II SA/Wa 990/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-28

Skład orzekający: Janusz Walawski, Danuta Kania, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów orzeczeń dyscyplinarnych nauczycieli?
Ratio decidendi
Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Obowiązek udostępnienia informacji publicznej spoczywa na Wojewodzie, który jest organem władzy publicznej i dysponuje orzeczeniami komisji. Rozpatrzenie wniosku przez nieuprawniony podmiot stanowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Wojewody o udostępnienie skanów orzeczeń dyscyplinarnych nauczycieli. Wniosek został przekazany Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli, która odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na przepisy rozporządzenia o komisjach dyscyplinarnych oraz ochronę danych osobowych. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa do informacji publicznej poprzez odmowę udostępnienia całości dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądził od Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Danuta Kania (sprawozdawca) Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 200 zł (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] (dalej: "Komisja Dyscyplinarna") decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), dalej: "k.p.a." oraz 5 ust. 2 i art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782), dalej: "u.d.i.p.", po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Stowarzyszenie") z dnia [...] marca 2015 r. utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli wydanych przez komisje dyscyplinarne pierwszej instancji przy wojewodzie [...] (dla nauczycieli wszystkich typów szkół na terenie województwa) w latach 2010 - 2015 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komisja Dyscyplinarna przedstawiła dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. skierowanym do Wojewody [...] w formie e-maila Stowarzyszenie [...] zwróciło się o udostępnienie, w trybie przepisów u.d.i.p., skanów orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli wydanych przez komisje dyscyplinarne pierwszej instancji przy wojewodzie [...] (dla nauczycieli wszystkich typów szkół na terenie województwa) w latach 2010 - 2015. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...], powołując w podstawie prawnej art. 16 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 104 k.p.a., odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu ww. decyzji Komisja Dyscyplinarna wskazała, że żądane dokumenty w postaci orzeczeń dyscyplinarnych nie mogą być udostępnione wobec brzmienia § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 15, poz. 64 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia 22 stycznia 1998 r.". Przepis ten stanowi, iż orzeczeń komisji nie podaje się do wiadomości publicznej. Ponadto wskazała, iż informacja o ukaraniu nauczyciela karą dyscyplinarną przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli (art. 76 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r., poz. 191 ze zm.), dalej: "Karta Nauczyciela", w rozumieniu przepisu art. 27 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), dalej: "u.o.d.o.", jest informacją podlegającą ochronie, którą mogą przetwarzać jedynie organy związane z oświatą i w związku z zatrudnieniem ukaranego nauczyciela. Powołała się w tym zakresie na orzeczenia sądów administracyjnych wydane w sprawach o sygn. akt: II SA/Wa 2141/06 oraz VIII SA/Wa 509/14. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Stowarzyszenie [...] wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez nieuprawnione jego zastosowanie, polegające na wyłączeniu z jawności całej wnioskowanej dokumentacji. W ocenie Stowarzyszenia, sam fakt, iż w treści wnioskowanej informacji znajdują się dane osobowe nie przesądza o tym, że zaistniała przesłanka powołana w ww. przepisie. Nadto Stowarzyszenie wskazało, że na gruncie art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, rozporządzenie nie może stanowić podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej. Przesłanki takiej nie stanowi również prawomocność, czy też nieprawomocność orzeczeń. Zdaniem Stowarzyszenia, wnioskowane orzeczenia stanowią informację publiczną, do której dostęp w zasadzie nie podlega ograniczeniu. Ewentualne ograniczenie może dotyczyć wybranych i uzasadnionych elementów np. ze względu na prywatność, nie zaś ze względu na zamieszczenie danych osobowych. Komisja Dyscyplinarna nie znalazła podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji. Motywując powołane na wstępie rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2015 r. wskazała, iż stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem powołana ustawa w art. 2 przyznaje je każdemu, nie wymagając równocześnie od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Jednakże przepisy art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazują na ograniczenia w udostępnianiu informacji publicznej w związku z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych oraz ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Spośród ograniczeń w dostępie do informacji publicznej wskazanych w art. 5 u.d.i.p., za zgodne z wzorcem art. 31 ust. 3 Konstytucji RP należy uznać ochronę prywatności osób fizycznych oraz informacji niejawnych, które mieszczą się odpowiednio w kategoriach ochrony praw i wolności innych osób oraz ochrony bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r., sygn. K 17/05, publ. Lex 182496). Dalej Komisja Dyscyplinarna podała, iż uznanie dokumentów urzędowych zawartych w aktach administracyjnych za informację publiczną nie przesądza automatycznie o dostępie do nich, gdyż dostęp do akt sprawy (dokumentów) podlega ograniczeniu ze względu na szczególny rodzaj chronionych dóbr, w tym ze względu na prywatność osoby fizycznej. Przy czym za jeden z aspektów prywatności uznaje się dane osobowe. W aktach postępowań dyscyplinarnych prowadzonych w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli, tak jak w innych postępowaniach prowadzonych przez organy administracji publicznej, znajdują się dane osobowe należące do sfery prywatności osób fizycznych - zarówno osób, których postępowanie dotyczy, jak i innych osób. Informacje znajdujące się w aktach postępowań dyscyplinarnych, w postaci imion i nazwisk spełniają kryteria danych osobowych w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Końcowo Komisja ponownie zaznaczyła, że informacja o ukaraniu nauczyciela karą dyscyplinarną przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli w rozumieniu przepisu art. 27 u.o.d.o. jest informacją podlegającą ochronie, którą mogą przetwarzać jedynie organy bezpośrednio związane z oświatą i w związku z zatrudnieniem nauczyciela. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Stowarzyszenie [...] wniosło o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez: - rozstrzygnięcie wątpliwości w ramach toczącego się postępowania w ten sposób, iż doszło do uznania, że prawo do informacji publicznej nie obejmuje wiedzy o treści dokumentów związanych z postępowaniami dyscyplinarnymi prowadzonymi wobec nauczycieli, - odmowę udostępnienia informacji o danych nauczycieli, w stosunku do których wszczęto postępowanie dyscyplinarne. W motywach skargi skarżące Stowarzyszenie podkreśliło, iż uznaje wyłączenie jawności wnioskowanych informacji w zakresie, w jakim ich udostępnienie mogłoby naruszyć prawo do prywatności osób trzecich. Jednakże skarżone decyzje dotyczą odmowy udostępnienia całości dokumentów, co narusza istotę prawa do informacji. Jeśli bowiem nawet przyjąć, że we wnioskowanych dokumentach zawarte są informacje wrażliwe, to tylko w tej części powinno nastąpić ograniczenie prawa do informacji publicznej. W przeciwnym razie nastąpiłoby całkowite wyłączenie dostępu do wiedzy o dyscyplinarnych postępowaniach prowadzonych w ramach funkcjonowania systemu oświaty. Stowarzyszenie podkreśliło, iż lakoniczność uzasadnień obu wydanych w sprawie decyzji nie pozwala ocenić w jakim zakresie i w stosunku do jakich treści powinno nastąpić ograniczenie jawności z powołaniem się na dobra prawnie chronione. Zdaniem Stowarzyszenia, nieuzasadnione jest również wyłączenie z jawności wiedzy o imionach i nazwiskach nauczycieli, w stosunku do których prowadzone było postępowanie dyscyplinarne. W interesie osób edukujących się jest bowiem posiadanie wiedzy o tym, jakie postępowania w wykonywaniu zawodu nauczyciela są inkryminowane i jakie zapadają w związku z tym orzeczenia. Dotyczyć to będzie również ewentualnych orzeczeń Komisji Dyscyplinarnej o uniewinnieniu nauczyciela, ponieważ w takim przypadku istotne będzie poznanie argumentów, jakie przemawiały za uniewinnieniem danej osoby. W odpowiedzi na skargę Komisja Dyscyplinarna wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2015 r. Stowarzyszenie podtrzymało zarzuty i wnioski skargi. Dodatkowo wskazało, iż zgodnie z § 5 ust. 1 i § 6 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 stycznia 1998 r. rozprawy są jawne i ogłoszenie orzeczenia jest jawne. Zatem każda osoba zainteresowana może uczestniczyć w rozprawach jeśli nie zachodzą przesłanki z § 5 ust. 2 rozporządzenia. Istnieje również możliwość uczestniczenia w trakcie ogłaszania orzeczenia. Przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia, na który powołuje się organ, stanowi wyłącznie o tym, iż nie istnieje obowiązek podawania orzeczenia do publicznej wiadomości. Przy czym ewentualne poszukiwanie ograniczenia jawności w rozporządzeniu jest chybione ze względu na treść art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Nadto Stowarzyszenie wskazało, iż jeśli przyjąć, że prawo dyscyplinarne jest pewnym rodzajem prawa karnego - a taki pogląd zaprezentował Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniach z dnia 7 marca 1994 r. sygn. akt K 7/93 (publ. OTK 1994, cz. I, s. 41; z dnia 11 kwietnia 1995 r. sygn. akt K 11/94 (publ. OTK 1995, cz. I, s. 137) - to komisje dyscyplinarne są niewątpliwie organami pełniącymi funkcje quasi-sądowe, a więc funkcje władcze państwa, a tym samym funkcje władzy publicznej. Ich rola orzecznicza jest niebagatelna i musi być jawna nie tylko w kwestii proceduralnej, ale również możliwości zapoznania się z orzecznictwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów aniżeli w podniesiono. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek Stowarzyszenia [...] z dnia [...] marca 2015 r. podlegał rozpoznaniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa, co należy podkreślić, znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres przedmiotowy i podmiotowy. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że wnioskowana przez skarżące Stowarzyszenie informacja w postaci "skanów orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli wydawanych przez komisje dyscyplinarne pierwszej instancji przy wojewodzie [...] (dla nauczycieli wszystkich typów szkół na terenie województwa) w latach 2010 - 2015", posiada walor informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Definicja informacji publicznej zawarta w ww. przepisie odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Zaznaczyć jednak należy, że podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 8/13, publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 u.d.i.p. wykazuje, że udostępnieniu podlega treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Wnioskiem może być zatem objęte pytanie o określone fakty lub o stan określonych zjawisk, czyli o każdą czynność i zachowanie organu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane lub posiadane przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, ale także dokumenty i wiadomości, które wiążą się z działaniem takiego podmiotu, w zakresie spraw publicznych. Zaznaczenia przy tym wymaga, że prawo do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego, podlega bowiem ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko, że informacjom związanym z publicznoprawną sferą postępowania dyscyplinarnego należy przypisać walor informacji publicznej. Z faktu, że nauczyciel jest zatrudniony w jednostce organizacyjnej, która wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji można wywieść, iż dotyczące go postępowanie dyscyplinarne pozostaje w określonym związku z wykonywaniem zadań publicznych. Wykonywana funkcja publiczna wymaga ochrony godności danego zawodu lub służby oraz zachowania niezbędnego zaufania społecznego. Jednym ze sposobów osiągnięcia tych zamierzeń jest dyscyplinowanie i kontrola osób wykonujących funkcje publiczne oraz określenie wymagań w zakresie standardów zawodowych i etycznych. Informacje dotyczące postępowania dyscyplinarnego, w tym treść orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przez komisję dyscyplinarną dla nauczycieli, dotyczą zatem "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., pozostają bowiem w ścisłym związku z realizacją zadań publicznych (np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 912/14 i podane tam orzecznictwo, wyrok NSA z 13 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1256/14, publ. j. w.). Odnośnie zakresu podmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazać należy na treść jej art. 4 ust. 1, który stanowi, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej, (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1, będące w posiadaniu takich informacji. W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] marca 2015 r. został rozpatrzony przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...], w imieniu której decyzję z dnia [...] marca 2015 r. o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej oraz utrzymującą ją w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r., podpisała Przewodnicząca tejże Komisji. W ocenie Sądu jednakże, ani komisja dyscyplinarna dla nauczycieli przy wojewodzie, ani przewodniczący tej komisji nie należą do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., tj. podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Zauważyć bowiem należy, że w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli stosuje się w szczególności przepisy rozdziału 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 191) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 15, poz. 64). Istotne jest przy tym, że ww. rozporządzenie, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt III PZP 1/11, nie utraciło mocy obowiązującej po upływie 6 miesięcy od daty wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, co oznacza, że akt ten nadal obowiązuje (por. również wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1831/12, publ. Lex 1328085). Przepis art. 77 ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela stanowi, że w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli orzekają w pierwszej instancji komisje dyscyplinarne przy wojewodach dla nauczycieli wszystkich szkół na terenie województwa. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna komisja dyscyplinarna na wniosek rzecznika dyscyplinarnego. Komisja dyscyplinarna wydaje też orzeczenie po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy (art. 80 ustawy). Z kolei w myśl § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia członków komisji dyscyplinarnej, w tym przewodniczącego i jego zastępców, powołuje, odwołuje i ustala ich liczbę oraz funkcje, wojewoda lub właściwy minister, przy którym ta komisja działa, zwani dalej "organem, przy którym działa komisja", w porozumieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. Z kolei zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia komisja dyscyplinarna pierwszej instancji orzeka w składzie trzyosobowym, gdzie przewodniczącym składu orzekającego jest przewodniczący komisji albo wyznaczony przez niego zastępca (ust. 3). Istotny jest przy tym przepis § 12 rozporządzenia, który stanowi, że przewodniczący komisji kieruje pracami komisji, a w szczególności zaznajamia się z każdą sprawą wpływającą do komisji (pkt 1), ustala składy orzekające, powołuje przewodniczącego składu, jeżeli sam nie przewodniczy składowi, oraz wyznacza termin pierwszego posiedzenia składu (pkt 2), zapewnia szybki i sprawny przebieg postępowania dyscyplinarnego, a także zgodność postępowania z obowiązującymi przepisami (pkt 3). Także do zadań przewodniczącego komisji należy, w myśl § 22 ust. 1 rozporządzenia, wyznaczanie składu orzekającego, jak i zawiadamianie o terminie rozprawy rzecznika dyscyplinarnego oraz wzywanie na rozprawę obwinionego, jego obrońcę oraz świadków i biegłych (§ 26 ust. 1). Przewodniczący składu, stosownie do § 29 ust. 1 rozporządzenia, otwiera, prowadzi i zamyka rozprawę. Zaznaczenia wymaga, że orzeczenie komisji wraz z uzasadnieniem doręcza się organowi, przy którym działa komisja (§ 38 ust. 5). Tym samym organ, przy którym działa komisja, dysponuje orzeczeniem dyscyplinarnym komisji, które zobowiązany jest przechowywać przez 30 lat od zakończenia postępowania dyscyplinarnego (§ 55). Dodatkowo wskazać trzeba, że zarówno obsługę komisji dyscyplinarnej zapewnia organ, przy którym komisja ta działa, jak również poniesione wydatki w toku postępowania wyjaśniającego oraz w postępowaniu przed komisją pokrywa organ, przy którym działa komisja, co wprost wynika z § 53 ust. 1 i 4 rozporządzenia. Przytoczone wyżej uregulowania określające uprawnienia i kompetencje komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli przy wojewodzie oraz przewodniczącego tejże komisji nie pozwalają, w ocenie Sądu, na przyjęcie, że to komisja dyscyplinarna, czy też przewodniczący komisji, jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej. W szczególności analiza powyższych regulacji nie pozwala na przyjęcie, że przewodniczący komisji władny jest występować za zewnątrz w charakterze organu udzielającego informacji publicznej bądź wydawać w imieniu własnym, czy też w imieniu komisji, decyzje odmawiające udzielenia informacji. Komisja dyscyplinarna działa przy wojewodzie i to wojewoda powołuje jej członków - w tym przewodniczącego i jego zastępców. Komisja nie jest zatem samodzielną jednostką organizacyjną, którą można przyporządkować do jednej z kategorii podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zaś jej kompetencje, w tym kompetencje przewodniczącego - ograniczające się w istocie do czynności natury techniczno-organizacyjnej - są ściśle określone w ustawie Karta Nauczyciela oraz w rozporządzeniu z dnia 22 stycznia 1998 r. (por. wyroki NSA z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1271/14 oraz sygn. akt I OSK 1219/14, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądów administracyjnych, że to wojewoda jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), realizujący zadania administracji rządowej w województwie i dysponujący uprawnieniami pozwalającymi mu we własnym imieniu i w przypisanej formie występować na zewnątrz, jest podmiotem właściwym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wytworzonej przez komisję dyscyplinarną dla nauczycieli (por. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2034/12; z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2318/12; publ. j.w.). Komisja dyscyplinarna, jak już wyżej wskazano, działa przy wojewodzie - wojewoda powołuje, odwołuje i ustala liczbę oraz funkcje członków komisji dyscyplinarnej. Nadto, w dyspozycji wojewody znajdują się orzeczenia komisji dyscyplinarnej oraz inna dokumentacja związana z prowadzeniem postępowań dyscyplinarnych. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie to Wojewoda [...] jako organ władzy publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jest podmiotem obowiązanym do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] marca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci "skanów orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli wydanych przez komisje dyscyplinarne pierwszej instancji przy wojewodzie [...] (dla nauczycieli wszystkich typów szkół na terenie województwa) w latach 2010 - 2015 r.". Podkreślenia przy tym wymaga, że to właśnie do Wojewody [...] (na adres e-mail [...] Urzędu Wojewódzkiego), a więc podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej na gruncie u.d.i.p., został skierowany ww. wniosek Stowarzyszenia, następnie niezasadnie przekazany przez pracownika Urzędu do [...] Kuratora Oświaty i rozpatrzony przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...]. Konkludując Sąd stwierdza, że wobec rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej i wydanie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji ją poprzedzającej) przez nieuprawniony podmiot, doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisu art. 4 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Powyższe naruszenie obligowało Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Przy czym, ze względu na charakter tego naruszenia, Sąd uznał za przedwczesne ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skardze oraz w późniejszym piśmie procesowym, w których zakwestionowano zasadność ograniczenia prawa dostępu do wnioskowanych informacji ze względu na prywatność osób fizycznych (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Konsekwencją podjętego rozstrzygnięcia, jest konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej przez właściwy organ - Wojewodę [...], który udostępni wnioskowaną informację w drodze czynności materialno-technicznej, bądź wyda decyzję administracyjną w trybie art. 16 u.d.i.p. o odmowie jej udostępnienia w sytuacji gdy uzna, że zachodzą ku temu podstawy. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił na postawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło