I SA/Bd 380/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-05-27
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek położony na działce w rodzinnym ogrodzie działkowym, wykorzystywany faktycznie do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych, powinien być opodatkowany stawką podatku od nieruchomości właściwą dla budynków mieszkalnych, mimo że przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wykluczają zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych na takich działkach?Ratio decidendi
O kwalifikacji budynku do kategorii budynków mieszkalnych dla celów podatku od nieruchomości decyduje jego faktyczne przeznaczenie i zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, a nie przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Organ podatkowy powinien ustalić faktyczny sposób użytkowania budynku oraz jego parametry techniczne, a brak takich ustaleń stanowi naruszenie przepisów postępowania podatkowego i wymaga uchylenia decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Skarżący R. Z. posiada altanę na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "S.", którą uważa za budynek mieszkalny służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jego i rodziny. Organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości za 2009 r. stosując stawkę dla budynków pozostałych, argumentując, że altana nie korzysta ze zwolnienia podatkowego i nie jest budynkiem mieszkalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stawki podatku i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego przeznaczenia budynku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy, określił, że decyzja nie może być wykonana w całości oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant St. sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2009 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego R. Z. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]. Burmistrz K. ustalił dla R. Z. (skarżący) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. na kwotę[...] zł. W podstawie opodatkowania organ wskazał budynki pozostałe o powierzchni użytkowej 43,92 m2 stosując stawkę podatkową w wysokości 7,45 zł/m2. Organ podniósł, że przedmiot opodatkowania - altana na trenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "S." nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej: "u.p.o.l.", albowiem przekracza normy powierzchni ustalone w przepisach ustawy z dnia z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dla altan i obiektów gospodarczych. Wymiar podatku organ podatkowy I instancji ustalił na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego na 2013r., złożonej w dniu [...]., w której podatnik zadeklarował powierzchnię użytkową budynków pozostałych – 43,92 m2. Ponadto strona złożyła oświadczenie, z którego wynika, że jest właścicielem altany położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "S." od 1983r., której powierzchnia zabudowy po obrysie ścian zewnętrznych wynosi 34,17 m2 zaś wysokość przy dachu stromym - 4,60 m.
W złożonym odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przy uwzględnieniu stawki podatkowej właściwej dla budynków mieszkalnych. Podatnik wskazał, że na terenie ROD "S." na działce oznaczonej nr129 posiada budynek ocieplony, z instalacją wodociągową, kanalizacją, instalacja elektryczną i gazową (zasilaną z butli gazowej). Budynek ten od wielu lat zaspokaja potrzeby mieszkaniowe jego i rodziny. Zarzucił organowi podatkowemu, ze zaniechał dokonania ustaleń czy budynek spełnia kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych a także, że nie sprawdził parametrów technicznych budynku, które o tym świadczą. Dla poparcia stanowiska powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że stanowiąca przedmiot opodatkowania altana znajdowała się w granicach administracyjnych miasta Koronowa. Potwierdza to jednoznacznie załącznik nr 1 do statutu Osiedlowego Komitetu Samorządu Mieszkańców Nr 2 w Koronowie, będący jednocześnie załącznikiem do uchwały Nr XVII/195/08 Rady Miejskiej w Koronowie z dnia 27 lutego 2008r. w sprawie nadania Statutów Osiedli (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. nr 53, poz. 820) oraz dane z ewidencji gruntów i budynków, z których wynika, że działki na których położony jest ROD "S." (o numerach ewidencyjnych [...] przy ul. D.) znajdują się na terenie miasta K..
SKO podało, że dla organów podatkowych wiążące są przy wymiarze podatków dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej jako p.g.k.) stanowi, że podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostwa powiatowe. Dane te wskazują m.in. na przedmiot opodatkowania. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując tych ustaleń organ jest związany zakresem zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do ich weryfikacji. SKO podało, że pogląd odmawiający uprawnienia organom ustalającym wysokość podatku od nieruchomości do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym. Organ podkreślił, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako O.p.) i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
W ocenie organu odwoławczego zmiany obowiązujących przepisów nie doprowadziły do utraty praw nabytych przez Polski Związek Działkowców. Związek korzystał ze zwolnienia w podatkach i opłatach lokalnych, które to zwolnienie było zwolnieniem bezterminowym i wolą ustawodawcy jego zakres od 1 stycznia 2003r. został określony w sposób odmienny.
Organ podkreślił także, że stosownie do treści znowelizowanych przepisów: art. 6 ust. 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust. 9 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 6 ustawy o podatku leśnym, w celu umożliwienia gminom oszacowania skutków budżetowych zwolnień podatkowych i wywiązywania się z obowiązku sprawozdawczości - obowiązek składania informacji o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach oraz deklaracji na podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny, nałożono również na wszystkich podatników korzystających ze zwolnienia od tych podatków na mocy przepisów ww. ustaw. Od 1 stycznia 2003r. obowiązek ten dotyczy również Polskiego Związku Działkowców w zakresie gruntów i budynków podlegających opodatkowaniu, jak i zwolnionych z tych podatków, oraz odpowiednio użytkowników działek (członków Związku) w zakresie budynków stanowiących ich własność, jeżeli podlegają opodatkowaniu. Jednocześnie organ wskazał, że nowelizacja art. 14 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych nie spowodowała istotnych zmian w opodatkowaniu pracowniczych ogrodów działkowych. W obecnym stanie prawnym opodatkowaniu podlegają ogrody urządzone na użytkach rolnych o lepszej klasie bonitacyjnej oraz te obiekty budowlane, które są budynkami w rozumieniu prawa budowlanego.
Zatem zdaniem Kolegium, Burmistrz K. zasadnie opodatkował stosownie do treści § 1 pkt 2 lit e uchwały Rady Miejskiej Koronowa Nr XXVI/249/12 z dnia 27 września 2012r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2012r. poz. 2055) przyjmując stawkę 7,45 zł/m2 jak dla budynków pozostałych, należącą do skarżących altanę na terenie ROD "S.", ponieważ znajduje się on na terenie miasta K. i nie korzysta w związku z tym ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w treści przepisu art. 7 ust. 1 pkt 12 u.p.o.l. Na potwierdzenie swojej argumentacji organ przywołał wyroki WSA w Bydgoszczy.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego nieprawidłowej kwalifikacji altany jako budynku niemieszkalnego, SKO, powołując się na art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 08 lipca 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169, poz. 1419) oraz § 64 ust. 2 Statutu Polskiego Związku Działkowców, podało, że działka w rodzinnym ogrodzie działkowym przeznaczona jest do zaspokajania potrzeb użytkownika i jego rodziny w zakresie wypoczynku i rekreacji oraz prowadzenia upraw ogrodniczych z wyłączeniem potrzeb mieszkaniowych i wykonywania działalności gospodarczej. Wykorzystywanie jej do zamieszkiwania jest natomiast sprzeczne z prawem. Zatem, w ocenie organu, korzystanie z altan na działkach, których status jest równy, bo ustalony prawem, równe powinny być obciążenia podatkowe, które zależą wyłącznie od podstawy opodatkowania. Nie ma, zdaniem organu, podstaw prawnych, aby różnicować sytuację podatników korzystających z altan na działkach w zależności od tego czy łamią prawo czy się mu podporządkowują. W świetle powyższego Kolegium stanęło na stanowisku, ze organ podatkowy nie miał obowiązku badać rzeczywistego sposobu wykorzystywania altany przez podatnika.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem strona złożyła na nie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:
- art. 233 § 1 pkt 4 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas, gdy winna być ona uchylona oraz poprzez błędne zaakceptowanie nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w celu ustalenia właściwej stawki podatku, a w konsekwencji brak dokonania jakichkolwiek ustaleń dotyczących przedmiotu opodatkowania;
- art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. zastosowanie podczas gdy w sprawie winien być zastosowany art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. czego konsekwencją było zastosowanie przez organ niewłaściwej stawki podatku.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że przedmiotem opodatkowania jest budynek mieszkalny na terenie ROD "S.", który służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego o jego rodziny w czasie pobytu w S. od wiosny do jesieni, tj. przez większą część roku. Domek jest ocieplony i wyposażony we wszystkie instalacji ma również zapewniony wywóz śmieci. W ocenie skarżącego budynek powinien być opodatkowany stawką jak za budynki mieszkalne, a nie jak budynki pozostałe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej; "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Spór w sprawie związany jest z wysokością stawki podatkowej w podatku od nieruchomości dotyczącej budynku nazywanego przez organy podatkowe altaną, przez skarżącego zaś budynkiem mieszkalnym. Organy podatkowe twierdzą, że budynek ten należy zaliczyć do budynków pozostałych, o których mowa jest w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Skarżący uważa natomiast, że jest to budynek mieszkalny i winien być opodatkowany stawką właściwą dla tego rodzaju budynków.
Za nieusprawiedliwiony przepisami prawa należy uznać pogląd organów podatkowych odwołujący się do przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, a konkretnie do jej art. 13 ust. 4 i uznanie, że jego treść ma decydujące znaczenie w zakresie stawki podatkowej w podatku od nieruchomości.
Zgodnie z powołanym przepisem działka w rodzinnym ogrodzie działkowym przeznaczona jest do zaspokajania potrzeb użytkownika i jego rodziny w zakresie wypoczynku i rekreacji oraz prowadzenia upraw ogrodniczych, z wyłączeniem potrzeb mieszkaniowych i wykonywania działalności gospodarczej. Treść tego przepisu została powtórzona w § 64 ust. 2 Statutu Polskiego Związku Działkowców.
Zdaniem Sądu, prawne przeznaczenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym do zaspakajania potrzeb wypoczynku i rekreacji oraz prowadzenia uprawa ogrodniczych, z wyłączeniem potrzeb mieszkaniowych i wykonywania działalności gospodarczej, a inaczej mówiąc wyłączenie funkcji zaspakajania potrzeb mieszkaniowych na działkach w rodzinnym ogrodzie działkowym, nie ma przesądzającego znaczenia na gruncie opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ze względu na rozróżnienie w art. 5 u.p.o.l. budynków z uwagi na ich faktyczne przeznaczenie. W treści art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. zostało wyodrębnionych pięć stawek maksymalnych podatku od nieruchomości liczonych od powierzchni budynków, uzależnionych zarówno od przeznaczenia budynków, jak i od ich faktycznego wykorzystania (por. W. Morawski (red.), K. Lasiński-Sulecki, P. Majka: Komentarz do art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stan prawny 1 października 2012 r., LEX).
Zdaniem Sądu, dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości - organy podatkowe winny przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową budynku. Ta bowiem jego cecha pozwala na zaklasyfikowanie go do odpowiedniego rodzaju. W orzecznictwie NSA przyjął się wyrażany na gruncie omawianych przepisów pogląd, że o tym, czy budynek jest dla celów podatkowych budynkiem mieszkalnym, czy też należy do kategorii "pozostałych budynków" trzeba rozstrzygnąć na gruncie ustawy podatkowej, bez posługiwania się definicjami zamieszczonymi w innych aktach prawnych oraz że o zakwalifikowaniu budynku letniskowego do odpowiedniej kategorii decydujące znaczenie ma kryterium "zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich" (por. wyroki: z dnia 20 stycznia 2005r., sygn. akt FSK 1319/04; z dnia 19 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1726/06; z dnia 17 lutego 2009r., sygn. akt II FSK 883/08; z dnia 22 września 2009r., sygn. akt II FSK 542/08; z dnia 21 kwietnia 2011r., sygn. akt II FSK 2016/09, wszystkie dostępne
w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – cbois.nsa.gov.pl.),
Warto też zwrócić uwagę na wyrok NSA z dnia 20 maja 2010r., sygn. akt II FSK 63/09, LEX nr 596546, w którym Sąd skonstatował, że o zaliczeniu mieszkalnego budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l. decyduje kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. W orzeczeniu tym NSA stwierdził, że ocena zasad opodatkowania domów letniskowych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym została ustalona od dawna - por. uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 lipca 2002r. sygn. akt FPK 3/02. Jej istota pozostaje aktualna zarówno po zmianach przepisów prawa podatkowego jak i po reformie sądownictwa administracyjnego dokonanej od 1 stycznia 2004r.
W powyższej uchwale NSA z dnia 1 lipca 2002r., sygn. akt FPK 3/02, stwierdzono, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich.
W jej uzasadnieniu poszerzony skład uznał, że "budynek letniskowy" będzie mieścił sięw pojęciu "budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkalnych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału). Według uchwały, za taką wykładnią przemawia także to, że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części", jako unormowania o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie bowiem w tym wypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że na słuszność stanowiska przyjętego w uchwale wskazują również wnioski wypływające z wykładni celowościowej. Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 u.p.o.l. wykazuje, iż podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku. Ustawodawca zatem, z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, albowiem zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części (art. 5 ust. 1 pkt 4). Z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas, gdy są tam jedynie sezonowo, a więc ubocznie, zaspokajane potrzeby mieszkaniowe, związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzaniem urlopów.
Na konieczność wyjaśnienia przepisów dotyczących podatku od nieruchomości za pomocą wykładni celowościowej wskazał Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 6 września 1995r., sygn. akt W 20/94, w sprawie wykładni art. 2 pkt 1 u.p.o.l. (Orzecznictwo TK z 1995 r. z. 1, poz. 6). W jej uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził między innymi: "Wykładnia celowościowa wymaga przede wszystkim ustalenia istoty ekonomicznej podatku od nieruchomości. Podatek ten zaliczany jest do grupy podatków majątkowych. Normatywny sposób ujęcia przedmiotu podatku od nieruchomości pozwala zakwalifikować go do grupy podatków od posiadania majątku [por. H. Litwińczuk "Podatki majątkowe" (w:) "System instytucji prawnofinansowych PRL", t. III, Ossolineum 1985, s. 336]. Charakter i zadania podatków od posiadania majątku są zróżnicowane w zależności od sposobu wykorzystania majątku. Posiadacze majątku podlegającego opodatkowaniu podatkami majątkowymi uzyskują bowiem szczególnego rodzaju dochody, a mianowicie dochody w naturze polegające na zaspokajaniu potrzeb bytowych, socjalnych czy gospodarczych na wyższym poziomie niż osoby nieposiadające majątku. Tym - wyodrębnionym w doktrynie - cechom podatków obciążających posiadanie majątku w pełni odpowiada podatek od nieruchomości, w którym ciężar podatku został zróżnicowany w zależności od charakteru majątku. Cecha ta ujawnia się najwyraźniej w konstrukcji stawek podatkowych. Art. 5 u.p.o.l. przewiduje bowiem, że w wypadku wykorzystywania majątku do prowadzenia działalności gospodarczej stawki podatku są wyższe, aniżeli w wypadkach wykorzystywania tegoż majątku do innych celów.
Istotne zatem staje się podczas ustalania stawki opodatkowania kwalifikacja konkretnego budynku do jednej z kategorii budynków wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a-e, tj. z punktu widzenia potrzeb jakie zaspakaja dany budynek.
Aby zatem uznać dany budynek za budynek mieszkalny należy ustalić, czy zaspakaja on podstawowe potrzeby mieszkaniowe właściciela i osób mu bliskich. "Podstawowy" – to "będący zasadniczym elementem czegoś, punktem wyjścia; główny, najważniejszy" (por. Nowy słownik języka polskiego red E. Sobol, Warszawa 2003, s. 693). Powyższe oznacza, że budynek zaspakajający podstawowe potrzeby mieszkaniowe, to budynek, który będzie zaspakajał zasadnicze, najważniejsze potrzeby mieszkaniowe podatnika.
Godzi się wskazać w tym miejscu na uchwałę NSA z dnia 17 października 2001r., sygn. akt FPK 9/0, (ONSA 2002/2/64), w której Sąd w poszerzonym składzie skonstatował, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie wymienia kategorii domu letniskowego. W całym ust. 1 różnicuje się stawki podatku od poszczególnych konkretnych kategorii budynków i od pozostałych budynków. W świetle art. 5 ust. 1 u.p.o.l. budynek może być zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych, jeżeli jego parametry techniczne umożliwiają zamieszkanie w nim przez cały rok. A z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, jak wskazuje skarżący. Istotne zatem stają się podczas ustalania wysokości zobowiązania podatkowego parametry techniczne budynku oraz jakie potrzeby podatnika zaspakaja ten obiekt.
W stanie faktycznym sprawy nie dokonano takich ustaleń. W aktach sprawy brak jest pełnych danych dotyczących parametrów technicznych budynku, jak również nie ustalono, czy budynek (altana) spełnia kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatnika i jego rodziny.
Niezgromadzenie w zakresie istotnym dla sprawy odpowiedniego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy prowadzi do naruszenia przepisów postępowania podatkowego - art. 122 i art. 187 cytowanej ustawy Ordynacja podatkowa – dalej w skrócie :" Op."
W art. 122 Op. uregulowana została zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą obowiązkiem organu podatkowego jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizacja tej zasady następuje poprzez ustalenie, jakie fakty są istotne z punktu widzenia mogących mieć zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego oraz rozważenie jakie dowody należy w związku z tym przeprowadzić.
Skonkretyzowanie zasady prawdy obiektywnej nastąpiło w art. 187 § 1 Op. który nakłada na organ obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności obciąża, co do zasady organ podatkowy (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2010r., sygn. akt I GSK 718/09, LEX nr 744864).
W ponownym postępowaniu organy podatkowe zobowiązane będą do ustalenia faktycznego sposobu wykorzystywania budynku, czy zaspakaja on podstawowe potrzeby mieszkaniowe skarżącego i jego rodziny, w szczególności poprzez uzyskanie stosownych informacji od strony postępowania, względnie poprzez jej przesłuchanie na tę okoliczność po wyrażeniu przez nią zgody. W zakresie parametrów technicznych cechujących przedmiotowy budynek niezbędne będzie dokonanie jego oględzin.
Taki sam pogląd wyraził tut. Sąd we wcześniejszych wyrokach dotyczących skarżącego, za inne lata podatkowe, np. wyroku z dnia 11 września 2013 r., I SA/Bd 526/13, wyroku z dnia 11 września 2013 r., I SA/Bd 529/13.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy zarzucił rozumowaniu Sądu naruszenie art. 13 ust. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz § 64 ust. 2 statutu Polskiego Związku Działkowców, według których działka nie może być wykorzystywana do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem SKO stanowisko Sądu narusza art. 32 Konstytucji, bowiem prowadzi do zróżnicowania sytuacji podatników korzystających z altan w zależności od tego czy łamią oni prawo, czy też mu się podporządkowują.
Odnosząc się do tych zarzutów należy zauważyć, że w art. 32 ust. 1 Konstytucji wyrażona została zasada równości wobec prawa. Przepis ten stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo o równego traktowania przez władze publiczne. Na temat zasady równości wielokrotnie wypowiadał się w swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem Trybunału zasada równości oznacza, że osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo, natomiast osoby znajdujące się w odmiennej sytuacji faktycznej należy traktować odmiennie. Innymi słowy, wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, jak i faworyzujących (np. orzeczenie TK z dnia 4 lutego 1997 r., P 4/96).
Pogląd Sądu nie narusza art. 32 ust. 1 Konstytucji, bowiem wszystkie osoby, które faktycznie zamieszkiwałyby na działkach traktowane byłyby tak samo, tzn. płaciłyby podatek od nieruchomości według tej samej (niższej) stawki podatkowej. Natomiast według tej samej stawki (wyższej) podatek płaciłyby osoby niezamieszkujące na działkach. Inną natomiast kwestią jest sprawa odpowiedzialności za naruszenie przez osoby korzystające z działek przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz statutu Polskiego Związku Działkowców. W tym względzie należy zauważyć, że zgodnie z § 91 ust. 2 pkt 4 statutu PZD obowiązkiem zarządu ROD jest czuwanie nad przestrzeganiem przepisów związkowych przez członków ROD. W myśl § 23 ust. 1 statutu w razie naruszenia przepisów dotyczących zagospodarowania i korzystania z działki określonych w statucie, regulaminie ROD i innych przepisach związkowych, albo naruszenia zasad współżycia społecznego, zarząd ROD może wymierzyć członkowi PZD jedną z kar porządkowych: 1) upomnienia, 2) nagany, 3) nagany ostrzeżeniem. W przypadku zatem wykorzystywania altany na potrzeby mieszkaniowe członek PZD może ponosić odpowiedzialność porządkową.
Natomiast przepisy prawa podatkowego nie są odpowiednie do tego, aby na ich gruncie formułować zakaz zamieszkiwania przez członków PZD na działce, czy też "karać" członków nieprzestrzegających tego zakazu poprzez stosowanie wyższej stawki podatkowej.
Mając na względzie przedstawioną argumentację Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło