III SA/Wa 2234/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-30

Skład orzekający: Jarosław Trelka, Maciej Kurasz, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwrot kwot zapłaconych z tytułu podwyższonej opłaty za użytkowanie wieczyste, dokonany przez korzystającego na rzecz finansującego w umowie leasingu finansowego, stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT oraz czy wymaga wystawienia faktur korygujących?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot różnicy wartości opłaty za użytkowanie wieczyste stanowi element wynagrodzenia za usługę leasingu finansowego i podlega opodatkowaniu VAT. Zwrot ten nie jest nową usługą, lecz korektą podstawy opodatkowania wynikającą z umowy leasingu i orzeczenia sądu. W związku z tym finansujący powinien wystawić faktury korygujące za okresy, których dotyczy podwyższenie opłaty, z uwzględnieniem przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Stan faktyczny
R. Sp. z o.o. zawarła w 2003 r. umowę leasingu finansowego budynków i gruntów w użytkowaniu wieczystym. W 2004 r. Gmina podniosła opłatę za użytkowanie wieczyste, co Korzystający kwestionował w postępowaniu sądowym. Po prawomocnym orzeczeniu sądu w 2012 r. Spółka otrzymała zwrot różnicy opłaty wraz z odsetkami od Korzystającego. Spółka zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację, czy zwrot ten podlega VAT i czy wymaga korekty faktur.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę R. Sp. z o.o. na interpretację indywidualną Ministra Finansów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę 1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy wynika, że R. Sp. z o.o. - dalej: "Skarżąca" lub "Spółka" zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. W stanie faktycznym wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie leasingu środków trwałych. Działając jako "Finansujący" w dniu 15 lipca 2003 r. zawarła z Korzystającym umowę leasingu, której przedmiotem były budynki oraz grunt, na którym były one posadowione (dalej: "Umowa"). Nieruchomość gruntowa obejmowała trzy działki będące w użytkowaniu wieczystym Spółki i z tego powodu podatkowe rozliczenia Umowy w tym zakresie były dokonywane w oparciu o zapisy art. 171 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 361) - dalej: "u.p.d.o.f." - czyli jak dla najmu i dzierżawy. W odniesieniu do budynków Umowa spełniała ustawowe wymogi leasingu finansowego w rozumieniu u.p.d.o.f. Zgodnie z postanowieniami Umowy, w trakcie jej obowiązywania opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (dalej: "Opłata") stanowiły tzw., koszty dodatkowe, które były fakturowane na Korzystającego jako opłaty/świadczenia poboczne do świadczenia głównego (leasingu). Kwoty te były powiększone o podatek VAT wg stawki właściwej dla świadczenia głównego (leasingu). Dnia 25 października 2004 r. Gmina Miejska K. wypowiedziała Spółce wysokość Opłaty i ustaliła ją w nowej, znacznie wyższej wysokości. Korzystający jako podmiot ponoszący ciężar ekonomiczny Opłaty, uznał podwyższenie za nieuzasadnione i zwrócił się do Korzystającego o złożenie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego a następnie, po otrzymaniu negatywnej decyzji, o złożenie skargi do sądu. Do czasu zakończenia sporu Opłata była ponoszona przez Spółkę w dotychczasowej wysokości, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm. dalej jako "u.g.n" ), a następnie przenoszona jako koszty dodatkowe leasingu na Korzystającego. W międzyczasie strony porozumiały się co do skrócenia Umowy oraz sprzedaży jej przedmiotu (gruntu i budynków) na rzecz dotychczasowego Korzystającego. W umowie sprzedaży zawartej w dniu 18 lipca 2011 r. (dalej: "Umowa Sprzedaży") Korzystający zobowiązał się, iż w razie uznania przez właściwy sąd, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu lub jej stawki procentowej było uzasadnione, Spółka zapłaciła zarówno różnicę pomiędzy zaktualizowaną opłatą z tytułu użytkowania wieczystego, jak również odsetki w przepisanej wysokości od tej różnicy, wszelkie koszty związane z postępowaniem sądowym, a także ewentualnym postępowaniem egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Kwoty te nie zostały przez strony Umowy sprzedaży zakwalifikowane jako część ceny sprzedaży. Dnia 13 września 2012 r. Sąd Rejonowy dla K. w K. - I Wydział Cywilny w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą IC [...] orzekł, iż podwyższenie opłaty było zasadne. W dniu 24 września Spółka dokonała zapłaty zaległej części Opłaty wraz z należnymi odsetkami. W związku z powyższym w dniach 20 września 2012 r. oraz 26 września 2012 r. Spółka wystawiła na rzecz Korzystającego noty księgowe obejmujące kwoty opłaty za użytkowanie wieczyste w części w jakiej była kwestionowana przez Spółkę (różnica pomiędzy wysokością Opłaty należną przed wypowiedzeniem a wysokością Opłaty w nowej wysokości) należne za lata 2005 - 2011 wraz z należnymi do zapłaty odsetkami za zwłokę i kosztami procesowymi. 2. Skarżąca mając powyższe na uwadze zadała Ministrowi Finansów następujące pytania: 1) czy słuszne jest uznanie dokonanego przez Korzystającego na rzecz Spółki zwrotu kwot jakie Spółka zapłaciła na rzecz Gminy Miejskiej K. (zaległa Opłata oraz odsetki i koszty procesowe) jako czynności pozostającej poza zakresem podatku VAT i udokumentowanie jej jedynie notą księgową, oraz 2) czy w związku z tym słuszne jest uznanie, iż opisany zwrot nie będzie skutkował koniecznością dokonywania jakichkolwiek korekt w podatku VAT zarówno w okresie obowiązywania Umowy jak i w okresie bieżącym? 3. Skarżąca uznała, że ponieważ w przedstawionym stanie faktycznym nie dochodzi, ani do wykonania świadczenia (brak beneficjenta), ani też do wypłaty wynagrodzenia, oznacza to iż opisany w stanie faktycznym zwrot nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 201 Ir. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – dalej: "ustawa o VAT". Zdaniem Skarżącej ponieważ opisane zdarzenie nie kwalifikuje się także jako dostawa towarów, oznacza to, iż opisany w stanie faktycznym zwrot pozostaje poza zakresem podatku VAT a Spółka słusznie uznała, iż należy go udokumentować jedynie notą księgową. W uzasadnieniu swego stanowiska Skarżąca powołała się na treść art. 5 oraz art. 7 ustawy o VAT i stwierdziła, że konieczne jest dokonanie oceny czy w opisanej sytuacji dochodzi do świadczenia usługi. Skarżąca z treści art. 8 ust. 1 ustawy o VAT wywiodła, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy. Muszą być przy tym spełnione następujące warunki: a) w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca, wierzyciel) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, b) świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Skarżąca podkreślił, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Spółka na potwierdzenie swego stanowiska w zakresie takiego definiowania "świadczenia usług" powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Po 406/12. Dodała ponadto, że podobnie zgodnie z wykształconą linią orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości za odpłatne świadczenie usług postrzegane mogą być tylko takie sytuacje, w których istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usług a otrzymywanym z tytułu tej czynności wynagrodzeniem oraz istnieje łączący strony stosunek prawny, z którego wynika obowiązek świadczenia usług. Zdaniem Skarżącej w niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie będzie występować, ponieważ: a) w stanie faktycznym opisanym w zapytaniu, użytkownikiem wieczystym a więc podmiotem zobowiązanym do zapłaty Opłaty była Skarżąca (choć jej ciężar ekonomiczny ponosił Korzystający). Z tego powodu nie sposób twierdzić, iż istnieje świadczenie polegające na jakimś hipotetycznym zastępowaniu Korzystającego w sporze o Opłatę, do której ponoszenia zobowiązany był Korzystający (ponieważ zgodnie z prawem nie był), b) w chwili obecnej nie obowiązuje już pomiędzy stronami Umowa, a zatem nie można z tej podstawy wywodzić faktu istnienia hipotetycznego świadczenia umownego Spółki na rzecz Korzystającego, c) kwoty przekazane na rzecz Skarżącej nie stanowią żadnego wynagrodzenia, a są wyłącznie zwrotem w skali 1 do 1 wydatków związanych z koniecznością zapłaty zaległych części Opłaty wraz z odsetkami, c) opisany zwrot nie wynika także z postanowień Umowy sprzedaży ani nie stanowi elementu ceny sprzedaży. Zdaniem Skarżącej prawidłowe jest też jej stanowisko, zgodnie z którym czynność pozostająca poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT nie może powodować faktycznych skutków w tym podatku, w tym także m.in. konieczności dokonywania jakichkolwiek korekt faktur i deklaracji podatkowych, zarówno w okresie trwania Umowy jak i w okresach bieżących. 4. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] kwietnia 2013 r. stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 5 ust.1 pkt 1, art. 7 ust.1, art. 8 ust.1 ustawy o VAT i stwierdził, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o VAT. W dalszej części uzasadnienia wskazał na treść art. 2 pkt 22 a także art. 29 ust.1, art. 29 ust.4 oraz art. 29 ust. 4a ustawy o VAT, z którego wynika, że obrotem są kwoty należne z tytułu tych czynności opodatkowanych, które wykonywane są przez podatnika. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Pojęcie kwoty należnej (obrotu) z tytułu sprzedaży należy łączyć z pojęciem wynagrodzenia, czy też zapłaty, które jest sprzedawcy należne z tytułu jego świadczenia na rzecz nabywcy. Zdaniem organu interpretującego skoro zgodnie z zawartą umową leasingu finansowego opłaty z tytułu użytkowania wieczystego stanowiły tzw. koszty dodatkowe, które były fakturowane na Korzystającego czyli były ściśle związane z wykonywaną przez Skarżącą usługą, stanowiąc jeden z elementów kalkulacyjnych otrzymanego wynagrodzenia (cześć odpłatności za usługę), to koszty te składają się na całość świadczenia należnego od nabywcy usługi. Poniesione wydatki na użytkowanie wieczyste stanowią zatem element rachunku kosztów, zmierzających do ustalenia kwoty odpłatności za wykonywaną usługę. Stanowią więc kwotę należną, w rozumieniu powołanego wyżej art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Skoro zatem opłata za użytkowanie wieczyste wzrosła, tym samym wynagrodzenie za usługę leasingu finansowego zwiększyło się o tą opłatę. Zatem, w ocenie organu podatkowego Korzystający zwracając Skarżącej, kwotę w części dotyczącej opłaty za użytkowanie wieczyste dokonał de facto zapłaty za świadczoną zgodnie z zawartą umową w dniu 15 lipca 2003r. usługę leasingu finansowego. W związku z powyższym Skarżąca winna na ww. część kwoty wystawić faktury korygujące. Organ podatkowy powołał się na treść § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360 ze zm.). Wskazał, że z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Korzystający wyraził zgodę na zapłacenie różnicy wynikającej z podwyższenia opłaty za użytkowanie wieczyste, w razie przegranej sprawy w Sądzie. Zatem podwyższenie kwoty należnej wynikającej z tytułu zawartej umowy leasingu finansowego nie stanowi żadnej nowej okoliczności niemożliwej do przewidzenia w chwili wystawienia faktury pierwotnej. W dacie powstania obowiązku podatkowego, objętego fakturą, znana była i akceptowana ekonomicznie ewentualna zmiana ceny. Z góry więc Spółka założyła tymczasowość wykazanej na fakturze ceny, zakładając że podstawa opodatkowania może ulec zmianie. W tym przypadku nie można zatem mówić, iż przyczyną wystawienia faktur korygujących będzie zaistnienie dodatkowych, nieznanych w dniu wystawienia faktury pierwotnej okoliczności, które wpłyną na podwyższenie ceny usługi. Zatem faktura korygująca zwiększająca obrót i kwotę podatku należnego winna zostać uwzględniona w okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu wykonanej usługi, a więc w rozliczeniach za te okresy rozliczeniowe, w których wykazano wykonanie usługi i ujęto faktury pierwotne. Organ podatkowy zaznaczył, że zwrot kwoty przypadającej na opłatę za użytkowanie wieczyste (różnica pomiędzy wysokością opłaty należnej za użytkowanie wieczyste przed wypowiedzeniem a wysokością opłaty w nowej wysokości) należny jest za lata 2005-2011r., tym samym w przedmiotowej sprawie należy brać pod uwagę art. 81 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej: "ustawa Ord. pod.", art. 70 § 1 ustawy Ord. pod., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W związku z powyższym Spółka nie jest zobowiązana do skorygowania faktur dokumentujących usługę leasingu finansowego za okres 2005 do listopada 2007- w przypadku składania deklaracji miesięcznych, bądź za okres 2005 do trzeciego kwartału 2007 roku - w przypadku składania deklaracji kwartalnych, gdyż zobowiązanie podatkowe za ten okres uległo przedawnieniu na mocy art. 70 § 1 ustawy Ord. pod. (o ile nie zaszły okoliczności, które zawieszają, bądź też przerywają bieg terminu przedawnienia). Zatem w odniesieniu do tego okresu Spółka nie będzie zobowiązana do wystawienia faktur korygujących. Natomiast podwyższenie opłaty za okres XII 2007-2011 skutkuje wystawieniem przez Spółkę faktur korygujących zgodnie z § 14 ww. rozporządzenia i skorygowaniem odpowiednich deklaracji VAT-7. Odnośnie natomiast kwoty zwrotu dotyczącej zaległych odsetek za zwłokę oraz kosztów postępowania, organ podatkowy stwierdził, że odsetki karne, odsetki ustawowe wynikające z nakazów zapłaty bądź koszty procesowe nie są częścią kwoty należnej z tytułu świadczenia usług, ani też nie mają wpływu na cenę świadczonych usług, w związku z czym nie można uznać, że stanowią obrót, w myśl art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. Fakt, iż Korzystający w wyniku oddania sprawy do Sądu zobowiązał się do uiszczenia wszelkich opłat związanych z postępowaniem sądowym, nie oznacza obligatoryjnego podwyższenia wynagrodzenia z tytułu świadczenia usługi. Tego rodzaju opłaty są bowiem naliczane tylko w sytuacjach, gdy kontrahent nie wywiązuje się z postanowień zawartych w umowie, natomiast nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie usługi. A zatem przedmiotowe opłaty nie należą do katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlegających opodatkowaniu. W szczególności nie stanowią odpłatności za świadczenie usług w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Zdaniem Ministra Finansów tego rodzaju płatności mają wyłącznie charakter rekompensaty za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, zaś podmiot dokonujący płatności nie uzyskuje jakiegokolwiek świadczenia ekwiwalentnego do tej płatności i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. W związku z powyższym, w ocenie organu podatkowego Spółka nie jest zobowiązana do wystawienia faktury VAT na Korzystającego, w tej części kwoty, który przypada na odsetki za zwłokę i koszty procesowe. 5. Skarżąca po skorzystaniu z przysługującego jej środka zaskarżenia wniosła na wydaną interpretację indywidualną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżonej interpretacji zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 8 ustawy o VAT oraz § 14 rozporządzenia z dnia 28 marca 2011 r., poprzez ich błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania m.in. poprzez nienależyte uzasadnienie interpretacji, tj. przede wszystkim poprzez pominięcie w uzasadnieniu istotnych elementów stanu faktycznego wskazanych w zapytaniu oraz wskazanej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa nowej argumentacji oraz wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji. Zdaniem Spółki organ podatkowy wydając interpretację naruszył przepisy proceduralne, tj. art. 14c oraz art. 121 ustawy Ord. pod. poprzez niedostateczne uzasadnienie swojego stanowiska w części dotyczącej uznania zwrotu przez byłego Korzystającego kwot jakie Spółka zapłaciła na rzecz Gminy Miejskiej K. (zaległa Opłata oraz odsetki i koszty procesowe, dalej: Zwrot) za usługę a zwłaszcza pominięcie i nie odniesienie się do argumentacji uzasadniającej stanowisko Spółki w zakresie pierwszego pytania. Skarżąca zarzuciła organowi podatkowemu, że nie odniósł się do argumentacji Spółki przedstawionej w zakresie kwestii dotyczącej momentu uwzględnienia korekty faktur i zignorował wskazane w wezwaniu wyroki NSA z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. I FSK 850/11 oraz z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt FSK 213/10. Zdaniem Spółki postępowaniem tym Minister naruszył co najmniej art. 121 ustawy Ord. pod. (a w ocenie Spółki także art. 14c ustawy Ord. pod.) nakazujący organom podatkowym działanie w sposób pogłębiający zaufanie do nich. Spółka stanęła na stanowisku, że organ interpretujący błędnie orzekł w interpretacji, iż zwrot wydatków za Opłatę wraz z odsetkami dokonany przez byłego Korzystającego stanowi wynagrodzenie za świadczenie usługi leasingu, w związku z czym powinien być udokumentowany fakturą. Zdaniem Spółki w opisanym stanie faktycznym nie doszło do świadczenia żadnej usługi a jedynie do zwrotu wydatków poniesionych przez Spółkę. Zwrot ten zdaniem Skarżącej pozostaje poza zakresem podatku VAT, w związku z czym wystarczające z podatkowego oraz księgowego punktu widzenia było udokumentowanie tego wydarzenia gospodarczego notami księgowymi. Ponadto Spółka uznała, że wobec braku prawomocnego zakończenia sądowego postępowania w przedmiocie ostatecznej wysokości Opłaty brak było podstaw, by w dniu wystawienia faktur pierwotnych uwidocznić na nich kwoty wyższe niż kwota obowiązującej na dzień ich wystawienia opłaty. Oznacza to, że następcza zmiana tej kwoty (prawomocne orzeczenie sądu), zależna od uznania niezawisłego sądu, nie może być uznana za błąd lub pomyłkę Spółki. Wobec tego brak jest podstaw dla uwzględniania korekty faktur wstecz i prawidłowe jest rozliczenie faktur korygujących w okresie uprawomocnienia się wyroku Sądu. 6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 7. Sąd w rozpoznawanej sprawie uznał stanowisko Ministra Finansów zaprezentowane w wydanej interpretacji indywidualnej za zgodne z przepisami prawa. W ocenie Sądu tle stanu faktycznego zasadne było stwierdzenie organu interpretującego, iż na tle przedstawionego stanu faktycznego nie można przyjąć, że zwrot różnicy wartości należności za użytkowanie wieczyste jest świadczeniem dodatkowej usługi, jak wywodzi to Skarżąca. Sąd uznał, iż z opisu stanu faktycznego wynikało, że zgodnie z zawartą umową leasingu finansowego opłaty z tytułu użytkowania wieczystego stanowiły tzw. koszty dodatkowe, które były fakturowane na Korzystającego czyli były ściśle związane z wykonywaną przez Skarżącą usługą, stanowiąc jeden z elementów kalkulacyjnych otrzymanego wynagrodzenia (część odpłatności za usługę leasingu). Zdaniem Sądu koszty te składały się na całość świadczenia należnego od nabywcy usługi. Minister Finansów słusznie uznał zatem, iż poniesione wydatki na użytkowanie wieczyste stanowią element rachunku kosztów, zmierzających do ustalenia kwoty odpłatności za wykonywaną usługę. Stanowią więc kwotę należną, w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. 8. Podkreślić zatem należy, że skoro opłata za użytkowanie wieczyste wzrosła, tym samym wynagrodzenie za usługę leasingu finansowego zwiększyło się o tą opłatę. Zatem, Korzystający zwracając Skarżącej, kwotę w części dotyczącej opłaty za użytkowanie wieczyste uzupełnił cenę za świadczoną zgodnie z zawartą umową w dniu 15 lipca 2003 r. usługę leasingu finansowego. W związku z powyższym bez znaczenia, wbrew twierdzeniu Skarżącej jest fakt, iż umowa leasingu nie obowiązywała już w dniu zwrotu przedmiotowych kwot i żadne z postanowień umowy leasingu nie przewidywało obowiązku dokonania przez korzystającego zwrotu na rzecz Skarżącej opisanych kwot, bowiem zwrot kwoty w części dotyczącej różnicy pomiędzy wysokością opłaty należną przed wypowiedzeniem a wysokością opłaty w nowej wysokości. Sąd uznał za słuszny pogląd, iż wartość opłaty za użytkowanie wieczyste stanowiło jeden z elementów wynagrodzenia za świadczoną usługę leasingu za lata 2005 - 2011. W związku z powyższym zasadne było stwierdzenie Organu, że Skarżąca winna co do tych należności wystawić faktury korygujące. 9. Powyższe stanowisko pozostaje w zgodzie z przepisami prawa materialnego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest obrót z. zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ww. ustawy. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. W ocenie Sądu powyższa regulacja stanowiąca odpowiednik przepisu art. 73 Dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. EU L z 2006 r. 347/1 ze zm.) pozwala na przyjęcie, iż kwota zwrotu (dopłaty) wynikająca z wyroku Sądu cywilnego rozstrzygającego co do elementu wpływającego na cenę usługi – w niniejszej sprawie w postaci uwzględnienia zwiększenia ceny o należną opłatę za wieczyste użytkowanie – będzie Stanowic element podstawy opodatkowania. Podnieść także należy, że w określonych sytuacjach podstawa opodatkowania obejmuje również podatki i inne opłaty, w tym także opłatę za wieczyste użytkowanie z wyłączeniem podatku od towarów i usług. Fakt zmiany wysokości tych opłat odnoszących się do poszczególnych okresów rozliczeniowych powoduje automatycznie obowiązek korekty podstawy opodatkowania za te okresy. Wpływ okoliczności wpływających na wysokość obrotu dotyczy zarówno wartości powodujących zmniejszenie jak i zwiększenie podstawy opodatkowania. W ocenie Sądu taki schemat wynika także z zasady neutralności opodatkowania. 10. Sąd również odmiennie od Skarżącej postrzega kwestię wpływu dokonania korekty podstawy opodatkowania w chwili braku obowiązywania umowy leasingowej. Sąd w tej sprawie zgodził się z organem interpretującym, iż niezależnie od tego jak strony określiły przedmiot umowy, o stosowaniu określonej stawki podatku, wartości podstawy opodatkowania decyduje faktyczna czynność, z którą ustawa wiąże obowiązek podatkowy, a nie ustalenia umowne miedzy stronami. Fakt, iż Sąd cywilny wydał orzeczenie dotyczące właściwej wysokości opłaty za wieczyste użytkowanie po okresie obowiązywania umowy leasingowej nie może wykluczać jego wpływu na wysokość deklarowanych podstaw opodatkowania w okresie, którego to orzeczenie dotyczy. Stanowisko Skarżącej wyłączające możliwość uwzględnienia rzeczywistej wartości elementu kalkulacyjnego ceny usługi ze względu na zdarzenia następuje po upływie obowiązywania umowy i dotyczące okresów uprzednich mogłoby doprowadzić do nieakceptowanych sytuacji nadużycia prawa, w których ze względu na "spór" co do części ceny usługi lub całej jej wartości, podatnicy "odraczaliby" termin zapłaty podatku do czasu przedawnienia zobowiązań w VAT. Taka sytuacja byłaby sprzeczna z przepisami prawa materialnego – ustawy o VAT, a także ogólnymi zasadami opodatkowania towarów i usług. 11. Odnośnie momentu dokonania korekty wskazać także należy, że zarówno Skarżąca jak i organ zgodziły się co do faktu, iż rozliczenie faktur powodujących zwiększenie podatku należnego nie wynika wprost z przepisów, jak również sposób rozliczenia faktury korygującej, która podwyższa podatek należny w fakturze pierwotnej zależy od przyczyny dokonania korekty. Istotą terminu rozliczenia faktur korygujących podwyższających podstawę opodatkowania są okoliczności, które zaistniały po dokonaniu pierwotnej sprzedaży i nie były znane Skarżącej w momencie wystawiania faktury. Strona skarżąca podniosła, iż fakt wydania prawomocnego wyroku przez Sąd cywilny po zakończeniu trwania umowy leasingu, który skutkuje uznaniem podwyższenia należnej opłaty za zasadne, stanowi zdarzenie zaistniałe po powstaniu obowiązku podatkowego, które pozwala na ewentualne ujęcie dokonanej korekty w okresie zaistnienia tego zdarzenia. 12. Odnosząc się do powyższego Sąd przyznał rację organowi interpretującemu, że okoliczności wpływające na zmianę wartości usługi były znane stronom umowy. Z zaprezentowanego stanu faktycznego wynika, że korzystający wyraził zgodę na zapłacenie różnicy wynikającej z podwyższenia opłaty za użytkowanie wieczyste, w razie przegranej sprawy w Sądzie. Zatem podwyższenie kwoty należnej wynikającej z tytułu zawartej umowy leasingu finansowego nie stanowi żadnej nowej okoliczności niemożliwej do przewidzenia w chwili wystawienia faktury pierwotnej. W dacie powstania obowiązku podatkowego, objętego fakturą, znana była i akceptowana ekonomicznie ewentualna zmiana ceny. Z góry więc Spółka założyła tymczasowość wykazanej na fakturze ceny. zakładając że podstawa opodatkowania może ulec zmianie. Można także przyjąć, iż taka sytuacja powodowała po stronie korzystającego obowiązek stworzenia odpowiedniego systemu rezerw z tego tytułu. Sąd uznał, że na tle opisanego stanu faktycznego nie można stwierdzić, iż przyczyną wystawienia faktur korygujących będzie zaistnienie dodatkowych, nieznanych w dniu wystawienia faktury pierwotnej okoliczności, które wpłyną na podwyższenie ceny usługi. Zatem faktura korygująca zwiększająca obrót i kwotę podatku należnego winna zostać uwzględniona w okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu wykonanej usługi, a więc w rozliczeniach za te okresy rozliczeniowe, w których wykazano wykonanie usługi i ujęto faktury pierwotnej. W tej kwestii warto wskazać, iż Minister Finansów zasadnie ograniczył możliwość korekty podatku w sytuacji przedawnienia zobowiązań podatkowych. 13. Warto także wskazać, że orzeczenia Sądów cywilnych ustalające wysokość opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania mimo tego, iż są wydawane w trybie powodującym istnienie pewnego stanu zawieszenia podwyższenia tej opłaty – są wydawane z zachowaniem zasady ex tunc dotyczą lat wcześniejszych. Zatem nie można zgodzić się ze Skarżącą, iż okoliczności związane z wydaniem takich orzeczeń w wyniku zaistniałego sporu nie miały wpływu na wysokość podatku należnego. 14. Sąd nie dopatrzył się wskazywanych przez Skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym regulacji dotyczących wydawania interpretacji indywidualnych. W ocenie Sądu stanowisko Ministra Finansów jest wystarczająco czytelne i uzasadnione. 15. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) uznając skargę za niezasadną orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło