III SA/Gl 2054/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-06-12

Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Barbara Brandys – Kmiecik, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik spełnił warunki do zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, w szczególności czy wykazał wywóz towaru z kraju i jego dostarczenie do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, co uniemożliwia zastosowanie stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały stawkę 0%, uznając transakcje za dostawy krajowe opodatkowane stawką 23%, ponieważ podatnik nie przedstawił wystarczających dowodów na wywóz towaru poza terytorium kraju i jego dostarczenie do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego, a także nie dopełnił należytej staranności w weryfikacji kontrahenta.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zastosowania stawki 0% VAT przez organy podatkowe do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz słowackiego kontrahenta. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów VAT i Ordynacji podatkowej, twierdząc, że spełnił warunki do zastosowania stawki 0%. Organy podatkowe uznały, że podatnik nie przedstawił wystarczających dowodów na wywóz towaru i jego dostarczenie do nabywcy na Słowacji, a także nie dopełnił należytej staranności w weryfikacji kontrahenta. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A.P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r. nr [...] określającą w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. do zwrotu na rachunek bankowy podatnika kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm., dalej O.p.), art. 5 ust. 1 pkt 5, art. 7 art. 13 ust. 1, art. 19 ust. 4, art. 29 ust. 1, art. 41 ust. 1 i 2, art. 42 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3 i ust. 11, art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm., dalej ustawa VAT). W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy. Podkreślono, że w lipcu 2011 r. A.P. zadeklarował dostawę towarów na rzecz kontrahenta unijnego "B" w Bratysławie, którą potraktował jako wewnątrz-wspólnotową dostawę towarów ze stawką podatku od towarów i usług 0 %. W wyniku kontroli prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług i rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, w tym z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) do Słowacji w przedmiotowym okresie przy zastosowaniu stawki 0%, udokumentowanej 2 fakturami wystawionymi przez skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A". z siedziba w C. na rzecz P.H. prowadzącego firmę "B", w ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego M. strona nie spełniła warunku do opodatkowania dostaw stawką podatku 0%, ponieważ nie posiadała dowodów, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT. W związku z powyższym organ I instancji uznał dostawy towarów na rzecz firmy P.H.za dokonane na terytorium kraju, gdyż w ocenie organu wewnątrzwspólnotowa dostawa nie miała miejsca i należało zastosować stawkę 23% właściwą dla dostawy krajowej. Jako podstawę takiego stwierdzenia organ przyjął poczynione ustalenia m.in. odpowiedź od słowackiej administracji podatkowej z której wynika, iż P. H. nie wypełniał zobowiązań podatkowych, nie współpracował z administracją podatkową, nie przebywał pod adresem firmy, nie odbierał listów pocztowych, które wracały z adnotacją "jest nieznany". Nadto na dzień [...] r. ustalono, że złożył jedynie zerowe deklaracje VAT, ostatnia została złożona za okres podatkowy 4 kwartał 2009 r.; nie złożył deklaracji VAT za lata 2010 i 2011. Dostawa towarów nie została zatem udokumentowana. Dopiero w trakcie postępo-wania podatkowego gdy strona i P. H. mieli wiedzę o posiadaniu informacji od słowackiej administracji podatkowej o niedeklarowaniu transakcji i nieskładaniu deklaracji przez P. H. zaczęto składać zalegle deklaracje. Organ ustalił także, że P. H. w sposób formalny nie wynajmował żadnych pomieszczeń w budynku przy ul. [...]w B., a jedynie wykorzystywał adres siedziby spółek, w których organach zasiadał C.S.. Organ wskazał także na brak dowodów, poza oświadczeniami załączonymi do faktur, wskazujących, że towar został wywieziony samochodem Fiat Ducato [...], który został wymieniony w oświadczeniach o wywozie towaru przez P. H. na teren Słowacji. Zaakcentował, że J L., oświadczył, że samochód marki Fiat Ducato [...] był użyczany P. H. tylko na okres sprzedaży towaru z firmy "C"w celu dowozu towaru do firmy P. H. na Słowacji, a w pozostałych okresach użytkowany był przez J.L.(pomimo zawartej umowy użyczenia na cały 2011 rok.); z akt sprawy wynika, iż w lipcu takie transakcje nie miały miejsca. Nadto wskazano na sprzeczne zeznania P.H., zgodnie z którymi nie zawsze był obecny przy transporcie i rozdysponowaniu towarów (czasami zastępował go C.S.) ze złożonymi oświadczeniami do faktur oraz z oświadczeniem strony, że towar każdorazowo odbierał osobiście P. H. i zawoził go na Słowację; że towar odbierał od odwołującego w biurze w C. i w magazynie dystrybucyjnym firmy "D" wC.z zeznaniami strony, że towar P.H. odbierał osobiście w jego firmie w C., co potwierdzają także zeznania pracowników strony. Nadto stwierdzono nieuprawnione obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów na cele prywatne, tj z faktury z [...] r. nr [...] oraz faktury z [...]r. nr [...] dokumentujących nabycie artykułów kosmetycznych i chemii gospodarczej. Konsekwencją powyższych ustaleń było wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. w dniu [...]r. decyzji nr [...]określającej w podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie niższej od wykazanej w deklaracji VAT-7 o kwotę [...] zł. W odwołaniu strona zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem art. 42 ust. 1 i 2 oraz ust. 11 ustawy VAT poprzez błędne przyjęcie, że podatnik nie miał prawa do zastosowania stawki podatku VAT 0% dla WDT do podatnika słowackiego zarejestrowanego i posiadającego NIP UE oraz przepisów procesowych - art. 122 § 1, 187 § 1 i art. 191 O.p. wskutek dokonania dowolnej i tendencyjnej oceny dowodów oraz nierzetelnego zbadania sprawy. Dodatkowo pismem z 19 lutego 2013 r. odwołujący się przedłożył m. in. wyjaśnienia P. H. z 15 lutego 2013 r. stwierdzające fakt użyczenia samochodów od J.L. i fakt późniejszej dostawy towaru kontrahentowi niemieckiemu oraz dokument [...] z pieczęcią Urzędu BRATISLAVA z [...]r. na potwierdzenie faktu złożenia deklaracji w słowackim urzędzie skarbowym. Następnie 18 kwietnia 2013 r. strona podtrzymała argumentacje odwołania i dołączyła dokumenty rejestracyjne włoskiej firmy "E". Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uznał zasadności podniesionych zarzutów i decyzją z dnia 11 października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu szeroko odniósł się do podniesionych zarzutów podkreślając, że brak dostaw wewnatrzwspólnotowych w zakwestionowanych transakcjach dowodzi niezadeklarowanie wewnatrzwspólnotowego nabycia przez P. H.; wywóz towaru przez nabywcę samochodem Fiat Dukato nr rej. [...] użyczanym przez J. L.; zapłata gotówką kwot w granicach 50 000 zł jednorazowo wskazanych w fakturach, bez potwierdzenia KP i Wz; podpisywanie oświadczeń przed wywozem towaru; działanie przez pełnomocnika C.S.; zaniechanie złożenia informacji podsumowującej w formie elektronicznej; brak miejsca działalności; brak współpracy z biurem podatkowym; brak umów o współprac; brak dowodów zakupu paliwa i jego rozliczenia w kosztach działalności; czasokres użyczania samochodów. Zaakcentowano również okoliczność, że P. H. jest obywatelem polskim zamieszkałym w Polsce. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie posiadał dowodów jednoznacznie potwierdzających wywóz towarów na terytorium innego państwa członkowskiego, nie spełnił zatem wymogów potwierdzenia wewnątrzwspólnotowej dostawy. Organ wskazał na liczne orzecznictwo krajowych sądów administracyjnych i TSUE wymagające dla zastosowania stawki VAT 0 % dokumentów odzwierciedlających rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Nie podzielił również zasadności zarzutów naruszenia art. 122, 187 i 191 O.p. W skardze na powyższą decyzję ostateczną skarżący powielił zarzuty odwołania i wniósł o jej uchylenie celem przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, zasądzenie od organu podatkowego na rzecz podatnika zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 42 ust. 1, 2 i 11 ustawy VAT poprzez błędne przyjęcie, że A.P. nie miał podstaw do zastosowania stawki 0% do opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do podatnika słowackiego zarejestrowanego do transakcji wspólnotowych; art. 138 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28.11.2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez odmowę zwolnienia z opodatkowania dostawy towarów przetransportowanych z terytorium Polski na terytorium Słowacji dokonanej na rzecz słowackiego podatnika podatku od wartości dodanej zarejestrowanego do transakcji wewnątrzwspólnotowych; art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE poprzez zobowiązanie skarżącego do opodatkowania dostawy towarów przetransportowanych z terytorium Polski na terytorium Słowacji, dokonanej na rzecz słowackiego podatnika podatku od wartości dodanej zarejestrowanego do transakcji wewnątrzwspólnotowych pomimo tego, że nabycie towarów zostało opodatkowane na terytorium kraju nabycia przez tego podatnika słowackiego; art. 121 § 1 O.p. poprzez nierzetelne, niewystarczające zbadanie sprawy i wykorzystywanie niewyjaśnionych wątpliwości do poparcia swoich tez; art. 122 § 1 i art. 187 § 1 O.p. poprzez nierzetelne i niewystarczające zbadanie sprawy; art. 191 O.p. poprzez dokonanie dowolnej i tendencyjnej oceny materiału dowodowego. Podkreślono oparcie się przez Dyrektora Izby Skarbowej na zeznaniach J.L., mimo że są one niespójne z zeznaniami skarżącego, oświadczeniami pracowników skarżącego, a także z zapisem Rejestru Ruchu Pojazdów firmy ochraniającej magazyny firmy "D" oraz oświadczeniami P. H., który razem z pracownikami skarżącego sporządzał oświadczenia, w których podawano nr rejestracyjny samochodu Pana J. L. pominięcie kwestii samochodów wjeżdżających na teren magazynów "D". Skarżący wskazał na raport służbowy z dnia 18 lipca 2013r. otrzymany od firmy ochraniającej magazyny "D", który pominął organ podczas gdy jest to kolejny dowód na okoliczność, że P. H. byl w posiadaniu samochodów, którymi odbierał towar od skarżącego. Zaakcentowano, że skarżący nie może ponosić konsekwencji za to, że jego kontrahent nie może udokumentować tego, że samochody były faktycznie przez niego użyczane, skoro skarżący i jego pracownicy fizycznie te samochody widzieli, załadowywali, spisywali numery rejestracyjne z dowodów rejestracyjnych. Nadto skarżący nie miał możliwości zweryfikowania tego, czy P. H. rozliczył na terenie Słowacji wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów i nie może ponosić odpowiedzialności za niewywiązywanie się przez kontrahenta z obowiązków podatkowych, gdyż nie ma żadnej możliwości sprawdzenia swego kontrahenta w tym zakresie. Strona skarżąca podniosła także, że P. H. podpisał na terenie Słowacji przygotowaną przez C.S. (pełnomocnika Pana P. H.) deklarację DPH za II kwartał 2011 r., którą C.S. złożył w Urzędzie Skarbowym w Bratysławie w dniu [...] r. co potwierdza pieczęć urzędu skarbowego. Skarżący wskazuje też. że Dyrektor Izby Skarbowej w K. na str. 14 swojej decyzji pisze, że przedmiotowa deklaracja została złożona 25.05.2011 r. co jest oczywiście nieprawdą, pieczęć Urzędu Skarbowego w Bratysławie potwierdza, że deklaracja DPH została złożona 25 lipca 2011 r. Zatem P. H. złożył w Urzędzie Skarbowym w Bratysławie deklaracje podatkowe, w których prawidłowo rozliczył dokonanie WNT na terytorium Słowacji, a organy podatkowe pomijają te deklaracje stwierdzając, że zostały one sporządzone i złożone tylko z potrzeby uwiarygodnienia wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów na terenie Słowacji dokonanych przez P. H.. Czynią to bez jakichkolwiek racjonalnych dowodów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że istotą sporu powstałego w niniejszej sprawie jest spełnienie przez podatnika warunków do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku VAT przewidzianej przez ustawodawcę dla dostaw wewnatrzwspólnotowych, których spełnienie ciąży na podatniku. Zdaniem organu podatnik bezpodstawnie w rozliczeniu za lipec 2007 skorzystał ze stawki podatku VAT 0 %, gdyż nie spełnił warunków zakreślonych ustawą (art. 42 ust. 1 ustawy VAT). Nie wykazał jednoznacznie dokonania takiej dostawy, a w szczególności wywiezienia towaru z kraju przez nabywcę, nie dopełnił też należytej staranności w weryfikacji kontrahenta słowackiego. Art. 13 ust. 1 ustawy VAT stanowi, że przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8. Przepis ten ma zastosowanie m.in. pod warunkiem, że nabywca towarów jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju (art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy VAT). Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów występuje, jeżeli dokonującym dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, który zgłosił zamiar dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i został zarejestrowany jako podatnik VAT UE zgodnie z art. 97, z zastrzeżeniem ust. 7, o czym stanowi art. 13 ust. 6 ww. ustawy. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy VAT zasadnicza stawka podatku wynosiła w przedmiotowym okresie 23 %, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie. Z kolei, art. 41 ust. 3 wymienionej ustawy przewiduje, że w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów stawka podatku wynosi 0 %, z zastrzeżeniem art. 42. Natomiast art. 42 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 %, pod warunkiem, że: 1) podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów; 2) podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 99, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Przepis art. 42 ust. 3 ustawy o VAT precyzuje jakimi dowodami można potwierdzić dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Zastrzeżenia z ust. 4 odnoszą się do dodatkowych dokumentów związanych z fizyczną dostawą towaru przez podatnika lub nabywcę. Z kolei w art. 42 ust. 11 ustawy VAT przewidziano, że w przypadku gdy dokumenty, o których mowa w ust. 3-5, nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju towarów, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa, w szczególności: 1) korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie; 2) dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu; 3) dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie, w takim przypadku inny - dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania; 4) dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Z powyższego wynika, że jednym z warunków, od którego spełnienia zależy potraktowanie danej transakcji jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, jest udokumentowanie faktu wywozu towaru z terytorium kraju, a drugim dostarczenia go w innym państwie członkowskim nabywcy towaru widniejącym na fakturze. Ponieważ w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów istniały zasadnicze rozbieżności dotyczące warunków, od których uzależnione jest zastosowanie stawki podatku 0% wypowiedział się w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny, który w składzie 7 sędziów podjął uchwałę z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt I FPS 1/10 (publ. LEX nr 603396), zgodnie z którą w świetle art. 42 ust. 1, 3 i 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) dla zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wystarczającym jest, aby podatnik posiadał jedynie niektóre dowody, o jakich mowa w art. 42 ust. 3 ustawy, uzupełnione dokumentami, wskazanymi w art. 42 ust. 11 ustawy lub innymi dowodami w formie dokumentów, o których mowa w art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, o ile łącznie potwierdzają fakt wywiezienia i dostarczenia towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za otwartym katalogiem dowodów, którymi można wykazywać spełnienie przesłanki z art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, tj. że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził, jakimi dowodami w formie dokumentów – oprócz enumeratywnie wymienionych w art. 42 ust. 3, 4 i 11 ustawy o VAT - podatnik może wykazywać tę przesłankę, gdyż każdorazowo zależy to od konkretnych okoliczności danej sprawy. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09) w pełni podzielając przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Jak słusznie przyjęły organy podatkowe, w przedmiotowej sprawie podatnik nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT. Wskazana regulacja prawna zawarta w art. 42 ustawy o VAT jest czytelna, jasna i zrozumiała. Warunki określone w tym przepisie muszą zostać spełnione, aby dostawca był uprawniony do skutecznego skorzystania z preferencyjnej stawki podatku 0%, a spełnienie owych warunków powinno zostać udokumentowane w sposób wyraźnie i jednoznacznie określony w ustawie. Obowiązek wykazania uprawnienia ciąży na podatniku a nie organie. Przenosząc wskazaną regulację prawną zasad stosowania stawki 0% w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów na grunt niniejszej sprawy należy zatem wskazać, że wbrew zarzutom skarżącego, w przypadku zakwestionowanych transakcji dostawy materiałów fotograficznych, w tym odczynników i papieru, do słowackiego kontrahenta dokumenty dołączone do każdej zakwestionowanej faktury okazały się nierzetelne i nie odzwierciedlające rzeczywistości. Organ podatkowy wykazał na obrót gotówkowy, z pominięciem konta bankowego nabywcy, który winien budzić wątpliwości sprzedawcy i konieczność jego weryfikacji, tym bardziej, że transport odbywał się na koszt nabywcy i przez niego osobiście; pojazdem, który nie był jego własnością, a jedynie użyczany, bez wystawiania faktury na tą okoliczność. Poczynione ustalenia organy obu instancji szeroko opisały w wydanych decyzjach, które to stwierdzenia Sąd w pełni podziela i uznał za własne. Należy podkreślić, że skarżący ustaleń tych nie podważył. Fakt załadunku samochodu w magazynie w C.czy w firmie "D", nie dowodzi wywozu towaru do Słowacji, stąd przesłuchanie pracowników, którzy złożyli oświadczenia w tej kwestii było niecelowe. Organy nie negują dokonania przez skarżącego sprzedaży towaru ujętego w fakturach dla P.H., wskazują jedynie na brak potwierdzenia jego wywozu poza terytorium kraju. Brak biura pod adresem prowadzenia działalności, posiłkowanie się pełnomocnikiem, poruszanie się samochodem na polskich rejestracjach, kontakt telefoniczny, płatności gotówkowe winny skutkować szczególną kontrolą i weryfikacją transakcji z kontrahentem słowackim zamieszkałym na stałe w Polsce i będącego obywatelem polskim. Należy też podkreślić, że ocena materiału dowodowego przedstawiona przez organ jest logiczna, pełna i odpowiada doświadczeniu życiowemu. Organ w sposób jednoznaczny podważył rzetelność udokumentowania przez podatnika przyjętych w rozliczeniu preferencyjnym (stawka 0%) wewnątrzwspólnotowych dostaw. W świetle zebranego materiału dowodowego, w tym przesłuchań świadków, całościowe negowanie ustaleń dowodowych nie mogło spowodować oczekiwanych przez skarżącego skutków, tym bardziej, że jest on niekonsekwentny w określaniu obowiązków podatnika wynikających z ustawy VAT. Wyklucza obowiązek należytej staranności w zakresie weryfikacji wiarygodności unijnego kontrahenta do obowiązku ustawowego posiadania wymaganych ustawą dokumentów, bez odwoływania się do ich rzetelności. Tym samym, należałoby wnioskować, że spełnienie wymogów formalnych art. 42 byłoby wystarczająca przesłanką do nabycia uprawnienia w zakresie stawki preferencyjnej VAT. Pogląd taki jest nieuzasadniony i sprzeczny z zapisem art. 42 ust. 11 ustawy VAT, który wymaga jednoznaczności w potwierdzeniu dostawy towarów. Bez znaczenia w tym kontekście jest informacja o posiadaniu przez nabywcę NIP unijnego czy argument o niemożności sprawdzenia rozliczeń podatkowych nabywcy. Fakt płatności gotówkowych, nawiązanie kontaktu telefonicznie, brak umowy współpracy, brak korespondencji z nabywcą, warunki podpisywania oświadczeń są okolicznościami wystarczającymi do uznania braku jednoznaczności w potwierdzeniu dostaw wspólnotowych. W świetle powyższego całkowicie gołosłowne w rozpatrywanej sprawie jest twierdzenie, że skarżący przedsięwziął wszelkie racjonalne środki, dopełnił należytej staranności i działał w dobrej wierze. Sąd podziela pogląd organu, że stwierdzone okoliczności współpracy mogły być sygnałem nieuczciwości podatkowej i rozliczenie WDT ze stawką 0% było przedwczesne. Dlatego też prawidłowo organy podatkowe zakwestionowały w dokonanych transakcjach stawkę podatku 0% przyjmując, że przedmiotowe transakcje były dostawami krajowymi opodatkowanymi według stawki 23 %, a nie dostawami wewnątrzwspólnotowymi. Należy podkreślić, że materiał dowodowy został w sposób rzetelny zebrany i poddany szczegółowej, wnikliwej analizie co zostało przedstawione w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji oraz odpowiedzi na skargę. Każdy z dowodów został omówiony i prawidłowo oceniony. Granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przekroczone, a odmienna od oczekiwań skarżącego ocena materiału nie stanowi naruszenia prawa. W myśl art. 120 O.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie natomiast z treścią art. 121 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przy czym w postępowaniu podatkowym są one obowiązane udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Art. 122 O.p. stanowi z kolei, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z treści art. 180 § 1 O.p. wynika natomiast, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 187 § 1 O.p. zobowiązuje organ podatkowy do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wbrew zarzutom również ta zasada nie została naruszona. Jeżeli natomiast okoliczności mające znaczenie dla sprawy są stwierdzone wystarczająco innym dowodem wówczas zgodnie z treścią wskazanego art. 187 O.p, organ podatkowy odmawia uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu. To, czy dana okoliczność została udowodniona, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 191 O.p.). W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, postępowanie podatkowe i kontrolne przeprowadzono w sposób szczegółowy, z zachowaniem obowiązujących przepisów, co do sposobu zgromadzenia materiału dowodowego oraz zapewniania stronie czynnego udziału w postępowaniu. Należy zauważyć, że podatnicy nie mają nieograniczonego prawa do stosowania stawki podatku 0%. Taka stawka jest wyjątkiem od reguły uzależnionym od spełnienia przez podatnika ściśle określonych ustawowych wymogów, które muszą wynikać z dowodów, a nie z domniemań i formalnej oceny dokumentów będących w posiadaniu dostawcy-podatnika, dodatkowo w sytuacji, kiedy podatnik dokonuje rozliczeń finansowych poza rachunkiem bankowym i nie posiada obiektywnej wiedzy o nabywcy. W tym stanie sprawy uznać należało, iż wnioski jakie wyprowadziły organy podatkowe z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego są logiczne i pozostające w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego oraz przywołaną argumentacja prawną. Reasumując, Sąd podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne organów podatkowych poczynione w rozpoznawanej sprawie. Sąd podkreśla, że w tak ustalonym stanie faktycznym rozstrzygniecie organu podatkowego nie narusza prawa. Również przyjęta przez organy podatkowe wykładnia art. 42 ustawy VAT nie budzi wątpliwości i jest prawidłowa. Organ nie neguje dokonania dostaw dla P. H. ale fakt wywiezienia towaru poza obszar Polski. Podobny pogląd wyraził tut. Sąd w wyroku z dnia 28 maja 2014 r. o sygn. akt III SA/GL 1960/13 oddalając skargę skarżącego na decyzję wymiarową dotyczącą innych okresów rozliczeniowych dotyczących transakcji dokonywanych w podobnych warunkach także z P.H. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło