I SA/Bk 330/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. Spółka z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 23a ust. 7 oraz art. 129 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. cofnął rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie H., nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...], eksploatowanego przez "E." Sp. z o.o. we W. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Dyrektor Izby Celnej w B., decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Dyrektor Izby Celnej zauważył, że w sprawie tej organy związane są opinią prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 1622/11 z dnia 6 czerwca 2014 r., mocą którego NSA uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt. I SA/Bk 752/10 oraz decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2010 r. a także poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] września 2010 r. cofającą poświadczenie rejestracji ww. automatu do gier o niskich wygranych. Organ odwoławczy wskazał, że rejestracja tego automatu do gier o niskich wygranych została cofnięta na postawie negatywnego wyniku badania automatu zawartego w opinii z badania sprawdzającego nr [...] z dnia [...] października 2014 r., przeprowadzonego przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. Zaskarżone rozstrzygnięcie realizuje więc w pełni zasadę związania organu wyrokiem sądu sformułowaną w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA stwierdził bowiem wyraźnie, że podstawą rozstrzygnięcia organu o zarejestrowaniu lub cofnięciu rejestracji automatu lub urządzenia do gier może być wyłącznie dowód w postaci opinii jednostki badającej. W wyniku badania sprawdzającego przeprowadzonego przez ww. jednostkę badającą, upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier (upoważnienie nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r.), stwierdzono między innymi, iż automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę, to jest: (-) maksymalna stawka za udział w jednej grze na ww. automacie wynosi 10 złotych (w grach Ultra Hot, American Poker II, Hot Target, Sizzling Hot, Always Hot, Columbus, Dolphin's Pearl, Treasure Jewels); (-) wartość maksymalnej jednorazowej wygranej wynosi 18.000 zł (w grze Dolphin's Pearl), 10.000 zł (w grach Hot Target, Sizzling Hot, Columbus), 6.000 zł (w grze American Poker II), 5.000 zł (w grze Treasure Jewels) i 1.000 zł (w grze Ultra Hot). Ponadto jednostka badająca stwierdziła, iż: automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych; istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych (dokonano zmiany wskazań liczników bez ingerencji w obudowę liczników oraz bez naruszenia plomb zabezpieczających jednostki badającej); istnie możliwość zmiany maksymalnej stawki za grę bez naruszania plomb jednostki badającej. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej powyższe ustalenia potwierdzają, że organ I instancji zasadnie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa cofnął rejestrację ww. automatu, gdyż nie spełnia on wymogów określonych przepisami prawa. Organ odwoławczy za bezprzedmiotowe uznał wnioski o przeprowadzenie kolejnego badania weryfikacyjnego automatu będącego przedmiotem postępowania w upoważnionej do tego niezależnej i bezstronnej jednostce badającej, o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji badania technicznego, stanowiącego podstawę dopuszczenia automatu do gier do eksploatacji oraz o umożliwienie dokonania oględzin automatu przez przedstawiciela Strony i wybranego przez stronę biegłego oraz umożliwienie im przeprowadzenia badania automatu na okoliczność spełniania przez nie wymogów prawa. W zakresie tym wskazał, że wnioskowane dowody nie mają wpływu na wyjaśnienie sprawy, gdyż wobec wcześniej dokonanych ustaleń faktycznych, podstawową i determinującą rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie okolicznością jest negatywny wynik badań sprawdzających przedmiotowego automatu. Przepisy art. 23a i 23b ustawy o grach hazardowych nakładające na naczelnika urzędu celnego obowiązek cofnięcia rejestracji automatu lub urządzenia do gier niespełniającego warunków określonych w ustawie stanowią wprost, iż jedyną przesłanką rozstrzygnięcia w tej kwestii jest wynik badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą. Za bezzasadny organ uznał również wniosek, jakoby wobec złożenia dokumentu GL-2 nastąpiło wygaśnięcie rejestracji automatu, skutkujące bezprzedmiotowością postępowania prowadzonego w sprawie cofnięcia rejestracji tego automatu. W kwestii tej organ wskazał, że Spółka złożyła dokument GL-2 "zgłoszenie wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier" dotyczący przedmiotowego automatu do gier, w którym w rubryce 53 wskazała [...] października 2014 r. jako datę wycofania ww. automatu z eksploatacji. Dokument ten wpłynął do Naczelnika Urzędu Celnego w Ł.w dniu [...] października 2014 r. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, wskazana czynność nie spowodowała jednak wycofania automatu z eksploatacji i w konsekwencji wygaśnięcia jego rejestracji. Zgłoszenie GL-2 dotyczące wycofania z eksploatacji ww. automatu nie potwierdza żadnej dokonanej w tym dniu czynności faktycznej, gdyż Spółka nie posiadała w tym dniu tego automatu. W dniu [...] grudnia 2009 r. automat został zatrzymany jako dowód rzeczowy w sprawie o czyn z art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego i dowód ten nadal pozostaje w dyspozycji organu prowadzącego postępowanie karne. W ocenie Dyrektora Izby Celnej zaskarżona decyzja została oparta o prawidłową (dokonaną w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214, i C-217/11) wykładnię art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 1 pkt 4 i 11 w związku z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, wskazującą że przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji. Przedmiotem oceny TSUE nie był przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, gdyż przepis ten nie stanowi żadnego zakazu w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, określa jedynie definicję gier na takich automatach. W związku z powyższym, mając na względzie określony w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa obowiązek działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z obowiązującym przepisem art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych naczelnik urzędu celnego jest zobowiązany do cofnięcia rejestracji automatu lub urządzenia do gier, przed wygaśnięciem tej rejestracji, jeżeli w wyniku badania sprawdzającego zostanie potwierdzone, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Organ I instancji zasadnie wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych i działając w warunkach określonych treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadnie zażądał poddania ww. automatu badaniu sprawdzającemu przez upoważnioną do tego jednostkę badającą oraz po potwierdzeniu w wyniku badania sprawdzającego, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych, zasadnie i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa cofnął rejestrację tego automatu przed jej wygaśnięciem. W skardze złożonej do tut. Sądu Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzuciła: 1) rażące naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 23a ust. 6 ustawy o grach hazardowych, albowiem w dacie wydania decyzji była ona pozbawiona przedmiotu i organ administracji winien był umorzyć postępowanie w sprawie; 2) rażące naruszenie art. 122 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej i nie uwzględnienie okoliczności, którą organ administracji winien uwzględnić z urzędu (w ramach urzędowego Krajowego Rejestru Automatów do Gier, tzw. rejestru KRAG), tj. faktu wyrejestrowania automatu do gier o niskich wygranych o numerze fabrycznym HSP [...] przez stronę postępowania zgłoszeniem na urzędowym formularzu ze skutkiem w postaci wygaśnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier z mocy prawa. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że wycofała z eksploatacji automat do gier o niskich wygranych oraz dokonała jego usunięcia z ewidencji środków trwałych. W związku z powyższym poświadczenie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych utraciło ważność i wygasło przed wydaniem decyzji przez organ administracji. W konsekwencji organ nie mógł cofnąć nie istniejącego w dacie wydania decyzji (wygasłego) poświadczenia rejestracji. Spółka zwróciła ponadto uwagę na przeprowadzanie badania w jednostce badającej oczywiście nie spełniającej warunków ustawowych, tj. w wydziale samego zainteresowanego organu administracji - Izbie Celnej w B., w tym m.in. w zakresie braku akredytacji dla badań jakichkolwiek urządzeń elektronicznych, standardów badań i braku bezstronności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Spór w sprawie sprowadza się do oceny spełnienia przesłanek cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych H.o nr poświadczenia rejestracji [...]. Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. zgodnie z dyspozycją ww. przepisu prawa decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. cofnął rejestrację przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych. Należy przy tym wskazać, że materialnoprawną podstawą do oceny wymagań dotyczących gier prowadzonych na automacie powinien być art. 129 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Dla oceny legalności postępowania i wydanych w nim decyzji istotne jest także to, że rejestracja automatu nastąpiła pod rządami wcześniejszej ustawy. W przedmiotowej sprawie organ słusznie zastosował przepisy nowe. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129 u.g.h.), co oznacza, że utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów do gier o niskich wygranych. Zasadę tę potwierdził również art. 11 ustawy nowelizującej. W następstwie wskazanej noweli zmianie uległa treść art. 23 ustawy oraz dodano art. 23a do 23f. Zatem po wejściu w życie nowelizacji, to jest od dnia 14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Dodać należy, że treść noweli została notyfikowana przed Komisją Europejską w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL. Podkreślenia w sprawie wymaga fakt, że w wyniku zastosowania procedury sprawdzającej, przeprowadzonej przez upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostkę badającą – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. (upoważnienie nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r.), stwierdzono m.in., iż automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę. Przy czym należy stwierdzić, że braku kompetencji i obiektywizmu jednostki sprawdzającej sposób działania spornego automatu, strona skarżąca nie zarzuca, a na etapie prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów podważających treść wydanej opinii. Niewątpliwie nieprawidłowości wykazane w odpowiednio zastosowanej procedurze kontrolnej potwierdziły, że maksymalna stawka za udział w jednej grze na spornym automacie wynosi 10 zł, zaś wartość maksymalnej jednorazowej wygranej wynosi 18 000 zł, co w konsekwencji dało podstawę do wydania zaskarżonych decyzji z uwagi na niespełnienie przez automat wymogów ustawowych. Ponadto stwierdzono, że automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych (dokonano zmiany wskazań liczników bez ingerencji w obudowę liczników oraz bez naruszenia plomb zabezpieczających jednostki badającej), istnieje możliwość zmiany maksymalnej stawki za grę bez naruszania plomb jednostki badającej. Powyższe potwierdza treść opinii z badania sprawdzającego, a tego typu dowód w sprawie bezsprzecznie daje podstawę do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu (por. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2013 r., II GSK 790/12, z dnia 29 listopada 2013 r., II GSK 1075/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym podkreślić, że będący podstawą wydanej decyzji art. 129 ust. 3 u.g.h., nie podlegał obowiązkowi notyfikacji, gdyż nie mógł być uznany za techniczny z uwagi na to, że nie ustanawiał warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1195/12 wskazuje, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. definiuje i określa cechy gry na automatach o niskich wygranych, określając przedmiot wygranej w tych grach oraz sposób ich urządzania. Nie odnosi się on natomiast do cech automatu jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy produktu. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, z czym w pełni zgadza się Sąd w niniejszej sprawie, że przepis ten nie można traktować jako specyfikacji technicznej. Dyrektor Izby Celnej zasadnie wskazał również w treści decyzji, że art. 129 ust. 3 u.g.h. jest tożsamy z poprzednio obowiązującą ustawą o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b definiowała gry na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. W związku z powyższym wejście w życie ustawy o grach hazardowych nie wpłynęło negatywnie na definicję gier na automatach o niskich wygranych, gdyż stawka za udział w jednej grze została znacząco podwyższona, a maksymalna wartość jednorazowej wygranej pozostała praktycznie bez zmian. W orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach z zakresu cofnięcia rejestracji wyrażony został pogląd, który Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni aprobuje, z którego wynika, że z żadnego przepisu u.g.h. nie wynikało, by ustawodawca zagwarantował w czasie, na który zostało udzielone zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, niezmienność zasad dotyczących funkcjonowania owych automatów, przedsiębiorcom podejmującym się prowadzenia tego rodzaju działalności. Uwzględnienie innej argumentacji prowadziłoby do wniosku, że wprowadzenie zmian w ustawie o grach hazardowych jest niemożliwe; w każdym czasie funkcjonują bowiem przedsiębiorcy realizujący przedsięwzięcia długoterminowe, w tym przypadku dysponujący zezwoleniem na urządzanie przedmiotowych gier (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2448/13). W myśl art. 23a ust. 6 u.g.h. rejestracja wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier. Należy zgodzić się również z organem, że zgłoszenie wycofania z eksploatacji stanowi w myśl § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacja automatów i urządzeń do gier (Dz. U. poz. 312), potwierdzenie czynności faktycznej polegającej na wycofaniu konkretnego zarejestrowanego automatu z eksploatacji. Zgłoszenie GL-2 dotyczące wycofania z dniem [...] października 2014 r. z eksploatacji automatu H., nie potwierdza żadnej dokonanej w tym dniu czynności faktycznej, gdyż Spółka nie posiadała w tym dniu przedmiotowego automatu. Zgodnie bowiem z protokołem kontroli w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych z dnia [...] grudnia 2009 r. przedmiotowy automat został w tym dniu zatrzymany jako dowód rzeczowy w sprawie o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. (protokół zatrzymania przedmiotów z dnia [...] grudnia 2009 r.). W związku z powyższym w momencie sporządzania dokumentu GL-2 Spółka od ponad 4,5 roku nie eksploatowała tego automatu, nie dysponowała automatem, którego wycofanie z eksploatacji formalnie zgłaszała. Należy zatem zgodzić się z organem, że nie mogła skutecznie wycofać z eksploatacji ww. urządzenia. Sąd tym samym w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 256/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a także były uprawnione do wydania decyzji na podstawie art. 23a ust. 7 u.g.h. i art. 129 ust. 3 u.g.h. W toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób zupełny, a podstawą do wydania decyzji była opinia uprawnionej do jej wydania jednostki badającej. Przeprowadzone postępowanie podatkowe należy ocenić jako budzące zaufanie do organów podatkowych. Organy celne nie naruszyły zatem ogólnych zasad postępowania w tym art. 121 § 1 i 122 o.p. Organ drugiej instancji wydając decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. nie naruszył zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 127 o.p., bowiem zasadnie rozpoznał sprawę i odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a efektom tego działania dał wyraz w prawidłowo skonstruowanej pod względem formalnoprawnym decyzji. Jednocześnie organ nie był uprawniony do wydania decyzji w trybie i na zasadzie art. 208 § 1 o.p. gdyż przeprowadzonemu postępowaniu nie można zarzucić bezprzedmiotowości, skoro zarówno organy jak i Sąd uznał za prawidłowe stanowisko, z którego wynika, że w dacie orzekania przez organy administracji rejestracja przedmiotowego automatu nie została skutecznie wycofana przez stronę postępowania. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.