I SA/Sz 531/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. R. i R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 kwietnia 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E. i R. R. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 14 lutego 2013 r. nr [...], ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 roku w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu SKO wskazało na treść art. 21 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.1287) i wskazało, że budynek znajdujący się na działce nr [...] w [...] sklasyfikowany został jako "inny niemieszkalny", dlatego organ wydający musiał się z mocy art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze. zm.), zastosować się do danych z ewidencji mających moc dokumentu urzędowego i ustalić wysokość zobowiązania podatkowego z zastosowaniem stawek dla budynków pozostałych, a nie dla budynków mieszkalnych. Skargę od powyższej decyzji złożyli E. i R. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości dotyczącej budynku o powierzchni [...] m2 oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazali, że istotnie w 2005 roku otrzymali potwierdzenie przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania jako domku rekreacyjnego całorocznego, ale to jak budynek został zakwalifikowany w przepisach prawa budowlanego nie powinno przesądzać o braku możliwości zakwalifikowania go jako budynku mieszkalnego na gruncie przepisów podatkowych. Budynek ten pełni funkcję mieszkalną i spełnia wszelkie kryteria i parametry domu mieszkalnego. W ocenie skarżących organ nie zbadał okoliczności związanych z fatycznym użytkowaniem z budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym wypadku zaskarżonej decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako "P.p.s.a.) - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec tego, Sąd zbadał, czy toczące się postępowania nie naruszyły norm, zawartych w ordynacji podatkowej i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, a skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2013 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy z dnia 14 lutego 2013 r. zostały wydane wobec obojga małżonków to jest wobec E. i R. R.. Organ pierwszej instancji dokonał doręczenia swojej decyzji każdemu z małżonków odrębnie. Odwołanie od decyzji podpisali obydwoje małżonkowie. Nie mniej decyzja SKO z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r. została doręczona jedynie R. R., (choć zaadresowana na E. i P. K.), co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych. Przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) ustanawia zasady opodatkowania małżonków. Należy zaznaczyć, że do końca 2002 r., co wynikało z ówczesnego brzmienia art. 2 ust. 3 tej ustawy, jeżeli nieruchomość stanowiła współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich - to obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciążył łącznie na obojgu małżonkach bowiem ustawodawca w powołanym przepisie posługiwał się pojęciem obowiązku podatkowego, ciążącego łącznie na obojgu małżonkach. Po dniu 1 stycznia 2003 r. małżonków traktuje się tak jak innych współwłaścicieli. Nie są już oni łącznie zobowiązani do zapłacenia podatku od nieruchomości stanowiących zarówno ich współwłasność, jak i odrębną własność każdego z nich. W obowiązującym stanie prawnym małżonkowie otrzymują jedną, decyzję dotyczącą nieruchomości wspólnej. Decyzja ta powinna być doręczona małżonkom – podatnikom odrębnie. Praktyka doręczenia decyzji "dowolnemu" małżonkowi powinna być uznana za niezgodną z wymogami ordynacji podatkowej w zakresie doręczeń bowiem każdy z małżonków powinien otrzymać decyzję odnoszącą się do nieruchomości wchodzącej w skład majątku małżeńskiego. W decyzji wymiarowej dotyczącej nieruchomości wspólnej, sporządzonej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, powinni być wykazani oboje małżonkowie jako podatnicy oraz podatek w jednej kwocie (bez podziału). Jeżeli decyzja zostanie doręczona tylko jednemu z nich, tylko na nim będzie ciążyło zobowiązanie podatkowe. Od drugiego małżonka, do czasu doręczenia mu decyzji, nie będzie można wymagać i egzekwować podatku (por. Leonard Etel Podatek od nieruchomości komentarz, Lex 2012). Pogląd taki został przyjęty również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Dla przykładu można tu przywołać następujące wyroki: Naczelnego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 244/06, LEX nr 317889, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 874/06, LEX nr 394833, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 294/08, LEX nr 461225. Ponadto wskazać należy, iż ordynacja podatkowa w sposób bardzo rygorystyczny określa zasady wydawania i doręczania decyzji, zasady te obowiązują zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. I tak stosownie do treści art. 21 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania, zgodnie zaś z art. 211 ordynacji podatkowej decyzję doręcza się stronie na piśmie. Z kolei przepis art. 212 ordynacji podatkowej przewiduje, że organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. Ponadto treść szczegółowych zasad doręczania pism w postępowaniu ujętych w art. 144 – 154c ordynacji podatkowej wskazuje na gwarancyjny charakter przepisów o doręczaniu. Oznacza to, że tylko prawidłowe doręczenie, tzn. zgodnie z zasadami wynikającymi z ordynacji podatkowej zapewnia skuteczność czynności podejmowanych przez organ. A zatem, doręczenie decyzji tylko jednemu z podatników, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, musi być uznane za naruszenie wymienionych powyżej przepisów postępowania, w wyniku którego strona nie brała udziału w postępowaniu przez organem drugiej instancji nie z własnej winy. Naruszenie to z kolei jest przesłanką wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej. Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, należało ją uchylić na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ drugiej instancji doręczy decyzję w sposób prawidłowy – każdemu z małżonków odrębnie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej wyżej ustawy.