I SA/Wr 1715/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-22
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Annetta Chołuj, Barbara Ciołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności ujawnione w postępowaniu karnym, które doprowadziły do uniewinnienia strony, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli były one przedmiotem analizy w poprzednich postępowaniach podatkowych i sądowych?Ratio decidendi
Okoliczności ujawnione w postępowaniu karnym, które doprowadziły do uniewinnienia strony, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli były one przedmiotem analizy w poprzednich postępowaniach podatkowych i sądowych. Wznowienie postępowania ma na celu weryfikację wadliwości postępowania, a nie ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, postępowanie karne i podatkowe są autonomiczne, a wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym nie jest wiążący dla sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący I.K. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z 2008 r. w sprawie rozliczenia podatku VAT za 2005 r. Wniosek oparty był na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazując na nowe okoliczności ujawnione w postępowaniu karnym, dotyczące faktycznego prowadzenia działalności przez S.A. i współpracy skarżącego z S.A. Organ podatkowy wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że wskazane okoliczności były już przedmiotem analizy w poprzednich postępowaniach. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Ciołek, Protokolant sekretarz sądowy Anna Terlecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2005 r. oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi I.K. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2015 r. , nr [...]utrzymująca w mocy decyzje Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2015 r. odmawiającą uchylenia – w trybie wznowienia postępowania – ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005 r.
Skarżący pismem z dnia 12 marca 2015 r. wniósł o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2008 r., w którym to postępowaniu organ podatkowy zakwestionował prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach dokumentujących zakup towaru od A.
Wnioskodawca w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. DZ.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.- dalej O.p.) podniósł, że w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nieznane organowi, który wydał decyzję w drugiej instancji, a mianowicie:
-faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej (w okresie którego dotyczy postępowanie podatkowe) przez S. A.,
-czynna i faktyczna współpraca I. K. z S. A. w zakresie prowadzonej przez obu kontrahentów (niezależnie) działalności gospodarczej w wyżej wskazanym okresie i nabywanie przez wnioskodawcę złomu od S. A.. Powyższe okoliczności wynikają zdaniem strony bezspornie z przeprowadzonych w toku postępowania karnego w sprawie o przestępstwo skarbowe - zakończone prawomocnym wyrokiem z 19 grudnia 2014r. sygn. akt II K869/2013 uniewinniającym - dowodów w postaci zeznań świadków: S. A.. M. K., A. D., J. K.. K. K.. M. M., M. B. oraz wyjaśnień I. K..
Organ wskazał, że obecnie złożony wniosek jest kolejnym wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L., bowiem podatnik złożył wcześniej wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją ostateczną, wskazując na nowe okoliczności ujawnione przez nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, tj. listy od S. A. do I. K. potwierdzające fakt handlu ze skarżącym, wyjaśnienie dot. braku rejestracji i wpłat, a także miejsca składowania złomu oraz wnosząc żądanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka M. B.. Organ po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. nr [...] z [...] kwietnia 2008 r. Decyzja utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy, a wyrokiem z 19 lipca 2011 r. sygn. akt. I SA/Wr 556/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika, a następnie wyrokiem z 30 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1985/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
W związku z powyższym wnioskiem, Dyrektor Izby Skarbowej we W. w dniu [...] marca 2015 r. wznowił postępowanie. Następnie po jego przeprowadzeniu wydał w dniu [...] maja 2015 r. decyzję nr [...], w której odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji - Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]lipca 2007 r. nr [...]- nie stwierdzając istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy podkreślił, iż wskazane przez stronę okoliczności były już przedmiotem ustaleń faktycznych organu w postępowaniu podatkowym. Z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że okoliczności wynikające z omawianych dowodów, tj. kwestia prowadzenia działalności przez S. A. oraz kwestia współpracy strony z S. A., były badane przez organy podatkowe w postępowaniu wymiarowym oraz doprowadziły do określenia rozliczeń I. K. za badany okres w sposób odmienny od deklarowanego przez stronę. Ponadto podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność dotycząca faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej przez S. A., była również przedmiotem badania w ramach uprzednio prowadzonego ww postępowania wznowieniowego
Po rozpatrzeniu odwołania – w którym strona zarzuciła nieuwzględnienie wskazanych okoliczności we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego – Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji. Jego celem nie jest ponowne rozpatrzenie zakończonej sprawy co do istoty. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej - na który powołuje się strona - podstawą wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ uznał, że wskazane przez skarżącego okoliczności dotyczące współpracy skarżącego z S. A. nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania
W przedmiotowej sprawie okoliczność mająca być udowodniona przez wskazane obecnie dowody, tj. faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w okresie którego dotyczy postępowanie podatkowe przez S. A. oraz czynna i faktyczna współpraca I. K. z S. A. w zakresie prowadzonych przez obu kontrahentów (niezależnie) działalności gospodarczej - była już przedmiotem oceny w trakcie postępowania zwykłego zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Decyzja utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy, a wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Na wyrok ten Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 723/09.
Okoliczność ta została również oceniona w decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]utrzymującej decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku VAT za przedmiotowy okres w poprzednio toczącym się postępowaniu wznowieniowym.
Odnosząc się do przedstawionych przez stronę dowodów przeprowadzonych w toku postępowania karnego w sprawie o przestępstwo skarbowe, tj. zeznań świadków, organ podatkowy I instancji prawidłowo podkreślił, że w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej strona z żądania przesłuchania świadka S. A. zrezygnowała (pismo z 23.03.2007 r.) i przesłuchanie to zostało pominięte w toku postępowania zwyczajnego co uznane zostało za prawidłowe przez sądy I i II instancji.
Natomiast wobec zeznań złożonych obecnie przez I. K., A. D. oraz K. K. zauważono, iż dowody z przesłuchania tych świadków były przeprowadzone także w trakcie postępowania podatkowego, tj. w dniu [...]marca 2007 r. – I. K.. w dniu [...] stycznia 2008 r. (postępowanie odwoławcze) A. D. i w dniu [...] kwietnia 2007 r. – K. K.. i zostały wówczas ocenione przez organ podatkowy. Natomiast obecnie przedstawione przez stronę przesłuchania tych osób nie wnoszą radykalnie nowych elementów, stanowiąc doprecyzowanie poprzednich. Istnienie zeznań M. B. - wuja S. A., posiadacza garażu, zostało już podniesione i ocenione w poprzednim postępowaniu prowadzonym z wniosku skarżącego zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...]oraz wyrokiem z [...] października 2012 r. sygn. akt I FSK 1985/11, w którym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika.
Z kolei zeznania M. M. będącej księgową w firmie wnioskodawcy, która złożyła wyjaśnienia dotyczące dowodów księgowych oraz J. K. - który wskazał, iż w 2005 r. naprawiał samochód stronie i nie pomagał przy złomie, w ocenie organu nie są istotne i nie wnoszą nowych elementów do przedmiotowej sprawy, które stanowiłyby podstawę do wzruszenia ww. decyzji ostatecznej.
Natomiast co do zeznania żony wnioskodawcy mającego stanowić potwierdzenie jego zeznań, organ zauważył ich niespójność z twierdzeniami strony.
Organ podkreślił, że przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć należy tylko takie dowody, które nie stanowiły przedmiotu badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Jeżeli organ orzekający w postępowaniu zwykłym posiada wiedzę na temat potencjalnego dowodu, lecz rezygnuje z jego przeprowadzenia (np. odmawiając przesłuchania świadka co do sygnalizowanych przez Stronę okoliczności) to nie można ujawnionych po wydaniu decyzji informacji, które mogły być potwierdzone takim dowodem kwalifikować z punktu widzenia przesłanki wznowieniowej o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jako nowych okoliczności faktycznych. Zdaniem organu z pełnym skutkiem prawnym podatnik może powoływać się na wszelkie okoliczności faktyczne i przedstawić nowe - w oparciu o istniejące wcześniej - stanowiące ich podstawę - dowody, przy czym chodzi o dowody w znaczeniu środków dowodowych, czyli w ujęciu przedmiotowym, a nie źródeł dowodowych jakimi są świadkowie, którzy mogli złożyć stosowne zeznania, lecz nie uczynili tego przed dniem wydania decyzji ostatecznej.
Mając na uwadze zatem, że w toku postępowania zwykłego strona zrezygnowała z przesłuchania w charakterze świadka S. A., a sądy administracyjne obu instancji nie dopatrzyły się w tym zakresie nieprawidłowości, to zgodnie z tezą wynikającą z ww. wyroku WSA nie można ujawnionych po wydaniu decyzji informacji wynikających z zeznań złożonych przez S. A. z dnia [...] grudnia 2009 r. i [...] marca 2014 r. kwalifikować jako przesłanki do wzruszenia decyzji ostatecznej na mocy art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Organ podkreślił, że okoliczności prowadzenia potencjalnej działalności gospodarczej przez S. A. był również przedmiotem badania i oceny przez organy podatkowe w postępowaniu zwykłym. Na podstawie zeznań świadków, wyjaśnień samej Strony, oględzin miejsc, stwierdzono, że S. A. nie dysponował zapleczem do składowania złomu, urządzeniami przeładunkowymi i transportowymi. W trakcie postępowania podatkowego stwierdzono, iż w 2005 r. S. A. nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT. nie składał deklaracji VAT-7, nie złożył zeznania PIT za 2005 r. i w ewidencji Urzędu Skarbowego figurował jako osoba fizyczna nie prowadzącą działalności gospodarczej. Powyższych okoliczności nie zmienią wyjaśnienia S. A. oraz żony podatnika złożone po wydaniu decyzji ostatecznej co do prowadzenia działalności skoro z całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie podatkowej wynikały okoliczności zgoła odmienne. Wyjaśnienia te tym samym nie mogły zastąpić przeprowadzonego w tym zakresie postępowania. Stanowisko zaś organów podatkowych w sprawie podatkowej zakończonej przedmiotową decyzją ostateczną zostało potwierdzone zarówno w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w świetle obecnie pozyskanych dowodów ich analiza byłyby kontynuacją postępowania instancyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Organ podkreślił, że nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania okoliczność uniewinnienia strony wyrokiem Sądu od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. Oba postępowania podatkowe i karne - mają bowiem autonomiczny charakter. W obu postępowaniach przyjmowane są odrębne kryteria orzekania. Odbywają się niezależnie od siebie i różnią się przede wszystkim celem, jakiemu służą.
W skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 245 § 1 pkt 2 O.p. przez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej wobec nie stwierdzenia przesłanki wznowienia postępowania podatkowego powołanej we wniosku. Zdaniem skarżącego w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia, gdyż z dowodów przeprowadzonych w toku postępowania o przestępstwo skarbowe wynika okoliczność faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez S. A. jak również okoliczność czynnej i faktycznej współpracy skarżącego z S. A. w zakresie prowadzonych przez obu kontrahentów działalności gospodarczej i nabywanie przez skarżącego złomu. Z jednej strony są to okoliczności nowe bo wyszły na jaw w toku postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, z drugiej zaś strony są to również okoliczności istotne dla sprawy, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi. Brak w tym zakresie wiedzy organów podatkowych został zaś wywołany ich nieuzasadnionymi zaniechaniami w zakresie gromadzenia materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie należy zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Z kolei na mocy art. 134 p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa procesowego ani prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. Nr [...]z dnia [...]kwietnia 2008r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] lipca 2007r. Nr [...]. Zdaniem strony skarżącej zaistniały przesłanki wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które to przesłanki uzasadniały uchylenie ww. decyzji. Ze stanowiskiem tym nie zgadza się Dyrektor Izby Skarbowej we W., który po wznowieniu postępowania podatkowego i ocenie merytorycznej dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą nie stwierdził podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji.
Na wstępie wypada wskazać, że na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę wyrokiem z dnia [...] grudnia 2008r. sygn. akt I SA/Wr 711/08. Na wyrok ten Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 13 maja 2010r. sygn. akt I FSK 723/09. Ponadto podatnik złożył wcześniej wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją ostateczną, wskazując na nowe okoliczności ujawnione przez nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, tj. listy od S. A. do I. K. potwierdzające fakt handlu ze skarżącym, wyjaśnienie dot. braku rejestracji i wpłat, a także miejsca składowania złomu oraz wnosząc żądanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka M. B.. Organ po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. nr [...]z [...] kwietnia 2008 r. Decyzja utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy, a wyrokiem z 19 lipca 2011 r. sygn. akt. I SA/Wr 556/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika, a następnie wyrokiem z 30 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1985/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Sąd podziela stanowisko zawarte w ww wyrokach sądów w sprawie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją.
Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepisy art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymagają zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: okoliczności lub dowody:
1) są nowe,
2) istniały w dniu wydania decyzji,
3) są istotne dla sprawy,
4) nie były znane, organowi, który wydał decyzję (vide B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Tom II, Wyd. Tonik, Toruń 2007, s. 543).
W braku jednej z wymienionych cech tych okoliczności czy dowodów nie można uznać, by zaistniała przesłanka do wznowienia określona we wskazanym wyżej przepisie. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (vide S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, wyrok NSA z 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości.
Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap ogranicza się do badania, czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Na tym etapie organ nie bada, czy wskazana we wniosku podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Etap ten ogranicza się bowiem do badania przesłanek formalnych wniosku. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu (art. 243 § 1 O.p.). Z tym momentem rozpoczyna się etap drugi. Na tym etapie, co wyraźnie wynika z treści art. 243 § 2 O.p., bada się dopiero, czy zachodzą wskazane przez stronę podstawy do wznowienia, a więc, czy wskazane prze stronę nowe dowody lub okoliczności mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, czy mają moc zmiany ustaleń i rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie. W razie stwierdzenia, że znaczenie podanej restytutucyjnej podstawy wznowienia nie uzasadnia zmiany ustaleń i decyzji, wydaje się decyzję, której podstawą formalnoprawną jest art. 245 § 1 pkt 2 O.p.. O istotności dowodów bądź okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. można mówić, jeżeli mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie.
Strona skarżąca jako nowe okoliczności, które stanowią przesłankę wznowienia postępowania wskazuje na:
-faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej (w okresie którego dotyczy postępowanie podatkowe) przez S. A.,
-czynna i faktyczna współpraca I. K. z S. A. w zakresie prowadzonej przez obu kontrahentów (niezależnie) działalności gospodarczej w wyżej wskazanym okresie i nabywanie przez wnioskodawcę złomu od S. A.. Powyższe okoliczności wynikają zdaniem strony bezspornie z przeprowadzonych w toku postępowania karnego w sprawie o przestępstwo skarbowe - zakończone prawomocnym wyrokiem z 19 grudnia 2014r. sygn. akt II K869/2013 uniewinniającym - dowodów w postaci zeznań świadków: S. A.. M. K., A. D., J. K.. K. K.. M. M., M. B. oraz wyjaśnień I. K..
Należy zauważyć, że wskazane przez stronę okoliczności były już przedmiotem ustaleń faktycznych organu w postępowaniu podatkowym. Z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że okoliczności wynikające z omawianych dowodów, tj. kwestia prowadzenia działalności przez S. A. oraz kwestia współpracy strony z S. A., były badane przez organy podatkowe w postępowaniu wymiarowym oraz doprowadziły do określenia rozliczeń skarżącego za badany okres w sposób odmienny od deklarowanego przez stronę. Ponadto podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność dotycząca faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej przez S. A., była również przedmiotem badania w ramach uprzednio prowadzonego ww postępowania wznowieniowego. Dyrektor Izby Skarbowej we W. odmawiając uchylenia ww. decyzji ostatecznej wskazał, że udowodnieniu odmiennej niż stanowisko organów tezy o nieprowadzeniu działalności gospodarczej przez S. A. miały służyć przedstawione wówczas dowody w tym dowód z wyjaśnień S. A. i żądanie przesłuchania M. B. tymczasem, iż okoliczność mająca być udowodniona przez te dowody była już przedmiotem oceny w trakcie postępowania zwykłego. Fakt przyjęcia odmiennego stanowiska niż prezentowane przez stronę nie może stanowić o zaistnieniu omawianej przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Powyższe stanowisko organów zostało zaakceptowane w wydanym w tej sprawie wyroku NSA z dnia 30 października 2012r. sygn. akt I FSK 1985/11.
Organy prawidłowo oceniły również merytoryczny ich walor. I tak w odniesieniu do okoliczności zawartych w zeznaniach świadków złożonych w toku postepowania karnego w sprawie o przestępstwo skarbowe to należy podzielić stanowisko, że nie są to okoliczności, którym można przypisać cechę "nowości" i "istotności". Fakt prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą A przez S. A. był przedmiotem badania przez organy podatkowe w postępowaniu zwykłym. Na podstawie zeznań świadków, wyjaśnień samej strony, oględzin miejsc stwierdzono, że S. A. nie dysponował zapleczem do składowania złomu, urządzeniami przeładunkowymi i transportowymi. Próba ustalenia przy współudziale Centralnego Biura Adresowego i Policji aktualnego miejsca pobytu S. A. sprowadziły się do potwierdzenia adresu jego pobytu stałego w W. przy ul. [...], na który to adres wysłano kilkakrotnie bezskutecznie wezwania do osobistego stawienia się celem złożenia w charakterze świadka zeznań na okoliczność współpracy z firmą B. W związku z powyższym przesłuchanie świadka nie doszło do skutku. Stwierdzono także, że w 2005r. S. A. nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT, nie składał deklaracji VAT-7, nie złożył zeznania PIT za 2005r. i w ewidencji Urzędu Skarbowego figurował jako osoba fizyczna nie prowadzącą działalności gospodarczej. Powyższych okoliczności nie zmienią zgłoszenia rejestracyjne dokonane w dniu [...] października 2008r. ani też usprawiedliwienia świadka potwierdzające fakt braku statusu czynnego podatnika VAT w 2005r. czy zeznania S. A. co do zgodności wystawianych faktur na rzecz skarżącego skoro z całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikają okoliczności zgoła odmienne. Rzeczone wyjaśnienia tym samym nie mogą zastąpić przeprowadzonego w tym zakresie postępowania. Stanowisko zaś organów podatkowych zostało potwierdzone zarówno w ww. wyrokach Sądu i Instancji, jak i Sądu II instancji. Należy podzielić argumentację organu podatkowego, przyjętą za wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 11 października 2007r. sygn. akt I SA/WR 1010/07 (por. również wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009r. sygn. akt II FSK 933/08), że jeśli organ orzekający w postępowaniu zwykłym posiada wiedzę na temat potencjalnego dowodu, lecz rezygnuje z jego przeprowadzenia (np. odmawiając przesłuchania świadka, co do sygnalizowanych przez stronę okoliczności) to nie można ujawnionych po wydaniu decyzji informacji, które mogły być potwierdzone takim dowodem kwalifikować z punktu widzenia przesłanki wznowieniowej o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jako nowych okoliczności faktycznych. W przedmiotowej sprawie zaś świadek S. A. świadomie ukrywał się przed organami podatkowymi, a strona sama zrezygnowała z jego przesłuchania. Należy pamiętać, że przesłanka dotycząca istotnego dla sprawy charakteru nowych okoliczności faktycznych czy dowodów polega na tym, iż mogą one mieć konkretny wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie.
Co się tyczy zeznań innych osób: skarżącego, A. D. oraz K. K. zauważenia wymaga, iż dowody z przesłuchania tych świadków były przeprowadzone także w trakcie postępowania podatkowego, tj. w dniu [...] marca 2007 r. – I. K.. w dniu [...] stycznia 2008 r. (postępowanie odwoławcze) A. D. i w dniu [...] kwietnia 2007 r. – K. K.. i zostały wówczas ocenione przez organ podatkowy. Natomiast obecnie przedstawione przez stronę przesłuchania tych osób nie wnoszą radykalnie nowych elementów, stanowiąc doprecyzowanie poprzednich. Istnienie zeznań M. B. - wuja S. A., posiadacza garażu, zostało już podniesione i ocenione w poprzednim postępowaniu prowadzonym z wniosku skarżącego zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...]oraz wyrokiem z 30 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1985/11, w którym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika. Z kolei zeznania M. M. będącej księgową w firmie wnioskodawcy, która złożyła wyjaśnienia dotyczące dowodów księgowych oraz J. K. - który wskazał, iż w 2005 r. naprawiał samochód stronie i nie pomagał przy złomie, w ocenie organu nie są istotne i nie wnoszą nowych elementów do przedmiotowej sprawy, które stanowiłyby podstawę do wzruszenia ww. decyzji ostatecznej. Natomiast co do zeznania żony wnioskodawcy mającego stanowić potwierdzenie jego zeznań, organ zauważył ich niespójność z twierdzeniami strony.
Prawidłowo organ wywiódł, że przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć należy tylko takie dowody, które nie stanowiły przedmiotu badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały.
Wskazać należy, że na etapie obecnie prowadzonego postępowania strona dąży do udowodnienia, że dowody z przesłuchań świadków i skarżącego przeprowadzone w toku postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe mają większą moc dowodową niż dowody i materiały zgromadzone w ramach postępowania podatkowego. W sprawie podatkowej zgromadzono już obszerny materiał dowodowy, który został poddany wnikliwej ocenie, a wyprowadzone przez organy wnioski znalazły aprobatę sądów administracyjnych.
Wniosek strony nie tyle wskazuje na nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi, ile kwestionuje jakość zgromadzonego materiału dowodowego oraz jego ocenę w toku postepowania zwykłego. Natomiast wznowienie postepowania nie może być wykorzystywane do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym.
Należy podkreślić, że nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania okoliczność uniewinnienia strony wyrokiem Sądu od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. Oba postępowania podatkowe i karne - mają bowiem autonomiczny charakter. W obu postępowaniach przyjmowane są odrębne kryteria orzekania. Odbywają się niezależnie od siebie i różnią się przede wszystkim celem, jakiemu służą. Ponadto przepis art. 11 p.p.s.a. stanowi, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa, wiążą sąd administracyjny, a uniewinniający wyrok sądu nie jest wiążący w tym sensie, że sąd administracyjny może zaakceptować ustalenia organu administracji odmienne od tych. które legły u podstaw wydania przez sąd karny późniejszego wyroku uniewinniającego
Mając na uwadze powyższe oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło