieniu przytoczył stan faktyczny sprawy, wskazał na fakt udzielenia skarżącemu żądanych informacji pismem z dnia 19 stycznia 2013 r. (winno być 13 lutego 2013 r.) i stwierdził, że powyższe okoliczności świadczą o uwzględnieniu w całości skargi w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. Organ wyjaśnił jednocześnie, że przeoczenie wniosku i brak stosownej informacji, w tym zakresie wynikał z faktu, że wniosek wpłynął drogą elektroniczną, a w ten sposób wnioski są składane incydentalnie. Zauważył dodatkowo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. wymierzył organowi grzywnę za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność w sprawie informacji publicznej. W wykonaniu powyższego orzeczenia Sądu organ przekazał ww. skargę. Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. skarżący modyfikując żądania skargi wniósł o uznanie, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w części dotyczącej bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej podlegało umorzeniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a, a więc gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna; postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inny niż określony w pkt 1-3 akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydawana w indywidualnych sprawach. Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiot postępowania sądowego w sprawie stanowiła skarga na bezczynność organu, który wykonuje zadania publiczne w udostępnieniu informacji publicznej. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi stwierdzić należy, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej nie wymaga dla jej skutecznego wniesienia uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 285/11; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08; postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1382/07; wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 - http://www.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszym składzie w pełni ten pogląd podziela. W związku z powyższym Sąd uznał skargę za dopuszczalną. . Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 ze zm.) zwanej dalej ustawą, do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, a więc i Starosta Kluczborski. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku, którym dysponują podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy). Informacja, której udostępnienia domagał się skarżący miała więc charakter informacji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji. Okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności zawsze muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Tego rodzaju pogląd koresponduje z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu jest jego prawnym obowiązkiem. Posiadając kompetencję w określonym zakresie organ administracji ma obowiązek czynić z niej użytek, a niezrealizowanie tego obowiązku jest jednoznaczne z bezczynnością organu (J. Boć Prawo administracyjne, Wrocław 2004 r., J. Zimmermann, Prawo administracyjne, wyd. Zakamycze, Kraków 2005 r.). Z bezczynnością organu mamy do czynienia zwłaszcza, gdy nie podejmuje on w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności proceduralnych w sprawie lub gdy jakkolwiek prowadzi postępowanie, to jednak mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie aktu, ani podjęciem innej czynności (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 1990 r., sygn. akt I SAB 60/99; z dnia 19 lutego 1999 r., sygn. akt IV SAB 153/98; z dnia 27 stycznia 1999 r., sygn. akt I SAB 142/98 –htpp://www.nsa.gov.pl.; nadto wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/wa 15/13 - LEX nr 135334; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I SAB/Gd 1/13 – LEX nr 1301066). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1031/12 (opubl. LEX nr 1228235) stwierdził, że pojęcie "bezczynności" rozumieć należy jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Z bezczynnością podmiotu w udostępnieniu informacji publicznej mamy do czynienia natomiast wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji organ, nie podejmuje w terminie - wskazanym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Skarżący zwrócił się w dniu 15 października 2012 r. do organu, drogą elektroniczną, o udzielenie informacji publicznej. Pomimo ponowienia przez skarżącego w dniu 5 listopada 2012 r. wniosku, organ pozostawał nadal w bezczynności i to nawet po wpłynięciu w dniu 28 stycznia 2013 r. do organu skargi na bezczynność. Informacji udzielił skarżącemu dopiero pismem datowanym na dzień 19 lutego 2013 r., które nadane zostało do skarżącego w dniu 21 lutego 2013 r. (por. pismo skarżącego z dnia 5 listopada 2013 r. – k: 25 akt). W tak ustalonym stanie faktyczny uznać należało, że organ pozostawał w bezczynności, co do udzielenia informacji publicznej, o którą wnioskował skarżący w piśmie z dnia 15 października 2012 r. Zdaniem Sądu w sprawie wystąpiła jednak przesłanka skutkująca koniecznością umorzenia postępowania, a mianowicie zawarta w dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Przenosząc powyższe na grunt niniejszego postępowania stwierdzić należy, że organ, po wpłynięciu skargi, udzielił skarżącemu pismem z dnia 19 lutego 2013 r. informacji objętej wnioskiem z dnia 15 października 2012 r., a zatem dokonał stosownej czynności. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia skargi – po myśli art. 149 § 1 P.p.s.a., a postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 – publ. ONSAiWSA z 2009 nr 4, poz.63) Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Wydanie wyroku w przedmiocie bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej z przyczyn wskazanych powyżej stało się zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu. Wydanie, w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2325/12 – LEX nr 12269646). Oceniając na gruncie przepisu art. 149 § 1 i § 2 P.p.s.a. okoliczności faktyczne sprawy, Sąd uznał, że niniejsza bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał na uwadze to, że organ przedstawił przyczyny, które spowodowały nieudzielanie skarżącemu informacji w terminie oraz, że do udzielenia informacji publicznej doszło po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność. W konskwencji nie zaistniały także podstawy do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 P.p.s.a w zw. art. 205 § 1 P.p.s.a.