III SA/Kr 354/15
WyrokWSA w Krakowie2015-06-23
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej może zostać zawieszone z powodu toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącego zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy. Skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi takiego zagadnienia wstępnego, ponieważ Trybunał nie jest sądem w rozumieniu tego przepisu, a sama możliwość zbadania konstytucyjności przepisu nie powoduje obowiązku zawieszenia postępowania. Ponadto kara pieniężna z ustawy o grach hazardowych nie ma charakteru represyjnego i nie jest sankcją konkurencyjną wobec kary grzywny w postępowaniu karnoskarbowym.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kar pieniężnych firmie M. G. – Firma "A" za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego dotyczącego zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP. Organ I instancji odmówił zawieszenia, co podtrzymał Dyrektor Izby Celnej. Skarżący zaskarżył tę odmowę do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. G. "A" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 lutego 2015 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania skargę oddala.
Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu zażalenia M. G. – Firmy "A" na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...] 2015 r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry, postanowieniem z 13 lutego 2015 r znak [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), oraz art. 8 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Postanowieniem z [...] 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry.
Pismem z 24 listopada 2014 r. skarżący wniósł o zawieszenie ww. postępowania, do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, dotyczącym pytania prawnego na podstawie postanowienia z dnia 15 stycznia 2014 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Izba Gospodarcza Wydział III, skierowanego w sprawie zawisłej pod sygnaturą akt II GSK 686/13, o zgodność art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) z przepisami art. 2 i art. 7 oraz z art. 20 i art. 22 w zw. z art.31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r., poz. 1540 z późn. zm.).
Postanowieniem z [...] 2015 r. nr [...] organ I instancji odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania argumentując, że zawisłość przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy zgodności ustawy z Konstytucją RP nie powoduje obowiązku zawieszenia przez organ podatkowy postępowania podatkowego na podstawie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
M. G. – Firma "A" złożył zażalenie na ww. postanowienie, zaskarżając je w całości. Zarzucając naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez odmowę zawieszenia postępowania w sprawie mimo zaistnienia zagadnienia wstępnego w związku z pytanie prawnym skierowanym przez NSA z dnia 15 stycznia 2014 r. (sygn. akt II GSK 686/13) do Trybunału w sprawie zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych z przepisami art. 2 i art. 7 oraz z art. 20 i art. 22 w zw. z art.31 ust. 3 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie przez organ odwoławczy, iż w sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania.
Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił zażalenia. Wskazał, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej.
Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2001 r., sygn. akt III SA 32/00).
Organ odwoławczy stwierdził, że zawieszenie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem administracyjnym, iż bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, jako zagadnienie wstępne skarżący powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. II GSK 686/13, w którym Sąd przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dot. zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych z art. 2 i art. 7 Konstytucji.
Organ stwierdził, że skierowane pytanie do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Powołał, się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym wyrażany jest pogląd, że Trybunał Konstytucyjny nie jest sądem w znaczeniu powołanego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 407/06, LEX nr 351115 wskazał, że z systematyki art. 173 Konstytucji RP wynika, że ustawodawca wyraźnie odróżnia w ramach władzy sądowniczej sądy i trybunały jako ciała od siebie odrębne. Ponadto sama hipotetyczna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu prawa, uprawdopodobniona jedynie faktem złożenia do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności tego przepisu z Konstytucją, nie jest dostateczną podstawą do stwierdzenia, że powstało zagadnienie wstępne.
Organ wskazał, że obowiązująca zasada szybkości i ekonomii postępowania oraz zasada domniemania konstytucyjności przepisu do czasu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny jego niezgodności z ustawą zasadniczą przemawia za nieuznaniem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym za zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym (podatkowym), w którym zakwestionowany przepis miałby być podstawą rozstrzygnięcia.
Dopóki przepis prawa podatkowego nie utraci mocy obowiązującej, dopóty musi być stosowany przez organy podatkowe (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2012 r., sygn. akt I FPS 4/12), co wynika z zasady praworządności. Prawa strony są przy tym chronione poprzez możliwość wznowienia postępowania administracyjnego, gdyby przepis przestał obowiązywać w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 240 § l pkt 8 O.p.)
Organ powołał się także na postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2013 r., sygn. akt I KZP 15/13, w uzasadnieniu którego Sąd wyraził następujący pogląd: "(...) Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że organy władzy publicznej nie mogą w sposób dowolny odmawiać stosowania prawa, zwłaszcza gdy normy prawne nakładają na nie obowiązek określonego działania. Obowiązek ten dotyczy wszystkich aktów normatywnych, które zgodnie z Rozdziałem III Konstytucji RP stanowią źródła prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej, zakwestionowane przepisy mogą być niestosowane dopiero wtedy, gdy Trybunał wydał wyrok usuwający te przepisy z porządku prawnego stwierdzając ich niekonstytucyjność. Z uwagi na treść art. 7 Konstytucji RP, możliwość niestosowania obowiązujących aktów normatywnych przez organy władzy publicznej musi również posiadać podstawę konstytucyjną".
Organ wskazał, iż orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego powołując się na bezpośrednie stosowanie Konstytucji - zezwala na niestosowanie przepisów ustawowych jedynie wówczas, gdy Trybunał Konstytucyjny ogłosił wyrok usuwający przepisy ustawowe z porządku prawnego.
Skargę na to postanowienie Dyrektora Izby Celnej wniósł M. G. – Firma "A".
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 201 § 1 pkt. 2) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, poprzez bezpodstawne odmówienie zawieszenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, pomimo istnienia zagadnienia o charakterze prejudycjalnym rozpatrywanego przez Trybunał Konstytucyjny, a dotyczącego zgodności z konstytucją art. 89 ustawy o grach hazardowych. Podniósł również, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karno-skarbowe w efekcie, czego istnieje prawdopodobieństwo ukarania jej grzywną dwukrotnie za ten sam czyn.
Skarżący stwierdził, iż nałożenie kary pieniężnej w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych jest sprzeczne z podstawowymi zasadami demokratycznego państwa prawa, albowiem jest drugą karą finansową za ten sam czyn. Wskazał na artykuł Leszka Wilka ("Prokuratura i Prawo" 2011.1.146), zgodnie z którym "patrząc na kary pieniężne określone w art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych, należy stwierdzić, że odpowiadają one [...] pojęciu sankcji karnej, albowiem trudno się w nich dopatrzeć jakichkolwiek innych celów poza represją za naruszenie prawa i prewencją". W dalszym ciągu twierdzi on, że "w świetle art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 2009 r. o grach hazardowych karane jest urządzanie gry hazardowej bez koncesji lub zezwolenia oraz urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Te zachowania odpowiadają ściśle przedmiotowym znamionom czynu zabronionego określonego wart. 107§ 1 k.k.s.".
Zdaniem skarżącego zarówno na gruncie prawa karnego (w tym karno-skarbowego), jak i administracyjnego (podatkowego) niedopuszczalne jest dwukrotne rozstrzyganie tej samej sprawy, a także dwukrotne stosowanie sankcji finansowych za ten sam czyn. Tym samym wobec możliwego skazania strony (lub jej pracowników i organów) na karę grzywny nie można ponownie ukarać ich tym razem kara pieniężną wymierzoną na podstawie ustawy o grach hazardowych.
Zapadłe przed Trybunałem orzeczenie będzie wg skarżącego mieć prejudycjalny charakter dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, a co za tym idzie winna ona zostać zawieszona do tego momentu.
Wskazując na powyższe w konkluzji skargi skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu l instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa wedle norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11.03.2015 r., sygn. akt P 4/14, orzekł, że przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne z: a) art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz b) art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Stwierdził także, że zgodnie z orzecznictwem sądów podstawy do zawieszenia postępowania nie stanowi okoliczność, iż wobec Skarżącej toczy się postępowanie karne skarbowe za ten sam czyn z art. 107 § 1 kks, bowiem należy zauważyć, iż podjęcia decyzji administracyjnej nie można uzależniać od wyniku postępowania karnego. Powyższe stanowisko zawarto - m.in. wyrok NSA z dnia 23.10.2014 r., sygn. akt 1043/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Badając zaskarżone postanowienie według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego.
Istota sporu sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia, czy w prowadzonym przed Dyrektorem Izby Celnej postępowaniu w przedmiocie odmowy postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego z [...] 2015 r. nr [...] zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry, wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., uzasadniające zawieszenie tego postępowania. Zdaniem skarżącego, wymierzenie mu kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych poza kasynem gry, uzależnione jest od prawnego rozstrzygnięcia kwestii zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z przepisami art. 2 i art. 7 oraz art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a zatem jego zdaniem w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy wynik sprawy przed organem celnym. Innego zdania są organy celne, które uznały, że w niniejszej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., od którego zależałoby rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania.
W ocenie Sądu, stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest zgodne z prawem i zasługuje na pełną akceptację i aprobatę.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia, gdy łącznie ziszczą się cztery przesłanki: 1) wyłoni się ono w toku postępowania, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji i ów związek musi mieć charakter bezpośredni (zob. wyroki: NSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2011 r., o sygn. akt II FSK 1891/11, z dnia 14 czerwca 2011 r., o sygn. akt II GSK 627/10, z dnia 8 grudnia 2008 r., o sygn. akt II OSK 1559/07).
Sąd podziela stanowisko organów, że przez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć zagadnienie, którego rozstrzygnięcie, przez inny organ lub sąd, jest niezbędne dla rozpatrzenia i wydania decyzji w konkretnej, toczącej się sprawie. Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą się z nim wiązać określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2010 r., o sygn. akt I FSK 536/09). Z powyższego bezsprzecznie wynika więc, że zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Przy czym zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. W takim natomiast kierunku dążyła w istocie argumentacja skarżącego w postępowaniu poddanym kontroli Sądu.
W badanej sprawie, jako zagadnienie wstępne, które winno rodzić obowiązek zawieszenia toczącego się postępowania przed Dyrektorem Izby Celnej, strona skarżąca wskazała postępowanie prowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Sądu w składzie orzekającym, trafnie w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Celnej uznał, że nie było w sprawie przesłanek do zastosowania art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Brak było bowiem takich zależności między toczącym się przed organem celnym postępowaniem dotyczącym wymierzenie jej kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych poza kasynem gry, a wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w postępowaniu zainicjowanym pytaniem prawnym postawionym przez NSA w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2014 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 686/13, w zakresie zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z przepisami Konstytucji RP.
Ponadto słusznie stwierdził organ, że samo wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą danego przepisu nie pozbawia go konstytucyjności, a organ podatkowy działa na podstawie i w granicach prawa, mającego zastosowanie w danej sprawie. Należy podkreślić, że same tylko wątpliwości, dotyczące konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, nie dają podstaw prawnych, czy też uzasadnionych przesłanek do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie tej kwestii w innym postępowaniu niż prowadzone lub w innej, choćby tożsamej sprawie, stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Powyższą wykładnię wzmacnia również powiązanie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. z innymi przepisami tej ustawy. W tym zakresie wskazać należy w szczególności przepis art. 203 O.p., stanowiący, że organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Jeżeli zaś strona nie wystąpiła do właściwego organu lub sądu w wyznaczonym terminie, organ podatkowy z urzędu zwróci się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Unormowanie to jednoznacznie precyzuje zatem prawa i obowiązki organu oraz stron postępowania podatkowego w sytuacji zawieszenia postępowania z przyczyn określonych w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Ponadto należy zauważyć, że ustawodawca nie przewidział możliwości wystąpienia przez organ administracji do Trybunału Konstytucyjnego, jak również nie powiązał możliwości zastosowania tej instytucji z oczekiwaniem na ogłoszenie orzeczenia Trybunału. Nie sposób pominąć, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
W rezultacie poczynionych wyżej rozważań stwierdzić zatem należy, że zawieszenie postępowania powinno mieć zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadkach określonych przez ustawodawcę, który wyczerpująco określił przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego w przepisach, których nie można interpretować z zastosowaniem wykładni rozszerzającej.
Obowiązująca zasada szybkości i ekonomii postępowania oraz zasada domniemania konstytucyjności przepisu do czasu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny jego niezgodności z ustawą zasadniczą, przemawia za nieuznaniem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym za zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym (podatkowym), w którym zakwestionowany przepis miałby być podstawą rozstrzygnięcia. Wskazać również należy, iż organy podatkowe mają prawo i obowiązek dokonywania we własnym zakresie ustalenia faktów, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia (art. 122 O.p.), natomiast przepis prawa podatkowego dopóki nie utraci mocy obowiązującej, dopóty musi być stosowany przez organy podatkowe.
W przypadku ewentualnego uznania przez Trybunał Konstytucyjny, iż przepis, na podstawie, którego orzekały organy podatkowe w sprawie, jest niezgodny z ustawą zasadniczą, prawa strony są chronione poprzez możliwość wznowienia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 O.p.
Reasumując te rozważania Sąd stwierdza, że sam fakt zainicjowania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stwarza obowiązku zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie i nie tamuje rozpatrzenia sprawy, co do wymierzenia spółce kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych poza kasynem gry. W związku z tym uznać należy, że organ w sposób prawidłowy i odpowiadający prawu odmówił zawieszenia postępowania.
Sąd nie znalazł także podstaw, aby uznać za usprawiedliwione zarzuty dotyczące konieczności zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie karnoskarbowe. Nałożenie kary pieniężnej w oparciu o art. 89 o grach hazardowych jest, wg skarżącej sprzeczne z podstawowymi zasadami demokratycznego państwa prawa, albowiem jest drugą karą finansową za ten czyn gdy ten podmiot ma postępowanie karnoskarbowe na podstawie art.107 § 1 k.k.s. za ten sam czyn.
W ocenie Sądu o podwójnym karaniu można mówić tylko wtedy, gdy kara administracyjna ma charakter represyjny. Podkreślenia wymaga, że nie każda kara administracyjna ma taki charakter i ustalenie jej charakteru musi być dokonane w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy.
Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, kara pieniężna określona w art.89 ustawy o grach hazardowych jest konsekwencją zastosowania środka o pewnej skali dolegliwości dla osób , które nie dopełniły ustawowych obowiązków. Kara ta nie stanowi represji za naruszenie prawa, ale jest formą zabezpieczenia przed możliwością wystąpienia negatywnych skutków takiego naruszenia poprzez brak wpływów z tytułu legalnie prowadzonej działalności w tym zakresie. Ustalając charakter kary administracyjnej należy uwzględnić, że przy karach o charakterze represyjnym występuje element winy, natomiast przy karach nierepresyjnych celem ich jest prewencja, ochrona, zabezpieczenie, a także – jak w przypadku kary z art.89 ww. ustawy – funkcja restytucyjna, uzupełniająca i rekompensująca straty Skarbu Państwa w zakresie braku wpływów z prowadzenia nielegalnej działalności na przedmiotowych automatach i w istocie można powiedzieć, że kara ta stanowi zastępcze spełnienie obowiązku podatkowego.
Wystarczającą podstawą do zastosowania kary pieniężnej z art. 89 ww. ustawy jest konkretne zachowanie sprawcy czynu zabronionego z punktu widzenia treści normy prawnej. W takim przypadku mamy do czynienia z tzw. obiektywną odpowiedzialnością spowodowaną zaistnieniem okoliczności faktycznych określonych w przepisach prawa, bez względu na winę sprawcy oraz jego naganne zachowanie, bez badania przyczyny naruszenia prawa i okoliczności, które do tego doprowadziły.
Reasumując należy stwierdzić, że kara administracyjna z art. 89 ww. ustawy o grach hazardowych nie jest konkurencyjna i nie pozostaje w zbiegu z karą grzywny orzekaną na podstawie art.107a k.k.s. Wskazana kara administracyjna nie stanowi sankcji, lecz zastępcze wykonanie obowiązku podatkowego.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe rozważania Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Z powyższych względów Sąd, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a., uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło