II OSK 2790/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 151/14 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. na uchwałę Rady Miasta Szczecinek z dnia 21 grudnia 2009 r. nr XLI/430/09 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Szkolna" w Szczecinku oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 151/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. na uchwałę Rady Miasta Szczecinek z dnia 21 grudnia 2009 r., nr XLI/430/09 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Szkolna" w Szczecinku. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w S. , zw. dalej wspólnotą lub skarżącą, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2013 r., poz. 594, dalej: u.s.g.), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miasta Szczecinek z dnia 21 grudnia 2009 r., nr XLI/430/09 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Szkolna" w Szczecinku (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2010 r. Nr 11, poz. 224) w części dotyczącej § 12 pkt 3 lit. c oraz § 37 pkt 7. Zarzuty podniesione przez Wspólnotę wskazywały na szereg naruszeń przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sprowadzających się do zagrożenia bezpieczeństwa komunikacyjnego mieszkańców i nieprawidłowego ustanowienia terenu 28KD-D drogą publiczną dojazdową. Sąd podał, że stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy członkowie Wspólnoty posiadali interes prawny w zaskarżeniu uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynikający z przepisów prawa materialnego dotyczących wykonywania i ochrony prawa własności, albowiem zapisy planu dotyczą nieruchomości położonej na obszarze objętym planem i mogą wpływać na sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Sąd wskazał, że wspólnota wnioskuje o stwierdzenie nieważności § 12 pkt 3 lit. c oraz § 37 pkt 7 zaskarżonej uchwały. Pierwszy z wymienionych przepisów uchwały stanowi, iż w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacyjnych ustala się klasyfikację dróg: dla terenów: 26KD-Dx, 28KD-D, 29Kd-Dx, 32KD-D i 33KD-Dp – drogi klasy dojazdowej. Sąd zauważył, że bezsprzecznie wśród wymienionych w tym przepisie dróg dojazdowych znalazła się także ul. Zaułek, oznaczona jako 28KD-D. Drugi z zakwestionowanych przepisów uchwały zawarty w § 37 pkt 7 stanowi, że "Dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 22MW o powierzchni 1,10 ha ustala się: dostęp do terenów 28KD-D i 25KD-Z." Sądu podniósł, że mieszkańcy budynku przy ul. Z. mają zapewniony dostęp do drogi publicznej. Przypomniał, że skarżąca podniosła, iż na drodze tej dopuszcza się lokalizację stanowisk postojowych (§ 40 pkt 3 lit. a uchwały), choć stanowiska takie już na niej istnieją, a zwiększenie ich liczby oraz umożliwienie korzystania z drogi mieszkańcom terenu 22MW, znacznie utrudnia poruszanie się po drodze członkom wspólnoty. Sąd zaznaczył, że teren drogi stanowi własność Miasta i zgodnie z oświadczeniem zawartym w odpowiedzi organu na skargę jest to droga publiczna. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że umożliwienie szerszego dostępu do drogi publicznej narusza interes prawny mieszkańców terenu 15MW, tj. właścicieli lokali przy ul. Z. w S.. Sąd zauważył, że co prawda na drodze oznaczonej 28KD-D, w wyniku podjęcia skarżonej uchwały mogło dojść do zwiększenia ruchu pojazdów, jednakże fakt ten może jedynie naruszać interes faktyczny wspólnoty, nie zaś jej interes prawny wywodzony z uprawnień właścicielskich do nieruchomości. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że nie może stanowić argumentu wykazującego naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została podjęta niezgodnie z prawem. Pogląd strony skarżącej o niezgodności z prawem przedmiotowej uchwały podlegałby bowiem weryfikacji dopiero po stwierdzeniu, że skarga na uchwałę została wniesiona przez podmiot legitymowany, tj. podmiot, którego interes prawny został naruszony podjętą uchwałą. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., skargę oddalił. W skardze kasacyjnej Wspólnota zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 222 § 2 kc w zw. z art. 144 kc, poprzez ich niezastosowanie i w efekcie przyjęcie, że skarżąca nie wykazała naruszenia interesu prawnego, przy jednoczesnym założeniu, że sam interes prawny istniał, podczas gdy wskazywanie na zagrożenie związane ze zwiększonym ruchem pojazdów w związku z zaskarżonymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Szkolna" w Szczecinku, świadczy o naruszeniu interesu prawnego wynikającego z art. 222 § 2 kc w zw. z art. 144 kc, 2) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach skargi, co związane było z nieodniesieniem się do postawionych zaskarżonemu aktowi zarzutów, co w efekcie decyduje o braku rozpoznania skargi, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Powołany w podstawach skargi kasacyjnej art. 101 ust. 1 u.s.g. reguluje kwestię uprawnień do złożenia skargi na uchwałę rady gminy. Stanowi on, że uruchomienie sądowej kontroli legalności rozstrzygnięcia organu gminy możliwe jest przy wykazaniu przez stronę skarżącą, iż jej interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone kwestionowanym aktem. Jak przyjmuje się w doktrynie, wnoszący skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Źródłem "interesu prawnego" lub "uprawnienia" jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa). O uwzględnieniu natomiast skargi wniesionej w tym trybie przesądza wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być bezpośredni i realny (por. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 618/11; z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. I OSK 715/05). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała, aby przepisy zaskarżonej uchwały naruszyły jakikolwiek przepis prawa materialnego, wpływając negatywnie na jej sytuację prawną. Za dochowanie tego obowiązku nie można uznać powołanie się na potencjalne zagrożenie związane z ruchem pojazdów, zakłócającym ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości. Wspólnota wskazuje zatem jedynie na hipotetyczną możliwość utrudnień, nie wiążąc ich z żadnym z przepisów prawa materialnego. Powyższe może zatem stanowić jedynie naruszenie interesu faktycznego, który w świetle art. 101 u.s.g. nie daje możliwości skorzystania z uprawnienia do zainicjowania kontroli sądowej zaskarżonej uchwały. Brak jest zatem możliwości uznania za uzasadniony zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd I instancji. Skutkiem powyższego jest uznanie za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Brak odniesienia się Sądu do zarzutów skargi i zbadania legalności zaskarżonej uchwały był konsekwencją uznania, że Wspólnota nie spełniła wymogów określonych w art. 101 ust. 1 u.s.g. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę tę oddalił. ----------------------- 2