II SAB/Ol 59/14

Dnia 26 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi S. i E. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przebudowie drogi I. Zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżących z dnia "[...]" w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. Stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. Orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; IV. Zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 4 września 2013r. E. i S. B. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o interwencję, gdyż w dniu 29 sierpnia 2013r. została przebudowana droga przez S. K.. Rzeczona samowolnie przebudowana droga (działka obręb A) stanowi według twierdzeń wnioskodawców, dojazd do ich posesji (obręb B) i w znacznym stopniu utrudnia im wyjazd z ich terenu. Następnie pismem z dnia 4 stycznia 2014r. wnioskodawcy wnieśli do organu II instancji zażalenie na bezczynność PINB w przedmiotowej sprawie dotyczącej przebudowy drogi określonej w ww. wniosku strony. Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał ww. zażalenie za zasadne i wyznaczył dodatkowy 14 - dniowy termin do załatwienia sprawy. Następnie pismem z dnia 2 kwietnia 2014r. S. i E. B. wywiedli skargę na bezczynność w sprawie z wniosku złożonego przez nich w przedmiocie przebudowy drogi (działka obręb A). Stwierdzili w nim, że organ nie podejmuje żadnych działań w ich sprawie, pozostając tym samym w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, stwierdzając, że jest ona niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej zwaną: Ppsa skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 i 3 cytowanej ustawy) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy), a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a). W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się do stwierdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Przy czym zasadnym jest wyjaśnić, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dniu orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 3, Warszawa 2008, s.329). Jednocześnie należy podkreślić, że w takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35 - 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, k.p.a. (Dz. U. z 2013r., poz. 267 j.t.), bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. Na gruncie niniejszej sprawy E. i S. B. pismem z dnia 4 września 2013r. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta A z prośbą o interwencję, gdyż w dniu 29 sierpnia 2013r. została przebudowana droga przez S. K.. Rzeczona samowolnie przebudowana droga (działka obręb A) stanowi według twierdzeń wnioskodawców, dojazd do ich posesji (obręb B) i w znacznym stopniu utrudnia im wyjazd z niej. Następnie pismem z dnia 4 stycznia 2014r. wnioskodawcy wnieśli do organu II instancji zażalenie na bezczynność PINB w przedmiotowej sprawie, dotyczącej przebudowy drogi określonej w ww. wniosku strony. Postanowieniem zaś z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał ww. zażalenie za zasadne i wyznaczył dodatkowy 14 - dniowy termin do załatwienia sprawy. Z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Do wyżej wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania i okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu - art. 35 § 5 kpa. Bez wątpienia strona skarżąca zwracała się do organu wielokrotnie z żądaniem usunięcia bezczynności w sprawie. Niewątpliwie na dzień rozpoznawania sprawy taka bezczynność organu nie ustała. Strona złożyła swój wniosek we wrześniu 2013 r. i od tamtego momentu postępowanie organu jest opieszałe. Po wniosku strony w dniu 29 października 2013 r. dokonano oględzin w sprawie robót przy przebudowie spornej drogi. Następnie dopiero 25 kwietnia 2014 r. (a więc po wniesieniu skargi na bezczynność) przesłuchano w charakterze strony ojca S. K.. Następnie 30 kwietnia 2014 r. przyjęto od W. K. dokumenty związane ze zgłoszeniem robót budowlanych. 13 maja 2014 r. do organu wpłynęły materiały z archiwum Urzędu Miejskiego dotyczące przyjęcia zgłoszenia robót budowlanych. Trzeba zaś przy tym zauważyć, że strona skarżąca aktywnie sygnalizowała organowi jego pasywność. W rezultacie organ nadzoru budowlanego II stopnia zobowiązał PINB do załatwienia sprawy w dodatkowym terminie 14 dni. Postanowienie to wydane zostało w dniu 4 lutego 2014r., jednak do dnia rozpoznania skargi przez sąd organ nie rozpoznał niniejszej sprawy. Mało tego, nie poinformował nawet strony o przyczynach opóźnień, czy też konieczności podjęcia kolejnych czynności procesowych, ani też nie wskazał kolejnego terminu do jej załatwienia. Dla zasadności zaś skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 października 2012r., II SAB/Kr 130/10). Ponadto przepis art. 149 Ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. W ocenie Sądu bezczynność organu w przedmiotowej sprawie nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo naruszenia terminów do załatwienia sprawy, organ nie przedłużył ich jednak bardzo rażąco. Trzeba też zauważyć, że po wniesieniu skargi, organ ten podjął pewne działania. Przesłuchał na przykład ojca S. K. Podkreślić należy również, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd nie mógł odnosić się do kwestii mogących wpłynąć na merytoryczną treść przyszłego rozstrzygnięcia, lecz jedynie ocenił, czy organ administracji wykonał przewidziane prawem obowiązki, polegające na podejmowaniu czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. wyroki NSA z: 9 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 673/09, 2 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1176/09, 17 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1249/09 - niepubl.). W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądzając merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności i z tego względu na podstawie art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, wyznaczając organowi 14 dniowy termin – od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, do rozpoznania wniosku skarżących z dnia 4 września 2013r.. W przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych sprawy Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji wyroku. Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt III sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 Ppsa, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie, w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. To jednak w ocenie Sądu nie nastąpiło na gruncie niniejszej sprawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt IV na podstawie art. 200 ustawy ppsa.