IV SA/Wa 3082/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-22
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Grzegorz Rząsa, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagraniczny dokument z rejestru ludności, potwierdzający zmianę imienia i nazwiska ojca obywatela polskiego, może stanowić podstawę do zamieszczenia wzmianki w polskim akcie urodzenia, jeśli zmiana ta nastąpiła w czasie posiadania obywatelstwa polskiego, ale zgodnie z prawem obcego państwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zagraniczny dokument z rejestru ludności, nawet jeśli potwierdza zmianę imienia i nazwiska ojca obywatela polskiego, nie może stanowić podstawy do zamieszczenia wzmianki w polskim akcie urodzenia, jeśli zmiana ta nastąpiła w czasie posiadania obywatelstwa polskiego. Skuteczność czynności dokonanej poza granicami Polski przez obywatela polskiego musi być oceniana przez pryzmat prawa polskiego, a taka zmiana nie wywołuje skutków prawnych w Polsce i nie może być ujawniona w polskim akcie stanu cywilnego. Dokument taki nie jest dokumentem konstytutywnym, a jedynie informacyjnym.Stan faktyczny
Skarżący J. E. domagał się zamieszczenia wzmianki w akcie urodzenia swojego ojca, polegającej na zastąpieniu imion ojca "M. H." imionami "M. Z.", opierając się na wyciągu z rejestru ludności z państwa X, który potwierdzał zmianę imienia i nazwiska ojca z "M. H." na "M. E." w 1950 r. Organy administracji odmówiły wpisania wzmianki, uznając, że zagraniczny dokument nie spełnia wymogów i że zmiana dokonana za granicą przez obywatela polskiego nie wywołuje skutków prawnych w Polsce. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. E. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zamieszczenia wzmianki w akcie urodzenia oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; z 2014 r., poz.183; z 2015 r., poz. 211, poz.702) w związku z art. 24 ust. 2 pkt 5 i art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1741, poz. 1888; z 2015 r., poz. 262), po rozpatrzeniu odwołania J. E., reprezentowanego przez adw. L. P., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] orzekającej o odmowie wpisania wzmianki do aktu urodzenia nr [...], sporządzonego w księdze za rok 1934 z [...] Urzędu Metrykalnego w [...] na imię i nazwisko J. B., polegającej na zastąpieniu imion ojca Wnioskodawcy "M. H." imionami "M. Z."
W uzasadnieniu decyzji, przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że na wniosek J. E., Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. wszczął w dniu 4 czerwca 2014 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie wpisania do aktu urodzenia nr [...], sporządzonego w księdze za rok 1934 z [...] Urzędu Metrykalnego w [...] na imię i nazwisko J. H. wzmianki polegającej na zastąpieniu imion ojca "M. H." wpisem "M. Z.". Wnioskodawca żądanie swoje oparł na wydanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Państwa [...] wyciągu z rejestru ludności potwierdzającym zmianę imienia i nazwiska przez jego ojca M. H. na M. E. w dniu [...] marca 1950 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] orzekł o odmowie zamieszczenia wzmianki polegającej na zastąpieniu imion ojca Wnioskodawcy "M. H." imionami "M. Z." w akcie urodzenia nr [...], sporządzonego w księdze za rok 1934 z [...] Urzędu Metrykalnego w [...] na imię i nazwisko J. B. Od tej decyzji J. E. złożył odwołanie do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kierownik USC W. przeprowadził postępowanie uzupełniające i ponownie orzekł o odmowie wpisania przedmiotowej wzmianki do aktu urodzenia J. E. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem J. E. zaskarżył je do organu wyższego stopnia.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] ponownie uchylił w całości decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zbadania wymaga, czy przedłożony przez stronę wyciąg z rejestru ludności, wydany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Państwa [...], dotyczący M. E. może zostać potraktowany jako "inny dokument pochodzący od organu państwa obcego", o którym mowa w art. 73 ust 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.
Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego organ I instancji ponownie odmówił wpisania wzmianki do aktu urodzenia nr [...], sporządzonego w księdze za rok 1934 w [...] Urzędzie Metrykalnym w [...] na imię i nazwisko J. B., polegającej na zastąpieniu imion ojca Wnioskodawcy "M. H." imionami "M. Z." (decyzja z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...]). W motywach rozstrzygnięcia Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. wskazał, że naniesienie wzmianki o zmianie imion ojca w akcie urodzenia J. E. na podstawie przedłożonego wyciągu z ewidencji ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Państwa [...] byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej i stało w kolizji z przepisami zawartymi w ustawie (wcześniej dekrecie) o zmianie imion i nazwisk.
J. E., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że rozstrzygnięcie zostało wydana z naruszeniem prawa.
Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego w terminie odwołania, Wojewoda [...] stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Składając wniosek o wpisanie przedmiotowej wzmianki do aktu urodzenia J. E., pełnomocnik Wymienionego przedłożył następujące dokumenty: wyciąg z rejestru ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Państwa [...] z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczący J. E. wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem, wyciąg z rejestru ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Państwa [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. dotyczący M. E. wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem, decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] stwierdzającą posiadanie przez J. E. obywatelstwa polskiego, postanowienie Sądu Okręgowego w W. [...] z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...] oddalające apelację J. E. i R. E. o sprostowanie aktu małżeństwa oraz kserokopię odpisu zupełnego aktu małżeństwa nr [...] dotyczącego rodziców J. E.
Z akt sprawy wynika, że w polskich księgach stanu cywilnego znajduje się akt urodzenia wnioskodawcy nr [...] sporządzony na imię i nazwisko J. H., syn M. H. i A. L, urodzony w dniu [...] sierpnia 1934 r. w [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. orzekł o zmianie imienia Wymienionego na "J.", nazwiska rodowego na "B." oraz nazwiska noszonego po zawarciu związku małżeńskiego na "E.". Natomiast w akcie małżeństwa wnioskodawcy jako dane ojca wpisano jedynie imię "M." -/k-8 akt administracyjnych/. Ponadto z odpisu zupełnego aktu małżeństwa ojca J. E. nr [...] sporządzonego [...] marca 1932 r. w [...] Urzędzie Metrykalnym w [...] wynika, że imiona i nazwisko mężczyzny zawierającego małżeństwo to M. H.
Z wyciągu z rejestru ludności wydanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Państwa [...] /k-15, 16/ wynika, że ojciec J. E. w dniu [...] listopada 1948 r. został zarejestrowany jako "M. H.". Następnie w dniu [...] marca 1950 r. M. H. dokonał zmiany imion i nazwiska na "M. E.". Natomiast ze świadectwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Państwa [...] /k-13/ wynika, że w dniu [...] marca 1950 r. J. E., którego ojcem jest M., zmienił nazwisko "H.'' na "B.", a następnie w dniu [...] sierpnia 1999 r. dokonał zmiany nazwiska na "E.".
Organ wskazał, że celem niniejszego postępowania było zbadanie i ocena, czy przedstawiony przez Wnioskodawcę dokument z dnia [...] sierpnia 2013 r. wydany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Państwa [...], z którego wynika, że w dniu [...] marca 1950 r. M. H. (jednego nazwiska) dokonał zmiany imion i nazwiska na "M. E.", spełnia wszystkie wymogi "innego dokumentu, niewymagającego uznania, pochodzącego od organu państwa obcego", o którym mowa wart. 108 ust. 2 p.a.s.c.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego zdaniem organu bezsprzecznie wynika, że ojciec J. E. nie utracił obywatelstwa polskiego oraz nie dokonał zmiany imion i nazwiska na "M. E." według prawa polskiego. Przepisy ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r. poz. 161 z późn. zm.) stanowią, że obywatel polski nie może wobec władz Rzeczypospolitej Polskiej powoływać się ze skutkiem prawnym na posiadane równocześnie obywatelstwa innego państwa i na wynikające z niego prawa i obowiązki (art. 3 ust. 2 ww. ustawy). Jednocześnie wskazać należy, że imię i nazwisko oraz zdolność do czynności prawnych osoby fizycznej podlegają j ej prawu oj czystemu, co wynika z art. 15 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2011 r., nr 80, poz. 432 z późno zm.). Kwestię zmiany imienia i nazwiska reguluje art. 15 ust. 2 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe, na mocy którego do nabycia albo zmiany imienia lub nazwiska stosuje się prawo właściwe do oceny skutków zdarzenia, które prowadzi do nabycia albo zmiany imienia lub nazwiska. Jakkolwiek możliwe jest dokonanie przez obywatela polskiego zmiany imienia lub nazwiska za granicą, to uwzględniając, że osoba jest obywatelem polskim wskazać należy, że w stosunku do niej właściwe pozostaje prawo polskie. W tym stanie rzeczy skuteczność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czynności dokonanej poza jej granicami oraz w konsekwencji możliwość dołączenia do polskiego aktu stanu cywilnego wzmianki dodatkowej o niniejszej zmianie winna być oceniana przez pryzmat prawa polskiego. Biorąc powyższe pod uwagę, jeżeli obywatel polski dokonał administracyjnej zmiany imienia lub nazwiska za granicą (zgodnie z prawem obowiązującym w tym państwie) w czasie, gdy posiadał obywatelsko polskie, to powyższe nie wywołuje skutków prawnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie może być ujawnione w polskim akcie stanu cywilnego.
Wojewoda [...] podzielił stanowisko, że za podstawę dokonania wzmianki w akcie stanu cywilnego nie można uznać zagranicznego dokumentu z grupy ewidencji ludności informującego o takich zmianach. Może to być jedynie dokument orzekający o zmianie imienia bądź nazwiska albo potwierdzający przyjęcie oświadczenia woli zmiany imienia bądź nazwiska, skutkujący taką zmianą. Należy mieć na uwadze, że zmiana imienia bądź nazwiska ma charakter konstytutywny i tylko dokument o takim charakterze może stanowić podstawę wpisu w formie wzmianki dodatkowej (A. Czajkowska "Charakter prawny wzmianki dodatkowej w aktach stanu cywilnego"; Metryka. Studia z zakresu prawa osobowego i rejestracji stanu cywilnego, Rok IV 2014 Nr 2, str. 203). Ponadto, w treści przedłożonych przez stronę dokumentów występują rozbieżności w stopniu nie pozwalającym na jednoznaczne wskazanie danych ojca J. E. Zarówno z aktu urodzenia nr [...] jak i aktu małżeństwa nr [...] wynika, że ojciec J. E. nosi imiona i nazwisko M. H. W akcie małżeństwa nr [...] jako ojca wpisano tylko imię "M.". Z przedłożonego wyciągu z rejestru ludności /k-13/ wynika, że ojciec J. E. ma na imię "M.". Tymczasem z wyciągu z rejestru ludności /k-15/ dotyczącego ojca Wymienionego wynika, że zarejestrowany jest on jako M. E. Tym samym zdaniem organu zasadne są wątpliwości, czy przedstawione przez Odwołującego się dokumenty dotyczą tej samej osoby, której akty stanu cywilnego zgromadzone są w polskich księgach stanu cywilnego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewody [...] J. E., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie art. 24 ust. 1 i art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego poprzez uznanie, iż:
- jest możliwe wpisanie wzmianki do aktu urodzenia skarżącego wyłącznie w przypadku dokonania zmiany danych osobowych jego ojca w trybie właściwej polskiej ustawy o zmianie imienia i nazwiska,
- [...] wyciąg z rejestru ludności nie może stanowić podstawy do wpisania wzmianki,
- istniejące w dokumentach skarżącego rozbieżności uniemożliwiają wpisanie wzmianki.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika USC W. z dnia [...] czerwca 2015 r., a także o zasądzenie stronie skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że podstawę wniosku stanowił wyciąg z rejestru ludności wydany przez [...] MSW zawierający informację o zmianie danych osobowych ojca skarżącego, a celem wnioskowanej czynności było usunięcie rozbieżności w imieniu ojca skarżącego pomiędzy aktem urodzenia i małżeństwa Bez dokonania tej czynności skarżący posiadający poświadczenie obywatelstwa polskiego nie może skutecznie wystąpić o wydanie polskiego paszportu.
Zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku organów administracji bez znaczenia dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku pozostaje kwestia posiadanego przez M. E. obywatelstwa polskiego. Ustawa bowiem nie przewiduje takiej przesłanki. Nie istnieje prawna możliwość dokonania przez ojca skarżącego w Polsce administracyjnej zmiany imienia i nazwiska w trybie ustawy z dnia 17 października 2008 r. z powodu jego śmierci (nie jest także pewne czy zamierzałby w ogóle kiedykolwiek występować o zmianę danych osobowych). Imię i nazwisko jako dobra osobiste mogą zostać zmienione wyłącznie na wniosek osoby bezpośrednio zainteresowanej w trybie przewidzianym przez ustawę.
Wojewoda nie dostrzegł, iż złożony wniosek nie dotyczył zmiany imienia ojca, lecz wpisania wzmianki do aktu urodzenia skarżącego. Inaczej mówiąc wpisanie wzmianki do aktu urodzenia skarżącego w żadnej mierze nie wiąże się ze zmianą (mienia ojca, w tym w szczególności ze zmianą imienia ojca w jego polskich aktach stanu cywilnego znajdujących się w USC W.
Stanowisko skarżącego w jego ocenie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2014 r. (sygn. akt II OSK 2033/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2012 r. (syn. akt IV SAM/a 466/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 września 2014 r. (sygn. akt III SA/Łd 603/14).
Zasadność trybu wybranego przez skarżącego wynika także pośrednio z wyroku Sądu Okręgowy w W. odmawiającego sprostowania aktu małżeństwa wnioskodawcy.
Jako gołosłowne i niewłaściwe w ocenie strony skarżącej należy także uznać stanowisko Wojewody kwestionujące przedłożony wyciąg z rejestru ludności ojca skarżącego jako podstawę do wpisania wzmianki. Bowiem Art. 24 ust 2 i art. 108 ust. 2 p.a.s.c. szeroko ujmuje katalog dokumentów na podstawie których można dokonać wpisania wzmianki do aktu stanu cywilnego. Wyciąg z rejestru ludności jest oficjalnym dokumentem urzędowym wydawanym przez [...] MSW, który zawiera informacje o aktualnych i dawnych danych osobowych. Co znamienne Kierownik USC W. na podstawie wyciągu z rejestru ludności dokonał zmiany imienia i nazwiska skarżącego i w dalszym ciągu aktualnie dokonuje tych czynnościach, na co strona zwracała uwagę w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Ojciec skarżącego po przyjeździe do [...] został zarejestrowany jako M. H. W dniu [...] marca 1950 r. dokonał w [...] administracyjnej zmiany imienia i nazwiska na M. E. Stąd też w [...] akcie małżeństwa skarżącego zawartego w dniu [...] lipca 1964 r. w [...] zapisano imię jego ojca jako M. (drugi człon imienia został [...] pominięty) zamiast M. H. jak w akcie urodzenia.
Z kolei jako przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w opinii skarżącego należy ocenić stanowisko Wojewody odmawiające wpisania wzmianki do aktu urodzenia z powodu rzekomych wątpliwości, "czy przedstawione przez Odwołującego dokumenty dotyczą tej samej osoby". Z porównania treści zgromadzonego materiału dowodowego w sposób oczywisty wynikało, iż dotyczy skarżącego i jego ojca.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, dalej: p.a.s.c. obowiązujący od 1 marca 2015 r. zgodnie z którym wpis wpływający na treść lub ważność aktu stanu cywilnego dołącza się do aktu stanu cywilnego w formie wzmianki dodatkowej. Wzmiankę dodatkową dołącza się na podstawie odpisów zagranicznych dokumentów stanu cywilnego lub innych dokumentów pochodzących od organów obcego państwa, niewymagających uznania (art. 24 ust. 2 pkt 5 p.a.s.c.). Nie ulega wątpliwości, iż przepis ten, jak słusznie zauważył organ jest przepisem zawierającym ogólne przesłanki do wpisania wzmianki dodatkowej do aktu stanu cywilnego. Ustawa p.a.s.c. zawiera ponadto szereg przepisów szczególnych dotyczących wpisywania wzmianek dodatkowych do poszczególnych aktów stanu cywilnego. W niniejszej sprawie mają zastosowanie regulacje zawarte wart. 108 ust. 2 p.a.s.c. W myśl tego przepisu kierownik urzędu stanu cywilnego może dołączyć wzmiankę dodatkową do aktu stanu cywilnego lub zamieścić przypisek przy tym akcie na podstawie innego dokumentu, niewymagającego uznania, pochodzącego od organu państwa obcego, jeżeli nie jest to sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak wynika z akt sprawy skarżący wniósł o wpisanie do aktu jego urodzenia nr [...], sporządzonego w księdze za rok 1934 z [...] Urzędu Metrykalnego w [...] na imię i nazwisko J. H. wzmianki polegającej na zastąpieniu imion ojca "M. H." wpisem "M. Z.". Wnioskodawca żądanie swoje oparł na wydanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Państwa [...] wyciągu z rejestru ludności potwierdzającym zmianę imienia i nazwiska przez jego ojca M. H. na M. E. w dniu [...] marca 1950 r.
Celem niniejszego postępowania było zatem zbadanie i ocena, czy przedstawiony przez Wnioskodawcę dokument z dnia [...] sierpnia 2013 r. wydany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Państwa [...], z którego wynika, że w dniu [...] marca 1950 r. M. H. (jednego nazwiska) dokonał zmiany imion i nazwiska na "M. E.", spełnia wszystkie wymogi "innego dokumentu, niewymagającego uznania, pochodzącego od organu państwa obcego", o którym mowa wart. 108 ust. 2 p.a.s.c.
W ocenie Sądu wbrew stanowisku podniesionemu przez stronę skarżącą, organy dokonały oceny przedłożonego przez skarżącego dokumentu pod kątem spełniania przez niego następujących przesłanek: czy dotyczy zdarzenia lub czynności prawnej należących do zakresu rzeczowego polskiej rejestracji stanu cywilnego, czy w odniesieniu do obywatela polskiego obcy organ państwowy był uprawniony do wydania orzeczenia w sprawie danego rodzaju, czy orzeczenie pochodzi od organu, który w świetle prawa danego państwa jest właściwy do jego wydania, czy orzeczenie nie jest sprzeczne z polskim porządkiem prawnym i jest prawomocne, czy w odniesieniu do obywatela polskiego nie zapadło wcześniej orzeczenie organu polskiego w tym przedmiocie, czy zastosowano prawo polskie, jeżeli w sprawie danego rodzaju organ państwa obcego powinien był orzec na podstawie polskiego prawa materialnego, chyba, że stosowanie prawa miejsca i orzekania nie różni się w istotny sposób od prawa polskiego (zob. A. Czajkowska [w:] A. Czajkowska, E. Pachniewska - Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów i pism, Wyd. V, Warszawa 2011, s. 258-259) - por. też wyżej powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 20133/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 407/13.
Z akt sprawy wynika, iż ojciec skarżącego do śmierci nie utracił obywatelstwa polskiego oraz nie dokonał zmiany imion i nazwiska na "M. E." według prawa polskiego. Kwestię zmiany imienia i nazwiska reguluje zaś m.in. art. 15 ust. 2 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe, na mocy którego do nabycia albo zmiany imienia lub nazwiska stosuje się prawo właściwe do oceny skutków zdarzenia, które prowadzi do nabycia albo zmiany imienia lub nazwiska. Jakkolwiek możliwe jest dokonanie przez obywatela polskiego zmiany imienia lub nazwiska za granicą, to uwzględniając, że osoba jest obywatelem polskim wskazać należy, że w stosunku do niej właściwe pozostaje prawo polskie. W tym stanie rzeczy skuteczność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czynności dokonanej poza jej granicami oraz w konsekwencji możliwość dołączenia do polskiego aktu stanu cywilnego wzmianki dodatkowej o niniejszej zmianie winna być oceniana przez pryzmat prawa polskiego. Biorąc powyższe pod uwagę, jeżeli obywatel polski dokonał administracyjnej zmiany imienia lub nazwiska za granicą (zgodnie z prawem obowiązującym w tym państwie) w czasie, gdy posiadał obywatelsko polskie, to powyższe nie wywołuje skutków prawnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie może być ujawnione w polskim akcie stanu cywilnego. Tym samym, w ocenie Sądu, zasadnie organy uznały, że za podstawę dokonania wzmianki w akcie stanu cywilnego nie można uznać zagranicznego dokumentu z grupy ewidencji ludności informującego o takich zmianach. Może to być jedynie dokument orzekający o zmianie imienia bądź nazwiska albo potwierdzający przyjęcie oświadczenia woli zmiany imienia bądź nazwiska, skutkujący taką zmianą (patrz przywołany przez skarżącego wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2014r. Sygn. akt II OSK 2033/12). Zmiana imienia bądź nazwiska ma bowiem charakter konstytutywny i tylko dokument o takim charakterze może stanowić podstawę wpisu w formie wzmianki dodatkowej (A. Czajkowska "Charakter prawny wzmianki dodatkowej w aktach stanu cywilnego"; Metryka. Studia z zakresu prawa osobowego i rejestracji stanu cywilnego, Rok IV 2014 Nr 2, str. 203).
Wbrew zarzutom skargi w świetle powyższego nie można także zarzucić organom, iż uznały, że w treści przedłożonych przez stronę dokumentów występują rozbieżności w stopniu nie pozwalającym na jednoznaczne wskazanie danych ojca skarżącego. Zarówno z aktu urodzenia nr [...], jak i aktu małżeństwa nr [...] wynika, bowiem że ojciec J. E. nosi imiona i nazwisko M. H. W akcie małżeństwa nr [...] jako ojca wpisano zaś tylko imię "M.", co bez wątpienia nie odzwierciedla faktycznego stanu sprawy bowiem z przedłożonego przez skarżącego wyciągu z rejestru ludności wynika, że jego ojciec ma na imię "M. E.".
Reasumując Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie stanowisko organów jest uzasadnione.
Sąd nie stwierdził także, by doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przy wydaniu decyzji obu instancji. Materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przez organy. Strony miały możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami. Organ odwoławczy nie uchybił także art. 15 k.p.a. W toku postępowania organy podjęły szereg działań które mogły się przyczynić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Wskazane materiały i ustalenia organy obu instancji przeanalizowały, z uwzględnieniem obowiązku dwukrotnego rozważenia sprawy w jej całokształcie, prowadzone przez organy postępowania cechowała wszechstronność, dążność do ustalenia prawdy obiektywnej. Wobec wskazanych przyczyn nie można zarzucić organom, by stanowisko swe sformułowały z naruszeniem art. 11 k.p.a. Sporządzone uzasadnienia i rozstrzygnięcia spełniają zaś wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji odniesiono się także do argumentacji odwołania. Brak podzielenia jej przez organ nie jest natomiast tożsamy z błędnym rozstrzygnięciem sprawy.
Należy zatem wskazać, iż dokonując kontroli zgodności zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak również z urzędu, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i w tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 ustawy Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło